Πιο κοντά στην καρδιά του εθνοφρουρού

Επιτυχημένο το 23ο Παγκύπριο Συνέδριο του ΚΕΝΘΕΑ, με θέμα τη χρήση διεγερτικών ουσιών

Του Μάριου Δημητρίου

«Με τη διοργάνωση του κοινού μας συνεδρίου σε αυτή την αίθουσα εκδηλώσεων του ΓΕΕΦ, αισθανόμαστε ότι πλησιάζουμε ένα βήμα πιο κοντά, στην καρδιά του κάθε εθνοφρουρού και για μας, αυτό είναι υψίστης σημασίας, γιατί οι φαντάροι είναι ευάλωτοι στη χρήση ουσιών, λόγω της νεαρής ηλικίας τους, σε συνδυασμό με το άγχος που βιώνουν».

Με αυτή την εύστοχη επισήμανση, ο Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής Ησαϊας, Πρόεδρος του Κέντρου Ενημέρωσης και Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων, άνοιξε το πρωί της Παρασκευής 23 Φεβρουαρίου 2018, μπροστά σε δεκάδες εθνοφρουρούς και αξιωματικούς της Εθνικής Φρουράς, φοιτητές του Πανεπιστημίου Κύπρου, μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων και εκπαιδευτικούς, το 23ο Παγκύπριο Συνέδριο του ΚΕΝΘΕΑ, «Η Κύπρος ενάντια στις εξαρτήσεις», με φετινό θέμα, «Η χρήση διεγερτικών ουσιών, όπως η κοκαϊνη και η κρυσταλλική μεθαμφεταμίνη (crystal ice) και οι συνέπειες τους στη ψυχική υγεία». Το ΚΕΝΘΕΑ (που ιδρύθηκε το 1994), συν-διοργάνωσε το Συνέδριο, με την Εθνική Φρουρά και το Πανεπιστήμιο Κύπρου, με χορηγό την ExxonMobil/ΕSSO Κύπρου. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Παρευρέθηκαν και χαιρέτησαν το Συνέδριο, ο απελθών Υπουργός Άμυνας Χριστόφορος Φωκαϊδης, ο  Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς Αντιστράτηγος Ηλίας Λεοντάρης, ο Πρόεδρος της Αρχής Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου Άθως Γεωργίου και ο Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου, Θανάσης Γαγάτσης. Ο Μητροπολίτης Ησαϊας, τόνισε μεταξύ άλλων ότι στον αγώνα ενάντια στις εξαρτήσεις και τη χρήση ουσιών, «η επιστημονικότητα μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο και γέφυρα, που ενώνει άλλα δύο απαραίτητα στοιχεία στον αγώνα αυτό, την πνευματική θωράκιση και την κοινωνική συμμαχία».

Έλεγχοι για χρήση ουσιών στην ΕΦ

Παίρνοντας το λόγο ο Υπουργός Άμυνας Χριστόφορος Φωκαϊδης αποκάλυψε ότι «η Εθνική Φρουρά, είναι ο πρώτος και μόνος οργανισμός στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπου πλέον, όλα τα στελέχη, όλοι οι νεοδιοριζόμενοι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί και οι υπό πρόσληψη, συμβασιούχοι οπλίτες, υπογράφουν υπεύθυνη δήλωση, βάσει της οποίας θα υπόκεινται σε τακτικούς και εκτάκτους ελέγχους, για ενδεχόμενη χρήση ουσιών». Πρόσθεσε ότι «αυτό ήδη εφαρμόζεται για εθνοφρουρούς και βαθμοφόρους στις Ειδικές Δυνάμεις και όπου αλλού απαιτείται διαδικασία επιλογής». Απευθυνόμενος στον «αγαπητό συγχωριανό» του Δρα Κυριάκο Βερεσιέ, ο Χρ. Φωκαϊδης υπογράμμισε ότι «παρευρίσκομαι σε αυτό το συνέδριο, από τον καιρό που ήμουν φοιτητής στο πρώτο πτυχίο στο Πανεπιστήμιο Κύπρου – στις παλιές εγκαταστάσεις – όταν ο Δρ. Βερεσιές σήκωνε κυριολεκτικά στους στιβαρούς του ώμους, όλο το βάρος της οργάνωσης, σε μια εποχή που λίγοι αναγνώριζαν τους πραγματικούς κινδύνους και προκλήσεις για τη νεολαία μας, από τη χρήση ναρκωτικών. Ήταν μια εξαιρετικά πρωτοποριακή πρωτοβουλία, η ίδρυση του ΚΕΝΘΕΑ και πολύτιμο το έργο του, μέχρι και σήμερα».

Η αυτοκριτική του Αρχηγού

Στον δικό του χαιρετισμό, ο Αρχηγός της ΕΦ Αντιστράτηγος Ηλίας Λεοντάρης, αναφέρθηκε στη σημασία του οικογενειακού περιβάλλοντος και δίνοντας ένα πιο προσωπικό τόνο στον χαιρετισμό του, προχώρησε σε αυτοκριτική, σε σχέση με το χρόνο που αφιέρωσε στα δικά του παιδιά, όταν ήταν μικρότερα. «Δεν απολογούμαι», είπε χαρακτηριστικά, «αλλά πρέπει εμείς οι γονείς να βρούμε τρόπους να καλύψουμε τα κενά – εγώ, όταν αντιλήφθηκα ότι η κόρη μου πήγαινε στο σχολείο, ήταν ήδη στην πέμπτη δημοτικού! Και τότε κατάλαβα ότι πηγαίνει στο σχολείο!». Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στη σημασία της πρόληψης στη χρήση ουσιών και ανακοίνωσε ότι σε συνεργασία με την Αρχιεπισκοπή Κύπρου, ο Υπουργός Άμυνας υπέγραψε τη συγκρότηση Γραφείων Στρατιωτικών Ιερέων, σε όλους τους σχηματισμούς. «Εκεί», είπε, «θα επιδιώξουμε την επιμόρφωση και κυρίως τη στήριξη των οπλιτών μας, διότι δεν είναι κρυφό να πούμε, ότι οι χώροι των στρατοπέδων, παρέχουν τις συνθήκες που μπορεί να οδηγήσουν κάποιον που δεν έχει ισχυρές αντιστάσεις, στη χρήση ουσιών – κι εδώ μιλάμε για νέα παιδιά, που από μαθητές Λυκείου, γίνονται στρατιώτες». Πρόσθεσε ότι «πρέπει να κάνουμε το χρόνο της θητείας δημιουργικό, ώστε να μην υπάρχουν κενά που οδηγούν στη ρουτίνα, η οποία οδηγεί σε σκέψεις που δεν έχουν σχέση με την ποιότητα της ζωής, που θέλουμε».

Μια μέρα…εξομολογήσεων

Σε πιο προσωπικές αναφορές, «παρέσυρε» ο Αρχηγός ΕΦ και τον Αντιπρύτανη του Πανεπιστημίου Κύπρου Θανάση Γαγάτση, που μίλησε για «τους εξοντωτικούς ρυθμούς της ζωής μας». Πρόσθεσε τα εξής: «Κι εγώ όπως ο Αρχηγός, έχω τύψεις, γιατί τα τρία μεγάλα μου παιδιά, έχουν τελειώσει τις σπουδές τους και δεν με είδαν, πολλές στιγμές στη σχολική τους ζωή, στην Ελλάδα». Στη δική του παρέμβαση, ο Πρόεδρος της Αρχής Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου Δρ. Άθως Γεωργίου, παρατήρησε ότι «σήμερα είναι μέρα εξομολόγησης, πιθανόν γιατί έχουμε τον Πανιερότατο, μαζί μας» και παραδέχτηκε ότι και ο ίδιος, «απουσιάζει πολλές ώρες από το σπίτι». Πρόσθεσε όμως, ότι ως αντιστάθμισμα στην απουσία των γονιών, «είναι η στάση ζωής μας, στον αγώνα για να βελτιώσουμε τα πράγματα, έτσι που τα παιδιά μας, παίρνουν το καλό παράδειγμα». Κατέληξε, διαβεβαιώνοντας ότι «θα συνεχίσουμε να είμαστε συμπαραστάτες και συνεργάτες με την Εθνική Φρουρά, διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο μακριά από εξαρτήσεις, με όπλο μας μια κοινωνική συμμαχία, απέναντι τους».

Ένα τραγούδι ενάντια στη χρήση

Μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή του Συνεδρίου, ήταν η εκτέλεση ενός τραγουδιού-μπαλάντας, με τη συνοδεία κιθάρας, με σαφή μηνύματα ενάντια στη χρήση ουσιών, από τον εθνοφρουρό Γιάννη Λαουτάρη από το Αυγόρου, που έγραψε τους στίχους και το μελοποίησε.

Στο δρόμο μου συνάντησα σ’ ένα παγκάκι πάνω,

ένα παιδί αδύναμο που ΄μοιαζε με ζητιάνο

Τον ρώτησα αν ήθελε λεφτά για να του δώσω,

μ’ αυτός με χαμηλή φωνή, μου λεγε να τον σώσω

Στα μάτια του αντίκρυσα ντροπή, μαζί με θλίψη,

τον φόβο του που η ζωή τον έχει εγκαταλείψει

Φίλε το χόρτο μην το πιεις, σε παίρνει παρακάτω

και στης ζωής την ερημιά, θα ακουμπάς στον πάτο

Θα χάνεσαι και θα ζητάς κάτι σκληρό κι ακόμα,

δεν θα σε νοιάζει αν θα βρεθείς, μετά απ’ αυτό στο χώμα

Σαν είπε αυτά και δάκρυσε, γύρισε το κεφάλι,

έσκυψε προς το πάτωμα μοναχικός και πάλι

Οι δείκτες του ξεκίνησαν αντίστροφα να πάνε,

την ώρα για τον τελειωμό, άρχισαν να μετράνε

 Ο Μανώλης στη Reto Κύπρου

Οι εργασίες του Συνεδρίου, άρχισαν με βιωματική συζήτηση, στη βάση μαρτυριών χρηστών και οικογενειών, που επηρεάστηκαν από τη χρήση διεγερτικών ουσιών, με συντονίστρια τη ψυχολόγο Έλενα Ζαρούνα, Ανώτερη Συντονίστρια του ΚΕΝΘΕΑ. Συμμετείχαν  ο 38χρονος Μανώλης, πρώην χρήστης ηρωίνης, που τα τελευταία 14 χρόνια, ακολουθεί δωρεάν πρόγραμμα απεξάρτησης, στη διεθνή εθελοντική οργάνωση Reto, που λειτουργεί κέντρα απεξάρτησης σε όλο τον κόσμο, περιλαμβανομένης της Ελλάδας και της Κύπρου – τα τελευταία 5 χρόνια, ο Μανώλης φιλοξενείται στη Reto Κύπρου, σε περιοχή κοντά στη Λευκωσία, που στεγάζει αυτή τη στιγμή, 25 θεραπευόμενους, στη μεγάλη πλειοψηφία τους, Ελλαδίτες. Η οργάνωση διακηρύττει ότι «η βάση της είναι χριστιανική και οδηγός της η Αγία Γραφή», ενώ αναφέρει ως στόχο της, «τη ψυχική, πολιτιστική, υλική και πνευματική βοήθεια στους ανθρώπους που ζουν στο περιθώριο και ιδιαίτερα στους τοξικομανείς». Ο Μανώλης είπε στη διάρκεια της συζήτησης, ότι λόγω της χρήσης, εγκατέλειψε το σχολείο στα 16 του χρόνια και ότι «πέρασε τα μισά του νιάτα στην εξάρτηση και τα υπόλοιπα, στην προσπάθεια αποκατάστασης». Πρόσθεσε: «Εγώ είμαι για 14 χρόνια καθαρός και συνεχίζω την προσπάθεια. Γνώρισα και τον Κύριο και ενώ είμαι ελεύθερος πια, από οποιαδήποτε ουσία, περιλαμβανομένης της νικοτίνης, τώρα καταλαβαίνω τη σημασία της ελευθερίας από τις ουσίες».

Η μαρτυρία μητέρας αυτόχειρα χρήστη

Συγκλονιστική ήταν η μαρτυρία μητέρας χρήστη διεγερτικών, από τη Λευκωσία,  που αυτοκτόνησε στα 23 του χρόνια, μετά από εθισμό του στην κοκαϊνη και στο crystal ice και που παρουσίαζε ψυχωσικά συμπτώματα. Είπε ότι ο γιος της, «ήταν ένα φυσιολογικό παιδί μιας μεσοαστικής οικογένειας που νοιαζόταν γι’ αυτόν, που φοιτούσε σε ιδιωτικό σχολείο και που μέχρι τα 14-15, είχε τις δραστηριότητες του, έπαιζε ποδόσφαιρο, είχε ιδιαίτερα καλλιτεχνικά ταλέντα. Στα 17 του άρχισε τη χρήση κάνναβης, αλλά δύο χρόνια μετά, κάποιος υποτιθέμενος φίλος του, του έβαλε crystal ice, σε ένα τσιγάρο με χόρτο. Το crystal ice, είναι τρομερά εθιστικό και από την πρώτη κιόλας μέρα της χρήσης, ο γιος μου ήρθε στο σπίτι και δεν ήξερε τι του γινόταν, ήταν σε έξαλλη κατάσταση. Έγινε βίαιος και επιθετικός και μέρα νύχτα, από την ώρα που ξυπνούσε, μέχρι την ώρα που πήγαινε για ύπνο, είχε στο μυαλό του αυτή την ουσία – πώς να βρει τη δόση του. Είχε την ιδέα ότι συνωμοτούσα εναντίον του και άρχισε να σπάζει πράγματα στο σπίτι, να με απειλεί και να μου ζητά συνεχώς χρήματα, για ν’ αγοράσει την ουσία. Προσπαθήσαμε να τον βοηθήσουμε να αποτοξινωθεί, έκανε προσπάθειες, αλλά δεν σταμάτησε τη χρήση και συνεχώς υποτροπίαζε. Χρειαζόταν φαρμακευτική αγωγή με ψυχοφάρμακα, για να ξεπεράσει τα ψυχωσικά συμπτώματα, τις αυτοκτονικές τάσεις και την επιθετικότητα εναντίον άλλων. Η μόνη λύση, ήταν να ζητήσουμε έκδοση διατάγματος υποχρεωτικής εξέτασης από κυβερνητικό ψυχίατρο και να πάει για νοσηλεία, στο ψυχιατρικό νοσοκομείο Αθαλάσσας. Πήγα στο νοσοκομείο Αθαλάσσας και τους παρακαλούσα να τον πάρουν μέσα και μου έλεγαν ότι «το πρόβλημα είναι η σχέση που έχεις εσύ, με το γιο σου». Αλλά, μια χαρά ήταν η σχέση μας – η σχέση έγινε έτσι, λόγω της χρήσης». Η συζήτηση τέλειωσε με ερώτηση της Έλενας Ζαρούνα, για το «πώς τελείωσε το ταξίδι του παιδιού σου», με τη μητέρα να απαντά ότι «στο τέλος, το παιδί μου κουράστηκε, αντιλαμβανόταν ότι δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και αυτό τον οδήγησε να θέσει τέρμα στη ζωή του». Η Ε. Ζαρούνα την ευχαρίστησε «που μοιράστηκε την εμπειρία της, μιλώντας για πρώτη φορά, μπροστά σε κοινό, για την απώλεια του παιδιού της». «Θεωρώ το θέμα πολύ σημαντικό, γι’ αυτό αποφάσισα να μιλήσω δημόσια», είπε η μητέρα και απευθυνόμενη στους παρευρισκόμενους εθνοφρουρούς, ανέφερε: «Δεν πρέπει να πέσετε στην παγίδα, ούτε καν να δοκιμάσετε οποιαδήποτε ουσία– ένα «πείραμα», μπορεί να σας στοιχίσει τη ζωή».

Οι τρεις ομάδες ψυχοδραστικών ουσιών

Με θέμα «Διεγερτικές ουσίες, επίδραση στον ανθρώπινο εγκέφαλο και τη συμπεριφορά», μίλησε ο Νευρολόγος-Ψυχίατρος Δρ. Κυριάκος Βερεσιές, Επιστημονικός Διευθυντής ΚΕΝΘΕΑ, που εξήγησε ότι «όλες οι παράνομες ουσίες, ονομάστηκαν ναρκωτικά, αλλά από επιστημονικής πλευράς, τα ναρκωτικά είναι μόνο μια ομάδα, από αυτές». Πρόσθεσε ότι «οι ψυχοδραστικές ουσίες, χωρίζονται σε τρεις βασικές ομάδες και άλλες είναι παράνομες, άλλες είναι νόμιμες. Πρώτον, είναι τα ναρκωτικά, που καταστέλλουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως το αλκοόλ, τα οπιούχα (ηρωίνη, μορφίνη, κωδεϊνη και τα ηρεμιστικά και υπνωτικά φάρμακα. Δεύτερον, είναι οι διεγερτικές ουσίες, όπως η νικοτίνη, το τσάϊ, η καφεϊνη, η κοκαϊνη, το έκστασι και οι αμφεταμίνες. Και τρίτον, είναι οι παραισθησιογόνες-ψευδαισιογόνες ουσίες, όπως η κάνναβη, το LSD, τα Magic Mashrooms και πολλά άλλα». Τόνισε ότι «έχουμε δύο ειδών εξαρτήσεις, τη ψυχική και τη σωματική. Η ψυχική εξάρτηση, που αναφέρεται και ως εθισμός, χαρακτηρίζεται από την ανεξέλεγκτη, καταναγκαστική παρόρμηση και την ακατάσχετη επιθυμία για τη χρήση της ουσίας, χωρίς ιατρική ένδειξη, προκειμένου να προκληθεί το αίσθημα της ευχαρίστησης, ή να αποφευχθεί η δυσφορία που προκαλεί η στέρησή της. Μια καθαρά ψυχολογική εξάρτηση, είναι αυτή του διαδικτύου –  ήρθαν φέτος κοντά μου, δύο νεαροί και ζήτησαν να πάρουν αναστολή από την Εθνική Φρουρά, γιατί ασχολούνταν 18-20 ώρες τη μέρα, με ηλεκτρονικά παιγνίδια!».

Η τοξίκωση και το λιωμένο τούβλο

Ο Δρ. Βερεσιές αναφέρθηκε μεταξύ άλλων, στο θέμα της τοξίκωσης (δηλητηρίασης), «που περιλαμβάνει το σύνολο των εκδηλώσεων που συνδέονται με πρόσφατη υπερβολική λήψη ψυχοδραστικής ουσίας και εξαρτάται από τη δοσολογία, τις συνθήκες και την ιδιοσυγκρασία του χρήστη. Εμφανίζεται σε λήψη οπιοειδών ή ουσιών που προκαλούν καταστολή του κεντρικού νευρικού συστήματος και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στο θάνατο. Στην Κύπρο συνέβησαν παλαιότερα, που δεν γινόταν καμιά δουλειά στο σωφρονιστικό ίδρυμα, τέσσερις θάνατοι φυλακισμένων χρηστών ηρωίνης, μόλις απολύθηκαν από τις Κεντρικές Φυλακές. Έμειναν καθαροί, έπεσε η ανοχή τους, ήρθαν οι φίλοι τους να τους προϋπαντήσουν εκεί, έφεραν και μια σύριγγα μαζί τους, για να το διασκεδάσουν και από την πρώτη ένεση, είχαμε τέσσερις θανάτους – οι δύο έξω από τη φυλακή και οι δύο μόλις πήγαν στο σπίτι τους. Για να μη μιλήσουμε για το τι μπορεί να περιέχει, η ηρωίνη. Ήμουν στο Δικαστήριο πριν δύο μήνες και ήρθε από το Κρατικό Χημείο, ανάλυση της κοκαϊνης που ανίχνευσαν σε κάποιο χρήστη – περιείχε λοιπόν, 26% δομικό υλικό, δηλαδή γύψο ή ασβέστη, ή λιωμένο τούβλο! Σε μια τέτοια περίπτωση, αν κάποιος εισπνέει την κοκαϊνη από τη μύτη, θα καταστρέψει την αίσθηση της όσφρησης του – οι μυρωδιές είναι άγνωστες στον χρήστη της κοκαϊνης, μετά από 2-3 χρόνια συνεχούς χρήσης, από τη μύτη. Κάποιοι την παίρνουν από τη φλέβα, οπότε φανταστείτε τι γίνεται, όταν βάλουν στις φλέβες τους, λιωμένο τούβλο…».

Όπως ανέφερε ο Δρ. Βερεσιές, «η συνεχής χρήση κοκαΐνης, οδηγεί σε ανορεξία, δυσπεψία, καταστολή της γενετήσιας λειτουργίας, εξασθένιση της μνήμης, ανησυχία και αϋπνίες. Ο χρήστης καταλαμβάνεται από αδιαφορία για το περιβάλλον του και συχνά βρίσκεται υπό την επίδραση οπτικών, ακουστικών, οσφρητικών και γευστικών παραισθήσεων, που καταλήγουν τελικά σε παρανοϊκή ψύχωση, που χαρακτηρίζεται από διέγερση και επιθετικότητα. Από την άλλη πλευρά, «κατά τη λήψη μεθαμφεταμίνης, το άτομο αρχικά αισθάνεται ευφορία, προσοχή και δεν αισθάνεται κουρασμένος. Μετά το τέλος των ευχάριστων συναισθημάτων, εμφανίζονται προβλήματα όπως υψηλή αρτηριακή πίεση, υπερθερμία, άφθονη εφίδρωση, ρίγη και επιθετικότητα. Αυξάνει επίσης τον καρδιακό ρυθμό, προκαλώντας έτσι καρδιαγγειακά προβλήματα». Πρόσθεσε ότι η υπερβολική δόση μεθαμφεταμίνης, μπορεί να οδηγήσει σε παροξυσμούς, κρίσεις και θάνατο. Ανέφερε ως μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της χρήσης της, «ανεπανόρθωτες βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία της καρδιάς και του εγκεφάλου, υψηλή πίεση που οδηγεί σε καρδιακές προσβολές, εγκεφαλικό και θάνατο, αυπνία, βλάβες στο συκώτι, στα νεφρά και στους πνεύμονες, καταστροφή των ρινικών ιστών, αν σνιφάρεται, αναπνευστικά προβλήματα, αν καπνίζεται, μολυσματικές ασθένειες και αποστήματα, αν λαμβάνεται με ένεση, υποσιτισμός, απώλεια βάρους, εκτεταμένη καταστροφή δοντιών, αποπροσανατολισμός, απάθεια, σύγχυση, εξάντληση, ισχυρή ψυχολογική εξάρτηση, ψύχωση, κατάθλιψη, βλάβη στον εγκέφαλο παρόμοια με τη νόσο Αλτσχάιμερ, εγκεφαλικό επεισόδιο και επιληψία».

Οι άλλες τέσσερις παρεμβάσεις

Να σημειώσουμε ότι στο πλαίσιο του 23ου Συνεδρίου ΚΕΝΘΕΑ, έγιναν επίσης οι ακόλουθες παρεμβάσεις:

Η κατάσταση των παράνομων ουσιών εξάρτησης στην Κύπρο», από την Ιωάννα Γιασεμή, Κλινική Ψυχολόγο, Προϊστάμενη Τμήματος Παρακολούθησης ΕΚΤΕΠΝ, Αναπληρώτρια Εκτελεστική Γραμματέα Αρχής Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου.

*«Χρήση ουσιών και συν-νοσηρότητα με ψυχικές παθήσεις», από τον Ταγματάρχη Γιώργο Δημητριάδη, Ψυχίατρο Ψυχοθεραπευτή.

*«Ψυχολογικές προσεγγίσεις στη διαχείριση της εξάρτησης από διεγερτικές ουσίες», από τον Δρα Βασίλη Βασιλείου, Κλινικό Ψυχολόγο στο Σταθμό Πρόληψης και Συμβουλευτικής Αχιλλέας-ΚΕΝΘΕΑ, επαρχίας Αμμοχώστου και Κοκκινοχωρίων Λάρνακας.

*«Ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την πρόληψη και αντιμετώπιση της χρήσης νέων ψυχοτρόπων ουσιών (NPS) Click for SupportRealized», από την Παντελίτσα Νικολάου, Κλινική Ψυχολόγο ΚΕΝΘΕΑ «Τόλμη» Πάφου.

Ο Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς, απονέμει τιμητικά διπλώματα σε απλούς στρατιώτες και βαθμοφόρους, άντρες και γυναίκες.

Ο ταγματάρχης Γιώργος Δημητριάδης, ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, μαζί με γυναίκες αξιωματικούς και υπαξιωματικούς της Εθνικής Φρουράς.

Στιγμιότυπο από τη μαρτυρία μητέρας νεαρού αυτόχειρα, χρήστη διεγερτικών ουσιών. Δίπλα της, ο Μανώλης, πρώην χρήστης ηρωϊνης. Δεξιά η συντονίστρια της συζήτησης, Ανώτατη Συντονίστρια του ΚΕΝΘΕΑ, ψυχολόγος Έλενα Ζαρούνα.

Στην πρώτη σειρά από αριστερά, ο -απελθών – Υπουργός Άμυνας Χριστόφορος Φωκαϊδης, ο Μητροπολίτης Ησαϊας και ο Επιστημονικός Διευθυντής ΚΕΝΘΕΑ Δρ. Κυριάκος Βερεσιές.

Οι δρομείς του Σωματείου Δρομέων Κύπρου Περικλής Δημητρίου, έτρεξαν συμβολικά στο πλαίσιο του συνεδρίου και μετέφεραν το μήνυμα «για μια Κύπρο ελεύθερη από εξαρτήσεις».

Φωτό: Ο νεαρός εθνοφρουρός από το Αυγόρου Γιάννης Λαουτάρης, εκτελεί με την κιθάρα του, το τραγούδι-μήνυμα ενάντια στη χρήση ουσιών, που έγραψε και μελοποίησε ο ίδιος.