Νίκος Αντωνιάδης : «Υπάρχει Ελπίς» αν δώσουμε Σωστά κίνητρα στα παιδιά μας!

O Νίκος Αντωνιάδης μόνιμος κάτοικος της Νέας Υόρκης στην οποία μετανάστευσε πριν από μόλις τέσσερα χρόνια ήταν μέρος της ομάδας της Χίλαρι Κλίντον στο Brooklyn στις τελευταίες Προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ,ασχολείται με το πολιτικό μάρκετινγκ, έχει γράψει τρία βιβλία και αρκετά ακαδημαίκά και άλλα άρθρα σε Κύπρο και Αμερική. Με αφορμή το βιβλίο του «Υπάρχει Ελπίς! Κτίζοντας την Παιδεία της Κύπρου μας» το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εν Τύποις, αδράξαμε την ευκαιρία για μια συνέντευξη μαζί του.

Της Γιώτας Δημητρίου

Κύριε Αντωνιάδη ως μόνιμος κάτοικος στη Μητρόπολη του κόσμου, τη Νέα Υόρκη, παρακολουθείτε τα τεκταινόμενα στη Κύπρο; Πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνεται κανείς τα γεγονότα όταν τα παρακολουθεί από μακριά;

Κατ’ αρχήν να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση και να αναφέρω πως δεν νιώθω πως είμαι «μακριά». Η καθημερινή επικοινωνία με τον γιο μου που (τώρα) υπηρετεί στον στρατό, η συνεχής επαφή με φίλους, γνωστούς, πολιτικούς και ΜΜΕ, δεν με αφήνουν να κοιμηθώ στην Νέα Υόρκη (γέλια).

Εκείνο που θεωρώ ότι αποτελεί βασική διαφορά είναι η «ειδίκευση». Στην Κύπρο, για τον άλφα ή τον βήτα λόγο, μάθαμε να τα κάνουμε όλα, όλοι. Εδώ δεν περνά κάτι τέτοιο. Ενδεικτικά, να σας αναφέρω πως όταν έκανα αίτηση πριν τέσσερα χρόνια για να μπω στον Σύνδεσμο Πολιτικών Συμβούλων Αμερικής, με ρώτησαν την ειδικότητα μου. Δεν αρκούσε το «Μάρκετινγκ», δεν αρκούσε το «Πολιτικός Σύμβουλος», δεν αρκούσε ούτε καν το Πολιτικό Μάρκετινγκ! Ήθελαν την διαφορετικότητα, την ειδικότητα, π.χ. «έπρεπε» να μείνω κολλημένος στο Πολιτικό Μάρκετινγκ με ειδίκευση στην Πολιτική Ανταγωνιστικότητα και Απόδοση, κάτι που δείχνει την διαφορετικότητα. Με έσπρωξαν να μείνω σταθερός. Και κανένας δεν «εισέρχεται» αν δεν υπογράψει τον «κώδικα ηθικής» για σεβασμό σε κάθε άποψη, σε κάθε άτομο, σε κάθε αντίθετη πολιτική και/ή πολιτικό.

Το πιο πάνω αποτελεί πηγή προβλήματος σε πολλά θέματα που απασχολούν την πατρίδα μας. Όταν δεν υπάρχει εξειδίκευση σε κάθε τομέα, όπως είναι ο τόσο ευαίσθητος τομέας της Παιδείας, δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος. Ξέρετε, πολλοί με ρωτάνε για το άλφα, το βήτα θέμα στην πολιτική. Πολύ συχνά λέω «δεν ξέρω», και παραπέμπω σε άτομα που είναι «ειδικά» και ξέρουν, όπως π.χ. άτομα που γνωρίζουν την ιστορία και τα γεγονότα στην Μέση Ανατολή (που επηρεάζουν άμεσα και την Κύπρο). Κατ’ επέκταση, η (μη) εξειδίκευση και σωστή στελέχωση σε καίρια πόστα δεν θα μας αφήνει να προχωράμε. Όσον αφορά την Παιδεία της Κύπρου, αυτό ακριβώς εισηγούμαι στο βιβλίο μου: να δοθούν ρόλοι στα παιδιά μας, να μετρήσουν οι πολιτικοί τις δυνάμεις τους, να βελτιώσουν οι πολιτικοί την απόδοση τους και να αρχίσει σιγά-σιγά να κλείνει το χάσμα. Με απλά λόγια, θεωρώ πως η ειδίκευση και η ενασχόληση με την έρευνα και την ανάπτυξη αποτελούν τις μεγάλες διαφορές ΗΠΑ-Κύπρου!

Με τι ασχολείστε επαγγελματικά στη Νέα Υόρκη;

Στην Νέα Υόρκη ήρθα με διπλωματική βίζα για έναν χρόνο, το 2014, στο Γραφείο Τύπου της ΜΑ της Κύπρου στον ΟΗΕ. Από το 2015 έχω διατελέσει Σύμβουλος Μάρκετινγκ σε εταιρία στο Μανχάταν και στο Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού. Παράλληλα, από το 2015 είχα ξεκινήσει διδακτορική διατριβή (με υποτροφία) στο Πολιτικό Μάρκετινγκ σε θέματα ανταγωνιστικότητας και απόδοσης των πολιτικών (των ΗΠΑ) πάνω σε συγκεκριμένη θεωρία που ανέπτυξα εδώ στις ΗΠΑ, έχοντας παράλληλα συγγράψει δυο σχετικά βιβλία (Amazon και Barnes and Noble editions) και πέντε σχετικά ακαδημαϊκά άρθρα (πολιτική επικοινωνία σε ΗΠΑ, Σκανδιναβικές χώρες και Κύπρο). Και φυσικά το βιβλίο για την Παιδεία της Κύπρου μας, το οποίο χορηγήθηκε από την ομογένεια σε ένα μεγάλο βαθμό. Το 2016 διετέλεσα σύμβουλος του Αντρέα Βύρα για τις δημαρχιακές εκλογές και παράλληλα αποτέλεσα μέρος της ομάδας της Χίλαρι Κλίντον στο Brooklyn για τις Προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ. Πέραν των πιο πάνω, είμαι μόνιμος συνεργάτης στις εφημερίδες L.A. Voice και ikypros.com και αρθρογραφώ στην ηλεκτρονική εφημερίδα του Μιχάλη Ιγνατίου, HellasJournal. Μέρος αρκετών μελετών που διεξάγω σε συνεργασία με Γαλλικό και Αμερικανικό πανεπιστήμιο δημοσιεύονται και στην Κύπρο (όπως σε Φιλελεύθερο, Σημερινή, Σίγμα, Άλφα, ΡΙΚ, κ.λπ.).

Ποιο ήταν το έναυσμα για να γραφτεί το βιβλίο σας «Υπάρχει Ελπίς! Κτίζοντας την Παιδεία της Κύπρου μας»; Και με τι καταπιάνεστε μέσα από τις σελίδες του;

Η ανησυχία μου για την Κύπρο και τα κοινά ξεκινά από τότε που ήμουν μαθητής στο Λύκειο Αγίου Γεωργίου Λάρνακας και στο οποίο είχα την τιμή να έχω διατελέσει πρόεδρος του μαθητικού συμβουλίου. Επιστρέφοντας από τις σπουδές μου στην Αγγλία, και έχοντας διατελέσει πρόεδρος των Lions και του Επιμελητηρίου Νέων αλλά και ως μέλος του συμβουλίου του Κυπριακού Κέντρου Μελετών, δίπλα από τον φίλο Αντρέα Μορφίτη, έβλεπα καθημερινά το χάσμα του πολίτη με τον πολιτικό. Ένα χάσμα το οποίο αντί να σμικρύνει, μεγάλωνε. Όπως καταλαβαίνετε, κάτι τέτοιο ρίζωνε μέσα μου μέρα με την μέρα. Από το 2001 που ξεκίνησα ως Σύμβουλος Πολιτικής Επικοινωνίας στην Κύπρο, δίπλα από Δημάρχους, βουλευτές αλλά και μετέπειτα ως σύμβουλος στο Δημοκρατικό Κόμμα, είδα πως όποια στρατηγική έκτιζα χρησιμοποιούσα στοιχεία του Μάρκετινγκ με έναν και μόνο στόχο: «να ρωτήσω τον πολίτη τι θέλει και να κάνω προτάσεις για να ικανοποιηθεί αυτός ο πολίτης». Φτάνοντας στις ΗΠΑ, εδώ που πλέον το μυαλό μου καθάρισε από την «πίεση» και το άγχος της αγαπημένης μας πατρίδας (γέλια), έκανα αυτό το μοντέλο πράξη, «θεωρία», έρευνα. Επέλεξα δηλαδή, αντί να μπω στην κατηγορία των πολιτικών (και να δέχομαι πυρά), ή στην κατηγορία των πολιτών (και να ρίχνω πυρά), να μπω στην μέση και να βοηθήσω (όσο μπορώ φυσικά) να εξομαλυνθεί αυτή η κατάσταση. Φυσικά, όχι μόνο για την Κύπρο αλλά και για την παγκόσμια πολιτική επικοινωνία. Τόσο το βιβλίο μου για την Κύπρο, όσο και οι άλλες εκδόσεις μου (βιβλία και ακαδημαϊκές εκδόσεις) έχουν έναν κοινό άξονα, βασισμένο στα εξής: 1) Ερευνώ τι θέλει ο κόσμος. 2) Μετρώ πόσο ικανός είναι ο πολιτικός. 3) Ετοιμάζω μελέτες με προτάσεις βασισμένες στα «θέλω» του κόσμου (βάση της έρευνας). 4) Βοηθώ τον πολιτικό να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα και απόδοση του. 5) «Σπρώχνω» τον (όποιο) πολιτικό να έρθει κοντά στον πολίτη μέσα από τις προτάσεις που έχουν ετοιμαστεί.

Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω, η προσπάθεια είναι ξεκάθαρη: να μειωθεί το χάσμα μεταξύ Πολίτη-Πολιτικού μέσα από συγκεκριμένες προτάσεις και στοχευμένη πολιτική εκπαίδευση. Με αυτά καταπιάνομαι στο βιβλίο. Εντοπίζω αυτό το χάσμα και προτείνω όπως αυτό το χάσμα καλυφθεί μέσα από τους «ρόλους» που θα πρέπει να δοθούν στα παιδιά μας. Ρόλους πολιτισμού, όπως π.χ. το να βγει στην σκηνή ένα παιδί και να ενσαρκώσει τον ίδιο τον Αυξεντίου και όσα βίωσε αυτός και οι άλλοι ήρωες μας, να παίξει μπάσκετ με τον ίδιο τον Αντετοκούμπο, να αναπτύξει την ιατρική θεωρία σεβασμού (όρκου) του Ιπποκράτη, να τραγουδήσει μαζί με την Νανά Μούσχουρη, κ.ο.κ. Επίσης, δεν μπορούμε να φορτώνουμε τα παιδιά με δέκα τόμους βιβλία την ώρα που ένα ipad μπορεί να κάνει όλη την δουλειά (κάτι τέτοιο αναπτύσσεται από το νηπιαγωγείο εδώ στις ΗΠΑ). Δεν μπορούμε να σπρώχνουμε τα παιδιά μας να μάθουν παπαγαλία για τον Αυξεντίου και την Μπουμπουλίνα και μετά να τα κοροϊδεύουμε όταν πηγαίνουν στα καλλιστεία και δεν θυμούνται τίποτα, λέγοντας ότι λένε. Ντροπή για εμάς, δεν φταίνε τα παιδιά μας, φταίμε εμείς και ο τρόπος που τα διδάσκουμε. Ως ένα μικρό παράδειγμα του βιβλίου, θέτω το εξής ερώτημα, το οποίο αποτελεί και μέρος της αναφοράς του αγαπητού φίλου (ΥΠΕΞ) Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος μου έκανε την τιμή να προλογίσει το βιβλίο: «Πόσο αποδοτική θα ήταν η Παιδεία μας αν η μάθηση γινόταν με έναν υπολογιστή ή ένα ipad στην καφετέρια του σχολείου; …Δεν μπορούμε να βλέπουμε τον χείμαρρο (τεχνολογία) να έρχεται πάνω μας, και ενώ διαθέτουμε αεροπλάνο για να τον αποφύγουμε, εμείς πιάνουμε το κουπί»!

Αρκετοί δηλώνουν απογοητευμένοι με το σύστημα παιδείας της Κύπρου αλλά και με τον εκάστοτε Υπουργό Παιδείας πολλές φορές. Ωστόσο εσείς δηλώνετε μέσα από τον τίτλο του βιβλίου σας πως υπάρχει ελπίδα. Από που αντλείτε τις ελπίδες σας;

Στο βιβλίο λέω ξεκάθαρα πως το σύστημα πρέπει να αλλάξει, το ανέφερα και πιο πάνω. Καλούμαστε να δώσουμε «ρόλους» στα παιδιά μας που δεν είναι ικανοποιημένα «από την ύλη», «τον τρόπο διδασκαλίας», «τις εγκαταστάσεις», κ.λπ., από τα παιδιά μας που «θέλουν να προσφέρουν» αλλά δεν τους δίνουμε κίνητρα. Και αυτά δεν τα λέω εγώ αλλά οι έρευνες που διεξήγαγα ρωτώντας τα ίδια τα παιδιά, και οι οποίες είναι μέρος του βιβλίου. Δυστυχώς, δεν λάβαμε υπόψιν αυτές τις ανάγκες των παιδιών μας και μετά διερωτόμαστε γιατί απομακρύνονται από την Πολιτεία και γιατί δεν πάνε να ψηφίσουν. Πώς να πάνε; Γιατί να πάνε; Γιατί να πιέσω τον γιο μου να πάει να βγάλει εκλογικό βιβλιάριο; Τι του(ς) δώσαμε ως Πολιτεία για να του(ς) ζητάμε να μας δώσει/ουν πίσω;

Δεν θα κρίνω τον εκάστοτε υπουργό. Το βιβλίο δόθηκε στο χέρι του κ. Καδή, λίγο πριν παραδώσει το Υπουργείο στον νέο ΥΠΠ. Σε σχέση με τον νέο Υπουργό Παιδείας και το ΕΛΑΜ, να αναφέρω απλά πως η κάθε λέξη ενός δημόσιο προσώπου μετρά. Με όσους πολιτικούς έχω συνεργαστεί, ποτέ δεν τους ετοίμασα ομιλία πέρα των τριών λεπτών, αλλά ούτε και συμφωνούσα όταν μιλούσαν πολύ (και όπουδήποτε!). Σε σχέση με το τι μπορεί να γίνει, παραθέτω μέρος εισήγησης που έχω δώσει στο βιβλίο. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να συγκαλέσει σε συνεδρία όλους τους αρμόδιους φορείς, όλους τους παράγοντες, που αγγίζουν το θέμα της Παιδείας, της Ιστορίας και του Πολιτισμού, και μέσα από την εκπροσώπησή τους από καταρτισμένους επιστήμονες, να καθοριστεί το πλαίσιο της διδακτέας ύλης, το πλαίσιο ανοικοδόμησης της ίδιας της Παιδείας. Με τα πιο κάτω ερωτήματα να χρήζουν άμεσης απάντησης:

– Ποιούς (ξεκάθαρους) στόχους, βραχυπρόθεσμους (1-2 χρόνια), μεσοπρόθεσμους (2-5 χρόνια) και μακροπρόθεσμους (5+ χρόνια), έχουμε ως ημικατεχόμενη χώρα;
– Πώς κινούμαστε για να επιτύχουμε αυτούς τους στόχους;
– Με ποιούς ντόπιους επιστήμονες και ντόπιους φορείς, αλλά και (σταθερούς) ξένους
συμμάχους, επιτυγχάνουμε τους στόχους μας;
– Πότε (χρονικά) υλοποιούμε τα πιο πάνω βήματα;
– Ποιό το κόστος των πιο πάνω;

Σε σχέση με το τελευταίο σας ερώτημα, ένα από τα πράγματα που νιώθω έντονα εδώ στις ΗΠΑ είναι η ισχυρή «παρουσία» του Μάρτιν Λούθερ Κίνκ που είχε πει πριν πενήντα πέντε χρόνια (1963) ότι «Έχω Ένα Όνειρο», το οποίο και πραγματοποιήθηκε. Αν μια υπερδύναμη κατάφερε να αλλάξει την ιστορία της στηρίζοντας την πάνω σε αρχές, αξίες, ισότητα (με τα χίλια προβλήματα της φυσικά), τότε εμείς, μια σταγόνα, δεν μπορούμε να αλλάξουμε ένα σύστημα παιδείας και να έχουμε αποτελέσματα στα επόμενα δεκατρία χρόνια; (Δηλαδή, οι πρώτοι απόφοιτοι από το Νηπιαγωγείο, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο). Αν δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό, τότε δεν μπορούμε να μιλάμε για τίποτα άλλο. Ας ειδικευτούμε επιτέλους, ο καθένας στον τομέα του, να αξιοποιήσουμε τους πόρους και τις δυνατότητες μας, που είναι τεράστιες! Εδώ πρέπει να επικεντρωθεί η Πολιτεία, με άντληση κεφαλαίων για έρευνα και ανάπτυξη. Και μάλιστα, όσο πιο δυνατοί γινόμαστε σε θέματα Παιδείας και Πολιτισμού (αλλά και οικονομίας), τόσο πιο δύσκολα θα μπορεί ο όποιος ξένος να μας πιέσει να δεχτούμε την άλφα ή βήτα λύση. Όσο πιο αδύνατοι, τόσο πιο ευάλωτοι να υποχωρήσουμε επικίνδυνα.

Κύριε Αντωνιάδη, πόσο η Παιδεία μιας κοινωνίας/χώρας μπορεί να βοηθήσει στην ευημερία της; Δηλαδή είναι ενδεικτικό αυτό που μας δείχνουν οι Σκανδιναβικές χώρες ότι λόγω του υψηλού επιπέδου Παιδείας αυτό έχει αντίκτυπο και στην ευημερία της κοινωνίας;

Όπως ανέφερα και πιο πάνω, δυο από τις ακαδημαϊκές μελέτες που έχω διεξάγει αφορούσαν τις Σκανδιναβικές χώρες. Για παράδειγμα, το Πανεπιστήμιο του Όσλο (παράδειγμα που αναφέρεται στο βιβλίο για την Κύπρο) δίνει την ευκαιρία σε επιστήμονες, ανά το παγκόσμιο, να ενδιατρίψουν ΜΟΝΟ σε θέματα που αφορούν την Νορβηγία ή τις άλλες Σκανδιναβικές χώρες. Οι διατριβές αυτές γίνονται από τους επιστήμονες χωρίς να τους επιβάλλονται δίδακτρα, και μάλιστα τους δίνεται ο διδακτορικός τίτλος με το τέλος της (επιτυχούς) υπεράσπισης. Όπως αντιλαμβάνεστε, μια τέτοια κίνηση αποφέρει συνεχώς ιδέες, προτάσεις και μελέτες προς υλοποίηση από τις 5 αυτές χώρες, δίνοντας κίνητρο σε επιστήμοντες από όλον τον κόσμο να πάρουν τον διδακτορικό τίτλο ενός από τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο. Κάτι τέτοιο το εισηγήθηκα και για την Κύπρο. Μια τεράστια δεξαμενή πλούτου συσσωρεύεται στις χώρες αυτές. Πώς είναι δυνατόν να μην έχουν ανάπτυξη, ειδικά στην Παιδεία (αλλά και σε άλλους τομείς) μέσα από αυτό και μόνο το παράδειγμα;

Σε σχέση με την ευημερία, αυτό είναι ένα θέμα που καταπιάστηκα πρόσφατα και έχει ολοκληρωθεί ακαδημαική μελέτη και αφορά την Κύπρο. Συγκερκριμένα, έχω μετρήσει τους πόρους και τις ικανότητες της Κυπριακής Κυβέρνησης και πόσο αυτά μπορούν να οδηγήσουν στην ευημερία. Δεν θα μπορούσα να πω περισσότερα στο παρόν στάδιο, πριν την επίσημη δημοσίευση των αποτελεσμάτων από ακαδημαϊκό περιοδικό. Θα μπορούσα όμως να αναφέρω ενδεικτικά τα αποτελέσματα παράλληλης, σχετικής έρευνας που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα L.A. Voice και δείχνει ξεκάθαρα ότι ο δρόμος προς την ευημερία είναι μακρύς. Οφείλουμε να είμαστε δίκαιοι σε κάποια πράγματα, δεν ευθύνεται μόνο ο άλφα ή ο βήτα πολιτικός που ίσως δεν προσπαθεί αρκετά. Πρώτα ευθυνόμαστε εμείς για την απάθεια και αδράνεια μας. Τα αποτελέσματα αυτό κατέδειξαν. Πέραν του «λόγου» που υψώνουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η πρακτική συμβολή μας ως πολίτες είναι ισχνή. Πότε στείλαμε μια επιστολή αντίδρασης στα κέντρα αποφάσεων ή στα ΜΜΕ; Πότε ζητήσαμε να δούμε έναν βουλευτή ή τον Δήμαρχο και να τους εκφράσουμε εισηγήσεις;
Εν κατακλείδι, η Παιδεία είναι ο πνεύμονας της ευημερίας, είναι το μονοπάτι που δεν αφήνει τον νέο να λοξοδρομήσει. Κι αν η Παιδεία καταφέρει να «εξάγει» νέους με ήθος, πειθαρχία, αυτοπεποίθηση και πείσμα, η ευημερία θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη (όπως στις Σκανδιναβικές χώρες)!

Με τις δικές σας γνώσεις, μελέτες και εμπειρίες, αλλά και με τα όσα διαφορετικά σε σχέση με τη Κύπρο παρακολουθείτε στη Νέα Υόρκη θα ήσασταν διαθέσιμος αν σας γινόταν πρόταση να προσφέρετε τις γνώσεις σας στη ιδιαίτερη σας πατρίδα την Κύπρο, έτσι ώστε να υπάρξει μια πρόοδος και μια κατεύθυνση προς το καλύτερο, όσον αφορά τη Παιδεία της Κύπρου;

Η Κύπρος είναι η καρδιά μου, είναι η γη που πατά το ίδιο το παιδί μου. Η Αμμόχωστος είναι ο ανεκπλήρωτος έρωτας μου. Η Λάρνακα είναι η ζωή μου, η οικογένεια μου, οι φίλοι μου, οι συμμαθητές μου, η ψυχή μου όλη. Όλα αυτά τα χρόνια, όσες μελέτες έχω κάνει για την πατρίδα μας ήταν δωρεάν, ποτέ δεν σκέφτηκα το χρήμα, ακόμη και όταν έφευγα από την Κύπρο για ένα καλύτερο μέλλον για μένα και το παιδί μου. Όλες ανεξαιρέτως τις μελέτες τις έχω αποστείλει στον Πρόεδρο και/ή όπου αλλού θα ήταν χρήσιμες. Πόσο μάλλον αν είχα την ευκαιρία να προσφέρω στην πατρίδα μας ως επαγγελματίας. Πώς θα ήταν δυνατόν να πω όχι; Οι ΗΠΑ και ειδικά η Νέα Υόρκη μου έδωσαν μια μόνιμη διαμονή, μου πρόσφεραν επιπλέον γνώση και εμπειρία, με «ανάγκασαν» να επικεντρωθώ στις ανάγκες του κόσμου (Πολιτικό Μάρκετινγκ) αλλά και στην βελτίωση των πολιτικών (Πολιτική Ανταγωνιστικότητα και Απόδοση). Σίγουρα τρέφω τεράστια εκτίμηση γι’αυτή την χώρα αλλά και περηφάνια, μιας και σε μια υπερδύναμη όπως είναι οι ΗΠΑ, μπόρεσα να εισαγάγω την πολιτική μου «θεωρία» και «πρακτική» για την Πολιτική Ανταγωνιστικότητα και Απόδοση, έχοντας όμως πάντα «δίπλα» μου, την λέξη «Κύπρος». Δεν επέλεξα εγώ να «αφήσω» την Κύπρο. Οι γνώσεις και η εμπειρία μου ανήκουν σε αυτήν, όποτε θελήσει να τις πάρει!