Πόσο σημαντική είναι η ενυδάτωση για τα παιδιά και πώς μπορούμε να καλύψουμε τις ανάγκες τους;

{loadposition ba_textlink}

Τα νεφρά είναι ζωτικής σημασίας όργανα για την υγεία του ανθρώπου, καθώς κάθε μέρα φιλτράρουν περίπου 200 λίτρα αίματος για να αποβάλουν περίπου 2 λίτρα από άχρηστες ουσίες και περιττό νερό.

Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από 60% νερό. Οι μύες αποτελούνται από 75% νερό, ο εγκέφαλος περιέχει ~77% νερό, το αίμα είναι κατά 55% νερό.

Είναι προφανές ότι το νερό και γενικά τα υγρά παίζουν σημαντικό ρόλο για την γενική υγεία και εύρυθμη λειτουργία του ανθρώπινου σώματος. Οι απώλειες υγρών από το σώμα μας είναι συνεχείς κυρίως μέσω του ιδρώτα, των ούρων και του εκπνεόμενου αέρα.

Αντίθετα, η πρόσληψη νερού είναι κατά διαστήματα, όταν καταναλώνουμε υγρά. Πρέπει λοιπόν να καταναλώνουμε υγρά καθ’ όλη τη διάρκεια της μέρας και να μη βασιζόμαστε στο αίσθημα της δίψας (ήδη ήπεια αφυδάτωση). Η ενυδάτωση είναι πολύ σημαντική ειδικότερα, στα παιδιά, όπου οι ανάγκες τους σε υγρά και ηλεκτρολύτες αυξάνονται λόγο του παιχνιδίου ή διαφόρων αθλημάτων που κανούν εντός και εκτός σχολείου.

Αν το χάσιμο υγρών μέσω του ιδρώτα αλλά και των ούρων τους είναι μεγάλο και δεν το αναπληρώνουν, τότε μπορεί να οδηγηθούν εύκολα στην αφυδάτωση.

Οι νεφροί είναι τα όργανα που ρυθμίζουν τον όγκο και τη σύσταση του αίματος, διατηρώντας το πολύτιμο νερό μέσα στο σώμα, αποβάλοντας μόνο όσο είναι απαραίτητο για να διαλυθούν οι διάφορες άλλες ουσίες που πρέπει να αποβληθούν από το αίμα. Ανάλογα με το βαθμό αφυδάτωσης, επιβαρύνεται το έργο των νεφρών. Σε σοβαρές περιπτώσεις αφυδάτωσης μειώνεται η πίεση του αίματος, μειώνεται η παροχή προς τα διάφορα όργανα, συμπεριλαμβανομένων των νεφρών, με αυξημένη πιθανότητα νεφρικής δυσλειτουργίας.

Όμως, ακόμα και σε ήπιας μορφής αφυδάτωση υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία του σώματος. Λόγω μειωμένης ποσότητας νερού στο αίμα μειώνεται η καρδιακή παροχή και κατά συνέπεια η μειώνεται αντοχή των παιδιών σε άσκηση ή και στο παιγνίδι, γεγονός που μπορεί να μειώσει και την ευχαρίστηση που πιθανώς να εύρισκαν τα παιδιά σε σωματικές δραστηριότητες. Ακόμη, η απώλεια νερού μειώνει την ικανότητα θερμορρύθμισης των παιδιών, που μπορεί να οδηγήσει σε υπερθερμία, αφού η μειωμένη ενυδάτωση δυσχεραίνει την απώλεια θερμότητας από το σώμα, ειδικά σε ζεστές χώρες όπως η Κύπρος.

Η λειτουργία του εγκεφάλου και η πνευματική διαύγεια επίσης μπορεί να επηρεαστεί. Αν και ο όγκος του εγκεφάλου δεν επηρεάζεται από την ήπια αφυδάτωση, έρευνες έδειξαν ότι μειώνεται η ικανότητα των παιδιών να συγκεντρωθούν, επηρεάζοντας ίσως αρνητικά τη συγκέντρωση και απόδοση τους στο σχολείο και σε άλλες πνευματικές εργασίες. Η εγρήγορση επίσης μειώνεται, ενώ αντίθετα το αίσθημα κούρασης αυξάνεται. Τα παιδιά γίνονται ακόμη νευρικά και δύστροπα.

Όλα αυτά μπορούν να αποφευχθούν με την ικανοποιητική πρόσληψη υγρών, όχι μόνο νερού. Καθημερινά τα παιδιά πρέπει να προσλαμβάνουνε 1.5 λίτρα υγρών και άνω, ενώ από 8 ετών η ημερήσια πρόσληψη πρέπει να ξεπερνά τα 2 λίτρα. Σε περίπτωση αφυδάτωσης (η οποία χαρακτηρίζεται από μειωμένη ποσότητα ούρων, σκουρόχρωμα ούρα, μάτια «βυθισμένα» και ξερό δέρα) πρέπει να χορηγήσουμε σταδιακά 150% της ποσότητας υγρών που έχασε το παιδί. Αν γνωρίζουμε το αρχικό βάρους του παιδιού πριν την αφυδάτωση, η οποιαδήποτε οξεία μείωση του βάρους οφείλεται σε αφυδάτωση. Σημαντικό είναι να γίνει σταδιακά η ενυδάτωση, για να μην επηρεαστεί και η συγκέντρωση ηλεκτρολυτών στα παιδιά.

Σημαντικό να θυμόμαστε ότι ίσως κάποια παιδιά να μήν θέλουν να πίνουνε μόνο νερό, οπότε πρέπει να τους παρέχουμε ποικιλία μη αλκοολουχών ποτών και ροφημάτων. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα παιδιά είναι πολύ επιρρεπή σε αφυδάτωση γιατί από τη μια μπορεί να μην είναι σε θέση να ζητήσουν νερό, ενώ από την άλλη τα μεγαλύτερα παιδιά να μην θέλουν να σταματήσουν το παιγνίδι για να πίνουνε υγρά.

Οπότε είναι ευθύνη των γονέων αλλά και αυτών που έχουν στην φροντίδα τους παιδιά να έχουν υπόψιν τους τη σοβαρότητα της σωστής ενυδάτωσης και να παρέχουν για τα παιδιά την απαραίτητη ποσότητα υγρών, καθ’όλη τη διάρκεια της μέρας.

Από το 2006 η δεύτερη Πέμπτη κάθε Μαρτίου καθορίστηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού. Η πρωτοβουλία ανήκει στη Διεθνή Εταιρεία Νεφρολογίας και τη Διεθνή Ένωση Νεφρολογικών Ιδρυμάτων για να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με τη Χρόνια Νεφροπάθεια.