Αυτοί είναι οι άξονες του νέου πακέτου μέτρων

Αυτοί είναι η μείωση του κόστους της κρατικής μηχανής, η στόχευση των κοινωνικών παροχών, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και η λήψη κάποιων μέτρων που μπορεί να περιλαμβάνουν κάποιες φορολογίες.

Ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε πως η προσφυγή στον Μηχανισμό Στήριξης δεν είναι απαραίτητα «κάτι το κακό ή ντροπή» καθώς αυτός στήθηκε, όπως είπε, για να παρέχει στήριξη σε χώρες της Ευρωζώνης. Σημείωσε, ωστόσο, πως θα πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές και να γίνουν σωστοί χειρισμοί ,ώστε να μην μας επιβληθούν απαράδεκτοι όροι.

Μιλώντας και αναλύοντας την παρούσα κατάσταση της κυπριακής οικονομίας και τις προοπτικές για το βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο μέλλον, ο κ. Σιαρλή τόνισε πως ο κύριος στόχος με την υιοθέτηση μέτρων εξυγίανσης είναι η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 2,5%, δηλαδή, όπως εξήγησε, η κάλυψη της απόκλισης του 1%, καθώς με τα σημερινά δεδομένα το δημοσιονομικό έλλειμμα υπολογίζεται να ανέλθει στο 3,5% στο τέλος αυτού του έτους. Μεσοπρόθεσμα, όπως είπε, είναι να επιστρέψει η κυπριακή οικονομία σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 0,5% το 2013 και του 1% το 2014.

Ο Βάσος Σιαρλή μίλησε για το στόχο να επιτευχθεί πλήρως ισοσκελισμένος προϋπολογισμός το 2014, ενώ αναφέρθηκε εκτενώς σε μια ενδεχόμενη προσφυγή της Κύπρου στο Μηχανισμό Στήριξης της ΕΕ, κάτι που όπως σημείωσε, δεν είναι απαραιτήτως κακό αν γίνει με τους σωστούς όρους. Αναφέρθηκε στις προσπάθειες για διακρατικό δανεισμό, τον οποίο και δεν απέκλεισε, και σημείωσε πως στην περίπτωση που η Κύπρος καταφέρει να πάρει δάνειο από άλλο κράτος, τότε θα έχει ένα επιπλέον διαπραγματευτικό χαρτί στις συζητήσεις και διαπραγματεύσεις με το Μηχανισμό Στήριξης, ώστε να πετύχει καλύτερους όρους.

Στη δική του παρέμβαση ενώπιον της Επιτροπής, ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Πανίκος Δημητριάδης ανέφερε πως δεν είναι σωστό να στέλλεται διεθνώς το μήνυμα ότι η κατάσταση είναι τραγική, και σημείωσε πως γίνονται αξιέπαινες προσπάθειες τόσο από την Κυβέρνηση όσο και από τη Βουλή για εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών.

Ο Υπουργός Οικονομικών αρχικά έκανε μια παρουσίαση της παρούσας κατάστασης της κυπριακής οικονομίας, λέγοντας πως η Κύπρος έχει επηρεαστεί πολύ από τις εξελίξεις στην ελληνική οικονομία και τη διασύνδεση της με την Ελλάδα. Η έκθεση του τραπεζικού συστήματος στην ελληνική αγορά αποτελεί ένα από τους πιο σημαντικούς κινδύνους και ένα από τα σημαντικότερα σημεία προβληματισμού για τη διαχείριση της οικονομίας. Η πραγματική οικονομία, όπως είπε, επηρεάζεται κυρίως λόγω της μειωμένης εξωτερικής ζήτησης και της μειωμένης οικοδομικής δραστηριότητας στην αγορά ακινήτων.

Επηρεάζεται, επίσης, από τις προκλήσεις στον τομέα του τουρισμού, καθώς παρά τη μικρή αύξηση που παρατηρήθηκε το 2011, φέτος παρατηρείται μείωση. Οπως σημείωσε ακόμη, παρατηρείται μειωμένη εγχώρια κατανάλωση η οποία με τη σειρά της δημιουργεί σημαντικά προβλήματα στις επιχειρήσεις και κυρίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Όσον αφορά στις προοπτικές ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας, ο κ. Σιαρλή είπε πως η Κύπρος θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Ο ρυθμός ανάπτυξης για το 2012, είπε, θα είναι σαφώς αρνητικός και θα κυμαίνεται γύρω στο 1%. Με αυτά τα δεδομένα και αυτές τις προκλήσεις γίνεται ακόμη πιο επιτακτική η λήψη διορθωτικών και διαρθρωτικών μέτρων. Ως θετική εξέλιξη, χαρακτήρισε ο κ. Σιαρλή τις προοπτικές εξεύρεσης υδρογονανθράκων στην κυπριακή ΑΟΖ.

Αναφορικά με την αγορά εργασίας, ο Υπουργός Οικονομικών είπε πως η ανεργία κυμάνθηκε στο 7,7% και το 2012 θα κυμανθεί στο 10%. Ο πληθωρισμός αναμένεται όπως είπε να παραμείνει σε ψηλά επίπεδα, γύρω στο 3% το 2012.

Τα δημόσια οικονομικά, είπε, κατά το πρώτο 4μηνο του έτους παρουσιάζουν βελτίωση σε σχέση με το 2011, αλλά όχι στο βαθμό που αναμενόταν. Με βάση τις σημερινές τάσεις, σύμφωνα πάντα με τον κ. Σιαρλή, το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2012 υπολογίζεται να κυμανθεί με τα σημερινά δεδομένα γύρω στο 3,5%, δηλαδή 1% πάνω από το προγραμματιζόμενο που ήταν 2,5%.

Ο Υπουργός Οικονομικών αναφέρθηκε στον αποκλεισμό της Κύπρου από τις διεθνείς αγορές, σημειώνοντας πως η χρηματοδότηση του ελλείμματος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που καλείται η Κυβέρνηση να επιλύσει. «Πρέπει να επανέλθουμε στο προγραμματισμένο έλλειμμα του 2,5%, το οποίο είναι μέσα στα πλαίσια που μπορούμε να χρηματοδοτήσουμε, επομένως η δημοσιονομική εξυγίανση θα βοηθήσει στην επίτευξη αυτού του στόχου», είπε.

Ο κ. Σιαρλή αναφέρθηκε στο μεσοπρόθεσμο μακροοικονομικό σενάριο, λέγοντας πως η Κύπρος αναμένει να επιστρέψει σε οριακά θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 0,5% το 2013, και του 1% το 2014. Ωστόσο, η ανεργία αναμένεται να αυξάνεται και το 2013, ενώ θα αποκλιμακωθεί το 2014. Ο πληθωρισμός, όπως είπε, αναμένεται να επιβραδυνθεί το 2013-2014 γύρω στο 2%.

Αναγνωρίζοντας αυτές τις προκλήσεις που βρίσκονται ενώπιον της Κύπρου, ο κ. Σιαρλή αναφέρθηκε στη στρατηγική του Υπουργείου και της Κυβέρνησης. «Εχουμε θέσει φιλόδοξους δημοσιονομικούς στόχους με τη διόρθωση του δημοσιονομικού ελλείμματος το 2012, σε μια ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση το 2013 και πλήρως ισοσκελισμένο προϋπολογισμό το 2014, με στόχο την αναστροφή της ανοδικής πορείας του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ», είπε.

Ανέφερε, επίσης, πως υπάρχει στενή συνεργασία του Υπουργείου Οικονομικών με την Κεντρική Τράπεζα για αντιμετώπιση των προκλήσεων που αφορούν τόσο το δημοσιονομικό πλαίσιο όσο και τη διαχείριση της ανακεφαλαιοποίησης της Λαϊκής Τράπεζας.

Οι βασικοί άξονες των μέτρων που προτίθεται η Κυβέρνηση να λάβει είναι, πρώτον η μείωση του κόστους της κρατικής μηχανής, η στόχευση κοινωνικών παροχών, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και κάποια πρόσθετα μέτρα που μπορεί να περιλαμβάνουν και κάποιες φορολογίες.

Απαντώντας σε ερωτήσεις Βουλευτών για το αν υπάρχει διάσταση απόψεων του Υπουργείου με το Προεδρικό, ο κ. Σιαρλή είπε τα μέτρα τυγχάνουν συζήτησης και διαβούλευσης με απώτερο στόχο να βρεθεί ο καλύτερος συνδυασμός για να επιτευχθεί ο στόχος που είναι η μείωση του ελλείμματος στο 2,5%. Ο κ. Σιαρλή ανέφερε στη συνέχεια πως δεν αισθάνεται ότι υπάρχει διάσταση απόψεων. «Κινούμαστε με συλλογικότητα προς την υλοποίηση των στόχων», είπε.

Ο κ. Σιαρλή είπε πως εδώ και δύο μήνες που έχει αναλάβει το Υπουργείο έχει πάρει πάρα πολλές εισηγήσεις όσον αφορά συμπληρωματικούς προϋπολογισμούς αλλά και όσον αφορά το θέμα των προσλήψεων. «Εκείνο που μπορώ να πω με πάσα βεβαιότητα είναι ότι ουδέποτε, σε καμία απολύτως περίπτωση, ο Πρόεδρος δεν άσκησε οποιαδήποτε πίεση προς εμένα για να δεχθώ οποιαδήποτε πρόταση από οποιοδήποτε μέρος και να προέρχεται σε ό,τι αφορά συμπληρωματικούς προϋπολογισμούς και ακόμα υιοθέτηση προτάσεων για αύξηση των θέσεων εργασίας στον κρατικό μηχανισμό», είπε και πρόσθεσε πως κανένας συμπληρωματικός προϋπολογισμός δεν έχει περάσει από το Υπουργικό Συμβούλιο εδώ και δυόμιση μήνες.

Αναφορικά με τις προοπτικές για εξασφάλιση διακρατικού δανείου, ο Υπουργός Οικονομικών είπε πως γίνονται προσπάθειες, και πως ανέμενε μέχρι τα τέλη Μαΐου να υπήρχαν εξελίξεις. Δεν ήταν κατορθωτό αυτό, όπως είπε, σημειώνοντας ωστόσο πως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα βρεθεί διακρατικό δάνειο. Παράλληλα, εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι θα βρεθεί πρόταση για δανεισμό από τρίτο κράτος.

Όπως σημείωσε, πρέπει η Κύπρος να έχει εναλλακτικές επιλογές σε περίπτωση προσφυγής στο Μηχανισμό Στήριξης και σε περίπτωση που η ΕΕ εμμένει σε απαράδεκτους όρους στη διαπραγμάτευση για βοήθεια από το Μηχανισμό. Όπως διευκρίνισε, ο Μηχανισμός Στήριξης δεν είναι απαραίτητα κάτι το κακό, καθώς στήθηκε με τη στήριξη όλων των χωρών της Ευρωζώνης με απώτερο σκοπό να βοηθά τα κράτη μέλη και όχι το κέρδος. Όπως είπε, ο Μηχανισμός είναι όπως ο Συνεργατισμός στην Κύπρο. Ο Βάσος Σιαρλή τόνισε πως αρνητική εξέλιξη θα είναι να βρεθεί η Κύπρος σε τόσο αδύναμη θέση, ώστε να της επιβληθούν αυστηροί όροι κατά τη διαπραγμάτευση για ένταξη στο Μηχανισμό Στήριξης.

Απαντώντας σε ερώτηση για την στήριξη που θα λάβει η Ισπανία από το Μηχανισμό σε σύγκριση με μια ενδεχόμενη διαπραγμάτευση της Κύπρου με την ΕΕ, ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι παρακολουθώντας τη συζήτηση για την Ισπανία, «θα μπορούσαμε να διαπραγματευτούμε ένα πάρα πολύ καλό πακέτο βοήθειας». Εξέφρασε, επίσης, την πεποίθηση ότι η Κύπρος μπορεί να χειριστεί το θέμα όπως η Ισπανία και να αποφύγει αυστηρούς όρους.

Ερωτηθείς σχετικά με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο κ. Σιαρλή είπε πως σε σχέση με την ΑΤΑ, ξεκίνησε η συζήτηση, και πως είναι το πρώτο θέμα που με ακόμη λίγη συνεννόηση η Κύπρος μπορεί να το πετύχει. Για το ΓΕΣΥ, ανέφερε πως εντός των επομένων δέκα ημερών θα ολοκληρωθεί η συζήτηση εντός του Υπουργικού Συμβουλίου. Ωστόσο, για το Συνταξιοδοτικό και την επέκταση του ορίου αφυπηρέτησης, ο Υπουργός Οικονομικών είπε πως αυτά δεν μπορούν να υλοποιηθούν άμεσα.

Απαντώντας σε ερώτηση για τις προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας, ο κ. Σιαρλή είπε πως με τα σημερινά δεδομένα είναι πολύ δύσκολο αν όχι και ανέφικτο να επιτευχθεί. Εθεσε παράλληλα τις δύο προϋποθέσεις, οι οποίες πρέπει να πληρωθούν για να μπορέσει η Κύπρος να έχει ανάπτυξη. Πρώτον, πρέπει να προηγηθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και, δεύτερον, πρέπει να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της οικονομίας ώστε να επανακτήσει πρόσβαση στις διεθνείς αγορές.

Σε ερώτηση για τον εταιρικό φόρο και μια ενδεχόμενη αύξησή του, ο κ. Σιαρλή εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι δεν θα υποχρεωθούμε να ακολουθήσουμε την εισήγηση για αύξησή του στο 12,5% (Ιρλανδία) σε μια ενδεχόμενη διαπραγμάτευση με το Μηχανισμό Στήριξης.

Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Πανίκος Δημητριάδης είπε στη δική του παρέμβαση ότι γενικά υπάρχει ένας τόνος στη συζήτηση από όλους, ο οποίος δεν βοηθά στην εικόνα της Κύπρου στο εξωτερικό.

Ο κ. Δημητριάδης είχε προσκληθεί για το δεύτερο μέρος της συζήτησης που αφορούσε το τραπεζικό σύστημα, και η οποία διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών. Του κ. Δημητριάδη ζητήθηκε από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Νικόλα Παπαδόπουλο ένα σχόλιο πάνω σε αυτά που ανέφερε ο Υπουργός Οικονομικών για την οικονομική κατάσταση της Κύπρου.

Όπως είπε, εκείνο που πρέπει να θυμόμαστε είναι πως αυτή η προσπάθεια για δημοσιονομική εξυγίανση, η οποία γίνεται, ήδη έχει επιφέρει πολλά θετικά και πρέπει να θυμόμαστε ότι το δημόσιο χρέος της Κύπρου δεν είναι στα επίπεδα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες θεωρούνται ότι έχουν αξιοπιστία. Στη Βρετανία, όπως σημείωσε, το δημόσιο χρέος βρίσκεται στο 90% και κανένας δεν έχει πει ότι η Βρετανία δεν έχει αξιοπιστία.

«Δεν πρέπει να στέλνουμε το μήνυμα, και είναι έκκληση προς όλους, ότι η κατάσταση μας είναι ας το πούμε, τραγική. Δεν είναι», είπε ο κ. Δημητριάδης και πρόσθεσε πως γίνεται μια αξιέπαινη προσπάθεια και από τη Βουλή και από την Κυβέρνηση να προχωρήσουμε προς ισοσκελισμένο ισολογισμό.

«Συνεπώς, δεν το βλέπω το πρόβλημα το δημοσιονομικό ότι είναι τόσο μεγάλο όσο πολλές φορές παρουσιάζουμε εμείς οι ίδιοι», είπε και πρόσθεσε πως είναι πολύ θετικό όταν μειώνουμε το έλλειμμα σε συνθήκες ύφεσης.