Θανάσης Νικολάου: 12 σκοτεινά  χρόνια

Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, απέρριψε το αίτημα της οικογένειας για διάταγμα επίσπευσης των ερευνών

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Ενώ προσεγγίζει η 29η Σεπτεμβρίου 2017 και συμπληρώνονται 12 χρόνια από τον ανεξιχνίαστο ακόμα θάνατο του αδικοχαμένου 26χρονου εθνοφρουρού Θανάση Νικολάου, αρχιτέκτονα από την Αυστραλία, κατοίκου Λεμεσού, που βρέθηκε νεκρός κάτω από το γεφύρι της Άλασσας, στις 29 Σεπτεμβρίου 2005, ενώ υπηρετούσε 6μηνη μειωμένη στρατιωτική θητεία στην Εθνική Φρουρά, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, με απόφασή του που εκδόθηκε στις 11 Αυγούστου 2017, απέρριψε το αίτημα της οικογένειας Νικολάου, για έκδοση ενδιάμεσου, προστακτικού διατάγματος από το Δικαστήριο, «για επίσπευση και συμπλήρωση, το συντομότερο, των ερευνών που επανάρχισαν στις 3 Νοεμβρίου 2014 και δεν προχώρησαν μέχρι τώρα, για τα αίτια θανάτου του».

Το αίτημα της οικογένειας, περιλαμβάνεται σε αστική αγωγή που καταχώρησε ο γνωστός δικηγόρος Λουκής Λουκαϊδης, πρώην Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας και πρώην Δικαστής του ΕΔΑΔ. Η Ανδριάνα Νικολάου, μητέρα και διαχειρίστρια της περιουσίας του Θανάση, ο πατέρας του Χαράλαμπος και τα αδέλφια του Νίκος, Ανδρέας και Πόπη, επιμένουν ότι ο Θανάσης ήταν θύμα προμελετημένης δολοφονίας και όχι από πτώση εξ ύψους όπως αρχικά αναφέρθηκε από τον ιατροδικαστή Πανίκο Σταυριανό, στη σκηνή.

Περί «ασαφούς και αόριστης» αίτησης

Η αγωγή στρέφεται εναντίον του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για τη Δημοκρατία (για την Αστυνομία, τις Στρατιωτικές Αρχές, τους Ανακριτές, τον Γενικό Εισαγγελέα και άλλες αρμόδιες αρχές του κράτους), ενώ η πρώτη ακρόασή της, έγινε στις 16 Μαϊου 2017, στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, ενώπιον του Προέδρου του Δικαστηρίου, Χάρη Πογιατζή, ο οποίος υπογράφει την απορριπτική απόφαση της 11ης Αυγούστου 2017. «Υπάρχει μια ενσυνείδητη αδιαφορία από την Γενική Εισαγγελία και την Αστυνομία, με σαφή πρόθεση να συγκαλύψουν το έγκλημα», είχε πει απερίφραστα, απευθυνόμενος στον  Χ. Πογιατζή ο Λουκής Λουκαϊδης, στη διάρκεια της ακρόασης. Για τον Γενικό Εισαγγελέα, η Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας Θεανώ Μαυρομουστάκη, μαζί με τις ασκούμενες δικηγόρους Βέρα Κυπριανού και Δέσποινα Μιχαήλ, είχε προσκομίσει γραπτό κείμενο με το οποίο κάλεσε το Δικαστήριο να απορρίψει την «ασαφή και αόριστη», όπως τη χαρακτήρισε, αίτηση της οικογένειας Νικολάου.

«Εντελώς αβάσιμη» η απόφαση…

Σε δήλωσή του στην «24» την περασμένη Δευτέρα (4 Σεπτεμβρίου 2017) ο κ. Λουκαϊδης χαρακτήρισε «εντελώς αβάσιμη» την απορριπτική απόφαση του Δικαστηρίου και μας ανέφερε ότι θα προχωρήσει η αστική αγωγή της οικογένειας Νικολάου κατά του Γενικού Εισαγγελέα, για έκδοση οριστικού, αντί ενδιάμεσου διατάγματος, για επίσπευση των αστυνομικών ερευνών για εξιχνίαση του θανάτου του αγαπημένου τους. Ενεργώντας εκ μέρους των πελατών του, ζήτησε επίσπευση των αστυνομικών ερευνών από την ανακρίτρια της υπόθεσης, αφού την επισκέφθηκε το απόγευμα της ίδιας μέρας, 4ης Σεπτεμβρίου 2017, στο γραφείο της στο ΤΑΕ Αρχηγείου Αστυνομίας. Σχολιάζοντας περαιτέρω την απορριπτική απόφαση του Δικαστηρίου, που μεταξύ άλλων αναφέρει ότι «η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος με το λεκτικό της αίτησης, θα οδηγούσε σε ασάφεια, αφού δεν προσδιορίζονται σαφώς οι ενέργειες στις οποίες θα διατάσσετο ο Γενικός Εισαγγελέας να προβεί», ο Λουκής Λουκαϊδης παρατήρησε ότι «δεν υπάρχει καμιά ασάφεια στο αίτημα για επίσπευση των ερευνών για τις συνθήκες θανάτου του Αθανάσιου Νικολάου». Επεσήμανε επίσης ότι αν το Δικαστήριο, εξέδιδε διάταγμα εναντίον του Γενικού Εισαγγελέα, δεν θα επενέβαινε στο έργο του, όπως αναφέρεται στη δικαστική απόφαση, «γιατί η διερεύνηση είναι θέμα της Αστυνομίας και όχι του Γενικού Εισαγγελέα, ο οποίος καλείται να δώσει οδηγίες στην Αστυνομία για να διερευνήσει την υπόθεση και δεν καλείται να κάνει ο ίδιος, τη διερεύνηση».

Ο Θανάσης Νικολάου σε στιγμιότυπα της σύντομης ζωής – και του θανάτου του.

Ανεξαρτησία-εξουσία Γ. Εισαγγελέα

Υιοθετώντας ουσιαστικά τα επιχειρήματα της Γενικής Εισαγγελίας που έφερε εξ αρχής, ένσταση στην έκδοση του διατάγματος αυτού, ο Δικαστής Χ. Πογιατζής αναφέρει μεταξύ άλλων στην απόφασή του: «Θεωρώ ότι τυχόν έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, θα παρενέβαινε τόσο στην ανεξαρτησία του Γενικού Εισαγγελέως της Δημοκρατίας, όσο και στη διακριτική εξουσία που του παρέχει το ίδιο το Σύνταγμα, κατά την άσκηση των εξουσιών και καθηκόντων του. Εάν επιτρεπόταν κάτι τέτοιο, τότε θα υπήρχε κίνδυνος ο Γενικός Εισαγγελέας να απωλέσει την ανεξαρτησία του και να κατευθύνεται στην άσκηση των καθηκόντων του από τις αποφάσεις των Δικαστηρίων, με την πιθανότητα να δημιουργούνται ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Τα ίδια εναντίον του Αρχηγού της Αστυνομίας, εφόσον σε τέτοιες περιπτώσεις ο Αρχηγός λαμβάνει οδηγίες από τον Γενικό Εισαγγελέα. Τα πιο πάνω, αποτελούν κατά τη γνώμη μου, ακόμη ένα λόγο που η παρούσα αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί».

Παραλείψεις-απροθυμία αρμοδίων

«Τα γεγονότα που περιβάλλουν την αίτηση είναι τραγικά», αναφέρεται στη δικαστική απόφαση και προστίθεται: «Στις 29 Σεπτεμβρίου 2005 ο Αθανάσιος Νικολάου, υιός και αδελφός των εναγόντων, τότε ηλικίας 26 ετών, ενώ υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία, βρέθηκε νεκρός κάτω από το γεφύρι της Άλασσας, το οποίο έχει ύψος 30 μέτρα. Οι υπόλοιποι ισχυρισμοί των αιτητών εμφαίνονται από την ένορκη δήλωση της ενάγουσας Ανδριάνας Νικολάου, μητέρας του αποβιώσαντος και είναι οι ακόλουθοι:

1) Οι συνθήκες του θανάτου του Αθανάσιου παρέμειναν ανεξιχνίαστες, λόγω παραλείψεων, απροθυμίας και ανεπαρκών ενεργειών των αρμόδιων υπηρεσιών του κράτους.

2) Το πρωϊ της 29ης Σεπτεμβρίου 2005, ο Αθανάσιος ξεκίνησε για να παρουσιαστεί στη μονάδα του, μετά από διανυκτέρευση. Ντύθηκε με καθαρά ρούχα, ετοίμασε το σάκο του παίρνοντας και άλλα καθαρά ρούχα, έως και φαγώσιμα τα οποία ο ίδιος είχε αγοράσει την προηγούμενη νύχτα, γι’ αυτό το σκοπό.

3) Το μεσημέρι της ίδιας μέρας, η Εθνική Φρουρά επικοινώνησε με την οικογένεια του Αθανάσιου, πληροφορώντας την ότι ο Αθανάσιος αγνοείτο.

4)Τελικά ο Αθανάσιος βρέθηκε νεκρός κάτω από το γεφύρι της Άλασσας, το οποίο έχει ύψος 30 μέτρα, χωρίς εξωτερικές κακώσεις, με το στόμα γεμάτο άμμο και μώλωπες δακτύλων στα χέρια του».

Θύμα παρενοχλήσεων-εκφοβισμού

Συνεχίζει ως εξής η απόφαση του Δικαστηρίου, παρουσιάζοντας τα γεγονότα της υπόθεσης που περιλαμβάνονται στην ένορκη δήλωση της Ανδριάνας Νικολάου:

«5) Πριν το θάνατό του, ο Αθανάσιος ήταν θύμα παρενοχλήσεων και εκφοβισμού στο στρατόπεδο, από άλλους εθνοφρουρούς. Τις τελευταίες μέρες αγανακτισμένος, έκανε σχετικές καταγγελίες στους αξιωματικούς και, την προηγούμενη μέρα του θανάτου του, έφτασε στο γραφείο του Επιτελάρχη, αφού πρώτα είχε παραπονεθεί στο Διοικητή του για τις παρενοχλήσεις που δεχόταν σε βάρος του. Ο Διοικητής το ανέφερε στον Επιτελάρχη και ο Αθανάσιος ζήτησε μετάθεση. Αντί για μετάθεση, την επόμενη μέρα βρέθηκε νεκρός.

6) Όταν διαπιστώθηκε η ύπαρξη του νεκρού του σώματος, η Αστυνομία κάλεσε τον ιατροδικαστή (Πανίκο) Σταυριανό στον τόπο που βρέθηκε το πτώμα, ο οποίος την επόμενη μέρα διεξήγαγε νεκροψία και ετοίμασε μετά από 9 μήνες έκθεση με συμπέρασμα ότι ο θάνατος προήλθε από εσωτερικά τραύματα, τα οποία προκλήθηκαν από πτώση από ύψος και ότι δεν υπήρχαν τρίτα πρόσωπα αναμεμιγμένα. Μόλις αφίχθηκε στην τοποθεσία, εξέφρασε βεβιασμένα το συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε υποψία για εγκληματική ενέργεια και ότι πρόκειται για αυτοκτονία. Ως αποτέλεσμα, αντί να αναλάβει το Τμήμα Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων, άφησαν την υπόθεση να ερευνηθεί από τον Αστυνομικό Σταθμό Λάνιας, σαν «αφύσικος θάνατος-αυτοκτονία». Ουδεμία έρευνα έγινε, για τη διαπίστωση του κατά πόσο υπήρξε εγκληματική ενέργεια».

Φωτογραφία του Σεπτεμβρίου 2010 – ο Μάριος Δημητρίου με την Ανδριάνα και τον Χαράλαμπο Νικολάου στο σπίτι τους στη Λεμεσό.

Συνθήκες που προσομοιάζουν με αυτοκτονία

«7) Το πόρισμα ημερομηνίας 21 Νοεμβρίου 2006 της θανατικής ανάκρισης που επακολούθησε, ανέφερε ότι ο θάνατος προήλθε «από πτώση από ύψος, ομοιάζουσα με αυτοκτονία».

8) Το πόρισμα αυτό ακυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο, με προνομιακό ένταλμα τύπου certiorari στις 31 Δεκεμβρίου 2008.

9) Ως εκ τούτου, διεξήχθη νέα θανατική ανάκριση και στις 10 Οκτωβρίου 2009 εκδόθηκε το πόρισμά της, το οποίο αναφέρει ότι δεν βρέθηκε μαρτυρία που να στηρίζει την περίπτωση αυτοκτονίας. Σύμφωνα με αυτό, ο θάνατος του Αθανάσιου ήταν αποτέλεσμα τραυμάτων τα οποία υπέστη από πτώση από ύψος, χωρίς να δίδεται εξήγηση αναφορικά με τη πτώση. Σημειώνεται ότι το πόρισμα της δεύτερης θανατικής ανάκρισης, εκδόθηκε τέσσερα χρόνια και ένα μήνα μετά το θάνατο του Αθανάσιου».

Η «ανατρεπτική» έκθεση Ματσάκη

«10) Μετά από πιεστικές προσπάθειες της οικογένειας του Αθανάσιου και των μαρτύρων τους, στις 29 Νοεμβρίου 2011, δηλαδή έξι χρόνια μετά το θάνατο του, το Υπουργικό Συμβούλιο διόρισε δύο ποινικούς ανακριτές για να ερευνήσουν τις συνθήκες του θανάτου του Αθανάσιου. Επιπρόσθετα, το Υπουργικό Συμβούλιο διόρισε τον ιατροδικαστή Μάριο Ματσάκη για να εξετάσει την υπόθεση.

11) Ο ιατροδικαστής Ματσάκης συνέταξε ιατροδικαστική έκθεση/γνωμοδότηση στις 27 Απριλίου 2012, στην οποία καταγράφει τα ακόλουθα συμπεράσματα:

*Τα τραύματα που αναφέρονται στη νεκροτομική έκθεση ότι υπήρχαν στο σώμα του Αθανάσιου Νικολάου, δεν είναι αυτά που αναμένετο μετά από μια πτώση από τη γέφυρα της Άλασσας. Η απουσία πολλαπλών, σοβαρών και χαρακτηριστικών σκελετικών κακώσεων, κάνουν το πόρισμα των δύο θανατικών ανακρίσεων, ότι ο Αθανάσιος πέθανε από πτώση από την 30 μέτρων γέφυρα της Άλασσας, επισφαλή και μη αποδεκτή.

*Θεωρώ λυπηρό, αλλά και ανεπίτρεπτο, ότι ο θάνατος του κληρωτού στρατιώτη Αθανασίου Νικολάου, δεν έτυχε της πρέπουσας και επιβεβλημένης διερεύνησης, τόσο σε επίπεδο ιατροδικαστικής, όσο και αστυνομικής διερεύνησης γενικά. Και είναι τουλάχιστον ατυχές, ότι δύο θανατικές ανακρίσεις, απέτυχαν να εντοπίσουν αυτό το γεγονός.

*Είναι η επαγγελματική μου γνώμη ότι δεν έχει διαφανεί από τη μέχρι τώρα διερεύνηση του θανάτου του Αθανασίου Νικολάου, ότι πέθανε από πτώση από τη γέφυρα της Άλασσας. Θεωρώ ότι το μόνο που θα μπορούσε να λεχθεί σαν πόρισμα θανατικής ανάκρισης, είναι ότι τα αίτια θανάτου είναι απροσδιόριστα.

*Επίσης το ενδεχόμενο εγκληματικής πράξης δεν αποκλείσθηκε και πρέπει να διερευνηθεί εξαντλητικά από την Αστυνομία, έστω και σε αυτό το αργοπορημένο στάδιο.

*Περαιτέρω θα πρέπει πιστεύω να επέλθουν αλλαγές στον τρόπο διενέργειας θανατικών ανακρίσεων στην Κύπρο, ώστε τα φαινόμενα μακροχρόνιας ταλαιπωρίας των συγγενών των νεκρών και τα πιθανά λάθη των θανατικών ανακριτών στην εξαγωγή πορισμάτων, να ελαχιστοποιηθούν».

Αποτέλεσμα εγκληματικής ενέργειας!

«12) Στις 21 Δεκεμβρίου 2012, οι ποινικοί ανακριτές υπέβαλαν την έκθεσή τους στο Υπουργικό Συμβούλιο. Σ’ αυτήν διαπίστωσαν ότι, κατά την προσωπική τους γνώμη, πολύ πιθανόν ο θάνατος να ήταν αποτέλεσμα εγκληματικής ενέργειας. Αυτό ήταν το αποτέλεσμα της τρίτης προσπάθειας ποινικής διερεύνησης του θανάτου του Αθανάσιου, 7 χρόνια και 3 μήνες μετά το θάνατό του.

13) Πέντε μήνες αργότερα, στις 24 Μαϊου 2013 το Υπουργικό Συμβούλιο έδωσε οδηγίες να συνεχίσουν την έρευνα οι δύο ποινικοί ανακριτές και να υποβάλουν μια έκθεση με σαφείς και τεκμηριωμένες εισηγήσεις επί του θέματος.

14) Στις 24 Φεβρουαρίου 2014, οι δύο ποινικοί ανακριτές υπέβαλαν νέα έκθεση με παρόμοια συμπεράσματα. Επανέλαβαν την εισήγησή τους ότι η υπόθεση πρέπει να επανεξεταστεί από την Αστυνομία. Αυτή ήταν η τέταρτη απόπειρα έρευνας, 8 χρόνια και 8 μήνες μετά το θάνατο του Αθανάσιου.

15) Στις 8 Απριλίου 2014 ο Γενικός Εισαγγελέας αποφάσισε ότι δεν ήταν σωστό να ξαναγίνει επανεξέταση της υπόθεσης από την Αστυνομία, για τον λόγο ότι εφόσον οι δύο ποινικοί ανακριτές κατέληξαν ότι παρά την εις βάθος έρευνά τους, δεν μπόρεσαν να εξασφαλίσουν μαρτυρία σχετικά με τις πραγματικές αιτίες του θανάτου του Αθανάσιου, δεν πίστευε ότι η Αστυνομία θα μπορούσε να το κάνει 9 χρόνια μετά το τραγικό συμβάν».

Η απροθυμία διερεύνησης

«16) Στις 3 Νοεμβρίου 2014 ο Γενικός Εισαγγελέας άλλαξε γνώμη και έδωσε οδηγίες στον Αρχηγό Αστυνομίας να ερευνήσει περαιτέρω τις αιτίες θανάτου του Αθανάσιου. Αυτή είναι η τελευταία προσπάθεια διερεύνησης της υπόθεσης, 9 χρόνια και 1 μήνα μετά το θάνατο του Αθανάσιου.

17) Μέχρι σήμερα η Αστυνομία υποτίθεται ότι αποπειράται να απαντήσει ερωτήματα που έμειναν αναπάντητα σε σχέση με το θάνατο του Αθανάσιου και καμιά ένδειξη δεν δίδεται στην οικογένεια, ως προς την προώθηση της προσπάθειας αυτής. Υπάρχει απροθυμία σωστής και αποτελεσματικής διερεύνησης, προφανώς για να μην εκτεθούν τα εγκλήματα, ή παρανομίες, ή αυθαιρεσίες και διαφθορά.

18) Συνεπώς είναι ανάγκη να προχωρήσουν οι ανακριτικές αρχές το συντομότερο, στη διερεύνηση της υπόθεσης για να μην επηρεασθεί αρνητικά, λόγω της παρέλευσης μεγάλου χρονικού διαστήματος».

Η ένσταση και η αμφισβήτηση

Όπως επισημαίνεται στη δικαστική απόφαση, «με συνολικά 14 λόγους ένστασης, κυρίως επί της νομικής πτυχής της υπόθεσης, ο καθ’ ου η αίτηση (σ. σ. ο Γενικός Εισαγγελέας), αμφισβητεί την αίτηση. Οι κύριοι λόγοι καταγράφονται ως ακολούθως: α) Η αίτηση είναι ασαφής και αόριστη, εφόσον στο αιτητικό της, δεν καθορίζεται τι ακριβώς ζητείται από τον καθ’ ου η αίτηση να πράξει, ούτε πότε να το πράξει. β) Υπάρχει αντικειμενική αδυναμία συμμόρφωσης του καθ’ ου η αίτηση με τυχόν διατάγματα ήθελαν εκδοθεί. γ) Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Άρθρου 32 του Περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 και της σχετικής νομολογίας. δ) Η αίτηση είναι καταχρηστική, αφού με αυτήν επιζητείται νέα διερεύνηση της υπόθεσης, η οποία έχει επαρκώς διερευνηθεί από τον καθ’ ου η αίτηση. ε) Η αίτηση είναι άνευ αντικειμένου, αφού τα αίτια θανάτου του Αθανάσιου, έχουν ήδη διαπιστωθεί κατά τη θανατική ανάκριση και στο πόρισμα του θανατικού ανακριτή, το οποίο ουδόλως προσεβλήθη με οιοδήποτε τρόπο. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση της Έλενας Νεοφύτου η οποία εργάζεται στο Αρχείο Αγωγών της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, η οποία βασικά περιλαμβάνει τα ακόλουθα: 1) Αρνούμενη ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους ήταν υπαίτιες παραλείψεων, απροθυμίας και ανεπαρκών ενεργειών, προβαίνει σε μια λεπτομερή καταγραφή των ενεργειών που έχουν γίνει για τη διαπίστωση των ακριβών συνθηκών του θανάτου του Αθανάσιου. 2) Επαναλαμβάνει πως στο στάδιο αυτό, το ΤΑΕ Αρχηγείου βρίσκεται σε διαδικασία εκ νέου διερεύνησης της υπόθεσης και αρνείται κάποιους επιμέρους ισχυρισμούς των αιτητών ως προς γεγονότα που επικαλούνται. 3) Υιοθετώντας τους λόγους ένστασης, ισχυρίζεται ότι υπάρχουν σωρεία νομικών λόγων για τους οποίους δεν μπορούν να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα».

Νομιμοποιείται η αγωγή

Σε σχέση με τη νομική πτυχή και τα συμπεράσματα της υπόθεσης, η δικαστική απόφαση τονίζει ότι «τόσο το Άρθρο 32 του Περί Δικαστηρίων Νόμου, όσο και η επ’ αυτού νομολογία, θέτουν τις βασικές προϋποθέσεις που πρέπει να συνυπάρχουν για να επιτύχει αίτηση για έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος, οι οποίες είναι α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση β) η ορατή προοπτική και/ή η πιθανότητα ο αιτητής να δικαιούται θεραπεία και γ) να είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, χωρίς την έκδοση του διατάγματος. Επιπρόσθετα είναι νομολογημένο, ότι η ύπαρξη απλώς, των τριών πιο πάνω θεσμικών προϋποθέσεων, δεν είναι αρκετή. Στο τελικό στάδιο, το Δικαστήριο, πρέπει πρόσθετα να σταθμίσει κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει ή να διατηρήσει σε ισχύ, ένα τέτοιο διάταγμα. Εξετάζοντας τις θέσεις και ισχυρισμούς που έχουν προβάλει οι δύο πλευρές, έχω ικανοποιηθεί οι αιτητές έχουν ικανοποιήσει στο βαθμό που απαιτείται, τις τρεις προϋποθέσεις που  θέτει το Άρθρο 32 πιο πάνω και η σχετική νομολογία. Η αιτία αγωγής, αφορά σε παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τόσο του Αθανάσιου, όσο και των εναγόντων αιτητών γονέων και αδελφών του. Θεωρώ ότι οι αιτητές ως ενάγοντες, νομιμοποιούνται στην έγερση της παρούσας αγωγής».

Απουσία ζήλου, ολιγωρία διερεύνησης

Την άποψή του ότι υπήρξε απουσία του απαιτούμενου ζήλου και ολιγωρία στη διερεύνηση της υπόθεσης από τους αρμοδίους, καταθέτει στην απόφασή του ο Δικαστής Χάρης Πογιατζής. Όπως αναφέρει, «οι δύο πρώτες προϋποθέσεις του Άρθρου 32, δηλαδή η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση και η πιθανότητα οι αιτητές να δικαιούνται σε θεραπεία, έχουν επίσης αποδειχθεί στο βαθμό που απαιτείται. Θεωρώ ότι αρχικά δεν υπήρξε ο απαιτούμενος ζήλος στη διερεύνηση της υπόθεσης. Το γεγονός ότι ο Αθανάσιος αντιμετώπιζε κάποια προβλήματα κατά τη θητεία του (παρενοχλήσεις και εκφοβισμό) και το ότι βρέθηκε νεκρός κάτω από την ύψους 30 μέτρων γέφυρα της Άλασσας, έστρεψαν την προσοχή όσων διερευνούσαν την υπόθεση, στο προφανές, που δεν ήταν άλλο από την πιθανότητα αυτοκτονίας. Δεν εξέτασαν όμως στο βαθμό που όφειλαν και τις άλλες παραμέτρους και ειδικότερα τους ισχυρισμούς της οικογένειας όπως αυτοί περιγράφονται πιο πάνω. Εξ ου και το συνεχές επανάνοιγμα της υπόθεσης και η διερεύνηση κάθε φορά, άλλων στοιχείων και πληροφοριών. Διαπιστώνω κάποια ολιγωρία στη διερεύνηση της υπόθεσης, χωρίς όμως να είναι ορθό να υπεισέλθω σε περαιτέρω λεπτομέρειες. Αλλά και η τρίτη προϋπόθεση θεωρώ ότι πληρείται, αφού η όποια καθυστέρηση στη διερεύνηση της υπόθεσης, αδιαμφισβήτητα τη δυσχεραίνει και καθιστά την απονομή δικαιοσύνης δύσκολη, μέχρι και αδύνατη. Στην παρούσα περίπτωση, η καθυστέρηση είναι ολοφάνερη, αφού ο θάνατος του Αθανάσιου επήλθε στις 29 Σεπτεμβρίου 2005 και μέχρι σήμερα 12 χρόνια μετά, διεξάγονται έρευνες για τα ακριβή αίτια και συνθήκες του θανάτου του».

Η προϋπόθεση του δίκαιου και εύλογου

«Έχοντας αποφανθεί ότι πληρούνται οι τρεις προϋποθέσεις του Άρθρου 32», αναφέρει ο Δικαστής, «προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα, αφού, όπως αναφέρεται πιο πάνω, η συνύπαρξη των τριών θεσμικών προϋποθέσεων, δεν είναι από μόνη της αρκετή στο να οδηγήσει το Δικαστήριο να εκδώσει ένα ενδιάμεσο διάταγμα. Η προϋπόθεση του δίκαιου και εύλογου, πρέπει να εξεταστεί σε συνδυασμό με κάποια θέματα που έχει εγείρει η πλευρά ου καθ’ ου η αίτηση και αφορούν στη φύση του αιτούμενου διατάγματος (προστακτικό), στην ασάφεια που θα υπάρχει σε περίπτωση που αυτό εκδοθεί και στο κατά πόσο ένα Δικαστήριο έχει εξουσία να διατάξει το Γενικό Εισαγγελέα να πράξει τα καθήκοντα που του ανατίθενται από το Σύνταγμα. Αποτελεί επιχείρημα του καθ’ ου η αίτηση, πως οι αιτητές δεν καθορίζουν με ακρίβεια το τι απαιτείται απ’ αυτόν να πράξει, κάτι που το καθιστά αδύνατο για το Δικαστήριο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα. Ούτε χρονικό πλαίσιο καθορίζουν, εντός του οποίου να συμπληρωθούν οι έρευνες. Όλα τα πιο πάνω προσκρούουν στις νομικές αρχές που διέπουν την έκδοση προστακτικών διαταγμάτων. Όσον αφορά στο χρονικό πλαίσιο, σημειώνω ότι οι αιτητές επιζητούν από το Δικαστήριο να το καθορίσει. Είναι διαχρονικά νομολογημένο ότι προστακτικά διατάγματα, σπάνια εκδίδονται και μόνον όταν από την απαίτηση, φανερώνεται μια ασυνήθιστα καθαρή και δυνατή περίπτωση».

«Καθαρή περίπτωση ασάφειας»

«Με βάση τα πιο πάνω», προσθέτει ο Δικαστής «και υιοθετώντας τις θέσεις του καθ’ ου η αίτηση, θεωρώ ότι έκδοση του αιτούμενου διατάγματος με το λεκτικό της αίτησης θα οδηγούσε σε ασάφεια, αφού δεν προσδιορίζονται σαφώς οι ενέργειες στις οποίες θα διατάσσετο ο Γενικός Εισαγγελέας να προβεί. Τα δε κενά που θα παρέμεναν, θα μπορούσαν να τύχουν εκμετάλλευσης από οποιαδήποτε πλευρά. Με δεδομένο μάλιστα ότι έχουν γίνει και άλλες έρευνες, ανεπαρκείς μεν κατά την άποψη των αιτητών, θα μπορούσε υποθετικά να οδηγήσει σε επανα-υιοθέτηση των προηγούμενων πορισμάτων από τον καθ’ ου η αίτηση και ισχυρισμό του περί συμμόρφωσης με το διάταγμα που θα έχει εκδοθεί. Οι έρευνες που διεξάγονται, γίνονται με οδηγίες και υπό την επίβλεψη του Γενικού Εισαγγελέα και καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο το οποίο καθορίζει ο ίδιος ο Γενικός Εισαγγελέας. Πώς λοιπόν θα μπορούσε να εκδοθεί διάταγμα που να τον διατάσσει να επισπεύσει και συμπληρώσει κάτι για το οποίο ο ίδιος αποφασίζει και το οποίο μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου ανάλογα με τις νέες εξελίξεις που επισυμβαίνουν; Θεωρώ ότι πρόκειται για καθαρή περίπτωση ασάφειας».

Τα έξοδα και η ανθρωπιστική πτυχή

«Με βάση όλα τα πιο πάνω, η αίτηση απορρίπτεται», καταλήγει στην απόφασή του ο Χάρης Πογιατζής και συνεχίζει: «Με βάση το γενικό κανόνα, εφόσον η αίτηση απορρίπτεται, θα πρέπει και τα έξοδα να επιδικαστούν σε βάρος των αιτητών. Υπάρχει όμως και μια άλλη πτυχή στην υπόθεση εκτός από τη νομική και αυτή είναι η ανθρωπιστική. Έστω και αν νομικά, η αίτηση απέτυχε, το γεγονός παραμένει ότι οι δύο γονείς και τα αδέλφια του Αθανάσιου, αγωνίζονται απεγνωσμένα 12 χρόνια μετά το θάνατό του να παρέμβουν προς τις αρμόδιες αρχές για να γίνει μια ενδελεχής έρευνα ως προς τα ακριβή αίτια και συνθήκες του θανάτου του. Για τον λόγο αυτό αποφάσισα να μην επιδικάσω τα έξοδα σε βάρος των αιτητών και να καλέσω τη Νομική Υπηρεσία να τοποθετηθεί στο κατά πόσο τα απαιτεί».

Απαράδεκτο και εξοργιστικό

Την ακόλουθη δήλωση έκανε στην «24» η Ανδριάνα Νικολάου, σχολιάζοντας την πιο πάνω απόφαση του Δικαστηρίου: «Είναι απαράδεκτο και εξοργιστικό να μεγαλώσεις ένα παιδί στη μακρινή Αυστραλία, να το σπουδάσεις και να το φέρεις στην Κύπρο 26 χρονών παλληκάρι και να το καλούν να την υπηρετήσει και να το παραδίδουν πίσω στη μάνα του νεκρό εν καιρώ ειρήνης! Και σαν να μην έφτανε, αμαύρωσαν και το όνομά του με το στίγμα της αυτοχειρίας για να μην αποδοθούν ευθύνες! Και εξαιτίας αυτής της διαπλοκής παλεύουμε και αγωνιζόμαστε 12 ολόκληρα χρόνια με ψυχοφθόρο και δαπανηρό αγώνα μέσα στη ζούγκλα του δικαστικού και νομικού συστήματος, για να μάθουμε την αλήθεια. Αντί το κράτος και η Εθνική Φρουρά την οποία υπηρετούσε, να εξιχνιάσουν αμέσως το θάνατό του, με διαφάνεια, ο οποίος είναι οφθαλμοφανές προμελετημένο έγκλημα που μιλά από μόνο του, σύμφωνα με τα προηγηθέντα γεγονότα, μαρτυρίες, στοιχεία και τα ευρήματα που βγάζουν μάτι και στον πιο άσχετο που θα δει τις φωτογραφίες της σκηνής, συγκαλύπτεται συνεχώς από το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα. Θέτουν συνεχώς φραγμούς και φέρνουν ενστάσεις στις αιτήσεις που κάνουμε για επίσπευση της έρευνας για να λάμψει η αλήθεια και να ησυχάσουμε από το μαρτύριό μας που μας βασανίζει τόσα χρόνια, κάνοντάς μας να ζούμε τον θάνατο του παιδιού μας κάθε μέρα! Δεν είχε κανένας το δικαίωμα να του αφαιρέσει τη ζωή, παρά μόνο ο Θεός που μας το έδωσε. Δεν το χάσαμε από αρρώστια, ούτε από δυστύχημα, ούτε και στον πόλεμο. Το χάσαμε μέσα στα χέρια των αξιωματικών του στρατού, που τους το εμπιστευτήκαμε για να υπηρετήσει την πατρίδα και αν χρειαζόταν, τότε θα έδινε και τη ζωή του γι’ αυτήν».

«Δεν τον προστάτεψαν οι αξιωματικοί»

«Σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες οι οποίες είναι στα χέρια της Αστυνομίας και της Εισαγγελίας», καταλήγει η δήλωση της Ανδριάνας Νικολάου, «ήταν σε γνώση των αξιωματικών του στρατού, ο αβίωτος βίος που βίωνε από τους ναρκομανείς ταραξίες της μονάδας του και παρόλο που ζήτησε επανειλημμένα βοήθεια για να γλιτώσει, δεν τον προστάτεψαν! Από την αρχή η Αστυνομία αρνείτο πεισματικά να το ερευνήσει σαν έγκλημα, διότι όπως μας έλεγαν και μαρτύρησαν και στο Δικαστήριο, εκτελούσαν διαταγές! Δεν ανάλαβε το ΤΑΕ και το άφησαν σε μη εξειδικευμένους αστυφύλακες του Αστυνομικού Σταθμού Λάνιας! Πιστεύουμε ότι πίσω από τον ανεξιχνίαστο θάνατο του παιδιού μας, κρύβονται υψηλά ιστάμενα πρόσωπα τα οποία είναι εμπλεκόμενα στη συγκάλυψη. Και επειδή στην πορεία των 12 χρόνων, έχουν πάρει προαγωγές και αξιώματα, καλύπτονται από το νομικό σύστημα, που δεν αφήνει να βγουν οι σωστές αποφάσεις, για να μη βγει προς τα έξω η διαφθορά και η ανικανότητα στην Αστυνομία! Είναι απάνθρωπο να ζητάς να ερευνηθεί ο θάνατος του παιδιού και να σου κλείνουν τις πόρτες. Αν το παιδί μας ήταν δικό τους παιδί, θα εξιχνίαζαν αμέσως τον θάνατό του…Εν τέλει χάσαμε την εμπιστοσύνη μας στο κράτος, στο δικαστικό σύστημα και στη δικαιοσύνη ζούμε σε ένα ανισόρροπο κράτος που δεν πρέπει να εμπιστευόμαστε!».

Φωτό: Ο δικηγόρος Λουκής Λουκαϊδης με τον Χαράλαμπο, Ανδριάνα, Πόπη και Ανδρέα Νικολάου.