Τα κόκκινα δάνεια μας «μαύρισαν»

{loadposition ba_textlink}

Η Κύπρος πονά, όσο και αν δεν θέλουν να το παραδεχτούν κάποιοι αρμόδιοι. Δεν μπορώ να ισοπεδώσω τα πάντα αφού προσπαθούν. Σχέδια ενίσχυσης νεαρής επιχειρηματικότητας, αναδιάρθρωση τραπεζών και δοκιμές σε τρόπους διαχείρισης των ΜΕΔ, είναι όμως αυτά ικανά να γιατρέψουν την πραγματική οικονομία;

Θα χειροκροτήσω την προσπάθεια, αλλά δυστυχώς δεν μπορώ να κάνω το ίδιο και για τα αποτελέσματα.

Αναδιάρθρωση τραπεζών

Πήραμε τα χρήματα, αναδιαρθρώσαμε τις τράπεζες, λύθηκε όμως το πρόβλημα; Πόσο διαφορετική θα ήταν η σημερινή κατάσταση εάν η κυβέρνηση με αυτά τα 10 δισ. εξαγόραζε απευθείας όλα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια από τα τραπεζικά ιδρύματα του τόπου; Έτσι θα εξυπηρετούνταν μαζί με τις τράπεζες και οι απλοί πολίτες.

Περίπου 10 δισ. επωμίστηκαν οι φορολογούμενοι χωρίς όμως να μπορούν να βοηθηθούν από αυτά. Οι τράπεζες δεν είναι φιλανθρωπικά ιδρύματα, το γνωρίζουμε όλοι αυτό, αλλά όταν ένας ολόκληρος λαός γονάτισε για να βοηθηθεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είναι δυνατό να επιτρέπουμε στις τράπεζες να αποζημιώνουν μόνο τους μετόχους τους.

Για να γίνω πιο κατανοητός, όταν εννοώ μετόχους εννοώ τα μεγάλα κεφάλια και τους επενδυτές, όχι τον απλό καταθέτη που έχασε τους κόπους μιας ζωής σε ένα βράδυ.

Η κυβέρνηση δεν θα έπρεπε να θέσει κάποιες δικλείδες ασφαλείας σε αυτό το θέμα εξ αρχής; Και αφού δεν το έπραξε γιατί δεν προσπαθεί έστω και τώρα να βρει κάποια δίκαιη λύση;

Ψίχουλα για μικροεπιχειρήσεις

Πάμε στην συνέχεια τώρα. Αφού μιλάμε για μη εξυπηρετούμενα δάνεια φτάνουμε και στο συμπέρασμα ότι λόγω της μεγάλης τρύπας που υπάρχει στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν μπορούν να δοθούν άλλα δάνεια χωρίς υπέρογκες εγγυήσεις.

Θετικό το σχέδιο για ενίσχυση της νεανικής επιχειρηματικότητας για να αντιμετωπιστεί έστω και εν μέρει το συγκεκριμένο πρόβλημα, ωστόσο είναι τα 8 εκ. ικανά να τροφοδοτήσουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις; Σχήμα οξύμωρο αν το σκεφτεί κανείς αφού έχουν δαπανηθεί υπερδιπλάσια ποσά για κατασκευή οδικών αρτηριών προς εξυπηρέτηση μερικών μεγαλοεπιχειρήσεων.

Τελικά ποιος μπορεί να πάρει δάνειο;

Όπως λέει και η λαϊκή ρήση: «Τράπεζα, είναι το ίδρυμα, το οποίο για να σου δανείσει χρήματα, πρέπει πρώτα να της αποδείξεις ότι δεν τα χρειάζεσαι».

Κανένας δεν μπορεί να πάρει δάνειο αν πρώτα δεν μπορεί να επιδείξει υπέρογκες εγγυήσεις περιουσιακών στοιχείων και μεγάλα εισοδήματα.

Καταδικασμένοι οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες αλλά και τα μεσαία και «χαμηλά» στρώματα της κοινωνίας, αφήνοντας τους μεγαλοκαρχαρίες να οργιάζουν στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αφού είναι οι μόνοι που μπορούν να παρέχουν αυτά που ζητούνται.

Με πιο απλά λόγια, αποδυναμώνουμε ακόμα περισσότερο την μεσαία τάξη και ενισχύουμε τον ολιγαρχισμό και την φεουδαρχία.

Εν έτει 2015, μια κυβέρνηση των «μορφωμένων» ευνοεί την πλουτοκρατία, σπρώχνοντας την Κύπρο εκατοντάδες χρόνια πίσω, αφήνοντας τον απλό λαό στην απέξω.

Χρειάζεται σωστή οικονομική πολιτική

Από το 2013 προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε τα ΜΕΔ αλλά και την σωστή αναδιάρθρωση των τραπεζών χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Χρειαζόμαστε παραδείγματα και σωστή οικονομική πολιτική για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της οικονομίας. Αν παρακολουθήσουμε το τι συζητείται στην Ελλάδα τότε μπορούμε να εξάγουμε κάποια σωστά συμπεράσματα για το πώς θα πρέπει να κινηθούμε σωστά ως κράτος.

Το news247 σε εκτενές ρεπορτάζ του για τις κινήσεις της Ελληνικής κυβέρνησης προσπαθεί να αναλύσει το γιατί ακολουθείται η συγκεκριμένη τακτική από το Ελληνικό κράτος.

Γιατί το κράτος θέλει να δώσει ξανά λεφτά στις τράπεζες χωρίς να παίρνει τον έλεγχο

Το ελληνικό δημόσιο διεκδίκησε σθεναρά την παρουσία του στα πιστωτικά ιδρύματα και τον έλεγχο στις ελληνικές τράπεζες κατά την διαπραγμάτευση με το κουαρτέτο των εταίρων και δανειστών της χώρας (ΕΚΤ, ΕΕ, ΔΝΤ, ESM).

Αυτό έγινε παρά το γεγονός ότι η σημερινή κυβέρνηση, ως αντιπολίτευση, δηλαδή πριν τον Ιανουάριο του 2015, κατηγορούσε τις προηγούμενες κυβερνήσεις ότι με τα κρατικά κεφάλαια που τοποθετεί στις τράπεζες μεταφέρει το βάρος στους φορολογούμενους πολίτες. Όμως, στην διαπραγμάτευση που έκλεισε λίγες μέρες πριν, μεταξύ της κυβέρνησης και του κουαρτέτου όσον αφορά τον τρόπο ανακεφαλαιοποίησης των τεσσάρων ελληνικών τραπεζών, η κυβέρνηση διεκδίκησε να λάβει όσο μεγαλύτερο ποσοστό των μετοχικών κεφαλαίων των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Διεκδίκησε, το ποσοστό των  κοινών μετοχών, έναντι των «υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιακών» (CoCos) να είναι σε ποσοστό 50% για τις κοινές μετοχές και 50% για τα  CoCos.

Τι είναι τα CoCos;

Τα CoCos είναι ομολογίες οι οποίες μετατρέπονται αυτόματα σε κοινές μετοχές, σε προκαθορισμένη τιμή, εφόσον ικανοποιηθεί η προϋπόθεση που έχει τεθεί. Για παράδειγμα, τα CoCos  σε μία τράπεζα μετατρέπονται σε μετοχές, σε τιμή «Χ», εφόσον τα εποπτικά κεφάλαια της συγκεκριμένης τράπεζας πέσουν κάτω από το 9%. Η προϋπόθεση αυτή ικανοποιείται και αυτομάτως γίνεται μετατροπή και έτσι η τράπεζα παραμένει ασφαλής και βιώσιμη.

Τις κοινές μετοχές (μετά τη μετατροπή) παίρνει ο δικαιούχος (ή οι δικαιούχοι) του ομολογιακού και εν προκειμένω, το ελληνικό δημόσιο. Σημειώνεται ότι τα CoCos  έχουν κουπόνι (επιτόκιο) που στην περίπτωση αυτή θα αντιστοιχεί σε 8-10%. Δηλαδή, η τράπεζα θα πληρώνει 8-10% το ελληνικό δημόσιο.

Τα CoCos ως ομολογιακά δεν μετέχουν στο μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζα, παρά μόνο οι κοινές μετοχές που προκύπτουν από την μετατροπή του. Γι αυτό και η κυβέρνηση επιθυμούσε η αναλογία των κεφαλαίων που θα βάλει (και εφόσον βάλει) σε CoCos και μετοχές να είναι 50% – 50%.

Η αντίδραση ωστόσο ήταν έντονη εκ μέρους της Ευρώπης και η κυβέρνηση καθόρισε το ποσοστό να επιμεριστεί σε 25% κοινές μετοχές με πλήρη δικαιώματα ψήφου και κατά 75% CoCos.

Τα CoCos μπορούν επίσης να εξαγοραστούν.  Σημειώνεται ωστόσο, ότι σε περίπτωση που ικανοποιηθεί η συνθήκη που τίθεται και μετατραπούν σε κοινές μετοχές τότε το ποσοστό του κράτους εν προκειμένω στο μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζας αυτής, θα αυξηθεί. Το πόσο θα αυξηθεί εξαρτάται από πολλές παραμέτρους που ακόμα δεν είναι γνωστές, αφού δεν είναι ακόμα γνωστά τα ακριβή ποσά που θα λάβουν από τους  ιδιώτες επενδυτές, κλπ.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον ήταν δυνατόν δε θα επιθυμούσαν καθόλου κρατικά κεφάλαια, σε καμία τράπεζα της Ευρώπης. Οι κανόνες του ανταγωνισμού είναι αυστηροί, ενώ η ΕΚΤ γνωρίζει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα κάτω από κρατικό έλεγχο και με αποκλεισμένες τις αγορές, γίνονται «ζόμπι». Έτσι, καθώς προβλέπεται και από το τρίτο μνημόνιο, η πρόθεση του κουαρτέτου των δανειστών της χώρας είναι οι τράπεζες να ιδιωτικοποιηθούν κατά 100%.

Γιατί η κυβέρνηση ήθελε να συμμετάσχει με κρατικά κεφάλαια;

Οι δύο βασικότεροι λόγοι για τους οποίους η σημερινή ελληνική κυβέρνηση (και σχεδόν κάθε ελληνική κυβέρνηση) επιθυμεί να δώσει κρατικά κεφάλαια βαραίνοντας τους φορολογούμενους πολίτες είναι:

1. Γιατί δε θέλει να χάσει τις εντυπώσεις ότι δεν είναι κάτω από κρατικό έλεγχο το τραπεζικό σύστημα. Αυτό σημαίνει ότι αν στα στεγαστικά δάνεια δε γίνουν πλειστηριασμοί, η απόφαση είναι της κυβέρνησης. Εφόσον ξεκινήσει η χρηματοδότηση στις επιχειρήσεις, είναι λόγω της κυβέρνησης. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Εθνικής τράπεζας την περίοδο έως το 2009, οπότε οι ιδιώτες μέτοχοι της οποίας  ξεπερνούσαν το 51% (συγκεκριμένα αντιστοιχούσαν σε 64%), το κράτος είχε άμεση συμμετοχή 0,6% και μέσω των ασφαλιστικών ταμείων το ελληνικό δημόσιο ήλεγχε περί το 17%. Η τότε κυβέρνηση αντιμετώπιζε στη ρητορική της την Εθνική τράπεζα, ως την μεγαλύτερη κρατική τράπεζα. 

2. Ο έλεγχος των τραπεζών ισούται με έλεγχο στην κατεύθυνση και το ύψος των χορηγήσεων. Για τη σημερινή κυβέρνηση δεν υπάρχουν τέτοια δείγματα, ούτε της δόθηκε άλλωστε ποτέ αυτή η ευκαιρία (πέραν της ρητορικής), αφού πολύ πριν την αλλαγή κυβέρνησης και της ανάληψης από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, ο έλεγχος των ελληνικών τραπεζών, όπως και όλων των τραπεζικών συστημάτων της Ευρώπης, πέρασε στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με τη δημιουργία του ενιαίου εποπτικού ευρωπαϊκού φορέα (SSM) και του ευρωπαϊκό μηχανισμού εξυγίανσης. Ο ευρωπαϊκός έλεγχος, ιδίως δε για τραπεζικά συστήματα όπως είναι οι ιδιαιτερότητες που έχει το ελληνικό, η εποπτεία είναι ασφυκτική, καθώς οι υπέρογκες ζημίες που προέκυψαν στις τράπεζες από το «κούρεμα» του χρέους του ελληνικού δημοσίου και τις ζημίες που δημιούργησε η παρατεταμένη ύφεση μέσω των «κόκκινων» δανείων, δημιούργησαν κινδύνους.

Η Ευρώπη κλήθηκε να αντιμετωπίσει αυτούς τους κινδύνους προκειμένου αφενός να μη γίνει ντόμινο στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες και αφετέρου να μην «πέσει» η χώρα.  Ο λόγος ωστόσο που επικαλείται η κυβέρνηση για την πρόθεση της να συμμετάσχει στα μετοχικά κεφάλαια των τραπεζών με σημαντικό ποσοστό είναι διότι σε ενδεχόμενη ανάπτυξη θα αυξηθούν και τα κέρδη του ελληνικού δημοσίου. 

Νέο ιδιοκτησιακό καθεστώς

Μετά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών όλες οι τράπεζες, εφόσον αντλήσουν τα απαιτούμενα ιδιωτικά κεφάλαια (καλύψουν δηλαδή τις ζημίες που προέρχονται από το βασικό σενάριο της άσκησης αντοχής της ΕΚΤ), θα γίνουν ιδιωτικές. Την πλειοψηφία, του 51% τουλάχιστον, θα την έχουν ιδιώτες μέτοχοι και την μειοψηφία, το κράτος. Τις διοικήσεις θα τις εκλέγουν οι ιδιώτες μέτοχοι και στην περίπτωση αυτή, κυρίως τα μεγάλα ξένα επενδυτικά Funds.

Ωστόσο, υπάρχει μία σημαντική διαφορά σε σχέση με το παρελθόν που είναι και ποιοτική και πολιτική και θα αλλάξει ολόκληρο το τραπεζικό τοπίο. Μετά την επικείμενη ανακεφαλαιοποίηση το κράτος θα κατέχει κοινές μετοχές με πλήρη δικαιώματα ψήφου. Στην προηγούμενη ανακεφαλαιοποίηση, αν και είχε την πλειοψηφία το κράτος (περί το 60%), δεν είχε πλήρη δικαιώματα ψήφου, αλλά περιορισμένα. Μπορεί να έχει δηλαδή τη μειοψηφία, αλλά ουσιαστικά γίνεται βασικός εταίρος των ιδιωτών επενδυτών.

Έλεγχος των πιστωτικών ιδρυμάτων

Οι τράπεζες μπαίνουν κάτω από ένα πολύ αυστηρό και πρωτόγνωρο ευρωπαϊκό ελεγκτικό πλαίσιο και όχι στο πλαίσιο του ελληνικού δημοσίου. Η βασική αρχή της ΕΚΤ ήταν να σπάσει στη χώρας μας τον ομφάλιο λώρο μεταξύ δημοσίου, τραπεζών και επιχειρηματιών.

Έτσι, η διαχείριση των τραπεζικών εργασιών θα προβλέπει πλέον αναλυτικότατη και αυστηρότατη ευρωπαϊκή εποπτεία. Αυτό δημιουργεί μεγαλύτερη ασφάλεια από τη μία πλευρά, αλλά από την άλλη, ο κίνδυνος της απώλειας των αποφάσεων και της ευελιξίας των μάνατζμεντ των τραπεζών είναι υπαρκτός. Και τούτο διότι, όπως αναφέρει το τρίτο μνημόνιο θα ενταχθούν και στα τέσσερα Διοικητικά Συμβούλια των τραπεζών τρία ανεξάρτητα μέλη, τα οποία θα προεδρεύουν σε όλες τις επιτροπές των Διοικητικών Συμβουλίων.

Τις αποφάσεις θα τις παίρνουν μεν τα εκτελεστικά μέλη της διοίκησης, αλλά όλες οι αποφάσεις ανεξαιρέτως, θα περνούν από το μικροσκόπιο των τριών νέων μελών, είτε αυτές αφορούν τη διαχείριση κινδύνου ή τις χορηγήσεις ή την ελεγκτική επιτροπή, κοκ.

Επιτροπή Ανταγωνισμού

Τραπεζικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η προοπτική ιδιωτικοποίησης είναι εξαιρετικά θετική καθώς θα συνεισφέρει στην οικονομία, αλλά και στην πιστοληπτική ικανότητα από τους διεθνούς οίκους αξιολόγησης καθώς θα θεωρηθούν πιο αξιόπιστες. Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι ο απώτερος σκοπός είναι να ιδιωτικοποιηθούν πλήρως έως την εκπνοή του τρέχοντος μεταρρυθμιστικού προγράμματος της χώρας, δηλαδή έως το τέλος του α’ εξαμήνου του 2018.

Αν παρόλα αυτά, δεν καταστεί εφικτή η πλήρης ιδιωτικοποίησή τους -έστω και αν το κράτος κατέχει 5% του μετοχικού κεφαλαίου μίας τράπεζας- από την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της ΕΕ θεωρείται ότι, στο μετοχικό κεφάλαιο υπάρχει κρατική ενίσχυση και υπόκειται στους ευρωπαϊκούς κανόνες. Αυτό σημαίνει ότι οι κινήσεις τους σε αγορές του εξωτερικού θα είναι περιορισμένες.

Νέα πρόταση για τα «κόκκινα δάνεια»

Νέα βελτιωμένη πρόταση για τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας επεξεργάζεται η Αθήνα, όπως προκύπτει από σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην οδό Νίκης με το σύνολο του οικονομικού επιτελείου. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο Γιώργος Σταθάκης και ο Γιώργος Χουλιαράκης συμμετείχαν, σύμφωνα με πληροφορίες και σε τηλεδιάσκεψη με τους θεσμούς, προκειμένου να υπάρχει μια πρώτη ενημέρωση για τις προθέσεις της κυβέρνησης.

Aν και από το Μέγαρο Μαξίμου προτιμούν να κρατούν «κλειστά τα χαρτιά τους», οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν πως η πρόταση που θα πάρουν στα χέρια τους οι δανειστές τις επόμενες ώρες θα κινείται σε δυο επίπεδα:

1. Στην πρόβλεψη οι δανειολήπτες να είναι σε θέση ακόμα πιο εύκολα να εξυπηρετούν το δάνειo τους. Αυτό είναι το ζητούμενο του οικονομικού επιτελείου προκειμένου ελάχιστες περιπτώσεις να παίρνουν το δρόμο της δικαιοσύνης και των διακανονισμών.

2. Ο αριθμός των νοικοκυριών που θα προστατεύονται από τους πλειστηριασμούς  πρώτης κατοικίας να μην πέσουν πολύ κάτω από το 72% που είχε προβλέψει αρχικά η κυβέρνηση. Τα περιθώρια που αφήνουν από το Μέγαρο Μαξίμου είναι πολύ μικρά και όπως τόνιζε στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού η ελληνική πλευρά δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να δεχτεί το ποσοστό προστασίας για την Α΄ κατοικία να πέσει στο 30% ή 40% του συνόλου του πληθυσμού. Σε μια τέτοια περίπτωση, διευκρίνιζαν, το θέμα θα μείνει «ανοιχτό» και δεν θα κλείσει στο Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου.

Αν και οι κινήσεις των τελευταίων ωρών δείχνουν πως οι δυο πλευρές έρχονται πιο κοντά, θεωρείται σίγουρο πως εφόσον δεν υπάρξει “χρυσή τομή” την λύση θα κληθεί να δώσει η Σύνοδος Κορυφής των ηγετών της ευρωζώνης.

Όπως ανέφερε ανώτερη κυβερνητική πηγή στο NEWS 247 ένα από τα επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσει η ελληνική πλευρά στο Eurogroup θα είναι το γεγονός πως ο νόμος Κατσέλη δεν αφορά την προστασία της Α΄ κατοικίας με την στενή έννοια του όρου, αλλά το δικαίωμα του δανειολήπτη να μπορεί να προσφεύγει στη δικαιοσύνη.

Η ίδια πηγή επεσήμανε πως, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπάρχουν, ήδη απορρίπτεται το 37% των αιτήσεων. Όπως υποστήριζε αυτό καταδεικνύει ότι ένα μεγάλο μέρος των ενστάσεων δεν γίνονται αποδεκτές, οπότε τόσο ο νόμος όσο και η δικαιοσύνη λειτουργούν με βάση τα πραγματικά δεδομένα.

Ισοδύναμα στον «τζόγο» ψάχνει η κυβέρνηση

«Κλειδωμένα» θεωρούνται από κυβερνητικές πηγές και τα ισοδύναμα για τον ΦΠΑ στην εκπαίδευση με το οικονομικό επιτελείο να φαίνεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να επιλέγει την φορολόγηση των τυχερών παιγνίων του ΟΠΑΠ. Το ΚΙΝΟ είναι ένα από τα παιχνίδια που «προτιμάται» λόγω και της μεγάλης ροής που υπάρχει στον στοιχηματισμό του καθημερινά.

Το συνολικό ποσό που φέρεται πως έχει υπολογίσει να εξοικονομήσει η κυβέρνηση φτάνει ακόμα και τα 500 εκατομμύρια ευρώ.

Το συγκεκριμένο μέτρο θεωρείται από πολλά μέλη του υπουργικού συμβουλίου πιο δίκαιο από όσα έχουν ακουστεί και σύμφωνα με πληροφορίες είχε πέσει στο τραπέζι στην τελευταία κυβερνητική σύσκεψη που είχε πραγματοποιηθεί στη Βουλή την περασμένη Δευτέρα.

Εκτός απροόπτου το συνολικό πακέτο που έχει καταλήξει η κυβέρνηση, που ενδεχομένως να περιέχει ένα πλέγμα παιχνιδιών, θα παρουσιαστεί από τον Ευκλείδη Τσακαλώτο στους ομολόγούς του υπουργούς Οικονομικών στο Eurogroup της Δευτέρας.

Στο συγκεκριμένο μέτρο έχουν αντιδράσει οι πράκτορες του ΟΠΑΠ με επιστολή τους στο υπουργείο Οικονομικών, ενώ από κυβερνητικά στελέχη υπάρχει η πεποίθηση πως τα όποια νομικά κωλύματα έχουν παρουσιαστεί μπορούν να ξεπεραστούν.

 

* Διαβάστε δωρεάν την ηλεκτρονική έκδοση της “24” εδώ!