Ν. Λυγερός στην 24: «Το Μπαρμπαρός εστάλη για το θεαθήναι»

{loadposition ba_textlink}

Η γνώμη του έχει βαρύνουσα σημασία και αυτό έχει αποδειχθεί ουκ ολίγες φορές στο παρελθόν. Τον συναντήσαμε εν μέσω ενός εξαιρετικά βεβαρημένου προγράμματος στην Κύπρο, όπου μας μίλησε για τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στην κυπριακή ΑΟΖ, την Τουρκία και τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, ενώ ξεδίπλωσε όλο το σκεπτικό του για την Αμμόχωστο και το λιμάνι της, αλλά και τον ρόλο της Ελλάδας. Οι απόψεις του παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον και είναι βέβαιο ότι για μια ακόμη φορά θα συζητηθούν.

24: Σας ευχαριστούμε θερμά που δεχτήκατε να μιλήσετε για μια ακόμη φορά στην εφημερίδα μας. Θα θέλαμε ένα γενικό σχόλιο ως προς τα γεγονότα των τελευταίων ημερών με την προ- κλητική ενέργεια της Τουρκίας να αποστείλει το Μπαρμπαρός στην κυπριακή ΑΟΖ.

«Πρέπει να αντιληφθούμε πλήρως ότι η σκακιέρα έχει αλλάξει. Δεν μιλάμε πλέον μόνο για την Κύπρο, αλλά για την κυπριακή ΑΟΖ. Τώρα πια ακόμη και ο μέσος πολίτης είναι ικανός να πει ότι υπάρχει καράβι που εισχωρεί στην κυπριακή ΑΟΖ, ενώ πριν δεν ήξερε ακριβώς τι είναι αυτό. Άρα ούτως ή άλλως είναι μια μεγάλη αλλαγή φάσης.

Πολύ σημαντικό σε ό,τι αφορά την εισχώρηση του καραβιού είναι το γεγονός ότι πρέπει να κατανοήσουμε ορισμένα πολύ απλά δεδομένα. Όπως για παράδειγμα το ότι ανησυχούμε τζάμπα και υπερ-ερμηνεύουμε καταστάσεις χωρίς να υπάρχει λόγος».

24: Πού αποσκοπεί τότε η κίνηση;

«Η κίνηση έγινε για το θεαθήναι. Και αυτό για έναν πολύ απλό λόγο: Αν η Τουρκία ήθελε πραγματικά να κάνει σοβαρές παρεμβάσεις, θα μπορούσε πολύ απλά να μπει με πολεμικά σκάφη στα διεθνή χωρικά ύδατα χωρίς να ζητήσει καμιά ειδική άδεια ακόμη και εάν είναι ΑΟΖ. Αυτό που ξεχνούν οι άνθρωποι είναι ότι, η κυπριακή ΑΟΖ, όπως και όλες οι άλλες ΑΟΖ, λειτουργούν στα διεθνή χωρικά ύδατα, γιατί βέβαια στα εθνικά χωρικά ύδατα δεν έχουμε ανάγκη από ΑΟΖ. Άρα οτιδήποτε γίνεται μετά τα 12 ναυτικά μίλια σε παγκόσμιο επίπεδο αποτελεί διεθνή χωρικά ύδατα, όπου ο καθένας έχει δικαίωμα να κυκλοφορεί. Απλώς, τώρα με την δεν έχει δικαίωμα να εκμεταλλευτεί και να αξιοποιήσει τα δεδομένα που μπορεί να είναι ο ορυκτός πλούτος ή οτιδήποτε άλλο».

24: Άρα ήταν θέμα εσωτερικής κατανάλωσης;

«Αν πραγματικά η Τουρκία ήθελε να έχει σεισμικά δε- δομένα, θα αρκούσε να αγοράσει τα σεισμικά δεδομένα από αυτά που έχουν γίνει ήδη. Οι χάρτες υπάρχουν, μπορούν να δοθούν και να πληρωθούν. Άρα, αν ήθελε πραγματικά να έχει μια εικόνα δεν θα έβαζε ένα καράβι που είναι κατώτερο από τα νορβηγικά ή τα γαλλικά για τέτοιου τύπου έρευνα, για να έχουν χάρτες κατώτερους από εκείνους που εκδίδουμε και τις συμφωνίες που έχουμε κάνει ως Κύπρος με τις εταιρείες. Άρα, η ιδέα είναι ότι γίνεται αυτό για να πουν ότι γίνεται κάτι. Και εμείς δίνουμε μεγάλη σημασία σε αυτό, ενώ ουσιαστικά, αν ήθελαν να κάνουν πραγματικά κάτι, θα ήταν πιο εύκολο να μπουν με πολεμικά πλοία, παρά να βγάλουν οδηγία για σεισμικά δεδομένα.

Γιατί ακόμη και στην περίπτωση που κάνουν κάτι και το δουν, πώς θα προχωρήσουν; Θα εκδώσουν χάρτη; Θα κάνουν κάτι που είναι καλύτερο από το προηγούμενο; Σε ποιον θα το πουλήσουν, εφόσον όλοι οι άλλοι σημαντικοί παίκτες θα το αγοράσουν από έναν πιο εξελιγμένο χάρτη; Γιατί έχει μεγάλη σημασία για μια εταιρεία να έχει τα σωστά δεδομένα.

Θα σας πω κάτι: Στο οικόπεδο 2, 3 και 9 έχουμε την ENI και την KOGAS. Ιδίως η ΕΝΙ (και λέω ιδίως εξαιτίας του ότι έχει το 75% από την κοινοπραξία) δέχτηκε πιέσεις από την Τουρκία να μην κάνει καμιά συμφωνία με την Κύπρο. Όμως, την έκανε τη συμφωνία. Πλήρωσε το bonus υπογραφής, η Κύπρος πήρε 150 εκατομμύρια ευρώ, μόνο και μόνο από το bonus υπογραφής και μέσα σε αυτό το πλαίσιο έρχεται τώρα το γεωτρύπανο να τρυπήσει στο κοίτασμα Ονασαγόρα με ακριβώς τον ίδιο τρόπο που είχε έλθει το γεωτρύπανο της Noble για το κοίτασμα Αφροδίτη. Άρα αυτό που βλέπουμε είναι ότι η ENI συνεχίζει κανονικότατα. Πρέπει να θυμόμαστε πως όταν είμαστε σε πλαίσιο έρευνας για φυσικό αέριο, το κόστος είναι 450.000 την ημέρα και στην περίπτωση του πετρελαίου 600.000 την ημέρα. Κατά συνέπεια, όταν εγώ ως εταιρεία μεταφέρω ένα γεωτρύπανο με στόχο να αρχίσω τις έρευνές μου σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, το κόστος για αυτό είναι τεράστιο και δεν μπορώ να σταματήσω, επειδή δήθεν κάποιος κινείται προς τα εκεί.

Το άλλο που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι μιλάμε για το οικόπεδο 9 και οι δημοσιογραφικές πληροφορίες επικεντρώνονται με την είσοδο του σεισμογραφικού στο οικόπεδο 2. Να είμαστε λίγο πιο σοβαροί όταν ξέρουμε αυτά τα δεδομένα και να καταλάβουμε το εξής:

Αυτές είναι κινήσεις για να πει η Τουρκία ότι «θα κάνω και εγώ κάτι στην περιοχή». Στην πραγματικότητα δεν θα κάνει απολύτως τίποτα, τα συμβόλαια είναι αναγνωρισμένα σε διεθνές επίπεδο και έχουν γίνει με την Κύπρο ως Κράτος. Το ένα με τη Noble στο 12, το άλλο με την ENI KOGAS, στο 2,3 και 9 και το άλλο με την Total στο 10 και το 11. Αυτά τα τρία συμβόλαια, λοιπόν, δεν έχουν τύχει αμφισβήτησης από κανένα κράτος. Πολλά μάλιστα από αυτά τα οικόπεδα βρίσκονται και πάνω στη μέση γραμμή. Που σημαίνει ότι έχουν επαφή με την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Αυτά είναι γνωστά. Άρα υπάρχει μια γενική αποδοχή, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν δηλώσεις από Ρώσους, Αμερικανούς και Ευρωπαίους που ανέφεραν ότι «και βέβαια η Κύπρος έχει δικαίωμα να αξιοποιήσει την κυπριακή ΑΟΖ». Δεν είπε κανείς ότι η Κύπρος δεν έχει ΑΟΖ. Κατά συνέπεια, και οι επαφές με την Αίγυπτο και την Ελλάδα είναι εξαιρετικά σημαντικές. ‘Άρα, δεν μιλάμε μόνο για την ξηρά, αλλά γενικότερα για την κυπριακή ΑΟΖ:

Που εντάσσεται σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο, το ίδιο και η Κύπρος που ανήκει στην ΕΕ. Και τώρα βλέπουμε τη σημασία της ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ το 2004. Γιατί πολλοί είναι εκείνοι που ενώ προέβαλλαν διάφορους ισχυρισμούς για την ΕΕ, τώρα λένε ότι η κυπριακή ΑΟΖ είναι και ευρωπαϊκή. Αυτή η αντίδραση έχει ενδιαφέρον γιατί όταν δεν αισθανόμαστε ασφαλές το πλαίσιο στο οποίο ανήκουμε, το θέτουμε σε ευρωπαϊκή βάση. Ενώ πριν λέγαμε ότι ουδεμία σχέση έχει. Και βέβαια έχει σχέση για έναν πολύ απλό λόγο: Γιατί όταν θα έχουμε αυτά τα κοιτάσματα αξιοποιημένα, στους Ευρωπαίους θα τα πουλήσουμε. Εδώ βέβαια έχουμε το φαινόμενο του «Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει». Η ΕΝΙ είναι ιταλική, ανήκει στην ΕΕ, κάνει συμφωνία ως ιδιωτική οντότητα με κρατικό φορέα που είναι στην ΕΕ, όλο αυτό γίνεται σε ένα ευρωπαϊκό δίκτυο και η πελατεία θα είναι ευρωπαϊκή. Ακολουθεί ακριβώς το ψήφισμα της 14ης Μαρτίου 2013 της ΕΕ (άρθρο 76,77) που λέει ότι πρέπει να αξιοποιήσουμε τις αυτόχθονες πηγές ενέργειας που βρίσκονται στην ΕΕ. Αυτό συμπίπτει με τη Μαύρη Θάλασσα, τον Εύξεινο Πόντο και τη Μεσόγειο: Δηλαδή την Ελλάδα, την Κύπρο, τη Μάλτα και την Ιταλία. Άρα, ακολουθούμε μια γενική στρατηγική που λέει ότι δεν πρέπει να είμαστε απόλυτα εξαρτημένοι από τη Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν, αλλά πρέπει και εμείς να έχουμε πηγές ενέργειας, συνεπώς η Κύπρος είναι από τις πολύ καλές περιπτώσεις στην ΕΕ για να έχει πρόσβαση σε πηγή ενέργειας. Κατά συνέπεια ακολουθούμε μια γενική στρατηγική που έχει σχέση με την ασφάλεια της ενέργειας και όχι κάτι τοπικό και εσωτερικό. Όλο αυτό το βλέπει η Τουρκία.

Θέλω όμως να τονίσω το εξής: Η ΕΕ είναι η πρώτη οικονομική δύναμη στον κόσμο και ο τρίτος πληθυσμός παγκοσμίως. Άρα μιλάμε για πάνω από 500.000.000 άτομα. Αν υπολογίσει, λοιπόν, κανείς όλες τις ΑΟΖ των κρατών – μελών μαζί, η ΕΕ διαθέτει τη μεγαλύτερη ΑΟΖ στον κόσμο. Άρα ξεπερνάει τη Ρωσία και την Αμερική. Μιλάμε για έναν τεράστιο παράγοντα που η Τουρκία βλέπει δίπλα της. Κατά συνέπεια προσπαθεί να κάνει κινήσεις ανάλογες του παρελθόντος και ξαφνικά η Κύπρος αποκτά μια γεωπολιτική θέση και γεωοικονομική σημασία. Βλέπω ότι οι Κύπριοι μιλούν για την κυπριακή ΑΟΖ, αλλά να μην ξεχνάμε ότι πριν από 10 χρόνια δεν είχαμε τίποτα. Οπότε αυτό από μόνο του είναι τεράστιο βήμα.

Είναι λογικό να υπάρχουν αυτές οι παρεμβάσεις, αλλά είναι άσκοπες κινήσεις γιατί δεν μπορούν να αλλάξουν τίποτα. Στη θεωρία παιγνίων αυτό ονομάζεται κυρίαρχη στρατηγική. Οποία κίνηση και να κάνει ο άλλος, δεν αλλάζει τίποτε στις δικές σου, γιατί είσαι κυρίαρχος. Η Κύπρος έκανε ένα πολύ καλό συμβόλαιο με την ΕΝΙ KOGAS και για αυτό πέτυχαν και το οικόπεδο 9 σε αντίθεση με τις Total, Novatek και Gazprombank που δεν έδωσαν τόσο αξιόλογο ποσό. Το πέτυχε, λοιπόν, το αξιοποιεί, έρχεται το γεωτρύπανο και εμείς ασχολούμαστε με το γεγονός ότι υπάρχει ένα σεισμικό σκάφος που θα κάνει έρευνες από τις 20 Οκτωβρίου μέχρι τις 30 Δεκεμβρίου. Μας είναι εντελώς αδιάφορο. Μετά από όλο αυτό, το μόνο που θα θυμόμαστε θα είναι το γεωτρύπανο, πότε θα τρυπήσει και πότε θα βγει η δεύτερη πηγή σε ό,τι αφορά το ΦΑ.

Το οικόπεδο 9 είναι το πιο αξιόλογο από όλα. Το οικόπεδο 12 είναι από τα πιο φθηνά. Με την ενεργοποίηση του Ονασαγόρα, τα δεδομένα πλέον είναι εντελώς διαφορετικά και αυτό το γνωρίζουν όλοι και φυσικά οι σύμμαχοί μας στην περιοχή. Επιπλέον έχουμε αποφασίσει να κάνουμε σταθμό υγροποίησης. Βλέπουμε ότι ο Λίβανος θα παρέχει σε βαθμό 100% το φυσικό του αέριο για υγροποίηση. Το Ισραήλ το 40%. Υπάρχει η τριμερής συμφωνία με την Αίγυπτο και την Ελλάδα. Αυτά τα πράγματα ήταν εντελώς αδιανόητα πριν από μερικά χρόνια.

Είμαστε στην Ανατολική Μεσόγειο, το κοίτασμα της οποίας θεωρείται από τα μεγαλύτερα στον κόσμο. Αν αναλογιστεί κανείς τα τρία μεγαλύτερα κοιτάσματα στον κόσμο της τελευταίας 10ετίας αυτά είναι
Λεβιάθαν, Ταμάρ, Αφροδίτη. Αυτά τα τρία θα διαφοροποιηθούν γιατί θα μπει και ο Ονασαγόρας. Δεν μιλάμε για μικρά κοιτάσματα. Και η αξία είναι πολύ μεγαλύτερη από το οικόπεδο 9.

Πρέπει να θυμόμαστε παράλληλα ότι το 2011 η Τουρκία είχε πει πως αν η Κύπρος προχωρήσει σε γεωτρήσεις, θα κάνει και η ίδια η Τουρκία στα Κατεχόμενα. Οι μόνες γεωτρήσεις που έγιναν ήταν για το νερό. Ήταν γελοίο. Όπως και ότι αν κάνει η Κύπρος ΑΟΖ, θα κάνει και η Τουρκία ΑΟΖ. Όλα αυτά δεν είναι σοβαρά για έναν πολύ απλό λόγο: Γιατί η Τουρκία έχει υπογράψει συμφωνία με την πρώην Σοβιετική Ένωση και 10 χρόνια μετά με τη Βουλγαρία. Κατά συνέπεια αυτήν τη στιγμή υπάρχουν τέσσερις συμφωνίες στη Μαύρη Θάλασσα. Με την Ουκρανία, με τη Ρωσία, με τη Γεωργία και με τη Βουλγαρία. Κι όλα αυτά έχουν γίνει πάνω στη μέση γραμμή. Δεν υπάρχει κανένας στον κόσμο που να θεωρεί ότι αυτό που γίνεται με το Μπαρμπαρός έχει κάποιο νόημα.

Θα δείτε πως όταν φτάσουμε στο οικόπεδο 9 που δίπλα του έχει το 13, θα μπούμε στη ζώνη επαφής με την ΑΟΖ του Λιβάνου. Προς το παρόν είμαστε στη ζώνη επαφής με την ΑΟΖ της Συρίας. Να βλέπουμε τη σκακιέρα. Αν δεν ξέρεις ακριβώς τα blocks έχεις την εντύπωση πως κάποιος μπαίνει στο χωράφι σου. Δεν είναι όμως καθόλου έτσι.

Δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει την ύπαρξη της κυπριακής ΑΟΖ. Και αυτό φάνηκε και από τη στάση των 28, που κανείς δεν έχει πει ότι δεν υπάρχει κυπριακή ΑΟΖ. Ακόμη και η Αίγυπτος, το Ισραήλ και ο Λίβανος. Άρα αν προστεθούν οι Ευρωπαϊκοί παίκτες, οι συνοριακοί παίκτες και η Ρωσία με την Αμερική, αναρωτιέται κανείς: Τι άλλο θέλουμε;

Η κυπριακή ΑΟΖ ακουμπάει στην ελληνική, που με την σειρά της ακουμπάει στην ιταλική. Η Ιταλία δεν βρίσκεται τυχαία στην Κύπρο. Γνωρίζει πολύ καλά από γεωτρήσεις μέσω της ΕΝΙ, που έχει ήδη κάνει στην Αδριατική, τη Σικελία και αλλού στον κόσμο. Ενδιαφέρεται για έναν πολύ απλό λόγο: Γιατί είναι πολύ κοντά. Και πρέπει να θυμίσουμε ότι η Ιταλία είναι ένας από τους μεγαλύτερους καταναλωτές ΦΑ με τεράστιο δίκτυο. Κάτι που πρέπει να απασχολήσει και εμάς (σ.σ. το δίκτυο και η απευθείας τροφοδότησή του στις κατοικίες). Και θα συνεχίσει κανονικά τη διαδικασία».

24: Οι κινήσεις από πλευράς κυπριακής Κυβέρνησης να αναστείλει τις συνομιλίες και να προχωρήσει σε διαβήματα κατά της Τουρκίας πώς την ωφελούν; Και τι κερδίζει ουσιαστικά από αυτά;

«Δεν μπορεί να γίνει λύση του Κυπριακού χωρίς το θέμα της ΑΟΖ. Η ΑΟΖ βοηθάει την Κύπρο να μην είναι μόνο ένα μικρό νησί, αλλά να είναι ένας γεωπολιτικός χώρος με μια γεωοικονομία. Κατά συνέπεια στις διαπραγματεύσεις δεν παίζουμε με τον ίδιο τρόπο. Έπραξε πολύ σωστά σε αυτό το σημείο. Όταν κάνεις διαπραγματεύσεις και βλέπεις τον άλλον να μπαίνει με το σκάφος του μέσα στην κυπριακή ΑΟΖ, αναρωτιέσαι «με τον ίδιο συνομιλώ;» Είναι σχιζοφρενικό. Άρα λέει και ο άλλος «γιατί να κάνω διαπραγματεύσεις, ενώ αμφισβητείς αυτό που είμαι;»

Άρα, το ζήτημα ήταν η ενεργοποίηση της κυπριακής ΑΟΖ σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η Κύπρος επιπλέον δεν μιλά απομονωμένη. Αλλά ενταγμένη σε 28 χώρες και με μια οικονομία που αλλάζει λόγω του ΦΑ και του πετρελαίου. Κατά συνέπεια η μη αξιοποίηση της ΑΟΖ είναι λανθασμένη κίνηση. Είναι πολύ σημαντικό να κερδίσουμε χρόνο, σε κάθε περίπτωση, λέγοντας ότι προχωράμε ακάθεκτα και χωρίς καμιά παύση στο θέμα της κυπριακής ΑΟΖ και μετά αν πραγματικά δούμε ότι είναι θετικό το πλαίσιο επανερχόμαστε για διαπραγματεύσεις.

Πριν από δέκα χρόνια απορρίψαμε το σχέδιο Ανάν, ενταχθήκαμε στην ΕΕ, κάναμε ΑΟΖ, υπογράψαμε συμφωνίες και προχωρήσαμε σε συγκεκριμένες κι- νήσεις. Αυτό το πακέτο τώρα ενεργοποιείται. Η διαπραγματευτική ομάδα για τα θέματα της ΑΟΖ πέτυχε πολύ σημαντικά πράγματα για το μέλλον της Κύπρου και οι Κύπριοι πρέπει να αισθάνονται πολύ χαρούμενοι για αυτό. Έρχονται, λοιπόν, τα γεωτρύπανα, αλλά μαζί με αυτά και οι αντιδράσεις. Έτσι η Κύπρος είπε «εγώ τότε δεν συνομιλώ, περιμένω. Αν θέλεις να είσαι θετικός, οκ».

Η ουσία είναι ότι για πρώτη φορά έχουμε πρωτοβουλία. Για πρώτη φορά η κίνηση έγινε από κυπριακής πλευράς. Αυτή τη στιγμή, η Κύπρος έχει τη δυνατότητα να πάρει ένα προβάδισμα που της επιτρέπεται λόγω της ΑΟΖ. Γιατί από το ’74 μέχρι το 2004 δεν είχε γίνει τίποτε το ουσιαστικό.

Και από την πλευρά της η Τουρκία πρέπει να καταλάβει ότι δεν μπορεί να θέλει να μπει στην ΕΕ και να κατηγορεί συνεχώς μια χώρα που ανήκει στην ΕΕ. Για πρώτη φορά βλέπουμε ότι η Τουρκία είναι ενοχλημένη. Ενοχλείται από τις κινήσεις μια πολύ μικρότερης χώρας στην οποία έχει κατεχόμενες περιοχές. Όμως, τώρα δεν μιλάμε για ένα μικρό νησί από κάτω της, αλλά για μια μεγάλη ΑΟΖ η οποία συνορεύει με έξι χώρες. Κι όπως φαίνεται το Κυπριακό θα λυθεί μέσω της θάλασσας και όχι της ξηράς».

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “24” της Κυριακής, 26 Οκτωβρίου 2014.