Ρωγμή στη γυάλινη οροφή

Της Αντιγόνης Περικλέους Παπαδοπούλου
Προέδρου ΓΟΔΗΚ-Τέως Ευρωβουλευτή

Δεν ξέρω πόσοι στην Κύπρο παρακολούθησαν το κλείσιμο του συνεδρίου των Δημοκρατικών στη Φιλαδέλφεια, όπου η Χίλαρι Κλίντον χρίστηκε και επισήμως ως υποψήφια των Δημοκρατικών για την Προεδρία των ΗΠΑ. Είναι η πρώτη γυναίκα υποψήφια μεγάλου κόμματος που διεκδικεί το αξίωμα στην ιστορία της χώρας, με μεγάλες πιθανότητες εκλογής.

Το σύντομο βίντεο που παρουσιάστηκε πριν την έναρξη της ομιλίας της, εντυπωσίασε. Παρουσίασε μια μαυρόασπρη φωτογραφία με όλους τους προηγούμενους άνδρες Προέδρους της Αμερικής και αμέσως μετά, ένα γυαλί που έσπασε με κρότο. Στη συνέχεια εμφανίστηκε η Χίλαρι Κλίντον, χαμογελαστή, ντυμένη στα κόκκινα. Κρατώντας συμβολικά ένα μελαψό κοριτσάκι από το χέρι, δήλωσε μεταξύ άλλων: «Τι απίστευτη τιμή είναι αυτή που μου κάνετε, δεν μπορώ να το πιστέψω. Μόλις κάναμε τη μεγαλύτερη ρωγμή στη γυάλινη οροφή. Και αν υπάρχουν μικρά κορίτσια που μας παρακολουθούν, επιτρέψτε μου να τους πω πως μπορεί να γίνω η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος, αλλά εσείς μπορείτε να γίνετε η επόμενη!».

΄Εστειλε ένα αισιόδοξο μήνυμα ελπίδας για το αύριο της Αμερικής. Τόνισε πως επιτέλους σπάει η «γυάλινη οροφή» και ανοίγει ο δρόμος για γυναικεία εκπροσώπηση και στο ανώτατο αξίωμα της χώρας.

Για όσους ασχολούνται με τα θέματα ισότητας των φύλων, αυτό είναι μια πολύ θετική εξέλιξη. Προστίθεται στις διεκδικήσεις και κατακτήσεις που επιτεύχθηκαν και χάριν στους διαχρονικούς αγώνες του γυναικείου κινήματος παγκόσμια.

Ο όρος «γυάλινη οροφή» υιοθετήθηκε από τους δημοσιογράφους της εφημερίδας Wall Street Journal, το 1986. Έκτοτε διαδόθηκε παντού, αντικατοπτρίζοντας τον βαθμό δυσκολίας ανέλιξης της σταδιοδρομίας γυναικών σε επίπεδα ανάλογα με εκείνα των ανδρών συναδέλφων τους. Περιλαμβάνει τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν ομαδικά γυναίκες και μειονότητες, στην προσπάθεια να φτάσουν σε ανώτατες ηγετικές βαθμίδες στον επιστημονικό, πανεπιστημιακό, επαγγελματικό τομέα και στον πολιτικό στίβο. Δυστυχώς οι έμφυλες διακρίσεις, τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις αιώνων εμμένουν όχι μόνο σε πατριαρχικές κοινωνίες. Τοποθετούν τις γυναίκες στη θέση «δεύτερου βιολιού» στην ορχήστρα και ποτέ στη θέση πρωταγωνιστών. Υποτιμούν ταλέντα, δεξιότητες και ικανότητες του μισού πληθυσμού. Αφήνουν αναξιοποίητες σημαντικές γυναικείες εφεδρείες, παρεμποδίζοντας την ανέλιξή τους σε ανώτατες θέσεις στους τομείς της έρευνας, τεχνολογίας και επιστήμης, σε διοικητικά συμβούλια και κέντρα λήψης αποφάσεων. Αυτό αποδυναμώνει νευραλγικούς τομείς. Αποστερεί τις κοινωνίες, και μάλιστα σε σύγχρονα απαιτητικά περιβάλλοντα, από νέες ιδέες και πολυμορφία. Η άνιση μεταχείριση και οι εμμένουσες διακρίσεις σε βάρος γυναικών και μειονοτήτων, συνιστούν κατάφωρη παραβίαση των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αποτελούν τεράστιο και αναχρονιστικό δημοκρατικό έλλειμμα.

Είναι γι αυτό που η ΕΕ, το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο ΟΗΕ επιδιώκουν να ενσωματώσουν στις δικές τους στρατηγικές αλλά και στις εθνικές στρατηγικές των χωρών μελών τους για την ισότητα των φύλων, την καταπολέμηση των στερεότυπων αντιλήψεων. Την καταπολέμηση του αναχρονιστικού διαχωρισμού μεταξύ γυναικείων και ανδρικών επαγγελμάτων.Την καταπολέμηση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών. Την καταπολέμηση της μη αντιπροσωπευτικής παρουσίας γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Προτείνουν μέτρα που παρακάμπτουν ή και ακυρώνουν τα “εμπόδια”. Προωθούν ποσοστώσεις, δέσμευση κονδυλίων για gender budgeting, μέτρα συμφιλίωσης επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων, ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλες τις εθνικές πολιτικές των κρατών μελών. Στόχος, η διόρθωση και δραστική καταπολέμηση των έμφυλων ανισοτήτων και η προώθηση ίσων ευκαιριών ανέλιξης ανδρών / γυναικών, ανεξάρτητα ηλικίας, θρησκείας, οικογενειακής κατάστασης και εκπαιδευτικού υπόβαθρου.

Η Χίλαρι Κλίντον άνοιξε δρόμους. Θα καταγραφτεί στην Ιστορία των ΗΠΑ, γι’ αυτό της το επίτευγμα. Αν καταφέρει να εκλεγεί (που το εύχομαι) θα ρίξει ένα ακόμη ανδροκρατούμενο πόστο.Θα τεθεί επικεφαλής της μεγαλύτερης σήμερα υπερδύναμης στον κόσμο. Είδαμε τη Μέρκελ να κυβερνά τη Γερμανία για χρόνια. Τη Θάτσερ να έχει αφήσει το στίγμα της στην Βρετανία, κερδίζοντας εθνικά στοιχήματα και στόχους. Τώρα, την διαδέχεται η Τερέζα Μέην…

Μήπως έφτασε η ώρα να δούμε και σε άλλες χώρες, περισσότερες γυναίκες επικεφαλής κυβερνήσεων, έτσι ώστε η ρωγμή να γίνει άνοιγμα που να αγκαλιάζει τον γυναικείο πληθυσμό χωρίς προκαταλήψεις; Αυτό είναι ένα μεγάλο στοίχημα που οι σύγχρονες κοινωνίες οφείλουν να κερδίσουν. Ίσως μάλιστα τους οδηγήσει πραγματικά σε νέες εποχές εκσυγχρονισμού, ανανέωσης και ελπίδας.