Κυπριακή Βουλή: Δώδεκα βουλευτικές περιόδοι, δέκα ονόματα στο δεύτερο τη τάξει πολιτειακό αξίωμα

Στις 11 Φεβρουαρίου 1959, υπογράφηκε μεταξύ των τριών εγγυητριών δυνάμεων (Ελλάδα, Τουρκία, Αγγλίας) η ανεξαρτησία της Κύπρου. Κόντρα στο καθολικό αίτημα του κυπριακού λαού για Ένωση με την Ελλάδα, γεννήθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία και μαζί με αυτήν όλα τα συνταγματικά και εκτελεστικά σώματα που από τούδε και στο εξής θα ήταν υπεύθυνα για την έκρυθμη λειτουργία του σύγχρονου κράτους.

Στις 16 Αυγούστου 1960, ο τελευταίος βρετανός Κυβερνήτης, Σερ Χιου Φουτ, παρέδωσε την εξουσία στον πρώτο Πρόεδρο της νεοσύστατης Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄ και στον πρώτο της Αντιπρόεδρο, Φαζίλ Κουτσιούκ, οι οποίοι είχαν αναδειχθεί στα ύπατα αξιώματα του κράτους στις πρώτες προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 13 Δεκεμβρίου 1959.

“Ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων είναι Έλλην και εκλέγεται υπό των παρά της ελληνικής κοινότητος εκλεγομένων βουλευτών, ο δε Αντιπρόεδρος είναι Τούρκος και εκλέγεται υπό των παρά της τουρκικής κοινότητος εκλεγομένων βουλευτών…” Σύμφωνα με τη σχετική πρόνοια του συντάγματος (άρθρο 72.1) τόσο ο Πρόεδρος όσο και ο Αντιπρόεδρος εκλέγονται ξεχωριστά αλλά στην ίδια συνεδρίαση κατά την έναρξη και για ολόκληρη τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου. “Κατά την πρώτην συνεδρίασιν της πρώτης τακτικής συνόδου της περιόδου της Βουλής την έδραν του Προέδρου καταλαμβάνει ο πρεσβύτερος των παρόντων Βουλευτών μέχρι της εκλογής του νέου Προέδρου της Βουλής”. (΄Αρθρο 4 Κ.τ.Β.Α.).

Πρώτη και Δεύτερη Βουλευτική Περίοδος

Πρώτος Πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ο Γλαύκος Κληρίδης, τότε επικεφαλής του επικεφαλής του δεξιού «Πατριωτικού Μετώπου», χωρίς ανθυποψήφιο στις 31 Ιουλίου 1960. Στη θέση αυτή παρέμεινε για 16 χρόνια στα οποία διετέλεσε Πρόεδρος κατά τη Δεύτερη Βουλευτική Περίοδο με ανθυποψήφιο το Βάσο Λυσσαρίδη, κατά τη διάρκεια των οποίων όμως διάφορα γεγονότα σηματοδότησαν τα πιο κομβικά σημεία της ιστορίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αν και το Σύνταγμα προβλέπει πως εκλογές πραγματοποιούνται κάθε πέντε χρόνια, παρ’ όλα αυτά το 1965, δεν πραγματοποιήθηκαν εκλογές κατόπιν των δικοινοτικών ταραχών που ξέσπασαν στο νησί. Ως αποτέλεσμα των ταραχών του 1963, οι Τουρκοκύπριοι αντιπρόσωποι εγκατέλειψαν τις θέσεις τους οι οποίες έκτοτε παραμένουν κενές, και η Πρώτη Βουλευτική Περίοδος παρατεινόταν κάθε χρόνο με σχετική νομοθεσία για μια πενταετία. Το 1974 κατόπιν των γεγονότων του πραξικοπήματος και της εισβολής, ο Γλαύκος Κληρίδης διατέλεσε για Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας βάσει του Συντάγματος, μέχρι την επιστροφή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’ στις 7 Δεκεμβρίου 1974, ενώ καθήκοντα Προέδρου της Βουλής εκτελούσε ο Τάσσος Παπαδόπουλος, αφού στις 23 Ιουλίου 1970, η Βουλή εξέλεξε τον Τάσσο Παπαδόπουλο, για να εκτελεί χρέη Προεδρεύοντος σε περίπτωση προσωρινής απουσίας ή κωλύματος του Προέδρου της Βουλής.

Έως την Τρίτη Βουλευτική Περίοδο, ο Τάσσος Παπαδόπουλος συνέχισε να εκτελεί καθήκοντα Προέδρου της Βουλής, όπου σημειώνεται πως στη συνεδρίαση για ανάδειξη του απουσίαζαν οι βουλευτές του Δημοκρατικού Συναγερμού.

Σπύρος Κυπριανού – Αλέκος Μιχαηλίδης: Ο θάνατος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου

Κατόπιν των τραγικών γεγονότων του 1974 και της ταραχώδους κατάστασης που επικρατούσε στο νησί, οι επόμενες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 5 Σεπτεμβρίου 1976. Τη θέση του Προέδρου της Βουλής αναλαμβάνει με ομόφωνη απόφαση ο Σπύρος Κυπριανού. Παρ’ όλα αυτά, λόγω του αιφνίδιου θανάτου του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ στις 3 Αυγούστου 1977, κλήθηκε να διατελέσει χρέη Προέδρου της Δημοκρατίας του υπολοίπου της προεδρικής θητείας του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Χωρίς να χρονοτριβεί η Βουλή, αναδεικνύει στη θέση του Προέδρου της Βουλής την επόμενη μέρα τον Αλέκο Μιχαηλίδη με ανθυποψήφιο ακόμη μία φορά το Βάσσο Λυσσαρίδη.

Γεώργιος Λαδάς: Χωρίς ανθυποψήφιο

Στις 4 Ιουνίου 1982, πρόεδρος του σώματος εκλέγεται ο Γεώργιος Λαδάς , υποψήφιος του ΔΗΚΟ, χωρίς ανθυποψήφιο με 20 ψήφους υπέρ και 12 εναντίον. Στην περίοδο της προεδρίας του, πάρθηκε η ιστορική για την βουλή απόφαση της αύξησης του αριθμού των βουλευτών από 50 σε 80, με αποτέλεσμα να υπάρχει 56 βουλευτές από την ελεύθερη Κύπρο.

Βάσος Λυσσαρίδης: Ο πρώτος πρόεδρος που βγήκε στην τρίτη ψηφοφορία

Για την Πέμπτη βουλευτική περίοδο για πρώτη φορά, υπήρχαν τέσσερις υποψήφιοι για το δεύτερο τη τάξει πολιτειακό αξίωμα. Με τις δύο πρώτες ψηφοφορίες να μην μπορούν αν προβούν στην ανάδειξη προέδρου, εν τέλει στην Τρίτη εκλέγεται ο Βάσος Λυσσαρίδης συγκεντρώνοντας 22 ψήφους. Στην ίδια ψηφοφορία ο Γλαύκος Κληρίδης – εκ μέρους του ΔΗΣΥ- συγκέντρωσε 19 ψήφους, ο Γεώργιος Λαδάς- εκ μέρους του ΔΗΚΟ- 16 ψήφους και ο Εζεκίας Παπαϊωάννου- εκ μέρους του ΑΚΕΛ- 14 ψήφους.

Αλέξης Γαλανός: Η ήττα του Λυσσαρίδη

Δύο υποψηφιότητες διεκδίκησαν στην έκτη βουλευτική περίοδο το προεδρικό αξίωμα αυτή του Αλέξη Γαλανού και του Βάσσου Λυσσαρίδη. Πρόεδρος εκλέγεται ο πρώτος με διαφορά έξι ψήφων από το δεύτερο έως και το 1996. Ο Αλέξης Γαλανός στηρίχθηκε από το ΔΗΚΟ, το Δημοκρατικό Συναγερμό και τους Φιλελεύθερους, ενώ ο Βάσσος Λυσσαρίδης στηρίχθηκε μόνο από την ΕΔΕΚ.

Σπύρος Κυπριανού: Η αντίθετη διαδρομή από το Προεδρικό στη Βουλή

Μετά τις εκλογές του 1996, διεκδίκησαν το αξίωμα του Προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων για την Έβδομη Βουλευτική Περίοδο ο Σπύρος Κυπριανού, εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗ.ΚΟ., και ο Βάσος Λυσσαρίδης, εκ μέρους του Σ.Κ. ΕΔΕΚ. Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων αναδείχθηκε, στις 6 Ιουνίου 1996, ο Σπύρος Κυπριανού συγκεντρώνοντας 30 ψήφους υπέρ, ενώ ο ανθυποψήφιός του Βάσος Λυσσαρίδης συγκέντρωσε 26 ψήφους.

Χριστόφιας εναντίον Αναστασιάδη: Η μάχη των προέδρων

Ο τέως Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρης Χριστόφιας βρέθηκε αντιμέτωπος με τον νυν Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη, για πρώτη φορά στις, Βουλευτικές Εκλογές για το αξίωμα του Προέδρου το 2001 στην Όγδοη Βουλευτική Περίοδο. Ο Δημήτρης Χριστόφιας, ανέλαβε καθήκοντα Προέδρου της Βουλής στις 7 Ιουνίου 2001 με 33 ψήφους υπέρ, 19 εναντίον και 4 αποχές και διατηρεί τη θέση αυτή και στις έννατες βουλευτικές εκλογές, το 2006 με ανθυποψήφιους τον Νίκο Αναστασιάδη και τον Δημήτρη Συλλούρη. παρέμεινε στη θέση αυτή μέχρι και τις 28 Φεβρουαρίου 2008 όπου και παρέλαβε την Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας, αξίωμα στο οποίο εξελέγη στις προεδρικές εκλογές της 24ης Φεβρουαρίου 2008.
Μάριος Κάρογιαν: Με ΔΗΣΥ, χωρίς ΔΗΣΥ…

Μετά την εκλογή Χριστόφια στην Προεδρία της Δημοκρατίας, ο Μάριος Κάρογιαν εξελέγη πρόεδρος της Βουλής με 36 ψήφους υπέρ χωρίς να υπάρχει ανθυποψήφιος, ενώ το μόνο κόμμα που δεν τον ψήφισε ήταν ο Δημοκρατικός Συναγερμός. Βέβαια το 2013, η κατάσταση άλλαξε άρδην, αφού ο Μάριος Κάρογιαν στήριξε το Νίκο Αναστασιάδη στις προεδρικές εκλογές.

Γιαννάκης Ομήρου: Δρόμος για την προεδρία;

Ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ, Γιαννάκης Ομήρου εξελέγη πρόεδρος της Βουλής το 2011, καθώς νίκησε τον Μάριο Κάρογιαν, τον οποίο στήριξε το ΔΗΚΟ (όλοι πλην του Ζαχαρία Κουλία) και το ΑΚΕΛ, ενώ στο πρόσωπο του Γιαννάκη Ομήρου συγκεντρώθηκαν οι ψήφοι ΔΗΣΥ, ΕΔΕΚ και ΕΥΡΩΚΟ. Τελικά, ο Γιαννάκης Ομήρου φαίνεται ότι θα χρησιμοποιήσει την περίοδο της προεδρίας της Βουλής για να είναι υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2018, όπως είχε αποκαλύψει η «24».

Δημήτρης Συλλούρης: Το αρνητικό ρεκόρ

Ο Δημήτρης Συλλούρης είναι το νέο πρόσωπο στην προεδρία της Βουλής, στηριζόμενος από τον Δημοκρατικό Συναγερμό και την Αλληλεγγύη. Από τότε που οι βουλευτές έγιναν 56, οι 21 ψήφοι που συγκέντρωσε ο Δημήτρης Συλλούρης είναι οι λιγότεροι που εξέλεξαν ποτέ πρόεδρο…