Απολογισμός 2011: Ανείσπρακτα έσοδα €1.578 εκ.

 

Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, στη δημοσιονομική έκθεση για τον τελικό απολογισμό του έτους 2011, έκθεση η οποία εγκρίθηκε σήμερα το απόγευμα χωρίς καμμίαν ένσταση από την Ολομέλεια της Βουλής.

Με την ευκαιρία αυτή και στη βάση της διενεργηθείσας μελέτης από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, αναφορικά με την ανάλυση των καθυστερημένων εσόδων, καθώς επίσης και την αξιολόγηση της εισπραξιμότητάς τους, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου Δημόσιων Δαπανών “καλεί την εκτελεστική εξουσία όπως προβεί άμεσα στις δέουσες ενέργειες και στην έγκαιρη λήψη  μέτρων για είσπραξη των καθυστερημένων εσόδων, όπως αυτά καταγράφονται στις γενικές διαπιστώσεις και εισηγήσεις της Γενικής Λογίστριας της Δημοκρατίας, μέτρα τα οποία η Επιτροπή υιοθετεί πλήρως”.

Η Επιτροπή Ελέγχου καλεί επίσης την Κυβέρνηση όπως, για την έγκαιρη εφαρμογή στην πράξη των υπό αναφορά μέτρων και εισηγήσεων, προβεί στην ετοιμασία και κατάθεση στη Βουλή των απαραίτητων νομοσχεδίων, όπως αυτά προτείνονται στην εν λόγω μελέτη από τη Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας, Ρέα Γεωργίου. 

Στην Απόφαση της Βουλής αναφέρεται ότι ο απολογισμός για το 2011 εγκρίνεται, επειδή, μεταξύ άλλων, η δημοσιονομική έκθεση για το έτος 2011 παρουσιάζει τις πραγματικές οικονομικές καταστάσεις και τις καταστάσεις που αφορούν την υλοποίηση του προϋπολογισμού για το 2011.

Συμφώνως του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας διευθύνει και επιβλέπει κάθε λογιστική εργασία, η οποία είναι σχετική με τα χρηματικά διαθέσιμα και το λοιπό ενεργητικό της Δημοκρατίας και επίσης αποδέχεται και διενεργεί κάθε πληρωμή χρημάτων που αφορά την Κυπριακή Δημοκρατία. 

Επίσης, το άρθρο 81 (2) του Συντάγματος προβλέπει ότι η δημοσιονομική έκθεση, που αποτελεί τον τελικό απολογισμό εκάστου οικονομικού έτους, κατατίθεται εντός τριών μηνών από τη λήξη του έτους αυτού στη Βουλή των Αντιπροσώπων για έγκριση. 

Όπως ανέφερε η Γενική Λογίστρια στη Βουλή, η δημοσιονομική έκθεση για το έτος 2011 αφορά τον τελικό απολογισμό των οικονομικών συναλλαγών του δημόσιου τομέα για το 2011 και ετοιμάσθηκε στη βάση των εισπράξεων και πληρωμών, δηλαδή περιλαμβάνει όλα τα ποσά τα οποία εισπράχθηκαν και πληρώθηκαν κατά το υπό εξέταση έτος. 

Τα συμπεράσματα της μελέτης, καθώς και συγκεκριμένες εισηγήσεις υποβλήθηκαν στον Υπουργό Οικονομικών και, μεταξύ των εισηγήσεων αυτών, περιλαμβάνεται και η δημοσίευση των ονομάτων οφειλετών, καθώς και ο συμψηφισμός καθυστερημένων εσόδων με πληρωμές που διενεργεί το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας. 

Η Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας εισηγήθηκε τον καθορισμό γενικής πολιτικής για υιοθέτηση μέτρων και διαδικασιών είσπραξης των καθυστερημένων εσόδων από το κράτος.

Από τις οικονομικές πράξεις που έγιναν κατά τη διάρκεια του 2011, προέκυψε ταμειακό έλλειμμα στον Κρατικό Προϋπολογισμό συνολικού ύψους 682 εκατομμυρίων ευρώ, σε σύγκριση με συνολικό έλλειμμα 1.911,5 εκατομμύρια ευρώ το 2010, ενώ είχε προϋπολογισθεί έλλειμμα ύψους 2.379,1 εκατομμυρίων ευρώ. 

Το ταμειακό έλλειμμα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των αποθεματικών σε 18.821 εκατομμύρια ευρώ την 31η Δεκεμβρίου 2011, σε σύγκριση με 17.316 εκατομμύρια ευρώ την 31η Δεκεμβρίου 2010. 

Τα αποθεματικά επηρεάσθηκαν επίσης από την κίνηση σε επενδυτικές και χρηματοδοτικές δραστηριότητες.

Η αύξηση του ταμειακού ελλείμματος του προϋπολογισμού του 2011 πριν τις χρηματοδοτικές δραστηριότητες, σε σύγκριση με το έλλειμμα για το έτος 2010, οφείλεται κυρίως στη μείωση των ενοικίων, δικαιωμάτων και άλλων προσόδων σε 95 εκατομμύρια ευρώ το 2011, σε σύγκριση με 178,2 εκατομμύρια ευρώ το 2010.

Οφείλεται, επίσης, στην αύξηση των κοινωνικών παροχών σε 1.233,2 εκατομμύρια ευρώ το 2011, σε σύγκριση με 1.192 εκατομμύρια ευρώ το 2010, στην αύξηση των δαπανών για την εξυπηρέτηση δημόσιου χρέους σε 539,3 εκατομμύρια ευρώ το 2011, σε σύγκριση με 459 εκατομμύρια ευρώ το 2010 και στην αύξηση των δαπανών προσωπικού σε 2.625,9 εκατομμύρια ευρώ το 2011, σε σύγκριση με 2.500,4 εκατομμύρια ευρώ το 2010.

Τα κρατικά έσοδα ανήλθαν σε 7.326,7 εκατομμύρια ευρώ το 2011, σε σύγκριση με 5.806,7 εκατομμύρια ευρώ το 2010, δηλαδή αυξήθηκαν κατά 26%, ενώ τα προϋπολογισθέντα ανήλθαν στα 6.609,2 εκατομμύρια ευρώ το 2011, σε σύγκριση με 6.877,7 εκατομμύρια ευρώ το 2010, σημειώθηκε δηλαδή ποσοστό υλοποίησης της είσπραξης εσόδων 111% το 2011, σε σύγκριση με το ποσοστό 84% το 2010. 

Ειδικότερα, τα έσοδα/εισπράξεις του έτους 2011 προέρχονταν κυρίως από έμμεσους φόρους κατά 38%, σε σύγκριση με το ποσοστό ύψους 47% το 2010, και άμεσους φόρους κατά 28%, σε σύγκριση με το ποσοστό ύψους 33% το 2010.

Οι κρατικές δαπάνες, οι οποίες περιλαμβάνουν τις δαπάνες του Πάγιου Ταμείου, τις τακτικές και τις αναπτυξιακές δαπάνες, ανήλθαν σε 8.008,7 εκατομμύρια ευρώ το 2011, σε σύγκριση με 7.718,2 εκατομμύρια ευρώ το 2010, μειώθηκαν δηλαδή κατά 3,7%, ενώ οι προϋπολογισθείσες δαπάνες ανήλθαν σε 8.988,3 εκατομμύρια ευρώ το 2011, σε σύγκριση με 8.830,2 εκατομμύρια ευρώ το 2010,  σημειώθηκε δηλαδή ποσοστό υλοποίησης των δαπανών 89% το 2011, σε σύγκριση με 87% το 2010. 

Οι δαπάνες/πληρωμές του έτους 2011 προέρχονταν κυρίως από δαπάνες προσωπικού κατά 33%, σε σύγκριση με 32% το 2010, από μεταβιβάσεις κατά 30% όπως και το 2010, από λειτουργικές δαπάνες κατά 13% όπως και το 2010, από αποπληρωμές δανείων κατά 8% όπως και το 2010 και από κεφαλαιουχικές δαπάνες κατά 7% όπως και το 2010.

Ο Κρατικός Προϋπολογισμός για το έτος 2011 προνοούσε δαπάνες συνολικού 8.833,3 εκατομμύρια ευρώ και κατά τη διάρκεια του έτους εγκρίθηκαν συμπληρωματικές πιστώσεις 155 εκατομμύρια ευρώ που προήλθαν από συμπληρωματικούς προϋπολογισμούς 82,4 εκατομμύρια ευρώ και από πρόσθετες πιστώσεις από το Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας 72,6 εκατομμύρια ευρώ, οι οποίες δεν απαιτούν κατάθεση συμπληρωματικών προϋπολογισμών.  Οι συνολικά εγκριθείσες δαπάνες ανήλθαν για το 2011 στα 8.988,3 εκατομμύρια ευρώ.

Το συνολικό ύψος του δανεισμού την 31η Δεκεμβρίου 2011 ανήλθε 11.342,1 εκατομμύρια ευρώ, σε σύγκριση με 10.199,2 εκατομμύρια ευρώ στο τέλος του 2010, σημειώνοντας αύξηση κατά 12% και από αυτά τα 6.337,9 εκατομμύρια ευρώ αφορούν δάνεια εξωτερικού, ενώ το ποσό των 22,5 εκατομμυρίων ευρώ αφορά δάνεια σε ξένα νομίσματα.

Τα καθυστερημένα έσοδα σημείωσαν αύξηση και από 1.547,7 εκατομμύρια ευρώ την 31η Δεκεμβρίου 2010 ανήλθαν σε 1.577,3 εκατομμύρια ευρώ στο τέλος του 2011 ή αύξηση κατά 2% και αφορούσαν κυρίως ποσό 971,6 εκατομμυρίων ευρώ στο Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων, σε σύγκριση με 1.027,7 εκατομμύρια ευρώ το 2010, ποσό 282,8 εκατομμυρίων ευρώ στο Τμήμα Τελωνείων, σε σύγκριση με 228,7 εκατομμύρια ευρώ το 2010 και ποσό 167,9 εκατομμυρίων ευρώ στο Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, σε σύγκριση με 125,9 εκατομμύρια ευρώ το 2010.

Το συνολικό ύψος των γραμματίων Δημοσίου την 31η Δεκεμβρίου 2011 ανήλθε στα 1.578,4 εκατομμύρια ευρώ, σε σύγκριση με 644,3 εκατομμύρια ευρώ στο τέλος του 2010, σημειώνοντας αύξηση κατά 145%, από το οποίο τα 743,4 εκατομμύρια ευρώ είναι γραμμάτια εξωτερικού σε ευρώ, σε σύγκριση με 242,7 εκατομμύρια ευρώ το 2010, ενώ τα 834,9 εκατομμύρια ευρώ γραμμάτια εσωτερικού, σε σύγκριση με 401,5 εκατομμύρια ευρώ το 2010.

Το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας έχει προχωρήσει στην ετοιμασία προσχεδίου πρότασης προς το Υπουργικό Συμβούλιο με την οποία εισηγείται την εφαρμογή σε μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα τριών ετών της υιοθέτησης της βάσης των δεδουλευμένων ως βάσης ετοιμασίας των οικονομικών καταστάσεων της Δημοκρατίας σύμφωνα με τα διεθνή λογιστικά πρότυπα του δημόσιου τομέα.

Η βάση αυτή θεωρείται πιο αντιπροσωπευτική σε σύγκριση με την υπάρχουσα βάση των εισπράξεων και των πληρωμών, έτσι ώστε να περιλαμβάνονται σε όλες αυτές τις υποχρεώσεις, δηλαδή στις εισπράξεις και τις πληρωμές του κράτους και ειδικότερα σε αυτές που αφορούν μεταξύ άλλων τις εγγυήσεις δανείων, τα καθυστερημένα έσοδα, το δημόσιο χρέος, το ύψος του συνταξιοδοτικού ελλείμματος του Δημοσίου, καθώς επίσης και όλα τα περιουσιακά στοιχεία του κράτους.

Με στόχο την ανάλυση των καθυστερημένων εσόδων και τον προσδιορισμό αυτών που δεν είναι πρακτικά εισπράξιμα, το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας διενήργησε μελέτη, κατά τους μήνες Μάρτιο μέχρι Μάιο του 2012, με τη βοήθεια των ελεγχόντων λειτουργών και του λογιστικού προσωπικού που υπηρετεί στα Υπουργεία, Τμήματα και Υπηρεσίες. 

Η μελέτη αυτή κατέδειξε ότι, από το σύνολο των καθυστερημένων εσόδων 1.578 εκατομμυρίων ευρώ κατά την 31η Δεκεμβρίου 2011, τουλάχιστον τα 649 εκατομμύρια ευρώ δεν είναι πρακτικά εισπράξιμα. 

Οι κυριότερες κατηγορίες των επισφαλών καθυστερημένων εσόδων, συμφώνως της μελέτης, είναι οι οφειλές 200,4 εκατομμυρίων ευρώ από νομικά πρόσωπα που ευρίσκονται υπό διαχείριση, ή εκκαθάριση, ή διάλυση, καθώς και οι οφειλές 214,8 εκατομμυρίων ευρώ από νομικά και φυσικά πρόσωπα, που δεν κατέχουν ακίνητη περιουσία και είναι ανενεργά, εκτός όσων έχουν πτωχεύσει.

Μεταξύ των επισφαλών καθυστερημένων εσόδων, διαπιστώνονται επίσης ότι είναι οι οφειλές 70,6 εκατομμυρίων ευρώ από Νομικά Πρόσωπα Δημόσιου Δικαίου και Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για τα οποία εκκρεμεί η λήψη πολιτικής απόφασης και οφειλές 6,8 εκατομμυρίων ευρώ από φυσικά πρόσωπα που δεν μπορούν να εντοπισθούν.

Πηγή: ΚΥΠΕ