Κομισιόν: Παράθυρο ευκαιρίας για περισσότερες μεταρρυθμίσεις στην Κύπρο

Παράθυρο ευκαιρίας για υλοποίηση περισσότερων αναπτυξιακών μεταρρυθμίσεων στην Κύπρο σε ένα περιβάλλον ισχυρής ανάκαμψης, βλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεσή της για τη χώρα στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2018.

«Η ισχυρή οικονομική ανάκαμψη της Κύπρου μπορεί να επιταχύνει τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών και να παράσχει ένα παράθυρο ευκαιρίας για την υλοποίηση αναπτυξιακών μεταρρυθμίσεων», αναφέρει στις συστάσεις της για την Κύπρο.

Η έκθεση για την Κύπρο, σύμφωνα με πηγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κινείται σε ένα θετικότερο τόνο σε σχέση με προηγούμενες εκθέσεις, επισημαίνει την ισχυρή, συνεχή ανάπτυξη για 3η χρονιά, σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι οι μακροοικονομικές ανισορροπίες είναι μεν μειωμένες αλλά παραμένουν υπερβολικές.

Σύμφωνα με την έκθεση, τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (ΜΕΔ), παραμένουν το κύριο πρόβλημα του τραπεζικού συστήματος και της οικονομίας, ο ιδιωτικός δανεισμός είναι από τους ψηλότερους στην ΕΕ, θέτοντας εμπόδια στην ανάπτυξη, ενώ η μακροχρόνια και νεανική ανεργία παραμένουν υψηλές, παρά τη μείωση της γενικής ανεργίας, κάτι που επηρεάζει τη δυνητική ανάπτυξη.

Η έκθεση σημειώνει ότι η Κύπρος έχει σημειώσει περιορισμένη πρόοδο στην υλοποίηση των συστάσεων του 2017 και ότι μετά την υιοθέτηση φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων κατά τη διάρκεια του προγράμματος οικονομικής προσαρμογή, η δυναμική της μεταρρύθμισης υπήρξε μέτρια από το 2016.

Η έκθεση βλέπει «ουσιαστική πρόοδο» μόνο στις μεταρρυθμίσεις που αφορούν τον τομέα της υγείας με την υιοθέτηση του νομοσχεδίου για το ΓεΣΥ τον Ιούνιο του 2017.

Διαπιστώνει «περιορισμένη πρόοδο» στις υπηρεσίες εργοδότησης, στην προώθηση επενδύσεων και στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση. «Μερική πρόοδο» διαπιστώσει στην αντιμετώπιση των ΜΕΔ, στη βελτίωση του δημόσιου τομέα, στην αποτελεσματικότητα των δικαστηρίων, των ιδιωτικοποιήσεων και της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Σε σχέση με την πρόοδο των εθνικών στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020, καταγράφονται καλά αποτελέσματα για τους περισσότερους στόχους, σημειώνεται ωστόσο ότι οι στόχοι για τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό παραμένουν απομακρυσμένοι, με το ποσοστό των ανθρώπων που κινδυνεύουν με φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό να ανέρχεται στο 27.7% το 2016.

Σε σχέση με τις κοινωνικές προκλήσεις όπως καταγράφονται στους δείκτες Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, αναφέρονται υψηλοί δείκτες σχετικά με την παιδική φτώχεια το ποσοστό της οποία ανήλθε από το 20.2% το 2009 στο 29.6% το 2016, ιδιαίτερα στα παιδιά των οποίων οι γονείς έχουν χαμηλά επαγγελματικά προσόντα. Υψηλός είναι ο δείκτης του ποσοστού των νέων που δεν είναι σε εργασία ή εκπαίδευση (16% το 2016 πάνω από το 11,6% του ευρωπαϊκού μέσου όρου).

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης (IDR) η αγορά ακινήτων ανακάμπτει, διευκολύνοντας τους ενυπόθηκους δανειστές. Παρόλα αυτά, βασικά εμπόδια για τη μεταβίβαση τίτλων ιδιοκτησίας δεν έχουν υπερπηδηθεί.

Η δυνητική ανάπτυξη ανακάμπτει, αλλά παραμένει υποτονική, κάτι που προκύπτει από την χαμηλή παραγωγικότητα, τις μέτριες παραγωγικές επενδύσεις στην καινοτομία και τις δυσκολίες χρηματοδότησης.

Η αγορά εργασίας βελτιώνεται, αλλά η ανεργία παραμένει υψηλή για τους νέους, ενώ υπάρχουν διαφορές στις συνθήκες εργασίας μεταξύ προσωρινής και μόνιμης απασχόλησης, στον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα.

Ο εκσυγχρονισμός της εκπαίδευσης έχει προχωρήσει, αλλά οι προκλήσεις σε σχέση με τις εκπαιδευτικές επιδόσεις και οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων επηρεάζουν τη δυνητική ανάπτυξη.

Στον τομέα της υγείας σημειώνεται ότι έχουν γίνει βασικά βήματα για τη μεταρρύθμιση, αλλά παραμένουν προκλήσεις στην υλοποίησή της.

Η εφαρμογή περιβαλλοντικών και κλιματικών νομοθεσιών, όπως σημειώνεται, παραμένει αδύναμη και κάποιες αναπτύξεις είναι ασυμβίβαστες με την διατήρηση του περιβάλλοντος. Σημειώνονται παράλληλα αδυναμίες στη διαχείριση αποβλήτων.

Αναφέρεται ακόμα ότι κάποιοι δείκτες δείχνουν ότι κάποιοι φορολογικοί κανόνες στην Κύπρο, χρησιμοποιούνται από εταιρείες για επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό.

Επισημαίνεται επίσης ότι η αναποτελεσματικότητα στο δημόσιο τομέα, επιδρά στο επιχειρησιακό περιβάλλον.

Αναφορικά με το υψηλό επίπεδο των ΜΕΔ, αναφέρεται ότι αυτά ανέρχονται στα € 21 δισ., το συνολικό ποσοστό των οποίων ήταν 44% τον Οκτώβριο του 2017 (51% για επιχειρήσεις, 54.5% για νοικοκυριά). Σημειώνεται επίσης το υψηλό ποσοστό αναδιαρθρωμένων δανείων που ξαναγίνονται μη εξυπηρετούμενα και ήταν πάνω από 11% τον Σεπτέμβριο του 2017, περίπου το ένα τέταρτο των πρώτων αναδιαρθρώσεων του 2013-2014.

Σημειώνεται επίσης ότι τα μέτρα πολιτικής έχουν περιορισμένο αποτέλεσμα για τη μείωση των ΜΕΔ λόγω της δυσκολίας στην εφαρμογή των συμβάσεων, οι οποίες χρειάζονται περίπου 1,100 μέρες για να εφαρμοστούν και της αναποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος.

Σημειώνεται επίσης ότι είναι ανησυχητικός ο συνδυασμός της μικρής μείωσης των ΜΕΔ, των αρνητικών αποταμιεύσεων των νοικοκυριών και της υψηλής ανάπτυξης.

Πηγή: ΚΥΠΕ