Μ. Σαρρής: Βρεθήκαμε προ τετελεσμένων στο κούρεμμα του ’13

{loadposition ba_textlink}

Σε συνέντευξη του στο capital.sigmalive.com παραθέτει τα γεγονότα της 13ης Μαρτίου και της απόφασης του Eurogroup να προχωρήσει με κούρεμα καταθέσεων από τις τράπεζες Κύπρου και Λαϊκή.

Σε ερώτηση αν θα μπορούσε να αποφευχθεί απάντησε:

¨Η κατάσταση στην οποία βρεθήκαμε τον Μάρτιο του 2013 ήταν δεινή, η αξιοπιστία μας μηδέν, η διαπραγματευτική μας δύναμη κάτω από το μηδέν. Αν μπορούσε να γίνει κάτι θα έπρεπε να γίνει στους 18 μήνες πριν, όπου και είχαμε διαδοχικές ευκαιρίες.
Για παράδειγμα, τον Μάιο του 2011 όταν και είχαμε πρόσβαση στις αγορές. Ήταν ένα πολύ ηχηρό μήνυμα ότι τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά, το δημόσιο χρέος, τα ελλείμματα, η έκθεση των τραπεζών στην Ελλάδα καθώς επίσης και η κατάσταση στην Ευρωζώνη η οποία είχε χειροτερέψει πάρα πολύ.
Μετά το Μαρί είχαμε πάλι μια ευκαιρία να πάμε χωρίς στίγμα στον μηχανισμό στήριξης και να πούμε ότι είχαμε ένα σοβαρό πρόβλημα και ότι πιστεύουμε ότι μπορούμε να ενταχθούμε και να μας βοηθήσετε όπως το είχαν κάνει αρκετές χώρες.
Μετά, τον Νοέμβριο του 2011 όταν έγινε το κούρεμα των Ελληνικών Ομολόγων, εκεί, θα μπορούσαμε πιστεύω, με πολύ αξιοπρέπεια να ζητήσουμε βοήθεια. Τα ποσά ήταν πολύ μικρότερα και πολύ πιο διαχειρίσιμα. Θα έπρεπε να γίνει μια προσαρμογή της οικονομίας διότι όπως σας έχω πει, είχαμε προβλήματα. Δυστυχώς όλα αυτά δεν έγιναν, και τον Μάρτιο του 2013, σχεδόν όλα, όπως ανακαλύψαμε, είχαν είδη προ – αποφασιστεί, οπόταν είχαμε πάρα πολύ λίγο έδαφος για να γίνει οτιδήποτε διαφορετικό.
Θεωρείτε ότι υπήρχαν άλλες εναλλακτικές λύσεις στο ζήτημα της ανακεφαλαιοποίησης των κυπριακών τραπεζών;
Κάναμε συγκεκριμένες προτάσεις, παραδείγματος χάριν να μας επιτρέψουν να γίνει αυτό που έγινε στην Ιρλανδία. Η Ιρλανδία είχε σχεδόν το ίδιο πρόβλημα με εμάς, και εκείνους τους επέτρεψαν να γίνει η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών μέσω σημαντικής αύξησης της φορολογίας.
Στην δική μας περίπτωση, έκριναν ότι το χρέος που χρειαζόταν για να μπουν αρκετά κεφάλαια στις τράπεζες, δεν θα μπορούσε να το αντέξει η οικονομία. Επομένως, από εκείνη την άποψη, δυστυχώς δεν έγινε αποδεκτή οποιαδήποτε άλλη προσπάθεια έγινε εκ μέρους μας για να πείσουμε ότι εκείνο το οποίο εισηγούνται θα είχε πολύ μεγάλες και αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία.”

Στο ότι το ΔΝΤ πίστευε ότι η Τρ. Κύπρου και η Λαϊκή ήταν υπό πτώχευση και ότι
ο Υπουργός Γερμανίας πρόσφατα επανέλαβε ότι η πρόταση για το κούρεμα κάτω των 100 χιλιάδων ήταν πρόταση της Κυπριακής Κυβέρνησης και όχι των δανειστών σχολίασε:

“Ποια είναι η πραγματικότητα εκεί; Εκεί, υπάρχουν δυο σχολές. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στηριζόμενο και από χώρες όπως η Γερμανία, η Φιλανδία και η Ολλανδία, πίστευε ότι οι δύο τράπεζες, η Λαϊκή Τράπεζα και η Τράπεζα Κύπρου ήταν τράπεζες που ήταν υπό πτώχευση και έπρεπε να κλείσουν. Αυτή ήταν η θέση τους και δεν υπήρχε τρόπος να δανειστούμε λεφτά για να βάλουμε κεφάλαια εκεί.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όμως πίστευε σε κάποιο ποιο παραδοσιακό πρόγραμμα. Ένα πρόγραμμα όπως της Ελλάδας, της Πορτογαλίας ή της Ιρλανδίας και επέμενε όπως ήταν και εναντίων του κουρέματος. Εναντίων του κουρέματος ήταν και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αλλά ταυτόχρονα λιγότερο ενθουσιώδης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Περνούσαν οι ώρες, πήγε 3 και 4 το πρωί και εμείς να αντιστεκόμαστε. Κανείς από τους Υπουργούς των άλλων 17 χωρών να μην μας βοηθά. Κάποια στιγμή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποχώρησε και είπε ότι θα κάνει μια συμβιβαστική πρόταση. Δεν θα κλείσουν οι τράπεζες αλλά θα πληρώσουν όλοι οι καταθέτες όλων των τραπεζών στην Κύπρο. Και ήρθαν με διάφορες προτάσεις. Ξεκίνησαν από κούρεμα 5% κάτω από τις 50.000 ευρώ, 7%, και έγινε μεγάλη συζήτηση. Και τελικά καταλήξαμε σε κάτι που πολλοί πίστευαν υπό τις περιστάσεις. Μόνο κακές λύσεις υπήρχαν. Μια από αυτές ήταν λιγότερο κακή. Και αυτή ήταν να πληρώσουν όλοι από λίγα. Είναι κάτι στο οποίο εμείς τελικά, μετά από λίγο, το αποδεχτήκαμε. “

Αν Θεωρεί πως μια τόσο δραστική λύση όπως το κούρεμα καταθέσεων έχει επιφέρει μη ανατρέψιμες συνέπειες στην κυπριακή οικονομία και στην σχετική αγοραστική δύναμη των κυπριακών επιχειρήσεων καθώς και τα νοικοκυριά απάντησε:
“Ο λόγος που είμαστε φοβερά εναντίων κουρέματος και πριν και κατά την διάρκεια της συζήτησης είναι γιατί ξέραμε ότι θα ήταν μια σεισμική επίθεση εναντίων της Κυπριακής οικονομίας, χειρότερη και από μεγάλο δανεισμό. Για αυτό και αντισταθήκαμε.
Μετά όμως, με σωστούς χειρισμούς, αν σας έλεγε κάποιος για παράδειγμα ότι τα capital controls σε δυο χρόνια θα έφευγαν, κανένας δεν θα το πίστευε. Και όμως το Υπουργείο Οικονομικών, η Κύπρος γενικά με τους σωστούς χειρισμούς κατάφερε και σταθεροποίησε την οικονομία.
Πιστεύω ότι η οικονομία μας είχε προβλήματα και από πριν και θα γινόταν κάποτε κάποιο είδος προσγείωσης. Τελικά όμως έγινε καταναγκαστική προσγείωση, ανώμαλη, με σοβαρές επιπτώσεις. Όπως έχουμε τώρα τα προβλήματα με τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια και ποιο γενικά έχουμε μια αστάθεια ακόμα στο τραπεζικό σύστημα.
Παρόλα αυτά εγώ θα έλεγα ότι υπό τις περιστάσεις πρέπει να είμαστε περήφανοι που σε κάποιο βαθμό ανακάμψαμε και τώρα, πρέπει να βρούμε τους τρόπους να έρθει και ποιο σημαντική ανάπτυξη.”

Αν θεωρεί ότι οι υποχρεωτικές διαρθρωτικές αλλαγές των τελευταίων δυο χρόνων ήταν αρκετές για την ενίσχυση και τον εκσυχρονισμό της κυπριακής οικονομίας , είπε:
“Ο κόσμος προχωρεί με μεγάλη ταχύτητα, οι οικονομίες εκμοντερνίζονται, απλοποιούνται, υπάρχει ανταγωνισμός για ξένες επενδύσεις.
Εμείς τώρα πρέπει να βρούμε ένα καινούριο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης αφού δεν μπορούμε πλέων να βασιστούμε στον κατασκευαστικό τομέα, καθώς και ο χρηματοπιστωτικός τομέας έχει τα προβλήματα του.
Επομένως, έχει τεράστια σημασία να συνεχίσουμε με την δημοσιονομική προσαρμογή, να μην “ξεφύγουμε” και να πούμε κοιτάξτε τώρα τα πράγματα είναι καλύτερα επομένως δώστε μας αυξήσεις.
Οι διαρθρωτικές αλλαγές να συνεχίσουν, οι ιδιωτικοποιήσεις να προχωρήσουν καθώς και η απλοποίηση του συστήματος μας ώστε ξένοι επενδυτές να μας βρίσκουν ελκυστικούς και να έρθουν εδώ να επενδύσουν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας. Έχει τεράστια σημασία να μην δώσουμε την εντύπωση ότι κάναμε αυτά που κάναμε και τώρα θα επανέλθουμε στους παλιούς μας δρόμους που ακολουθήσαμε πριν.”

Για το κυπριακό και τις απόψεις για το πώς θα επηρεάσει την οικονομία μια λύση ανέφερε:

“Πιστεύω ότι με μια σωστή προσέγγιση, όπως με την υιοθέτηση ενός ελεύθερου συστήματος αγοράς με τις βασικές ελευθερίες πιστεύω ότι μια λύση θα φέρει σημαντικά οφέλη, ειδικά λόγο νέων επενδύσεων σε πολλούς τομείς. Η ειρήνη πιστεύω θα φέρει πολλές εξοικονομήσεις και πολλές ευκαιρίες. Θα υπάρξουν βεβαίως προβλήματα βραχυπρόθεσμης προσαρμογής αλλά αυτά δεν πρέπει να μας φοβίζουν. Επομένως βλέπω με αισιοδοξία τα αποτελέσματα μιας σωστά οικονομικής λύσης.”

Στο αν γυρνούσατε τον χρόνο τρία χρόνια πίσω θα άλλαζε κάτι στις διαπραγματεύσεις του Eurogroup:

“Όπως έχω πει, ο Μάρτης του 2013, προς μεγάλη μας απογοήτευση παρόλο που υπήρχαν ενδείξεις προηγουμένως μέσω διάφορων δημοσιευμάτων ότι επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί η Κύπρος σαν κάποιο πειραματόζωο, μέχρι τότε τα πράγματα είχαν φτάσει στο απροχώρητο.
Επομένως εκείνο το οποίο πρέπει να σκεφτούμε τώρα, είναι να μην ξαναβρεθούμε ποτέ στην ίδια κατάσταση. Ποτέ, να μην αφήσουμε την οικονομία μας να εξαρτάτε από τρίτους.
Ξέρετε, το 2008 ήμασταν από τις δύο – τρείς καλύτερες οικονομίες στην Ευρωζώνη. Είχαμε πλεονάσματα, πλήρη απασχόληση, ήταν πάρα πολύ θετικά τα στοιχεία. Από το 2008 μέχρι το 2012 καταφέραμε να πάμε από χρέος 48 σε 72 και να μετατρέψουμε ένα πλεόνασμα του 3 σε 6 έλλειμμα επομένως έγινε μια στροφή 10%.
Αυτά είναι αυτοκτονία, επομένως το δίδαγμα όλης αυτής της εμπειρίας να είναι, μην αφήσεις ποτέ τον εαυτό σου να εξαρτάτε από την καλοσύνη τρίτων. Το δικό σου το σπίτι, να το έχεις όσο ποιο νοικοκυρεμένο μπορείς. Και αυτό είναι το μάθημα πιστεύω για το μέλλον ενώ βγαίνουμε τώρα από το μνημόνιο.”