Κοινωνικές και πολιτικές πολυπλοκότητες της Eurovision

{loadposition ba_textlink}

Σε έναν ιδανικό κόσμο, ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision θα είχε να κάνει μόνο με τη μουσική και τη διασυνοριακή συναδελφικότητα. Ωστόσο στην πραγματικότητα, λεπτοί διπλωματικοί χειρισμοί είναι απαραίτητοι ώστε να μην επιτρέψουν στην πολιτική να ρίξει τη σκιά της στο ετήσιο φεστιβάλ τραγουδιού.

Αποστολές από 26 χώρες θα διαγωνιστούν στον τελικό του Σαββάτου στην Στοκχόλμη της Σουηδίας, ένα ετερόκλητο πλήθος που σέρνει μαζί του αρκετές συγκρούσεις, κάποιες ιστορικές και κάποιες πιο πρόσφατες, μεταξύ χωρών όπως η Ρωσία και η Ουκρανία, το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία, η Σερβία και η Αλβανία, και ούτω καθεξής.

Η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση, η οποία διοργανώνει το διαγωνισμό, “ποτέ δεν θα αποπολιτικοποίησει επιτυχώς της Eurovision,” ανέφερε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Jess Carniel, κοινωνική επιστήμονας στο Αυστραλιανό Πανεπιστήμιο του Νοτίου Κουίνσλαντ και ειδική στη Eurovision. Ωστόσο, αυτό που μπορεί να κάνει είναι να αποφύγει τις παραφωνίες που θα οξύνουν τα πνεύματα σε ένα θέαμα που παρακολουθούν τηλεοπτικά 200 εκ. άνθρωποι από όλο τον κόσμο.

Πέρυσι η Αρμενία κλήθηκε να τροποποιήσει τους στίχους του τραγουδιού της «Μην αρνείσαι», αφού επεσήμαναν άμεσα την άρνηση της Τουρκίας να χαρακτηρίσει τη σφαγή των Αρμενίων πριν από ένα αιώνα ως “γενοκτονία”.

Φέτος η ερμηνεύτρια της Αρμενίας Iveta Makuchyan προειδοποιήθηκε ακόμα και με αποκλεισμό από το διαγωνισμό αφού ύψωσε σημαία του Νακόρνο – Καραμπάχ στo green room κατά τον πρώτο ημιτελικό της Τρίτης προκαλώντας την οργή του Αζερμπαϊτζάν.

Το 2014, οι ψήφοι που καταγράφηκαν στην Κριμαία μετρήθηκαν ως ψήφοι της Ουκρανίας, αγνοώντας το γεγονός ότι η Ρωσία είχε ήδη προσαρτήσει την περιοχή, με τους οργανωτές της Eurovision να επικαλούνται τεχνικούς λόγους. Για την διοργάνωση του 2012 που πραγματοποιήθηκε στο Μπακού, υπήρξαν επικρίσεις από ακτιβιστές υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για τα ποσά που δαπάνησε Αζερμπαϊτζάν για να εξωραΐσει την εικόνα του αυταρχικού καθεστώτος.

Η φετινή διοργάνωση στη Στοκχόλμη δεν αποτελεί εξαίρεση. Όπως αναφέρεται, οι ομοφυλόφιλοι πιστοί οπαδοί της Eurovision μπορεί να είναι πιο ευπρόσδεκτοι στην Στοκχόλμη παρά στο Μπακού, ωστόσο έχουν προκύψει αντιπαραθέσεις για τους πολιτικά φορτισμένους στίχους της Ουκρανίας και για τις σημαίες. Οργή ξέσπασε όταν οι σημαίες της Παλαιστίνης, του Κοσσυφοπεδίου και της περιοχής των Βάσκων της Ισπανίας, εμφανίστηκαν μαζί με το μαύρο πανό του ισλαμικού κράτους, στον κατάλογο των απαγορευμένων σημαιών που στάλθηκαν σε όσους αγόραζαν εισιτήρια για την εκδήλωση. Παρόλο που η Eurovision δεν ήταν υπεύθυνη για την γκάφα, προχώρησε σύντομα σε απολογία και χαλάρωσε τους κανόνες της που κανονικά επιτρέπουν μόνο τις σημαίες των κρατών-μελών του ΟΗΕ, της ΕΕ και τη σημαία ουράνιο τόξο που αντιπροσωπεύει το κίνημα των ΛΟΑΤΙ.

Επιπλέον ο πιο ευαίσθητος κανόνας της Eurovision αφήνει κάποια περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες: «Δεν επιτρέπονται στίχοι, ομιλίες, χειρονομίες πολιτικής ή παρόμοιας φύσης.” Ωστόσο οι διοργανωτές έχουν δώσει το πράσινο φως για τη συμμετοχή της Ουκρανίας “1944”, η οποία υπενθυμίζει τις απελάσεις του σοβιετικού δικτάτορα Ιωσήφ Στάλιν κατά των Τατάρων της Κριμαίας προς το τέλος του Β` Παγκοσμίου Πολέμου.

“Όταν οι ξένοι που έρχονται, έρχονται στο σπίτι σας, θα σας σκοτώσω όλους, και θα πουν,`δεν είμαστε ένοχοι, δεν είμαστε ένοχοι`, αναφέρει το τραγούδι στους πρώτους στίχους του.
Η Ρωσία αντιτίθεται έντονα το τραγούδι, λέγοντας ότι επαναφέρει μια παλιά ιστορία για να δυσφημίσει τη Ρωσία για την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014. Αλλά οι αξιωματούχοι της Eurovision αποφάνθηκαν ότι «ο τίτλος και οι στίχοι του τραγουδιού δεν περιέχουν πολιτικό λόγο» και θα μπορούσε να παρουσιαστεί στο διαγωνισμό.

Η προσέγγισή τους ήταν εντελώς διαφορετική στη Μόσχα το 2009, ένα χρόνο μετά τη σύγκρουση Ρωσίας και Γεωργίας. Στο γεωργιανό συγκρότημα Stephane & 3G ζητήθηκε να ξαναγράψει το τραγούδι με τίτλο “We Don`t Wanna Put In”, με υπονοούμενα για τον Πρόεδρο της Ρωσία Βλαντιμίρ Πούτιν. Η Γεωργία προτίμησε να μην συμμετάσχει παρά να υποχωρήσει.

Υπάρχει, επίσης, εδώ και πολύ καιρό γκρίνια για τις τακτικές ψηφοφορίας, και αρκετοί στατιστικολόγοι έχουν επιστημονικά αποδείξει ότι η γεωπολιτική παίζει ρόλο στα αποτελέσματα.
Τόσο η Γάλλοι όσο και οι Βρετανοί αποδίδουν τις αποτυχημένες εμφανίσεις τους στις ηπειρωτικές συμμαχίες, υποστηρίζοντας ότι οι Σκανδιναβοί ψηφίζουν τους Σκανδιναβούς, οι Σλάβοι τους Σλάβους και οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες αλληλοψηφίζονται.

Η ιστορικός στο βρετανικό Πανεπιστήμιο Χαλ Catherine Baker, αναφέρει σε ένα ερευνητικό άρθρο πως οι συσσωρευμένες νίκες για τα πρώην σοβιετικά κράτη στη δεκαετία του 2000 ενόχλησαν τους Δυτικοευρωπαίους σε τέτοιο βαθμό που το σύστημα βαθμολόγησης άλλαξε το 2009.

Πηγή: KYΠΕ