Κατεχόμενα: Μύθοι και πραγματικότητα

Πως είδαν οι Τ/κ επιχειρηματίες την αποτυχία των συνομιλιών στο Κραν Μοντάνα της Ελβετίας


Του Φίλιππου Σιακαβάρα

Η αποτυχία στις συνομιλίες του Κραν Μοντάνα αύξησε την ανησυχία και στις δύο πλευρές, καθώς στην ελληνοκυπριακή πλευρά επικράτησαν οι φήμες και οι φόβοι για πιθανές κινήσεις της Τουρκίας για τις έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ, ενώ στην τουρκοκυπριακή πλευρά άρχισαν οι σκέψεις για τα πιθανά εναλλακτικά σχέδια ή για την αύξηση της επιρροής της Τουρκίας.

Μετά την επιστροφή των αντιπροσωπειών από την Ελβετία, άρχισαν να εξηγούν τι συνέβη σε πολιτικούς, επιχειρηματίες και άλλες κοινωνικές ομάδες και να σχεδιάζουν τα επόμενά βήματά τους. Η «24» συνομίλησε με Τ/κ επιχειρηματίες που έχουν ηγετική παρουσία στο εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο των κατεχομένων, οι οποίοι μας εξήγησαν εν πολλοίς την κατάσταση που επικρατεί στην άλλη πλευρά μετά το Κραν Μοντάνα.

Αρχικά, αναφέρθηκαν στην υπόθεση του μουφτή που συνελήφθη στην Τουρκία και εξήγησαν ότι ο Φετουλάχ Γκιουλέν ήταν ο «ιδεολογικός» συμπαραστάτης του Ερντογάν και η οργάνωσή του, που κατηγορήθηκε για το αποτυχημένο πραξικόπημα, είχε και έχει πολλούς υποστηρικτές στην Τουρκία και στα κατεχόμενα. Αλλά, τόνισαν, η πολιτική αστάθεια σιγά σιγά μειώνεται και ο Ερντογάν για μία ακόμη φορά είναι κυρίαρχος του παιχνιδιού, αφού το πραξικόπημα ενίσχυσε τις εξουσίες του, αντί να τις μειώσει.

Όσο για την Τουρκία, μας ανέλυσαν ότι αυτή τη στιγμή η προσοχή έχει στραφεί στην κρίση με το Κατάρ, καθώς οι δύο χώρες έχουν συνδεθεί οικονομικά την τελευταία δεκαετία περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Συγκεκριμένα, την εποχή του πραξικοπήματος, το Κατάρ βοήθησε την Τουρκία και τον Ερντογάν με την παροχή δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μετρητά, ενώ συμμετείχε και σε ταμείο που ιδρύθηκε στην Τουρκία ύψους 280 δις. δολαρίων. Το Κατάρ φέρεται να συμμετέχει με 20% στο ταμείο, που περιλαμβάνει και τις μετοχές της Turkish Airlines, ενώ έχει εξαγοράσει και την Digiturk, η οποία είναι ο «κολοσσός» στις τηλεπικοινωνίες και τις υπηρεσίες τηλεόρασης με δεκάδες εκατομμύρια πελάτες.

Από την άλλη, βέβαια, η Τουρκία επεκτείνει την επιρροή της σε χώρες όπως το Καζακστάν και το Αζερμπαϊτζάν, με ιδιωτικές και κρατικές επενδύσεις στις υποδομές, στο πλαίσιο των βλέψεων του Ταγίπ Ερντογάν για έναν μεγαλύτερο ρόλο για την χώρα του σε περιφερειακό επίπεδο.

Όταν η κουβέντα επέστρεψε στα του Κυπριακού, οι περισσότεροι αναφέρθηκαν στα οικονομικά οφέλη που θα έρθουν τόσο για τους Ελληνοκύπριους όσο και για τους Τουρκοκύπριους. Ως επιχειρηματίες εξάλλου, είναι συνηθισμένοι να βλέπουν τις ευκαιρίες και τόνισαν ότι το διεθνές εμπόριο σε μία ελεύθερη, ενωμένη Κύπρο θα εκτοξευτεί.

Επεσήμαναν ότι οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες που έρχονται στη Λεμεσό εν μέσω της μεγάλης κρίσης στην Ελλάδα έχουν πολλές δουλειές με την Μέση Ανατολή και τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες, αλλά το λιμάνι που θα μπορούσε να τις εξυπηρετήσει περισσότερο από όλα δεν είναι το νέο λιμάνι της Λεμεσού, αλλά αυτό της Αμμοχώστου. Σε μία τέτοια περίπτωση, εκτίμησαν ότι τα έσοδα μπορούν να φτάσουν σε εκατοντάδες εκατομμύρια ετησίως από τους φόρους που θα πληρώνουν οι ναυτιλιακές εταιρείες, ενώ η Κύπρος θα αποκτήσει υποδομές τόσο για το πετρέλαιο και για το φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα να μπορεί να εκμεταλλευτεί και τους δικούς της πόρους ακόμη πιο αποδοτικά.

Τους ρωτήσαμε γιατί θέλουν να μείνει ο τουρκικός στρατός στην Κύπρο, εφόσον είναι «κόκκινη γραμμή» για τους Ελληνοκύπριους και από την στιγμή που θα είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μας εξήγησαν: «Δεν έχουμε εμπιστοσύνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι θα μπορεί να επιβάλει ασφάλεια και ηρεμία στην Κύπρο σε περίπτωση που δημιουργηθούν προβλήματα. Είδατε την Ευρωπαϊκή Ένωση να λειτουργεί σωστά στο μεταναστευτικό; Είδατε να έχει την οποιαδήποτε δυναμή να επιβάλει τις αποφάσεις της;»

Το θέμα των εγγυήσεων είναι κεντρικό για τους Τουρκοκύπριους, καθώς σχολιάζουν ότι «δεν θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε το θέμα των εγγυήσεων από την Τουρκία και δεν θα γίνει από την πρώτη μέρα κιόλας».

Όσον αφορά, όμως, τον συνεχιζόμενο αποκλεισμό των Τουρκοκυπρίων, δεν τους επηρεάζει; «Στην ουσία, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε βρει τρόπο να ξεπεράσουμε τον αποκλεισμό. Όσοι ασχολούνται με διεθνές εμπόριο ή εισαγωγές από τρίτες χώρες, δηλώνουν έδρα τους την Μερσίνη και απλά μεταφέρουν τα προϊόντα από εκεί στην Κύπρο ή το αντίθετο. Επομένως, ειδικά οι πιο ισχυροί επιχειρηματίες δεν έχουν ιδιαίτερες συνέπειες από τον αποκλεισμό. Όσο οι Ελληνοκύπριοι επιμένουν στον αποκλεισμό των Τουρκοκυπρίων, τόσο περισσότερο εξαρτιόμαστε από την Τουρκία».

Η επόμενη ερώτηση δεν θα μπορούσε παρά να αφορά το φυσικό αέριο και την πιθανότητα επεισοδίου ή κρίσης με την Τουρκία, για το οποίο μας είπαν ότι δεν δίνουν ιδιαίτερες πιθανότητες να συμβεί το οποιοδήποτε θερμό επεισόδιο. «Δεν έχει ιδιαίτερους λόγους να προκαλέσει επεισόδιο η Τουρκία, ειδικά αυτή τη στιγμή που είναι στη μέση της τουριστικής περιόδου, της πρώτης μετά το πραξικόπημα, που όλοι ελπίζουμε και στην Τουρκία και την Κύπρο να ανακάμψουμε».

Τέλος, κλείσαμε την κουβέντα, μιλώντας για τους Ελληνοκύπριους πολιτικούς και αν έχει αλλάξει η γνώμη τους για τον Νίκο Αναστασιάδη: «Δεν μπορεί να είναι κόκκινη γραμμή η εξαφάνιση των εγγυήσεων και του στρατού από την πρώτη μέρα. Αλλά, οι περισσότεροι δεχόμαστε ότι ο Νίκος Αναστασιάδης έχει καλές προθέσεις και καταλαβαίνει και τα οικονομικά οφέλη από την λύση του Κυπριακού. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτα για παράδειγμα για το ΕΛΑΜ. Πως θέλουν να μην υπάρχουν εγγυήσεις, αλλά την ίδια ώρα να υπάρχει κόμμα στη Βουλή που να μιλάει για ένωση με την Ελλάδα, για απελευθέρωση της Κύπρου ή που να σπάει τα αυτοκίνητα όσων Τουρκοκυπρίων έρχονται στο νότο για αγορές, για τουρισμό ή απλά και μόνο για να επισκεφτούν τα μέρη που ζούσαν όταν ήταν μικροί; Είναι μερικά πράγματα που δεν μπορούμε να τα καταλάβουμε».