Για μια Wikipedia πιο φιλική στις γυναίκες

Και στην Κύπρο το WikiGap, μια πρωτοβουλία της Σουηδίας για την αύξηση της αντιπροσώπευσης γυναικών στη Wikipedia και γενικά στο διαδίκτυο

Του Μάριου Δημητρίου

Η ανισότητα των φύλων στη Wikipedia, τη μεγαλύτερη διαδικτυακή, ανοικτή εγκυκλοπαίδεια στον κόσμο, ήταν το θέμα που απασχόλησε στις 8 Μαρτίου 2018, Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας, μια πρωτότυπη και πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση της Πρεσβείας της Σουηδίας στη Λευκωσία, σε συνεργασία με την Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ, τη μη κυβερνητική οργάνωση Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS) και τη WikiMedia.

Η εκδήλωση, που έγινε στο Σπίτι της Συνεργασίας, κοντά στο Λήδρα Πάλας, στη διαχωριστική γραμμή στη Λευκωσία, είχε τίτλο #WikiGap – επρόκειτο για ένα μαραθώνιο λημματογράφησης πάνω σε γυναικείες προσωπικότητες της Κύπρου, στη Wikipedia, στο πλαίσιο παράλληλων μαραθώνιων λημματογράφησης, σε περισσότερες από 40 χώρες ανά τον κόσμο, με την ευκαιρία της Ημέρας της Γυναίκας, που οργάνωσε η Wikimedia Σουηδίας, σε συνεργασία με το Σουηδικό Υπουργείο Διεθνών Σχέσεων, με στόχο τη μείωση της έμφυλης ανισορροπίας των συντακτών και του περιεχομένου της Wikipedia. Στη διάρκεια του διεθνούς #WikiGap, άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, μαζεύτηκαν και πρόσθεσαν νέο περιεχόμενο στη Wikipedia, με προφίλ γυναικών, επιστημόνων, εμπειρογνωμόνων και ηγετικών προτύπων, σε διάφορα πεδία, έτσι ώστε να αυξηθεί η αντιπροσώπευση γυναικών στη Wikipedia και γενικά στο διαδίκτυο. Η εκδήλωση άρχισε με καλωσόρισμα από την Πρέσβειρα της Σουηδίας στην Κύπρο Anna Olsson Vrang και τη Διευθύντρια του MIGS, Σουσάνα Παύλου. Μεταδόθηκε επίσης, μήνυμα μέσω βίντεο, από τη Σουηδή Υπουργό Εξωτερικών Margot Wallström.

Άρθρα στα ελληνικά και τα τουρκικά

Μαζί με μια ομάδα επιλεγμένων, εμπνευσμένων ατόμων, οι οργανωτές αφιέρωσαν τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας, στη λημματογράφηση στη Wikipedia, άρθρων διακεκριμένων Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων γυναικών, που έχουν σημαντική προσφορά στην ειρήνη και στην πολιτική. Ο στόχος ήταν να δημοσιευτούν 20-30 νέα ή μεταφρασμένα άρθρα στα ελληνικά και τα τουρκικά. Η εκδήλωση στόχευσε επίσης, να δείξει στους συμμετέχοντες, πόσο εύκολο είναι να συνεισφέρουν στη Wikipedia και έτσι να ενθαρρύνουν τη συνέχιση της εμπλοκής των γυναικών, μετά τη μέρα αυτή. Προσκεκλημένος ομιλητής, ήταν ο Μάριος Μαγιολαδίτης από την Κέρκυρα, εμπειρογνώμονας της WikiMedia Community User Group Greece, που μίλησε στην εκδήλωση για την παρουσίαση του φύλου στο διαδίκτυο και στη Wikipedia και στη συνέχεια βοήθησε και έδωσε οδηγίες στις παρευρισκόμενες, στο πλαίσιο του μαραθώνιου λημματογράφησης στη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια – οι περισσότερες προσήλθαν στην εκδήλωση, μεταφέροντας μαζί τους, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές τους, όπως τους είχαν υποδείξει οι οργανωτές. Παρευρέθηκαν γυναίκες μέλη γυναικείων και μη κυβερνητικών οργανώσεων και από τις δύο κοινότητες, μεταξύ των οποίων η Salpy Eskidjian Weiderud, Εκτελεστική Συντονίστρια του Γραφείου για τον Διάλογο των Θρησκευτικών Ηγετών στην Κύπρο (The Religious Track of the Cyprus Peace Process), που είναι μια πρωτοβουλία υπό την αιγίδα της Σουηδικής Πρεσβείας στη Λευκωσία.

Άγνωστα, τα επιτεύγματα γυναικών

Ο Μάριος Μαγιολαδίτης, είπε ότι η Wikipedia ιδρύθηκε το 2001 και είναι σήμερα η μεγαλύτερη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια που λειτουργεί με λήμματα από τους χρήστες της. Κάθε μήνα, η Wikipedia έχει 18 δισεκατομμύρια επισκέψεις, που την κάνουν μια από τις μεγαλύτερες σε επισκεψιμότητα, σελίδες στον κόσμο. Το site της, είναι διαθέσιμο σε 280 γλώσσες όπου περισσότερα από 20 χιλιάδες νέα άρθρα, προστίθενται κάθε μήνα. Κι όμως οι βιογραφίες γυναικών, ή τα προγράμματα που λειτουργούν γυναίκες, φτάνουν μόνο το 17% του 1.4 εκατομμυρίου βιογραφιών και σελίδων με προγράμματα, στην αγγλική γλώσσα. Ο αντίστοιχος αριθμός στο site της στην ελληνική γλώσσα, είναι 13% και στην τουρκική, είναι 33%. Μεταξύ 74% και 90% του περιεχομένου της αγγλικής έκδοσης της Wikipedia, δημιουργήθηκε από άντρες. Έτσι, η απουσία αντιπροσώπευσης γυναικών σε μια τεράστια πηγή πληροφόρησης, όπως η Wikipedia, διαιωνίζει τις παρούσες έμφυλες δομές, όπου τα επιτεύγματα γυναικών, είναι λιγότερο γνωστά και αναγνωρισμένα».

Ο σεξισμός στο περιεχόμενο λημμάτων

Αναφερόμενος στη λειτουργία και τη δομή της Wikipedia, ο Μάριος Μαγιολαδίτης υπενθύμισε μια φράση-κλειδί ενός από τους ιδρυτές της, του Αμερικανού επιχειρηματία Jimmy Wales: «Φανταστείτε έναν κόσμο, όπου ο καθένας θα έχει ελεύθερη πρόσβαση στο σύνολο της ανθρώπινης γνώσης. Αυτό ακριβώς κάνουμε!». Ο Ελλαδίτης εμπειρογνώμονας, πρόσθεσε τα εξής: «Ο καθένας και η καθεμία, μπορεί να συνεισφέρει στη Wikipedia. Η συνεισφορά είναι εθελοντική (no paid editing). «Crowdsourcing», είναι η πράξη της μεταφοράς της εργασίας που παραδοσιακά εκτελείται από έναν καθορισμένο φορέα (συνήθως έναν υπάλληλο), σε ένα μη-καθορισμένο, συνήθως μεγάλο πλήθος ανθρώπων, στη μορφή ανοιχτής πρόσκλησης. Οι αποφάσεις παίρνονται με «συναίνεση» και όχι «κατά πλειοψηφία». Οι επιπλέον ρόλοι, μοιράζονται από την ίδια την κοινότητα, με ψηφοφορία (διαχειριστής, γραφειοκράτης, κλπ. Η απουσία γυναικών από την επεξεργασία λημμάτων, οδηγεί σε σεξισμό στο περιεχόμενο των λημμάτων, δημιουργία λημμάτων κατά κύριο λόγο ανδρικού ενδιαφέροντος και ανδρική οπτική σε μια σειρά ζητήματα. Ακόμα και όταν τα λήμματα είναι εκεί, συνήθως διαστρεβλώνονται, ώστε να αντανακλούν έμφυλες ανισότητες. Μια μελέτη που διεξήγαγε το MIT πέρυσι, έδειξε ότι στα λήμματα για γυναίκες, το φύλο υπερτονίζεται, με την υπερβολική χρήση λέξεων όπως «θηλυκό», «γυναίκα» ή «κυρία». Επιπλέον, συχνά επικεντρώνονται στις «προσωπικές ζωές» τους και τις οικογένειες – το οποίο δε συμβαίνει στα λήμματα για άνδρες. Περισσότερες από 4 χιλιάδες γυναίκες επιστήμονες, δεν έχουν λήμμα στην Αγγλική Wikipedia, συμπεριλαμβανομένων μελών της Royal Society. Οι γυναίκες έχουν λόγο! Μπορούν να αλλάξουν τα λήμματα της Wikipedia. Μπορούν να δημιουργήσουν νέα λήμματα, με βάση τα ενδιαφέροντά τους!».

Η σημασία του φύλου στην επίλυση διενέξεων

Παρουσίαση της Σουηδικής εξωτερικής πολιτικής σε θέματα φεμινισμού και της σημασίας του φύλου στην επίλυση διενέξεων, έκανε στην ομιλία της η Margareta Wahlström, διακεκριμένη Σουηδή διπλωμάτης, Πρόεδρος του Σουηδικού Ερυθρού Σταυρού και μέλος του Δικτύου Διαμεσολάβησης Γυναικών Σουηδίας (Swedish Women’s Mediation Network), που ήταν η βασική ομιλήτρια της εκδήλωσης στο Σπίτι της Συνεργασίας. Μίλησε για την φεμινιστική εξωτερική πολιτική της Σουηδίας, για την ανάγκη μιας προοπτικής με ισότητα φύλων στη διπλωματία, στη διαμεσολάβηση σε συγκρούσεις, και αλλού. Όπως επισημαίνεται σε βιογραφικό της από τη Σουηδική Πρεσβεία στη Λευκωσία, η Margareta Wahlström, έχει 35 χρόνια εμπειρίας σε εργασία πάνω στην ανάπτυξη και σε διαχείριση κρίσεων από ηγετικές θέσεις, όπως Ειδική Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για θέματα αντιμετώπισης κρίσεων, επικεφαλής της UNISDR και από άλλες θέσεις στον Ερυθρό Σταυρό και την Ερυθρά Ημισέλινο. Η μεγάλη εμπειρία της, αφορά την αντιμετώπιση επειγόντων και κρίσιμων συγκρούσεων, όπως και θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης. Το Δίκτυο Διαμεσολάβησης Γυναικών Σουηδίας, του οποίου είναι μέλος η Margareta Wahlström, ιδρύθηκε το 2015 από την Υπουργό Εξωτερικών της Σουηδίας Margot Wallstrom, με στόχο να αποδείξει ότι η απουσία γυναικών από διαπραγματεύσεις, δεν μπορεί να αποδοθεί σε απουσία ικανών διαμεσολαβητριών γυναικών. Το Σουηδικό Δίκτυο, είναι μέρος ενός ευρύτερου Σκανδιναβικού Δικτύου Διαμεσολαβητριών Γυναικών και περιλαμβάνει εννιά διακεκριμένες Σουηδέζες διπλωμάτες, με μακρά εμπειρία στην ειρηνευτική διαδικασία και στη διπλωματία.

Για μια διαρκή ειρήνη στην Κύπρο

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Πρεσβείας της Σουηδίας, η Margareta Wahlström επισκέφθηκε την Κύπρο για να συμμετάσχει στην εκδήλωση για το WikiGap, αλλά και για να εμπλακεί σε συζητήσεις σε θέματα διπλωματίας, διαμεσολάβησης και ειρηνευτικών διαδικασιών. Πέρα από τη συμμετοχή της στη συγκεκριμένη εκδήλωση, συνάντησε εκπροσώπους της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Τουρκοκυπριακής κοινότητας, των Ηνωμένων Εθνών, των θρησκευτικών ηγετών των δύο κοινοτήτων και της Τεχνικής Επιτροπής για την Ισότητα Φύλων. Προστίθενται τα ακόλουθα, στην ανακοίνωση: «Η φεμινιστική εξωτερική πολιτική της Σουηδίας, υπογραμμίζει τη σημαντικότητα της έμφυλης ισότητας για διαρκή ειρήνη και για μακρά βιωσιμότητα μιας λύσης, μέσα από διαπραγματεύσεις, όπως μπορεί να εφαρμοστεί στην περίπτωση της Κύπρου. Έχοντας επαφή με σημαντικούς παράγοντες στην Κύπρο η κυρία Wahlström επιδιώκει να μεταφέρει την εμπειρία της στην ειρηνευτική διαδικασία, αλλά και να μάθει περισσότερα για το κυπριακό πρόβλημα. Η Σουηδία και η Κυπριακή Δημοκρατία, έχουν μια ευρεία και φυσική πλατφόρμα συνεργασίας – περιλαμβανομένης της σχέσης τους ως μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Σουηδία έχει επιπρόσθετα, μια μακρόχρονη, διμερή δέσμευση στην Κύπρο, που αφορά την προώθηση της ειρήνης, του διαλόγου και της αμοιβαίας κατανόησης στο νησί. Μια εμφανής συνεισφορά της Σουηδίας στις προσπάθειες για την ειρήνη στην Κύπρο, είναι η παρουσία περισσότερων από 28 χιλιάδες Σουηδών που υπηρέτησαν στην Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών UNFICYP μεταξύ 1963 και 1992. Ένα άλλο σημαντικό κομμάτι της εργασίας της Πρεσβείας της Σουηδίας, είναι η εμπλοκή της με την πρωτοβουλία για οικοδόμηση εμπιστοσύνης, θέτοντας υπό την αιγίδα της, τη λειτουργία του Γραφείου για τον Διάλογο των Θρησκευτικών Ηγετών στην Κύπρο (The Religious Track of the Cyprus Peace Process), που έχει επίκεντρο τα ανθρώπινα δικαιώματα και τον διάλογο μεταξύ των θρησκευτικών ηγετών στο νησί. Η Σουηδία και η Πρεσβεία της στη Λευκωσία, αγωνίζονται για μια ελάχιστη συνεισφορά, για μια διαρκή και περιεκτική ειρήνη στην Κύπρο για το καλό, πρώτα, όλων των Κυπρίων, αλλά και για τη σταθερότητα και ευημερία στην περιοχή και στον κόσμο».

Η πρώτη φεμινιστική κυβέρνηση στον κόσμο

«Η Σουηδία έχει την πρώτη φεμινιστική κυβέρνηση στον κόσμο», τονίζεται στην ανακοίνωση της Πρεσβείας της χώρας στη Λευκωσία. «Αυτό σημαίνει», προστίθεται, «ότι η έμφυλη ισότητα, είναι κεντρικό ζήτημα στις προτεραιότητες της κυβέρνησης – στη λήψη αποφάσεων και την κατανομή των πηγών. Μια φεμινιστική κυβέρνηση, διασφαλίζει ότι η προοπτική της έμφυλης ισότητας είναι κεντρικό μέρος της πολιτικής, σε ένα ευρύ μέτωπο, εθνικό και διεθνές. Η Σουηδία είναι η πρώτη χώρα στον κόσμο, με φεμινιστική εξωτερική πολιτική, που διασφαλίζει ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια, απολαμβάνουν τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματά τους, μέσα στο πλαίσιο των διεθνών της δεσμεύσεων. Όμως η έμφυλη ισότητα, είναι και όρος επίτευξης των στόχων της σουηδικής εξωτερικής πολιτικής, στα θέματα της ειρήνης, της ασφάλειας και της βιώσιμης ανάπτυξης».

Ο εκ Κέρκυρας Μάριος Μαγιολαδίτης, εμπειρογνώμονας της WikiMedia Community User Group Greece, μιλά στην εκδήλωση για την παρουσίαση του φύλου στο διαδίκτυο και στη Wikipedia.

Ο Μάριος Μαγιολαδίτης, βοηθά παρευρισκόμενες, στη λημματογράφηση στη Wikipedia – οι περισσότερες προσήλθαν στην εκδήλωση, μεταφέροντας μαζί τους, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές τους, όπως τους είχαν υποδείξει οι οργανωτές.

Μερικές από τις παρευρισκόμενες που συμμετείχαν στην εκδήλωση της Σουηδικής Πρεσβείας στη Λευκωσία.

Στο κέντρο στην πρώτη σειρά, ο Πρωθυπουργός της Σουηδίας Stefan Löfven, με τους 22 Υπουργούς του, 12 γυναίκες και 10 άντρες. Η Σουηδία έχει την πρώτη φεμινιστική κυβέρνηση στον κόσμο.

Φωτό: Στο πάνελ από αριστερά, ο Αναπληρωτής Επικεφαλής της Σουηδικής διπλωματικής αποστολής στην Κύπρο Peter Kvist, η Διευθύντρια του MIGS Σουσάνα Παύλου, η διακεκριμένη Σουηδή διπλωμάτης Margareta Wahlström και η Πρέσβειρα της Σουηδίας στην Κύπρο, Anna Olsson Vrang.