Το τμήμα περιβάλλοντος κατέθεσε πρόταση Ανακύκλωσης και… καταστροφής βιβλίων!

Μόνο στην Κύπρο το (μη σχολικό) βιβλίο μπορεί να θεωρηθεί… «ανακυκλώσιμο»!

 

Της Γιώτας Δημητρίου

Σε μια χώρα που ο πολιτισμός ήδη πάσχει, σε μια χώρα που τα αρχαία και το περιβάλλον γίνονται θυσία, είτε στο βωμό του χρήματος είτε στο βωμό των οποιονδήποτε άλλων συμφερόντων, η πρόσφατη πρόταση του Τμήματος Περιβάλλοντος για ανακύκλωση (μη σχολικών) βιβλίων, επιβεβαίωσε την ανεπαρκή στάση που έχουμε ως κράτος απέναντι στον πολιτισμό.

Tα βιβλία (και τονίζουμε πως δεν αναφερόμαστε στα σχολικά του Υπουργείου Παιδείας που ενδεχομένως να επικρατούν άλλα δεδομένα) δεν έχουν συγκεκριμένο χρόνο ζωής. Ως εκ τούτου, στο εξωτερικό υπάρχουν βιβλιοπωλεία που ασχολούνται μόνο με την πώληση μεταχειρισμένων βιβλίων. Όπως π.χ. στη γνωστή οδό Tottenham Court Road του Λονδίνου.
Στην Αθήνα υπάρχουν υπέροχα παλαιοβιβλιοπωλεία με παλιές εκδόσεις, δυσεύρετα βιβλία (πάντα μεταχειρισμένα) κτλ.

Επίσης, σε διάφορες υπαίθριες αγορές της Ευρώπης (όπως το Portobello του Λονδίνου, στο Notting Hill) εκατοντάδες κόσμου ψάχνει να βρει «παλιά βιβλία» άλλων αιώνων, εκδόσεις παλιές. Για να μην αναφερθούμε στους συλλέκτες παλιών βιβλίων που είναι ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο.

Τα βιβλία, δεν είναι κάτι που σταματά να έχει αξία.

Για κάποιους βιβλιοφάγους, βιβλία του Ντίκενς που έχουν εκδοθεί αρχές του 1900 με σκληρά εξώφυλλα μισοφαγωμένα, σχεδόν κατεστραμμένα από το χρόνο, (σαν τα βιβλία στη φώτο) έχουν περισσότερη αξία από μια ολοκαίνουρια έκδοση του ίδιου βιβλίου.

Η πρόταση του Τμήματος Περιβάλλοντος που αφορά στην ανακύκλωση χάρτου συμπεριλαμβανομένου και βιβλίων, συζητήθηκε την Τετάρτη 4 Οκτωβρίου στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής. Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Βιβλιοπωλών Κύπρου κύριος Άκης Χρίστου εξήγησε στην επιτροπή περιβάλλοντος της Βουλής αλλά και μέσα από επιστολή του τους λόγους που δεν μπορεί να γίνει συμπερίληψη των βιβλίων στην  ανακύκλωση χάρτου.

Ο κύριος Χρίστου απαρίθμησε μια σειρά από  λόγους:

  • Ένα βιβλίο δεν έχει συγκεκριμένο και προκαθορισμένο κύκλο ζωής όπως π.χ. ένα τενεκεδάκι ή μια κόλλα φωτοτυπικής μηχανής.
  • Το βιβλίο το οποίο παύει να είναι αναγκαίο για ένα άτομο είναι πάντα περιζήτητο από πολλά άλλα άτομα αλλά και από τον ίδιο τον κάτοχο ο οποίος απλά το βάζει στην βιβλιοθήκη του για μελλοντική ανάγνωση. Με άλλα λόγια, ένα βιβλίο βρίσκεται πάντα σε κατάσταση ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ.
  • Η διαχείριση χαρτιού διεξάγεται στην χώρα μας εδώ και αρκετό καιρό. Σύμφωνα με πληροφορίες που μας έδωσαν διαχειριστές χαρτιού, οι ποσότητες βιβλίων που καταλήγουν κοντά τους είναι αμελητέες. Αυτό δεν ωφελείται βέβαια στο ότι τα βιβλία καίγονται ή θάβονται ή πετάγονται κάπου αλλού ξεχωριστά από τα περιοδικά και τις εφημερίδες που βάζουμε στους κάδους. Όχι, ο λόγος είναι απλά ότι, όπως είπαμε, το βιβλίο βρίσκεται σε μια κατάσταση ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ.
  • Αφού το βιβλίο έχει αυτό το ύψιστο περιβαλλοντικό χαρακτηριστικό της ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ, γιατί να «ενθαρρύνουμε» το πέταγμα  τους στους κάδους με το να περιλάβουμε τα βιβλία στον κατάλογο αποβλήτων;  Σε πολλά μέρη της Κύπρου οι παλιοί έλεγαν «το ψωμί και το βιβλίο δεν το πετάσσουμε» – είναι μια υγιής νοοτροπία η οποία θα πληγεί εάν συμπεριληφθούν τα βιβλία στον κατάλογο αποβλήτων.
  • Η κάθε χώρα έχει (ευτυχώς!) την ευχέρεια να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό η ίδια τα ρεύματα των αποβλήτων τα οποία θα συμπεριλαμβάνουν οι διάφοροι κατάλογοι αποβλήτων. Χώρες όπως η Φιλανδία, δεν θεωρούν τα βιβλία ως ένα ακόμα «ρεύμα αποβλήτων»…
  • Τέλος, από ηθικής πλευράς, το ότι το βιβλίο θα περιληφθεί σε ένα κατάλογο αποβλήτων, σαν ένα κοινό ρεύμα αποβλήτων (μπαταρίες αυτοκινήτων, χρησιμοποιημένα μηχανέλαιά, μπάζα κτλ.), ακούγεται «ιερόσυλο».

 Όπως τόνισε ο κύριος Χρίστου : «Μετά από τα πιο πάνω πρέπει να αναφερθεί και η επιβλαβής επίδραση που θα έχει στο επάγγελμα μας τυχών «υποβιβασμός» του προϊόντος μας με την κατάταξη στα ρεύματα αποβλήτων. Για τους πιο πάνω λόγους παρακαλούμε όπως τα βιβλία μόνο (όχι και η γραφική ύλη), να μην συμπεριληφθούν στους σχετικούς κανονισμούς».

Πρόεδρος Βιβλιοπωλών Κύπρου: «Τα βιβλία δεν τα πετάμε»

Σε δηλώσεις του στην «24» ο Πρόεδρος Συνδέσμου Βιβλιοπωλών Κύπρου κύριος Άκης Χρίστου είπε:  «Είναι πολύ λυπηρό για την κοινωνία μας να έχει έλθει στο σημείο να διερωτάται κατά πόσο πρέπει να πετά τα βιβλία ή να τα ανακυκλώνει και να έχει αφήσει κατά μέρος την πραγματική αξία του βιβλίου σαν πολιτιστικού εργαλείου και αντικειμένου συνεχούς επαναχρησιμοποίησης. Τα βιβλία δεν τα πετάμε αλλά τα χαρίζουμε σε ιδρύματα, νοσοκομεία, βιβλιοθήκες και όπου αλλού μπορούμε για να υπάρχει μια συνεχής επιμόρφωση για όλο τον κόσμο»

Είναι σημαντικό να τονίσουμε πως ο Σύνδεσμος Βιβλιοπωλών Κύπρου, ο οποίος ήταν παρόν στη συνεδρία της Επιτροπής Περιβάλλοντος για το θέμα της ανακύκλωσης χάρτου, έχει τονίσει πως γενικά στηρίζει την ανακύκλωση χάρτου φτάνει να μην συμπεριλαμβάνει και βιβλία.

Όπως αναφέρει ο Σύνδεσμος: «Η  θέση του Συνδέσμου Βιβλιοπωλών Κύπρου είναι ότι η ανακύκλωση χάρτου είναι κάτι το απαραίτητο και ως Σύνδεσμος χαιρετίζουμε και υποστηρίζουμε την οποιανδήποτε προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.

Τα μέλη μας προβαίνουν σε τακτική εισαγωγή υλικού από χαρτί είτε αυτό είναι σε μορφή βιβλίων είτε οποιασδήποτε άλλης μορφής γραφικής ύλης.
Απο πλευράς μας πιστεύουμε ότι η γραφική ύλη είναι σίγουρα ανακυκλώσιμη και πολύ σωστά έχει συμπεριληφθεί.
Αναφορικά με την συμπερίληψη των βιβλίων έχουμε την άποψη ότι δεν πρέπει να αποτελούν μέρος του καταλόγου των ειδών που θα βρίσκονται στους κανονισμούς».

Εν κατακλείδι, σε μια κοινωνία που ο πολιτισμός νοσεί και δεν δίδεται η πρέπουσα σημασία και αξία (παρά μόνο μέσα από ιδιωτικές πρωτοβουλίες) η ανακύκλωση βιβλίων θα αποτελέσει και το κερασάκι στην τούρτα.