Ανακαλύφθηκε το αρχαιότερο θέατρο της Κύπρου

Το αρχαιότερο θέατρο της Κύπρου, το οποίο χρησιμοποιείτο ως χώρος παραστάσεων και άλλων θεαμάτων από το 300 π.Χ. μέχρι την τελική του καταστροφή από σεισμούς το 365 μ.Χ, αποκάλυψε στον αρχαιολογικό χώρο του Ελληνιστικού-Ρωμαϊκού θεάτρου της Νέας Πάφου, το οποίο αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ, η αυστραλιανή ομάδα η οποία ανασκάπτει τη θέση αυτή εδώ και δύο δεκαετίες και το Σεπτέμβριο 2015 διεξήγαγε επισκόπηση και χαρτογράφηση των καταλοίπων των Ρωμαϊκών κιονοστοιχιών της αρχαίας πόλης.

Σε ανακοίνωση του Τμήματος Αρχαιοτήτων, αναφέρεται ότι “οι πιο πρόσφατες ανασκαφές επιχειρούν να κατανοήσουν τη θέση του αρχαίου θεάτρου εντός του ευρύτερου αστικού ιστού της πόλης, κυρίως μέσω της διερεύνησης των γύρω κτηρίων, μεταξύ των οποίων και ένα νυμφαίο του 2ου αιώνα μ.Χ”.

Παλαιότερες ανασκαφές της αυστραλιανής αποστολής στα νότια του θεάτρου είχαν αποκαλύψει έναν λιθόστρωτο ρωμαϊκό δρόμο, περίπου 8,40 μ. πλάτους, ο οποίος λειτουργούσε ως ο κύριος δρόμος πρόσβασης στο θέατρο και στο νυμφαίο.

Η ομάδα υπολογίζει ότι ο δρόμος αυτός θα λειτουργούσε ως μια κεντρική οδική αρτηρία της αρχαίας πόλης, ο οποίος θα οδηγούσε στην ΒΑ πύλη που παραμένει αδιερεύνητη.

Η παρουσία του δρόμου αυτού επιβεβαιώνει ότι η αρχαία Νέα Πάφος είχε οικοδομηθεί βάσει του τυπικού Ιπποδάμειου Ελληνιστικού πολεοδομικού συστήματος.

Η ανακάλυψη μεγάλου αριθμού τμημάτων από γρανιτένιους κίονες στο χώρο του θεάτρου (περισσότερα από τριάντα τμήματα έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα) επιβεβαιώνει ότι ο δρόμος αυτός ήταν εξαιρετικής σημασίας, ενώ οι κίονες πιθανόν να είχαν εισαχθεί στο νησί για την κατασκευή κιονοστοιχιών κατά μήκος όλων των κύριων δρόμων σε όλη τη ρωμαϊκή πόλη.

Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι “οι κίονες είναι λαξευμένοι σε γρανίτη από την Τρωάδα της σημερινής Τουρκίας, γεγονός που αντανακλά τις εμπορικές δραστηριότητες που αφορούσαν οικοδομικά υλικά που προορίζονταν για μνημειακά οικοδομήματα κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο”.

Οι γρανιτένιοι κίονες από την Τρωάδα είναι γνωστοί σε όλη την Μεσόγειο, συνεπώς, δεν εκπλήσσει το ότι, η Νέα Πάφος, ως η πρωτεύουσα της Κύπρου κατά την περίοδο αυτή, θα κοσμείτο με αρχιτεκτονικά στοιχεία που να φανέρωναν τη ρωμαϊκή δημόσια τάξη.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, κατά την επισκόπηση καταγράφηκαν 167 τμήματα από γρανιτένιους κίονες που εντοπίστηκαν επιφανειακά και όλα τα τμήματα βρέθηκαν σε δεύτερη χρήση και πολλά είχαν επαναχρησιμοποιηθεί για την ανοικοδόμηση μεταγενέστερων κτιρίων όπως το Φρούριο των Σαράντα Κολώνων και της Παλαιοχριστιανικής Βασιλικής της Χρυσοπολίτισσας.

Άλλα τμήματα αποτέλεσαν οικοδομικό υλικό για νεώτερους τοίχους, βρύσες και κήπους.

Η ομάδα κατέγραψε κάθε τμήμα κίονα με λεπτομέρεια όπως και το ακριβές σημείο ανεύρεσής του με τη χρήση Total Station και GPS .

Οι συντεταγμένες αυτές τοποθετήθηκαν σε χάρτη από τον οποίο συμπεραίνεται ότι υπήρχαν δύο βασικοί άξονες στους οποίους βρέθηκαν τα τμήματα κιόνων, ενώ όσα τμήματα δεν εντοπίστηκαν στους άξονες αυτούς είναι γιατί είχαν μετακινηθεί για την ανέγερση συγκεκριμένων κτηρίων, όπως για παράδειγμα του Φρούριο των Σαράντα Κολόνων.

Αναμένεται ότι οι μελλοντικές ανασκαφές του δρόμου στα νότια του θεάτρου θα αποκαλύψουν περισσότερα θραύσματα κιόνων, ενώ τυχόν ανακάλυψή τους στη θέση τους (in situ ) θα φανερώσει τις αποστάσεις που διατηρούσαν μεταξύ τους οι κίονες.

Όπως αναφέρει η ανακοίνωση, η επισκόπηση των κιόνων από γρανίτη της Τρωάδος στη Νέα Πάφο έχει αποκαλύψει ότι αυτοί μπορούν να χωριστούν σε τρεις κατηγορίες: οι μικρότερου μεγέθους που έχουν βρεθεί κυρίως στην περιοχή του θεάτρου, οι μεσαίου μεγέθους, ύψους περίπου 16 ρωμαϊκά πόδια (περίπου 4,6 μ.) και οι μεγάλου μεγέθους, ύψους περίπου 24 ρωμαϊκά πόδια (πέραν των 7 μ.)”.

Παρόλο που οι φετινές έρευνες έχουν επιτρέψει στην αρχαιολογική αποστολή να προβεί σε συμπεράσματα σχετικά με τη γενική πορεία των κιονοστοιχιών, παραμένουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα που σχετίζονται με το χαρακτήρα της πρόσοψης του δρόμου και τη χρονολόγηση της ανοικοδόμησης των κιονοστοιχιών. Υπάρχουν εν τούτοις ενδείξεις ότι η ανοικοδόμηση έγινε κατά τον 2ο αι. μ.Χ.

Η ανακοίνωση καταλήγει αναφέροντας ότι “εκτός από την επισκόπηση των κιόνων, η ομάδα προχώρησε και στην καταγραφή της περιοχής του θεάτρου με εναέρια φωτογράφιση ( pole photography ) και με τη χρήση προγραμμάτων φωτογραμμετρίας και ως εκ τούτου πέραν των δύο χιλιάδων φωτογραφιών ενώθηκαν ψηφιακά για να αποδώσουν ψηλής ανάλυσης τρισδιάστατη απεικόνιση του θεάτρου και των περιοχών γύρω από το λόφο της Φάμπρικα”.