Οι απάτριδες Κούρδοι δεν τα βάζουν κάτω…

Η οικογένεια Hassan-Janbali, έξω από το Προεδρικό, με αίτημα την απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας

Του Μάριου Δημητρίου

Δεν τα βάζει κάτω η οικογένεια Hassan-Janbali, που είναι απάτριδες (ajanib) Κούρδοι πρόσφυγες από τη Συρία, εγκατεστημένοι στην Κύπρο για περισσότερα από δέκα χρόνια, σε σχέση με το αίτημα για απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας των μελών της, που συνεχώς απορρίπτεται από το Υπουργείο Εσωτερικών. Από τις 7 Απριλίου 2017, οι Akef Hassan, Akid Hassan, Ibrahim Hassan, Farhad Hassan, Batran Hassan, Roukan Hassan (θυγατέρα) και η Sabah Janbali (μητέρα), βρίσκονται σε διαμαρτυρία, διαμένοντας σε αντίσκηνα, έξω από το Προεδρικό Μέγαρο, σε παρακείμενο μικρό πάρκο – σε άλλη μια εκδήλωση διαμαρτυρίας, που η συγκεκριμένη οικογένεια, οργάνωσε τα τελευταία χρόνια, μαζί με εκατοντάδες άλλους Κούρδους της Συρίας, κυρίως έξω από το Υπουργείο Εσωτερικών στη Λευκωσία, ζητώντας αξιοπρεπή διαβίωση στην Κύπρο. Δύο από τα μέλη της οικογένειας, κλιμάκωσαν τη διαμαρτυρία τους, με απεργία πείνας, από τις 6 Ιουνίου 2017.

«Πέρα από σκοπιμότητες / λαϊκισμούς»

Η μη κυβερνητική οργάνωση υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων Κίνηση για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό (ΚΙΣΑ), καλεί με ανακοίνωσή της τον Υπουργό Εσωτερικών Κωνσταντίνο Πετρίδη, «να εξετάσει αντικειμενικά, αμερόληπτα και πέρα από πολιτικές σκοπιμότητες και λαϊκισμούς», το αίτημα της οικογένειας για κυπριακή υπηκοότητα. Η οργάνωση ζητά ακόμα από τον Υπουργό «να προχωρήσει στην υλοποίηση της υπόσχεσης του Υπουργείου του προς τους πρόσφυγες, πριν η κατάσταση της υγείας τους φτάσει σε καταστροφικά αποτελέσματα», (σ.σ. αναφέρεται ιδιαίτερα στους δύο απεργούς πείνας).

Η αθέτηση υποσχέσεων Χάσικου

Με την ανακοίνωση υπενθυμίζεται ότι «η εν λόγω οικογένεια κατέληξε σε αυτό τον τρόπο διαμαρτυρίας, εξαιτίας της αθέτησης των υποσχέσεων του τέως Υπουργού Εσωτερικών, Σ. Χάσικου. Το 2014, μετά από μελέτη του Υπουργείου του, ο κ. Χάσικος εισηγήθηκε, στην παρουσία μάλιστα εκπροσώπων μη κυβερνητικών οργανώσεων και της Ύπατης Αρμοστείας για τους Πρόσφυγες (UNHCR), όπως οι συγκεκριμένοι πρόσφυγες, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς τους που έλαβαν την υπηκοότητα, να υποβάλουν τις αιτήσεις τους έναν χρόνο αργότερα, οπόταν και θα πληρούσαν τις χρονικές προϋποθέσεις του νόμου. Έτσι και έγινε. Τα εν λόγω μέλη υπέβαλαν τις αιτήσεις τους όπως τους εισηγήθηκε ο τέως Υπουργός Σωκράτης Χάσικος, εντούτοις απορρίφθηκαν εκδικητικά και κακόπιστα, στις 27 Μαρτίου 2017. Η απόφαση ήταν προκατειλημμένη και αποσκοπούσε ουσιαστικά, στο να τους υποχρεώσουν να εγκαταλείψουν τη διαμαρτυρία τους. Συναφώς αναφέρεται ότι στις 19 Απριλίου 2017 η UNHCR ενημέρωσε την οικογένεια Hassan-Janbali ότι, σε συνάντησή του με τον Διευθυντή της, ο Υπουργός αναγνώρισε ότι η πιο πάνω απορριπτική απόφαση ήταν εσφαλμένη και έδωσε εντολές για επανεξέταση των αιτήσεών τους για υπηκοότητα. Σχετική είναι η κοινή επιστολή που απέστειλαν τέσσερις μη κυβερνητικές οργανώσεις, (ΚΙΣΑ, Future Worlds Center, AGAPI Cyprus», Caritas Cyprus Society), η οποία επιβεβαιώνει αυτή την υπόσχεση.

Η υπαναχώρηση του σημερινού Υπουργού

Όπως επισημαίνει η ΚΙΣΑ, «στις δηλώσεις του, (σ.σ. οι οποίες δημοσιεύθηκαν στη Cyprus Mail, στις 24 Ιουνίου 2017), ο νέος Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Πετρίδης διατείνεται ότι τα απεργούντα μέλη της οικογένειας, δεν πληρούν ούτε τα χρονικά κριτήρια διαμονής στη χώρα, ούτε και άλλους παράγοντες, όπως «η μη δημιουργία προβλημάτων στο κράτος» και καλεί τα μέλη της οικογένειας να σεβαστούν τους κανόνες της χώρας, το γεγονός ότι η χώρα, τους «αγκάλιασε» και να σταματήσουν την απεργία. Τέτοιες δηλώσεις δείχνουν, από τη μια την υπαναχώρηση του σημερινού Υπουργού από τη θέση του τέως Υπουργού, και τη μη ορθή γνώση των γεγονότων και των περιστάσεων της συγκεκριμένης περίπτωσης, και, από την άλλη, τη στρέβλωση της πραγματικότητας».

Μια πολύ ικανοποιητική ένταξη

Η οργάνωση καλεί τον Υπουργό «να κατονομάσει τα κριτήρια, τα οποία δεν πληρούν τα μέλη της οικογένειας» και προσθέτει: «Το αντικειμενικό κριτήριο του χρόνου διαμονής, ικανοποιείται πλήρως, καθότι η οικογένεια διαμένει στην Κύπρο για διάστημα πέραν των 10 χρόνων. Όσον αφορά στους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για την απόκτηση της υπηκοότητας, όπως είναι η ένταξη στην κοινωνία και η μη δημιουργία προβλημάτων στο κράτος, τα γεγονότα καταδεικνύουν εντελώς το αντίθετο. Όλα τα μέλη της οικογένειας έχουν ενταχθεί πολύ ικανοποιητικά στην κυπριακή κοινωνία, όπως δείχνουν οι επαγγελματικοί και προσωπικοί τους δεσμοί καθώς και η καλή γνώση της Ελληνικής γλώσσας. Χαρακτηριστική είναι η επιστολή που απέστειλε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας γνωστός επιχειρηματίας από το χώρο του ΔΗΣΥ στη Πάφο. Στην επιστολή του, η οποία μας έχει κοινοποιηθεί, εκφράζει την υποστήριξη προς τον αγώνα της οικογένειας, δίνοντας έμφαση στην πολύ ικανοποιητική ένταξη τους στην τοπική κοινότητα της Πάφου. Επομένως, καλούμε τον Υπουργό να αναφέρει ποιους κανόνες δεν υπάκουσαν τα εν λόγω άτομα και ποια κριτήρια δεν πληρούν».

Όταν «πωλείται» υπηκοότητα…

Τονίζεται επίσης στην ανακοίνωση, ότι «έκπληξη προκαλεί και η δήλωση του Υπουργού, ότι εάν παραχωρηθεί η υπηκοότητα, η Κυπριακή Δημοκρατία θα παραβιάζει το νόμο και το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πράγματι, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει υποστεί κριτική για την πολιτική της στο θέμα της υπηκοότητας. Ωστόσο, η κριτική προερχόταν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία προειδοποιεί ότι, αντί η Κύπρος να δίδει την υπηκοότητα σε άτομα που έχουν πραγματικούς επαγγελματικούς και προσωπικούς δεσμούς στη χώρα, την πουλά ουσιαστικά σε πλούσιους πολίτες τρίτων χωρών, ακόμη και αν δεν έχουν ποτέ πατήσει το πόδι τους στην Κύπρο.

Παράλληλα, αναφέρεται η Κύπρος δεν έχει κυρώσει, ως όφειλε, τη Σύμβαση για τους / τις Απάτριδες του 1954, η οποία προστατεύει τα απάτριδα άτομα από παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ενδεικτική δε είναι η θέση της Κύπρου ανάμεσα στις Ευρωπαϊκές χώρες στο θέμα της πρόσβασης της υπηκοότητας και ένταξης: 36η από τις 38. Συνεπώς, ο Υπουργός φαίνεται ότι έχει λανθασμένη εντύπωση σε σχέση με το ποια νομοθετήματα παραβιάζει η Κυπριακή Δημοκρατία».

Αδύνατη η επιστροφή στη Συρία

«Όσον αφορά στις δηλώσεις περί άρνησης των απεργών να δουλέψουν και την ‘αγνωμοσύνη’ τους προς την Κυπριακή Δημοκρατία, εφόσον λαμβάνουν επιδόματα, η ΚΙΣΑ θεωρεί ότι, εκτός από λανθασμένες, είναι λαϊκίστικές και αποπροσανατολιστικές», σχολιάζει η οργάνωση και συνεχίζει: «Διευκρινίζεται ότι αυτά τα άτομα έλαβαν το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, μόλις το 2014, χωρίς να έχουν προηγουμένως, λόγω του καθεστώτος του αιτητή ασύλου, ικανοποιητική πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Το καθεστώς τους αναγνωρίστηκε και πάλι έπειτα από διαμαρτυρία, εφόσον οι αιτήσεις ασύλου τους, αδικαιολόγητα απορρίφθηκαν, δεδομένου ότι ως μέλη της διεθνώς αναγνωρισμένης ως διωκόμενης ομάδας ajanib είναι απάτριδες, ενώ η επιστροφή τους στη Συρία, είναι εκ των πραγμάτων αδύνατη».

Η απεξάρτηση από το κρατικό επίδομα

«Απέδρασαν από τη Συρία για να μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια και επιθυμούν να προσφέρουν στην κοινωνία, σε αντίθεση με τις πεποιθήσεις του Υπουργού», καταλήγει η ΚΙΣΑ. «Αυτό καταδεικνύουν εξάλλου με τις πράξεις τους και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, που έχουν ήδη λάβει την υπηκοότητα. Οι ίδιοι υπογράφουν σε αυτή τη φάση, ως άνεργοι στις Δημόσιες Υπηρεσίες Απασχόλησης του Υπουργείου Εργασίας, και αναμένουν την ευκαιρία εργοδότησής τους, η οποία δυσχεραίνεται από την κρίση που περνά η χώρα, αλλά και από τις διακρίσεις που αντιμετωπίζουν ως πρόσφυγες. Η ΚΙΣΑ θεωρεί τραγικό, ότι ο αρμόδιος για την προστασία και ένταξη των προσφύγων Υπουργός, θεωρεί ότι η υποχρέωση της Κύπρου έναντι των προσφύγων, εξαντλείται στην παραχώρηση επιδόματος επιβίωσης, χωρίς ουσιαστικές προοπτικές απεξάρτησης από αυτό».

Μικρό ιστορικό των διαμαρτυριών

Να υπενθυμίσουμε ότι η οικογένεια Hassan-Janbali, συμμετείχε τον Μάϊο 2013, στην πρώτη πολυήμερη εκδήλωση διαμαρτυρίας εκατοντάδων Κούρδων προσφύγων από τη φλεγόμενη Συρία, περιλαμβανομένων δεκάδων γυναικοπαίδων, που κατασκήνωσαν σε ανοιχτό χώρο έξω από το Υπουργείο Εσωτερικών, ζητώντας απάντηση από τον Υπουργό Εσωτερικών, στο αίτημά τους για παραχώρηση διεθνούς προστασίας.

Ο Κούρδος απεργός πείνας Mahmoud Hassan, οι γονείς του Ibrahim Hassan και Sabah Janbali, όπως και ο Abdel Alsattar, συμμετείχαν τον Μάιο 2015, σε άλλη εκδήλωση διαμαρτυρίας, έξω από τη Βουλή, με αίτημα, την παραχώρηση του προσφυγικού καθεστώτος και, στη συνέχεια, της κυπριακής υπηκοότητας. Περιλαμβάνονται σε δεκάδες απάτριδες Κούρδους της Συρίας, μεταξύ των οποίων πολλά γυναικόπαιδα, κάτοικοι κυρίως της πόλης και επαρχίας Πάφου, που οργάνωσαν τον Οκτώβρη 2014, μια πολύμηνη εκδήλωση διαμαρτυρίας, διαμένοντας σε αντίσκηνα έξω από το Υπουργείο Εσωτερικών, με το ίδιο αίτημα.

Οι τέσσερεις προαναφερθέντες, παρέμειναν στον χώρο αυτό για 10 μήνες, ενώ στο ενδιάμεσο οι Abdel Alsattar και Mahmoud Hassan, έκαναν απεργία πείνας, που κράτησε για 58 ολόκληρες μέρες. Τον Αύγουστο 2015, το Υπουργείο Εσωτερικών, τους ενημέρωσε ότι έχουν εξεταστεί οι αιτήσεις τους για υπηκοότητα και ότι προχώρησε στην παραχώρηση της κυπριακής υπηκοότητας, σε όσα άτομα τηρούν το απαραίτητο χρονικό διάστημα συνεχόμενης διαμονής στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Για τα υπόλοιπα άτομα, το Υπουργείο αποφάσισε να προχωρήσει άμεσα στην έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων, ώστε να μπορούν να ταξιδεύσουν, μέχρι και αυτοί να συμπληρώσουν τον απαραίτητο χρόνο διαμονής στη Δημοκρατία, για την παραχώρηση της κυπριακής υπηκοότητας.

Μάιος 2015, τα μέλη της οικογένειας έξω από τη Βουλή.

Μάιος 2013, η πρώτη διαμαρτυρία έξω από το Υπουργείο Εσωτερικών.

Κεντρική Φωτό: Στιγμιότυπο από τη νύχτα της περασμένης Κυριακής (9 Ιουλίου 2017), με την οικογένεια των Κούρδων προσφύγων, έξω από το Προεδρικό.