Ένας Απρίλης με τον Κωστή Αχνιώτη

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Δεν μπορεί παρά να είναι πολιτικός ο αποχαιρετισμός στον δάσκαλο και ακτιβιστή της ειρήνης και της δημοκρατίας Κωστή Αχνιώτη, που έφυγε αυτή τη βδομάδα και κηδεύτηκε χθες Παρασκευή 7 Απριλίου 2017, αφήνοντας πίσω του τα άσβηστα χνάρια μιας συνεπούς, αντικομφορμιστικής πολιτικής διαδρομής, για μια Κύπρο επιτέλους επανενωμένη και απαλλαγμένη από την υποκρισία, τα ψέματα και τον καταστροφικό εθνικισμό, τόσο της ελληνικής, όσο και της τουρκικής κοινότητας στο νησί. Και δεν μπορώ παρά να πάω πίσω, σε έναν άλλο Απρίλη, αυτόν του 2014, όταν τον συνάντησα στο Σπίτι της Συνεργασίας, στη Νεκρή Ζώνη στη Λευκωσία και κουβέντιασα μαζί του την πιο σημαντική ίσως, πολιτική πρωτοβουλία της ζωής του, τη δημιουργία της Δικοινοτικής Ριζοσπαστικής Αριστερής Συνεργασίας (ΔΡΑΣυ-Eylem), ενός ανεξάρτητου, δικοινοτικού κινήματος, που κατήλθε στις Ευρωεκλογές της 25ης Μαϊου 2014, με δικό του ψηφοδέλτιο. Ήταν η πρώτη φορά μετά το 1974, που Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι κατέβηκαν σε εκλογές σε ένα μικτό, ακομμάτιστο πολιτικό σχήμα, με τέσσερις Ελληνοκύπριους και δύο Τουρκοκύπριους υποψήφιους.

Από την ελληνοκυπριακή πλευρά, εκτός από τον Κωστή Αχνιώτη, υποψήφιοι ήταν η πολιτική ακτιβίστρια Μαρινέλα Παγιάτσου, ο ακαδημαϊκός Σταύρος Τομπάζος και ο επίσης πολιτικός ακτιβιστής Ντίνος Αγιομαμίτης. Από την τουρκοκυπριακή πλευρά, υποψήφιοι του ΔΡΑΣυ-Εylem, ήταν είναι η Ντενίζ Μπιριντσί (Deniz Birinci), μέχρι τότες Γραμματέας Διεθνών Σχέσεων του τουρκοκυπριακού Κόμματος Κοινοτικής Δημοκρατίας του Μουσταφά Ακιντζί και η Άλεβ Τουγκμπέρκ (Alev Τugberk), εκπαιδευτικός και στέλεχος του Ομίλου Ιστορικού Διαλόγου και Έρευνας.

Από την παρουσίαση των υποψηφίων του κινήματος. Από αριστερά Σταύρος Τομπάζος, Μαρινέλα Παγιάτσου, Ντίνος Αγιομαμίτης, Άλεβ Τουγκμπέρκ, Κωστής Αχνιώτης και Ντενίζ Μπιριντσί. Συντονιστής ήταν ο Μάριος Τεμπριώτης.

Σε σχετική ανακοίνωση στις 15 Απριλίου 2014, αναφερόταν ότι όλοι οι υποψήφιοι του κινήματος, «προέρχονται από τον χώρο της Αριστεράς και εκπροσωπούν ένα ευρύ φάσμα της πολιτικής και από τις δύο κοινότητες», οπότε η πρώτη μου ερώτηση προς τον Κωστή Αχνιώτη και προς την Ντενίζ Μπιριντσί, που ήταν μαζί του στη συνέντευξη αυτή, αφορούσε το «πώς αντιλαμβάνονται την Αριστερά;». Μου είπε ο Κωστής: «Εμείς την αντιλαμβανόμαστε ως μιαν Αριστερά που χρειάζεται να υπάρξει, μιαν Αριστερά που αντιδρά δυναμικά, με κινητοποιήσεις ενάντια στο μνημόνιο. Θεωρώ ότι η κυπριακή οικονομία δεν πάει καλά, γιατί οι βιομήχανοι επέλεξαν να επενδύσουν τα λεφτά τους στα χρηματιστηριακά παιγνίδια και στη φούσκα των ακινήτων, αντί να αναπαράγουν τις επιχειρήσεις τους. Στη δική μου αντίληψη, θεωρώ γενικότερα την κρίση του συστήματος ως κρίση παραγωγής, αφού η παγκόσμια οικονομία δεν μπορεί να απορροφήσει τα προϊόντα που παράγει και ένα μεγάλο μέρος του κεφαλαίου, καταλήγει σε χρηματιστήρια και σε παιγνίδια με τράπεζες».

Η Ντενίζ έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι «δεν είμαστε αντιευρωπαϊκή δύναμη, απλώς θέλουμε μιαν άλλη Ευρώπη, όχι αυτήν που έχουμε σήμερα. Εμείς, ως τουρκοκυπριακή κοινότητα, δεν έχουμε εμπειρίες με την Ευρώπη σαν εσάς, αλλά έχοντας πολλούς Ελληνοκύπριους φίλους, μπορώ να καταλάβω ότι όλα στη ζωή σας επηρεάζονται από τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Προσωπικά πιστεύω σε ένα σύστημα ισότητας όλων των πολιτών, με τα ίδια δικαιώματα, με την ίδια πρόσβαση στο κοινωνικό κράτος, στα δημόσια σχολεία… ένα σύστημα κοντά στο σκανδιναβικό κοινωνικό μοντέλο. Εγώ, ως Τουρκοκύπρια, θέλω να ακουστεί στην Ευρώπη και η δική μου φωνή, για την καθημερινή ζωή της κοινότητάς μου. Εμείς οι Τουρκοκύπριοι ως άτομα θεωρούμαστε Ευρωπαίοι πολίτες, αλλά δεν ακούγεται στην Ευρώπη η φωνή της κοινότητάς μας, κι αυτό δεν είναι δίκιο και πρέπει ν’ αλλάξει».

Αναπόφευκτα η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από το Κυπριακό. «Πρέπει να έχουμε μια λύση στο Κυπριακό, αμέσως», μου είπε μεταξύ άλλων η Ντενίζ. «Τα μεγάλα τουρκοκυπριακά κόμματα μποϊκοτάρουν τις Ευρωεκλογές κι εγώ νιώθω ότι είμαι μόνη, κόντρα στο ρεύμα. Αλλά κάποτε κάποιος πρέπει να πάει κόντρα στο ρεύμα. Είμαι σίγουρη ότι ο δρόμος της συνεργασίας θα είναι θετικός, όχι μόνο για εμένα προσωπικά, αλλά για όλους τους Τουρκοκυπρίους. Για πρώτη φορά στην Κύπρο, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι συμμετέχουν μαζί, σε μια μικτή, ανεξάρτητη λίστα και είναι σημαντικό ότι είμαστε μια καθαρή και διαφανής ομάδα». Ο Κωστής Αχνιώτης παρενέβη με μια οδυνηρή αλήθεια: «Eμείς στηρίζουμε τη λύση Ομοσπονδίας, όχι ως έναν οδυνηρό συμβιβασμό. Θεωρούμε ότι η ελληνοκυπριακή κοινότητα, όταν λειτουργούσε ως πλειοψηφία, το 1963, είχε τη δυνατότητα να μην προσπαθήσει να περάσει ζητήματα που ενοχλούσαν σοβαρά την τουρκοκυπριακή μειονότητα. Ή θα μπορούσε να μην εγκλωβίσει το 18% που ήταν οι Τουρκοκύπριοι, μέσα σε θυλάκους του 3% του κυπριακού εδάφους. Οι άνθρωποι ήταν σχεδόν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης…».

Λίγες μέρες αργότερα, στη διάρκεια της παρουσίασης των υποψηφίων του κινήματος, ο Κωστής Αχνιώτης μίλησε στα ελληνικά και η Ντενίζ Μπιριντσί στα τουρκικά, εκ μέρους της ΔΡΑΣυ-Εylem, αναφέροντας ως ένα από τους βασικούς άξονες της πολιτικής τους, «τη συσπείρωση των θέσεων που χαρακτηρίζουν όλα τα σύγχρονα αριστερά κινήματα σε θέματα φασισμού, ρατσισμού και στηρίζουν με ειλικρίνεια την ισότητα των φύλων, τον σεβασμό στην πολυπολιτισμικότητα των κοινωνιών, όλων των μειονοτήτων, την ελευθερία του σεξουαλικού προσανατολισμού, την οικολογία και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος».

Υπενθυμίζω ότι μόλις πριν ένα μήνα, (4 Μαρτίου 2017), δημοσίευσα εδώ, τη μνημειώδη εργασία που ο Κωστής Αχνιώτης έκανε το 2002, στο τότε «προβληματικό» Γυμνάσιο Γερίου, όπου ήταν καθηγητής Χημείας, στο πλαίσιο του «επαναστατικού» σχεδίου βιωματικής μάθησης, του Διευθυντή του σχολείου Νίκου Ράγκου, που διέσωσε δεκάδες μαθητές «υψηλού κινδύνου», από βέβαιη αποτυχία και εκδίωξη από το σχολείο. Ο Κωστής Αχνιώτης, ανέλαβε τότε υπό την καθοδήγησή του, ακόμα και τρεις μαθητές της Γ΄ τάξης που εθεωρούντο ανεπίδεκτοι βελτίωσης, είχαν γνωρίσει τη στασιμότητα και την απόρριψη και μισούσαν το σχολείο. Τον υπέδειξαν οι ίδιοι οι μαθητές, ως τον αγαπημένο τους καθηγητή, (επειδή, όπως είπαν στον Νίκο Ράγκο, ήταν ο μόνος καθηγητής, που το πρωί τους έλεγε…καλημέρα!). Οι όροι για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα, ήταν να σηκώνονται νωρίς όπως τα άλλα παιδιά, να φορούν τη στολή τους και να πηγαίνουν με τον καθηγητή Κωστή Αχνιώτη, να κάνουν μάθημα και την κατ’ οίκον εργασία… έξω από το σχολείο! Παρέμειναν συνδεδεμένοι με το σχολείο μέχρι το τέλος της χρονιάς, που πήραν απολυτήριο! «Μια από τις δουλειές μου», είπε ο Κωστής, «ήταν να πηγαίνω κάθε πρωί, να κτυπώ την πόρτα και να ξυπνώ κάποιους μαθητές που δεν ξυπνούσαν από μόνοι τους για να πάνε στο σχολείο. Κάποιοι γονείς, μου άφηναν το κλειδί στην πόρτα, πριν φύγουν νωρίτερα για τη δουλειά τους. Μερικούς μαθητές, τους έβρισκα ακόμα και το πουκάμισό τους και τους έντυνα…

Αυτό που ονομάζουμε «παραβατικότητα», είναι σε μεγάλο βαθμό η αδυναμία του συστήματος να δώσει τρόπο μάθησης στον καθένα. Ένας αριθμός μαθητών εγκαταλείπουν το σχολείο. Ένας άλλος αριθμός αρκετά σημαντικός, περιφέρονται μέσα στο σχολείο. Ακόμα και οι μαθητές που καθυστερούν και μένουν στην ίδια τάξη μέχρι να τελειώσουν το σχολείο, δεν είναι αδιάφοροι, είναι πικραμένοι και το σχολείο δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Πρέπει να τους δώσουμε ένα σχολείο που να ταιριάζει με τις δυνατότητές τους και τις επιθυμίες τους, όπου θα χαμογελούν και θα ευχαριστούνται. Πρέπει να αναδείξουμε την προσωπικότητα του μαθητή και του καθηγητή και όχι να την υποβαθμίσουμε μέσα σε ένα πλέγμα κανονισμών που περιορίζουν, μιζεριάζουν και σκοτώνουν».

Με αυτή που είναι η πιο πολύτιμη πολιτική παρακαταθήκη του, ένα αντίο στον Κωστή Αχνιώτη.

Φωτό: Ο Κωστής Αχνιώτης και η Ντενίζ Μπιριντσί, τη μέρα της συνέντευξης, τον Απρίλη 2014.