Στην «δίνη» του μετώπου Ρωσίας-ΗΠΑ οι κυπριακές τράπεζες

Η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να προστατέψει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του νησιού και μπορεί να το κάνει

Της Αλεξίας Καφετζή

Με την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, η πίεση από το σύστημα των Ηνωμένων Πολιτείων κατά της Ρωσίας και της επιρροής στις αμερικανικές εκλογές αυξήθηκε πολλαπλάσια, φτάνοντας ακόμη και στην δίωξη του Πολ Μάναφορτ, συμβούλου εξ’ απορρήτων του προέδρου των ΗΠΑ και στην προσπάθεια για εμπλοκή του Γουίλμπουρ Ρος, υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ στη ρωσική «συνομωσία». Όλα αυτά για κάποιους μπορεί να ακούγονται άσχετα με την κυπριακή πραγματικότητα, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι η Κύπρος και οι τράπεζες της βρέθηκαν στη μέση αυτού του «πολέμου» και αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα.

Η Τράπεζα Κύπρου, λόγω της συμμετοχής του Βίκτορ Βέλκμπεργκ και του Γουίλμπουρ Ρος στο μετοχικό σχήμα της εταιρείας, είναι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος όλων των αμερικανικών ΜΜΕ, που ψάχνουν εναγωνίως τρόπο να συνδέσουν την ρωσική πλευρά με την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ και σε αυτήν την προσπάθεια έχουν εμπλέξει την Τράπεζα Κύπρου και άλλες κυπριακές τράπεζες, οι οποίες κατηγορούνται για «ξέπλυμα» χρήματος, αλλά στην πραγματικότητα απλά δεν έχουν κλείσει τις πόρτες σε Ρώσους επιχειρηματίες και έχουν τον ρόλο των τραπεζών-ανταποκριτών για κεφάλαια που έρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μάλιστα, την ίδια ώρα που οι κυπριακές τράπεζες «ασφυκτιούν» και αναγκάζονται να υπερβάλουν στις προσπάθειες τους να πείσουν ότι δεν γίνεται «ξέπλυμα» χρημάτων, κλείνοντας λογαριασμούς Ρώσων ή από υπηκόους άλλων χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ με τη συνεργασία του Κογκρέσου αφαίρεσε ορισμένα από τα στενά, ασφυκτικά πλαίσια που είχαν τεθεί σε ισχύ μετά την κρίση του 2008 επί της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα και επιτρέπει πλέον ειδικά στις μικρότερες τράπεζες να δανείζουν με μεγαλύτερη ευκολία και ως εκ τούτου να διεκδικήσουν μεγαλύτερη κερδοφορία.

Οι τράπεζες αναγκάζονται να διώξουν πελάτες

Σε ένα εξαιρετικό ρεπορτάζ του «Φιλελεύθερου» την Πέμπτη, οι αριθμοί δείχνουν πως οι κυπριακές τράπεζες μειώνουν το πελατολόγιο όσων καταθετών έχουν από Ρωσία και Ουκρανία, καθώς αναγκάζονται από μόνες τους να εφαρμόσουν σκληρούς όρους για τους νέους λογαριασμούς προκειμένου να αποφύγουν την οποιαδήποτε αναφορά σε «ξέπλυμα» ή σε πλυντήριο, ή τις ποινές που τους επιβάλλονται κάθε φορά από τους Αμερικανούς και άλλους.

Στο ρεπορτάζ αναφέρεται ότι η Τράπεζα Κύπρου μείωσε τους ενδιάμεσους σε συνεργάτες στους 324 από τους 1,600, ενώ έκλεισε πάνω από 5,000 λογαριασμούς πελατών της για τον ίδιο λόγο. Παρόμοιες κινήσεις έκανε και η Ελληνική Τράπεζα και η RCB, ενώ είναι πρόσφατο το παράδειγμα της CDB που κατέβαλε πρόστιμο ύψους €750,000 στην Κεντρική Τράπεζα για λόγους «μη συμμόρφωσής της με συγκεκριμένες πρόνοιες των περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμων του 2007 έως 2016 και της Οδηγίας της ΚΤΚ για την Παρεμπόδιση Ξεπλύματος Παράνομου Χρήματος και Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας». Η CDB βιάστηκε να εκδώσει ανακοίνωση λέγοντας ότι προέβη ήδη σε όλες τις απαραίτητες αλλαγές: «η cdbbank προχώρησε ήδη σε όλες τις αναγκαίες διοικητικές αλλαγές και έλαβε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αναβάθμιση και βελτίωση των εσωτερικών διαδικασιών και πολιτικών της. Προς τούτο και προς την πλήρη διαφάνεια και ευθυγράμμιση με τις εποπτικές διαδικασίες, η cdbbank εφαρμόζει βέλτιστες πρακτικές με βάση τα διεθνή κανονιστικά πρότυπα, αξιολογώντας συστηματικά όλους τους τομείς των δραστηριοτήτων της.

«Παραμένοντας αφοσιωμένη στην παροχή βέλτιστου επιπέδου υπηρεσιών, η cdbbank επενδύει σημαντικά στην αναβάθμιση των συστημάτων και των τεχνολογικών υποδομών της, καθώς και στη συνεχή εκπαίδευση του άρτια καταρτισμένου και έμπειρου προσωπικού της. Παράλληλα, επικεντρώνεται στον εκσυγχρονισμό του πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης, ακολουθώντας αυστηρές διαδικασίες ελέγχου που διασφαλίζουν τη διαρκή συμμόρφωση της Τράπεζας και την αποτελεσματική», καταλήγει η ανακοίνωση.

Αυξημένη η ζήτηση των δανείων

Την ίδια στιγμή που οι τράπεζες «ασφυκτιούν», η πραγματική αγορά, ιδιώτες και επιχειρήσεις ζητούν συνεχώς νέα δάνεια για να χρηματοδοτήσουν αγορές σπιτιών ή επιχειρηματικές κινήσεις και δεν έχουν την δυνατότητα αυτή.

Ta κριτήρια που θέτουν οι τράπεζες για χορήγηση δανείων προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά στην Κύπρο παρέμειναν αμετάβλητα σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, την ώρα που η ζήτηση αυξάνεται, όπως αναφέρεται σε έρευνα της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου που δόθηκε την Τρίτη στη δημοσιότητα.

Συγκεκριμένα, τα κριτήρια για τη χορήγηση δανείων προς επιχειρήσεις παρέμειναν αμετάβλητα κατά το πρώτο τρίμηνο του 2018, όπως αναμενόταν με βάση και τις προσδοκίες των τραπεζών το προηγούμενο τρίμηνο. Σημειώνεται ότι τα εν λόγω κριτήρια είχαν γίνει αυστηρότερα από το πρώτο τρίμηνο του 2011 μέχρι και το τέταρτο τρίμηνο του 2014, ενώ από το πρώτο τρίμηνο του 2015 και μετέπειτα, έχουν παραμείνει αμετάβλητα.

Όσον αφορά τους παράγοντες που σχετίζονται με τα κριτήρια χορήγησης δανείων προς επιχειρήσεις, αυτοί συνεχίζουν να παραμένουν αμετάβλητοι, με εξαίρεση την αύξηση στον ανταγωνισμό από άλλα τραπεζικά ιδρύματα αλλά και τη γενική οικονομική κατάσταση και προοπτικές.

Σχετικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις χορήγησης δανείων ή πιστωτικών ορίων προς επιχειρήσεις, οι συνολικοί όροι εφαρμογής παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητοι σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, αν και σημειώθηκε περαιτέρω μικρή μείωση του περιθωρίου των τραπεζών για τα συνήθη δάνεια, λόγω κυρίως της άσκησης πιέσεων από τον ανταγωνισμό.

Η καθαρή ζήτηση δανείων στην Κύπρο, τόσο από επιχειρήσεις όσο και από νοικοκυριά, συνέχισε να καταγράφει αύξηση και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2018.

Αυτή η εξέλιξη οφειλόταν κυρίως στη συνεχιζόμενη σθεναρή οικονομική δραστηριότητα, τη μικρή αύξηση στους μισθούς, την προσφορά νέου δανεισμού αλλά και τα ιστορικά χαμηλά εγχώρια δανειστικά επιτόκια.

Στη ζώνη του ευρώ καταγράφηκε επίσης αύξηση στην καθαρή ζήτηση από όλες τις κατηγορίες δανείων.

Σύμφωνα με τις προσδοκίες των τραπεζών στην Κύπρο και στη ζώνη του ευρώ για το δεύτερο τρίμηνο του 2018, η καθαρή ζήτηση δανείων αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω για όλες τις κατηγορίες δανείων.

Η καθαρή ζήτηση για δάνεια από επιχειρήσεις στην Κύπρο συνεχίζει να καταγράφει, σε γενικές γραμμές, αύξηση από το πρώτο τρίμηνο του 2015 σε συνάρτηση με το συνεχιζόμενο σθεναρό οικονομικό περιβάλλον και την ανάκαμψη που παρατηρείται στον κατασκευαστικό τομέα.