Μια διαφορετική, αλλά Κύπρος, ζει στην καρδιά του Λονδίνου!

Πολλά τα παράπονα, αλλά και τα αιτήματα της Παροικίας.

Της Γιώτας Δημητρίου

Θα μπορούσε κάλλιστα να πει κανείς πως υπάρχει ακόμα μία Κύπρος και βρίσκεται εδώ και δεκαετίες στη Βρετανία, στην Κυπριακή Παροικία του Λονδίνου. Μια άλλη Κύπρος, που προσφέρει πολλά στον τόπο μας αλλά και από τον τόπο μας αδικείται πολλές φορές. Η μεγαλύτερη κυπριακή παροικία βρίσκεται στη Βρετανία, με 300 περίπου χιλιάδες Κύπριους και με τους περισσότερους από αυτούς να διαμένουν στο Λονδίνο.

Δεκάδες Κυπριακά Σωματεία, οργανωμένα σύνολα (παραρτήματα των κυπριακών κομμάτων στο Λονδίνο), Κυπριακό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου, η ΚΕΑ (Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή), τα Κυπριακά ΜΜΕ του Λονδίνου και βεβαίως η ΕΚΟ (Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία) κάτω από την οποία υπάγονται όλα τα παραρτήματα των Κυπριακών Κομμάτων στο Λονδίνο.

Επιπλέον το Κυπριακό Κοινοτικό Κέντρο, στη περιοχή του Wood Green, το οποίο η παροικία κατάφερε να υλοποιήσει με τη βοήθεια των Εργατικών είναι το «σπίτι» αρκετών εκδηλώσεων της παροικίας και συνάμα αποτελεί κέντρο σύναξης ηλικιωμένων Κύπριων που περνούν τη μέρα τους εκεί παίζοντας χαρτιά, τάβλι και φυσικά μιλώντας για τη πατρίδα.

Η ιστορία της Παροικίας του Λονδίνου

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’30 έχουμε καταγεγραμμένες μαρτυρίες για την οργάνωση και δράση των Κύπριων της Βρετανίας. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι συνθήκες διαβίωσης των Κύπριων μεταναστών στην Βρετανία τα πρώτα χρόνια (δεκαετίες ’30, ’40 και ’50) ήταν πολύ δύσκολες έως και άθλιες. Ο ρατσισμός των Βρετανών ήταν έκδηλος και ένα χαρακτηριστικό το οποίο υπάρχει καταγεγραμμένο είναι η πινακίδα που αναρτούσαν ορισμένοι Βρετανοί που είχαν δωμάτια για ενοικίαση: «Ενοικιάζεται δωμάτιο. Απαγορεύονται σκύλοι και Κύπριοι».

Οι δυσκολίες αλλά και οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης των Κύπριων μεταναστών στο Λονδίνο καταγράφονται και σε κείμενο που φιλοξένησε η εφημερίδα «Ελευθερία της Κύπρου» (Κύπρος) στις 17.4.1935 και το οποίο αναδημοσίευσε ο αείμνηστος Χρίστος Κουππάρης στο βιβλίο του «Οι Κύπριοι του Λονδίνου 50 Χρόνια προσφοράς 1930-80», (σελίδα 24).
Ο ανταποκριτής της εφημερίδας στο Λονδίνο δίνει την εικόνα της εποχής: «Εδώ εις το Λονδίνον ευρίσκονται 3,000 Κύπριοι, εξ ων το εν τρίτον είναι άνεργοι, φροντίζοντας νομικά στο Παρίσι μα που οι γονείς του δεν μπορούσαν να στέλλουν πια χρήματα κι αναγκάστηκε να διακόψει τις σπουδές καθημερινώς προς εξεύρεσιν εργασίας, οιασδήποτε εργασίας, την οποία είναι ζήτημα, εάν και ολίγοι Ευρωπαίοι θα εδέχοντο να εκτελέσουν. Διότι αληθώς, αι μόναι εργασίαι, τας οποίας είναι δυνατόν να εύρουν, μετά πολλάς προσπάθειας, οι ως επί το πλείστον νεαροί συμπατριώται, οι οποίοι εγκαταλείπουν την Κύπρο χάριν της αλλοδαπής, ελκυόμενοι από εν ασύλληπτον νυχτερινόν όνειρο, είναι να πλένουν πιάτα και πιρουνομάχαιρα και κατσαρόλες μέσα στα υπόγεια, πρέπει δε να θεωρώνται ως πολύ ευτυχείς εκείνοι οι οποίοι ύστερα από αρκετά χρόνια κατορθώνουν να εύρουν εργασίαν ως σερβιτόροι εις εστιατόρια, τεϊοπωλεία και ζαχαροπλαστεία» «Μερικοί απογοητευμένοι από το Λονδίνον, όπου ούτε το ξερό ψωμί δεν κατορθώνουν να εξασφαλίσουν, παίρνουν ένα βαπόρι και φεύγουν προς άλλας χώρας, δια να επανέλθουν μετά από 2-3 μήνας, πειναλέοι, ρακένδυτοι, οικτροί, θύματα της αβασανίστου αποφάσεως, υπό το κράτος της οποίας εγκατέλειψαν την γενέτειραν, όπου θα υδύναντο πάντοτε να εύρουν ένα κομμάτι ψωμί”.
Μεγάλο κύμα μεταναστών από την Κύπρο προς τη Βρετανία δημιουργήθηκε το ’74 όπου αρκετοί πρόσφυγες κατέφυγαν στην Κυπριακή Παροικία του Λονδίνου για ένα καλύτερο αύριο.

Αποτέλεσμα των χιλιάδων Κύπριων προσφύγων στο Λονδίνο είναι και η δημιουργία Κυπριακών Σωματείων Κατεχόμενων χωριών που βεβαίως υπάρχουν μέχρι σήμερα.
Σωματεία με δράση για επίλυση του Κυπριακού (συμμετοχές σε συζητήσεις ακόμα και εντός του Βρετανικού Κοινοβουλίου) και με διάφορες άλλες δραστηριότητες που σκοπό έχουν να κρατήσουν τους απόδημους κοντά στη ρίζες τους, αλλά και να βοηθούν στην συναναστροφή με άλλους συγχωριανούς τους.

Ο αγώνας της Παροικία για την Κύπρο

Ο δυναμικός αγώνας της Κυπριακής παροικίας του Λονδίνου για επίλυση του Κυπριακού αλλά και για γνωστοποίηση του Κυπριακού προβλήματος γίνεται εντός του Βρετανικού Κοινοβουλίου, με αρθρογραφία ακόμα και σε Αγγλικά ΜΜΕ, διάφορες παροικιακές εκδηλώσεις με καλεσμένους ακόμα και Βρετανούς πολιτικούς και βεβαίως με την μεγάλη ετήσια εκδήλωση καταδίκης της εισβολής που γίνεται κάθε χρόνο στο Trafalgar Square με τη παρουσία αρκετών Βρετανών Πολιτικών.

Τα κυπριακά ΜΜΕ της Παροικίας

Στο Λονδίνο σήμερα υπάρχουν δύο κυπριακές εφημερίδες η «Παροικιακή» με Διευθυντή τον Πάμπο Χαραλάμπους και η «Ελευθερία» με Διευθυντή των Μιχάλη Έλληνα, ένας ραδιοφωνικός ραδιοσταθμός το LGR (London Greek Radio) και το ελληνικό κανάλι Hellenic TV το οποίο ανήκει στον Τάκη Φελλά.

Οι κύπριοι RICH LIST των SUNDAY TIMES

Κάθε χρόνο η Rich List της εφημερίδας Sunday Times καταγράφει τους πλουσιότερους επιχειρηματίες που ζουν στο Λονδίνο, ανάμεσα στα ονόματα της λίστας βρίσκονται κάθε χρόνο και ονόματα Κύπριων επιχειρηματιών. Στη λίστα έχουν βρεθεί κατά καιρούς πολλά ονόματα Κυπριακής καταγωγής, όπως ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου, ο Ανδρέας Παναγιώτου (του Ability Group), η οικογένεια Λαζαρή και αρκετοί άλλοι.

Στη φετινή λίστα των Sunday Times με τους 1.000 πλουσιότερους κατοίκους του Ηνωμένου Βασιλείου (Sunday Times Rich List), υπάρχουν και 15 πρώην πρόσφυγες, η συνολική περιουσία των οποίων ξεπερνά τα 6 δισ. στερλίνες.

Πρώτος στη λίστα των «πλουσιότερων προσφύγων» βρίσκεται ο ελληνοκύπριος Τζον Χριστοδούλου που έφυγε ως πρόσφυγας από την Κύπρο μετά την τουρκική εισβολή του 1974 και σήμερα η περιουσία του ανέρχεται σε 1,5 δισ. στερλίνες. Ανάμεσα στην περιουσία του 52χρονου ελληνοκύπριου μεταξύ άλλων είναι και δύο πεντάστερα ξενοδοχεία στο Κάναρι Γουάρφ του Λονδίνου (τα Marriott West India Quay και Canary Riverside Plaza).

Το παράπονο της Παροικίας

Παρόλη τη διαχρονική στήριξη της παροικίας προς τη Κύπρο φαίνεται -σύμφωνα με τους πάροικους- πως το νησί μας τους αδικεί. Το μεγάλο παράπονο της παροικίας του Λονδίνου σήμερα είναι πως δεν μπορεί να ψηφίζει στη Κύπρο. Όπως είχε γράψει σε άρθρο του ο Δρ Βασίλης Μαύρος, Πρόεδρος του Famagusta Association στο Λονδίνο, αλλά και Πρόεδρος της Ομάδας «Φίλοι της Κύπρου» του κόμματος των Εργατικών στη Βρετανία:

«Οι Κύπριοι που ζουν στο εξωτερικό, δυστυχώς, φαίνεται ότι ζουν σε μια διαρκή διάκριση σε ό,τι αφορά τα δικαιώματά τους πίσω στην Κύπρο. Το αυτόματο τους δικαίωμα να ψηφίζουν στη χώρα όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν δεν είναι εξαίρεση απ’ αυτήν τη διάκριση. Κανένας από τους μετανάστες δεν θέλησε ν’ ακολουθήσει το δρόμο αυτό. Ουσιαστικά, όλοι εξαναγκάστηκαν. Και όλοι ζουν με το όνειρο της επιστροφής στην αγαπημένη Κύπρο.
Πιστεύουμε, λοιπόν, ότι είναι πια καιρός να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες από πλευράς κυπριακού κράτους, για να διευκολυνθούν σε μεγάλο βαθμό όλοι αυτοί οι Κύπριοι του εξωτερικού, των οποίων η καταπληκτική πλειοψηφία επιστρέφει στις ρίζες της. Ειδική στήριξη πρέπει να δοθεί στους πρόσφυγες που εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους και τώρα επιστρέφουν στην Κύπρο. Επίσης θα πρέπει να τους δοθούν όλα τα δικαιώματα που έχουν οι πρόσφυγες στην Κύπρο χωρίς επιπρόσθετους όρους.

Μέσα στο ίδιο πλαίσιο πρέπει να ιδωθεί και το δικαίωμα ψήφου, αφού οι Κύπριοι του εξωτερικού βρίσκονται σε μειονεκτική θέση σε σύγκριση με άλλους μετανάστες. Όλοι οι Κύπριοι μετανάστες, που ήδη είναι γραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους, έχουν το δικαίωμα να συνεχίζουν να ψηφίζουν και να ψηφίζονται. Αυτοί που δεν είναι γραμμένοι, όμως, δεν έχουν το δικαίωμα να γραφτούν, και ενώ κατοικούν στο εξωτερικό να μπορούν να ψηφίσουν. Αυτό δεν είναι σωστό και αναγνωρίζεται από πολλούς ότι είναι μια μορφή διάκρισης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δική της νομοθεσία, η οποία δίνει το δικαίωμα σε μετανάστες από την Ε.Ε. που κατοικούν στην Ε.Ε. να μπορούν να ψηφίσουν και να ψηφίζονται στη χώρα όπου είναι εγγεγραμμένοι πολίτες. Συγκεκριμένα, σε ολόκληρο τον κόσμο, περισσότερες από 115 χώρες έχουν δώσει δικαιώματα στους μετανάστες τους να έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν στις χώρες τους και να μη χάνουν αυτό το δικαίωμα στις χώρες όπου ζουν και εργάζονται.

Χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία προκρατούν θέσεις στα Κουνοβούλια ειδικά για τους πολίτες τους που έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό. Το παράδειγμα του Μεξικού φυσικά είναι από τα πιο κλασικά παραδείγματα, όπου δέκα εκατομμύρια Μεξικανών μεταναστών που βρίσκονται και δουλεύουν στις ΗΠΑ ψηφίζουν και στις δύο χώρες. Η Ε.Ε. αποδέχεται ότι οι μετανάστες μπορούν να ψηφίσουν για γενικές εκλογές και στην χώρα όπου κατοικούν και στη χώρα από την οποία κατάγονται. Με μόνη διαφορά τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου πολίτες της Ε.Ε. δεν δικαιούνται να ψηφίζουν ή να ψηφίζονται και στις δύο χώρες. Θα πρέπει οι ίδιοι να διαλέξουν. Όπως και οι μετανάστες από τις πιο πάνω, και πολλές άλλες χώρες, έτσι και οι Κύπριοι μετανάστες έχουν στενές σχέσεις με την πατρίδα. Σχέσεις οικονομικές και πολιτικές. Σχέσεις παράδοσης και κοινής κουλτούρας, που εκφράζονται όχι μόνο με μεμονωμένες εκδηλώσεις, αλλά με διαρκή και μόνιμη φυσική επαφή με την Κύπρο σε πολλά επίπεδα. Οι Κύπριοι μετανάστες, είτε οργανωμένοι σε παροικίες είτε ως άτομα, αποτελούν τους καλύτερους πρέσβεις της πατρίδας μας στο εξωτερικό και την αιχμή του δόρατος του αντικατοχικού μας αγώνα».

Σε επικοινωνία της «24» με τον Δρ Βασίλη Μαύρο μας επιβεβαίωσε πως «δυστυχώς αυτό το απαράδεκτο και άδικο γεγονός συνεχίζει να υφίσταται».