Έρευνα: Αισχροκέρδια στα καύσιμα

Αυτό προέκυψε από έρευνα που ετοιμάστηκε μετά από αίτημα του Υπουργού Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Νεοκλή Συλικιώτη και το Υπουργείο προχωρεί σε μέτρα.

Ο κ. Συλικιώτης είχε το πρωί συνάντηση με την Συμβουλευτική Επιτροπή Καταναλωτών, και σε δηλώσεις του αμέσως μετά, αναφέρθηκε στις διαπιστώσεις της έρευνας, η οποία κάλυψε την περίοδο από τα μέσα Μαρτίου 2012 μέχρι τις 4 Σεπτεμβρίου 2012.

Ο Υπουργός είπε ότι όπως προκύπτει από την έρευνα, οι εταιρείες σε περίοδο μειώσεων καθυστερούν 2 έως 3 ημέρες κατά μέσο όρο να μειώσουν τις τιμές τους, μετά από κάθε παραλαβή φορτίου βενζίνης 95 οκτανίων, ενώ παρατηρήθηκαν και σημαντικές εξαιρέσεις όπου εταιρείες καθυστέρησαν 10 έως 12 ημέρες να μειώσουν τις τιμές τους.

Σε ορισμένες δε περιπτώσεις, η μείωση στην τιμή της εταιρείας είναι μικρότερη της μείωσης της μέσης σταθμισμένης τιμής αποθέματος.

Ο Υπουργός ανέφερε ακόμη ότι σε περιόδους αυξήσεων αλλά και σε περιόδους μειώσεων στις τιμές, οι εταιρείες δεν τις μεταβάλλουν αμέσως και εξ’ ολοκλήρου, σύμφωνα με τη μεταβολή που παρατηρείται στην αξία του αποθέματος.

Αναφερόμενος σε περιπτώσεις, είπε ότι εταιρεία επωφελήθηκε για την περίοδο από 13 έως 25 Αυγούστου 2012 – οπότε και έγινε η παραλαβή επόμενου φορτίου – κατά περίπου 2 σεντ το λίτρο. 

Άλλη εταιρεία, ανέφερε, επωφελήθηκε για την περίοδο από 26 Απριλίου 2012 μέχρι και τις 10 Μαΐου 2012 κατά 2,2 σεντ το λίτρο, ενώ από τις 10 μέχρι τις 17 Μαΐου 2012 το όφελος αυξήθηκε στα 5,2 σεντ το λίτρο. Άλλη εταιρεία επωφελήθηκε για την περίοδο από 07 μέχρι 16 Μαΐου 2012 κατά 3,5 σέντ το λίτρο.

Είπε ότι αναφορικά με την τιμολογιακή πολιτική σε περιόδους αυξομειώσεων, το Υπουργείο θα προχωρήσει σε αξιολόγηση αυτής της πολιτικής για να διαπιστώσει τις οικονομικές επιπτώσεις στους καταναλωτές.

Ο Υπουργός είπε ότι άλλη σημαντική διαπίστωση που προκύπτει από την έρευνα είναι ότι οι εταιρείες, τόσο σε περίοδο μειώσεων όσο και σε περίοδο αυξήσεων συμπεριφέρονται με παρόμοιο τρόπο και προσαρμόζουν τις τιμές τους με μία ημέρα περίπου διαφορά, η μία από την άλλη.

Το θέμα αυτό, συμπλήρωσε, παραπέμπεται στην Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού.

Τέλος, είπε ότι η σταθμισμένη αξία του αποθέματος των προϊόντων δεν διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ των εταιρειών.

Ο Υπουργός ανέφερε ότι η έρευνα ετοιμάστηκε χρησιμοποιώντας μια διαφοροποιημένη μέθοδο παρακολούθησης της συμπεριφοράς των εταιρειών πετρελαιοειδών στον υπολογισμό της προτεινόμενης λιανικής τιμής, τιμής αναφοράς και χονδρικής τιμής.

Η νέα μέθοδος περιλαμβάνει τη συνεχή καταγραφή άφιξης των φορτίων καυσίμων που παραλαμβάνονται με στάθμιση του αποθέματος που ανά πάσα στιγμή υπάρχει στις εγκαταστάσεις των εταιρειών πετρελαιοειδών.

Αυτό, είπε ο κ. Συλικιώτης, επιτρέπει την άμεση παρέμβαση του Υπουργείου όταν παρατηρηθούν περιπτώσεις όπου αυτό χρειάζεται.

Είπε επίσης ότι έχει δημιουργηθεί ένας συγκεντρωτικός πίνακας στον οποίο παρουσιάζονται όλες οι εταιρείες και γίνεται σύγκριση της παραλαβής του φορτίου και της ημερομηνίας αλλαγής της τιμής.

Ακόμη ανέφερε ότι έχει ετοιμαστεί νέα μαθηματική φόρμουλα για την αναθεώρηση του κοστολογίου, ώστε αυτό να ανταποκρίνεται στα σημερινά δεδομένα που απέστειλαν οι εταιρείες.

Ο Υπουργός επεσήμανε ότι οι Εταιρείες Πετρελαιοειδών στην Κύπρο εισάγουν τελικά προϊόντα διύλισης αργού πετρελαίου, τα οποία έχουν τη δική τους διεθνή διακύμανση τιμών – γνωστή ως δείκτης Platt´s για κάθε καύσιμο ξεχωριστά – που εξαρτάται από διάφορους παράγοντες.

Σημαντικός παράγοντας είπε ο κ. Συλικιώτης είναι και η συναλλαγματική ισοτιμία και πρόσθεσε ότι δεν πρέπει να γίνονται συγκρίσεις με τη διακύμανση της διεθνούς τιμής του αργού πετρελαίου.

Παράλληλα, είπε ότι το κράτος δεν επωφελείται από αυξημένες τιμές καυσίμων από την είσπραξη του φόρου κατανάλωσης καθότι αυτός είναι σταθερός ανά λίτρο καυσίμου και δεν αυξάνεται με την αξία. Μικρό όφελος ανέφερε ότι υπάρχει μόνο όσον αφορά στο Φόρο Προστιθέμενης Αξίας.

Ως προς τα πέτρα που προτίθεται να λάβει το Υπουργείο, ο κ. Συλικιώτης είπε ότι το Υπουργείο θα παρακολουθεί συνεχώς τις αφίξεις φορτίων και θα δημοσιοποιεί στοιχεία που αφορούν τις εταιρείες όταν προκύπτει τέτοια ανάγκη.

Πρόσθεσε ότι το Υπουργείο θα προβαίνει σε δημοσίευση των ονομάτων των πρατηρίων λιανικής πώλησης που δεν προβαίνουν σε ανάλογη μείωση της λιανικής τιμής όταν μειώνεται η χονδρική τιμή ή προβαίνουν σε αύξηση της λιανικής τιμής πέραν της αύξησης στη χονδρική τιμή.

Είπε ότι το θέμα συζητήθηκε και με τη Γενική Εισαγγελία και δεν τίθεται θέμα παραβίασης του νόμου περί προσωπικών διδομένων.

Ακόμη ανέφερε ότι το θέμα της τιμολογιακής πολιτικής των εταιρειών παραπέμπεται στην Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού, λόγω αρμοδιότητας.

Ο κ. Συλικιώτης είπε εξάλλου ότι το Υπουργείο, σε συνεννόηση με τη Νομική Υπηρεσία θα προωθήσει τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας, η οποία θα ρυθμίζει το χρόνο μείωσης των τιμών τόσο για τις εταιρείες όσο και για τα πρατήρια.

Πρόσθετα θα περιληφθεί πρόνοια για επιβολή διοικητικού προστίμου, το οποίο θα είναι ίσο με το διπλάσιο (θα καθοριστεί μετά) του ποσού που καταλήγει στην εταιρεία ή το πρατήριο λόγω της μη έγκαιρης μείωσης των τιμών.

Το ίδιο είπε ότι θα ισχύει και σε περίπτωση μεγαλύτερης αύξησης από τη δικαιολογημένη.

Ανέφερε ότι το νομοθετικό πλαίσιο δεν επιτρέπει την επιβολή προστίμων σε περιπτώσεις κερδοσκοπίας, όπως συμβαίνει σε περιπτώσεις αθέμιτου ανταγωνισμού, και πρόσθεσε ότι με την αλλαγή της νομοθεσίας, θα δίνεται αυτή η εξουσία στο Υπουργείο.

Ακόμη, ο κ. Συλικιώτης είπε ότι θα εξεταστεί η δυνατότητα καθημερινής δημοσίευσης στην ιστοσελίδα του Υπουργείου των διεθνών τιμών έτοιμων διυλισμένων προϊόντων (Platt´s) για πλήρη ενημέρωση των καταναλωτών.

Τέλος είπε ότι με βάση τη νέα μέθοδο που έχει καταρτιστεί στο Υπουργείο θα παρακολουθούνται σε συστηματική βάση τόσο τα πρατήρια όσο και οι εταιρείες για να καταστεί δυνατή η άσκηση της εξουσίας του Υπουργού για επιβολή ανώτατων τιμών (πλαφόν) με βάση τα κριτήρια των περί Πετρελαιοειδών Νόμων για Καθορισμό Ανωτάτων Τιμών Πώλησης σε Ειδικές Περιπτώσεις.

Ο Υπουργός είπε ότι είναι σημαντικό να υπάρχει διαφάνεια προς όφελος του καταναλωτή και όταν χρειάζεται να επιβάλλεται τεκμηριωμένα πλαφόν, όπως προνοεί η νομοθεσία, όχι μόνο στα πρατήρια αλλά και στις εταιρείες.

Ερωτηθείς πόσο γρήγορα θα κινηθούν οι διαδικασίες για την αλλαγή της νομοθεσίας, ο κ. Συλικιώτης είπε ότι «θα κινηθούμε γρήγορα τους επόμενους μήνες» χωρίς να μπορεί να προσδιορίσει το διάστημα.

Παράλληλα, είπε η έρευνα που διεξήχθη έχει γίνει με συνέπεια και σε βάθος χρόνου, ενώ αναφέρθηκε και σε ειρωνικές, κατά την έκφρασή, του αναφορές εντύπων, λέγοντας ότι θα ανέμενε μια απολογία, καθώς «επέμεναν κάποιοι να μην κατανοούν ότι όταν θέλεις να κάνεις μια έρευνα, πρέπει να μπεις σε βάθος».

Ως προς το συνολικό όφελος των εταιρειών που επωφελήθηκαν από τη διαφοροποίηση των τιμών, ο κ. Συλικιώτης είπε ότι αυτό είναι δύσκολο να εντοπιστεί, καθώς σχετίζεται με τις ποσότητες που διατέθηκαν.

Συμπλήρωσε ότι τα στοιχεία της έρευνας δίνονται στη δημοσιότητα, καθώς το Υπουργείο δεν έχει να κρύψει τίποτα.

Ο Υπουργός ανέφερε τέλος ότι στη σύσκεψη με την Συμβουλευτική Επιτροπή Καταναλωτών συζητήθηκε επίσης το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος και η έρευνα που διεξάγεται για το γάλα, καθώς και η εφαρμογή του διατάγματος για το χαλούμι.

Ο κ. Συλικιώτης είπε ότι η έρευνα για το γάλα χρειάζεται κάποιες εβδομάδες για να ολοκληρωθεί. Ως προς την έρευνα για το χαλούμι, ο κ. Συλικιώτης είπε ότι οι εταιρείες που δεν εφαρμόζουν την ποσόστωση θα καταγγελθούν, ενώ θα ενημερωθούν και οι καταναλωτές για τα ονόματα των εταιρειών αυτών.

Πηγή: ΚΥΠΕ