“Σπάει τα κοντέρ” η υποαπασχόληση

{loadposition ba_textlink}

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τους υποαπασχολούμενους ή ημιαποσχολούμενους (part-timers) ως μια ομάδα πληθυσμού, η οποία στατιστικά δεν προσμετράται στους άνεργους, αλλά ο μισθός και το ωράριο τους είναι κάτω από το κατώτατο όριο που διέπει η νομοθεσία. Σύμφωνα με τα όσα παραθέτει η Στατιστική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτοί που θεωρούνται υποαπασχολούμενοι είναι οι ακόλουθοι:

Τα άτομα, τα οποία δουλεύουν με συμβόλαιο ή όχι σε μια δουλειά ως υπάλληλοι μερικής απασχόλησης. Επίσης, στους υποαπασχολούμενους εντάσσονται οι άνθρωποι, οι οποίοι ψάχνουν για εργασία αλλά δεν είναι διαθέσιμοι κατά την συγκεκριμένη χρονική περίοδο, καθώς και τα άτομα τα οποία μπορούν να δουλέψουν, αλλά δεν ψάχνουν αυτή την στιγμή εργασία.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (αυτό ισχύει για όλες τις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης) οι υποαπασχολούμενοι δεν προσμετρούνται στους ανέργους.

Αύξηση-«ρεκόρ»!

Οι χώρες του μνημονίου είναι αυτές, οι οποίες πλήττονται στο μεγαλύτερο βαθμό από το φαινόμενο της υποαπασχόλησης. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία για το δεύτερο 4μηνο του 2014 που δημοσίευσε πριν λίγες μέρες η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, η Κύπρος είναι η χώρα που είδε μέσα σε ένα χρόνο την μεγαλύτερη αύξηση στην ημιαπασχόληση εργαζομένων.

Συγκεκριμένα, την στιγμή που στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 χωρών δεν υπήρξε καμία διακύμανση των part-time εργατών, στην Κύπρο υπήρξε αύξηση του ποσοστού αυτού κατά 2,0%. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε καμία άλλη χώρα δεν σημειώθηκε αύξηση του ποσοστού των ημιαπασχολούμενων πέραν το 1%.

Αυτό καταδεικνύει και τις αυξητικές τάσεις που πήρε το φαινόμενο αυτό. Το ποσοστό των ημιαπασχολούμενων στην Κύπρο φτάνει σε σημεία ρεκόρ, δηλαδή το 8,1% επί του ενεργού εργατικού πληθυσμού. Αν μέσα σε αυτούς προσμετρήσουμε και τους υπόλοιπους τομείς της υποαπασχόλησης, δηλαδή τα άτομα που ψάχνουν για δουλειά, αλλά δεν μπορούν να δουλέψουν αυτή την στιγμή και τα άτομα που δεν ψάχνουν για δουλειά ενώ είναι ικανά να δουλέψουν, τότε το ποσοστό επί του ενεργού εργατικού πληθυσμού φτάνει το 13,5%.

Ισπανία

Οι χώρες του μνημονίου είναι αυτές που έχουν μεγάλο ποσοστό υποαπασχολούμενων. Η Ισπανία είναι μετά την Κύπρο η επόμενη χώρα που μεγάλο μέρος του εργατικού πληθυσμού δεν δουλεύει σε μια πλήρης απασχόλησης εργασία. Συγκεκριμένα, το ποσοστό στην Ισπανία είναι 7,2% με την ανεργία της να βρίσκεται και αυτή σε υψηλά επίπεδα (24,5%).

Ελλάδα

Στην Ελλάδα το ποσοστό των υποαπασχολούμενων σύμφωνα με τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία που υπάρχουν είναι στο 5% με την αύξηση σε σχέση με το 2ο τετράμηνο του 2013 να είναι στο 0,6%. Αυτό δείχνει ότι παρόλο που η Ελλάδα βρίσκεται εδώ και καιρό υπό το καθεστώς μνημονίου, συνεχίζουν να είναι αυξητικές οι τάσεις στην υποαπασχόληση.

Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα

Ένα από τα μέτρα, τα οποία εξαγγέλθηκαν από το Υπουργείο Εργασίας και σκοπός τους είναι η στήριξη, μεταξύ άλλων, της ομάδας των υποαπασχολούμενων ατόμων, είναι το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (ΕΕΕ), το οποίο ήρθε για να αντικαταστήσει τα δημόσια επιδόματα, ενοποιώντας τα σε ένα σχέδιο.

Οι πρόνοιές του

Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα καθορίστηκε με βάση τα μηνιαία ποσά που αντιστοιχούν στο “καλάθι διαβίωσης” και οι έχουν ως ακολούθως: €480 για τον αιτητή/δικαιούχο. Επίσης, θα δίνονται €240 για το/τη σύζυγο και για κάθε μέλος της οικογένειας ηλικίας άνω των 14 ετών και €144 για κάθε μέλος της οικογένειας κάτω των 14 ετών, σύμφωνα με την πρόνοια της νομοθεσίας, η οποία εγκρίθηκε στις 10 Ιουλίου 2014.

Τα κριτήρια

Το βασικό κριτήριο που πρέπει να πληροί κάποιος για να γίνει δικαιούχος του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος είναι να μην υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ το σύνολο της ακίνητης ιδιοκτησίας του ιδίου και της οικογενειακής του μονάδας, με βάση την νεώτερη εκτίμηση του κτηματολογίου που είναι για το 2013. Από τον υπολογισμό της αξίας της περιουσίας εξαιρείται η κατοικία στην οποία διαμένει ο αιτητής και η οικογένεια του, εφόσον το εμβαδόν της δεν υπερβαίνει τα 150 τμ στην περίπτωση που ο αιτητής είναι ένα μόνο πρόσωπο (μονήρης) ή τα 300 τμ στις άλλες περιπτώσεις. Επίσης, οι καταθέσεις του αιτητή και των μελών της οικογενειακής του μονάδας δεν πρέπει να υπερβαίνουν το συνολικό ποσό των €5.000 συν €1.000 για κάθε πρόσθετο πρόσωπο που ανήκει στην οικογενειακή μονάδα, ενώ το σύνολο της αξίας των μετοχών, χρεογράφων, ομολόγων, ασφαλιστήριων συμβολαίων, εισπρακτέων λογαριασμών και άλλων παρόμοιων στοιχείων, που είναι στην κατοχή των μελών της οικογενειακής μονάδας, δεν πρέπει να υπερβαίνει το συνολικό ποσό των €5.000. Ακόμη ένα κριτήριο που πρέπει να πληροί ο αιτητής είναι το γεγονός ότι το σύνολο των εισοδημάτων των μελών της οικογενειακής μονάδας, πρέπει να είναι χαμηλότερο από το σύνολο των αναγκών που υπολογίζονται βάσει του ΕΕΕ.

Αξίες ακινήτων

Αξίζει να τονιστεί εδώ ότι είναι πολλά τα παράπονα, τα οποία ακούσαμε σχετικά με την πρόνοια αυτή που αφορά την εκτίμηση ακινήτων. Σε προηγούμενες μας εκδόσεις αναφερθήκαμε στην υπέρογκη αύξηση που υπήρξε στις αξίες ακινήτων ανάμεσα στις αξίες ακινήτων του 1980 και του 2013. Αυτή η πρόνοια σχετικά με το ότι η ακίνητη ιδιοκτησία (εκτός της πρώτης κατοικίας) δεν πρέπει να ξεπερνά τις 100,000 Ευρώ οδήγησε πολλά άτομα τα οποία θα μπορούσαν με βάση την μισθολογική τους κλίμακα να είναι λήπτες του ΕΕΕ, να μην μπορούν να προχωρήσουν στην αίτηση αυτή.

Το ένα τμήμα, μας παρέπεμπε στο άλλο…

Στην προσπάθεια μας να οριοθετήσουμε την υποαπασχόληση και τα στοιχεία που υπάρχουν για αυτή την ομάδα πληθυσμού στην Κύπρο προσπαθήσαμε να επικοινωνήσουμε με τμήματα του Υπουργείου Εργασίας, ούτως ώστε να δοθούν απαντήσεις σε ερωτήματα όπως κατά πόσο οι υποαπασχολούμενοι θεωρούνται ως άνεργοι ή ως ενεργό εργατικό δυναμικό. Θέλαμε να δώσουμε μια καλή εικόνα για το τι συμβαίνει στην Κύπρο ακριβώς. Πόσοι είναι οι υποαπασχολούμενοι που δεν λαμβάνουν ούτε βοήθημα (Ε.Ε.Ε.), ούτε ανεργιακό επίδομα;

Αξίζει να τονίσουμε από την αρχή αυτού του κειμένου ότι το Υπουργείο Εργασίας σε αυτή την περίοδο οικονομικής κρίσης που διέπει την Κύπρο είναι το Υπουργείο το οποίο είναι επιφορτισμένο με, το μεγαλύτερο –ίσως- φόρτο εργασίας απ’ όλα τα άλλα. Το αναγνωρίζουμε αυτό και μάλιστα επικροτούμε τις προσπάθειές τους να βοηθήσουν το κοινό. Ειδικότερα από το τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ποτέ δεν διαπιστώσαμε απροθυμία να απαντήσουν στα καυτά ερωτήματά μας για τους απλούς εργαζόμενους.

Όμως, θα πρέπει να πούμε ότι μας δυσαρέστησε ιδιαίτερα το γεγονός πως μας παρέπεμπαν από το ένα τμήμα στο άλλο και συγκεκριμένα από την Υπηρεσία Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στο Επαρχιακό Γραφείο Λευκωσίας για το ανεργιακό επίδομα και μετά στο Τμήμα Εργασίας.

Μετά από 4ωρη αναμονή για να μιλήσουμε με τον αρμόδιο λειτουργό του Τμήματος Εργασίας, ο τελευταίος μας παρέπεμψε ξανά στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, από εκεί που ξεκίνησε η “περιδιάβαση” μας για να ανακαλύψουμε τι ισχύει στην Κύπρο για την υποαπασχόληση.

Όπως ήδη σημειώσαμε, τα τμήματα του Υπουργείου Εργασίας είναι επιφορτισμένα με πολλά καθήκοντα, αλλά αυτό το «πινγκ πονγκ» από το ένα τμήμα στο άλλο, χωρίς στο τέλος να λάβουμε και κάποια ολοκληρωμένη απάντηση, αποτελεί καθημερινό φαινόμενο που αντιμετωπίζουν εκατοντάδες συμπολίτες μας σε όλες της δημόσιες υπηρεσίες. Παρόλο που η γραφειοκρατία στην δημόσια υπηρεσία στην Κύπρο δεν βρίσκεται σε τρομακτικά επίπεδα το να γίνεσαι “μπαλάκι του τένις” είναι κάτι που θα πρέπει να διορθωθεί ούτως ώστε να μπορέσει η δημόσια υπηρεσία να δουλέψει καλύτερα.

Το ρεπορτάζ δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα “24” που κυκλοφόρησε την Κυριακή 19/10/2014