Η χαρμολύπη του Αγίου Φανουρίου Κερύνειας…

Η έκτη οργανωμένη επίσκεψη στο ξωκκλήσι και τη σπηλιά, όπως και στα κατεχόμενα χωριά Πέλλαπαϊς, Κάρμι – Τριμίθι και Λάπηθο – Καραβά

Του Μάριου Δημητρίου

Το κοινό αίσθημα των Ελληνοκυπρίων που επισκέφθηκαν το ξωκλήσι και τη σπηλιά του Αγίου Φανουρίου στο χωριό Άγιος Γεώργιος Κερύνειας, ανήμερα της γιορτής του, τη Δευτέρα 27 Αυγούστου 2018, εξέφρασε ο ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης, που ήταν ανάμεσα στους προσκυνητές, όταν μίλησε για τη «χαρμολύπη» της επίσκεψης – για τη χαρά της παρουσίας τους στη γενέθλια γη της Κερύνειας και για τη λύπη της κατοχής της, για 44 τώρα χρόνια, από την Τουρκία. Για έκτη κατά σειρά χρονιά, με πρωτοβουλία της  Ιστορικής και Θρησκευτικής Κίνησης «Άγιος Φανούριος Κερύνειας» και με βασικό οργανωτή τον Κλεάνθη Ερωτοκρίτου, εκατοντάδες πρόσφυγες από τον Άγιο Γεώργιο Κερύνειας, από την ίδια την Κερύνεια και τα γύρω χωριά, αλλά και μη πρόσφυγες, συνέρρευσαν για προσκύνημα, το απόγευμα της Δευτέρας, στη σπηλιά του Αγίου με το εικόνισμά του, στην απόκρημνη και βραχώδη ακρογιαλιά του κατεχόμενου χωριού. Η πρόσβαση στη σπηλιά, έγινε από το στενό πέρασμα που βρίσκεται πάνω στα βράχια και οδηγεί προς την είσοδό της. Πάνω από τη θάλασσα και τον Άγιο Γεώργιο, που σήμερα κατοικείται από Τουρκοκύπριους, αλλά και από έποικους, υψώνεται ο επιβλητικός Άγιος Ιλαρίωνας και ο Πενταδάκτυλος. Η επίσκεψη στο ξωκλήσι, που απέχει πέντε περίπου χιλιόμετρα από την Κερύνεια, έγινε οργανωμένα, με λεωφορεία της εταιρίας «Λάμπουσας», που ξεκίνησαν από τη Λευκωσία, τη Λεμεσό και τη Λάρνακα  – ενώ αρκετοί προσκυνητές, πήγαν στο μέρος με τα ιδιωτικά τους αυτοκίνητα. Το εκκλησάκι είναι κτισμένο από το 1973 και έχει μετατραπεί από τους Τουρκοκύπριους, σε ιδιωτική γκαλερί. Την προστασία και συντήρηση του ξωκκλησιού και της σπηλιάς, ανάλαβε η δικοινοτική Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά. Στον διπλανό χώρο, όπου κάποτε βρισκόταν το εργοστάσιο Σεβέρη, κτίστηκε υπερπολυτελές τουρκικό ξενοδοχείο. Στο πλαίσιο της αποστολής οργανώθηκαν σύντομες επισκέψεις στα γειτονικά χωριά Πέλλαπαϊς, Κάρμι – Τριμίθι και Λάπηθο – Καραβά, ανάλογα με την επιλογή των προσκυνητών, που χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες.  Η Κερύνεια και το λιμανάκι της, ήταν ο τελευταίος προορισμός και ο χώρος συνάντησης όλων, για την επιστροφή.

«Θα ερχόμαστε και θα ξαναρχόμαστε»

Να σημειώσουμε ότι φέτος συνόδευσαν τους προσκυνητές, τέσσερις ιερείς από τις ελεύθερες περιοχές, που ηγήθηκαν της προσευχής και της παράκλησης, στον χώρο του ξωκλησιού – ο Αρχιμανδρίτης της Μητρόπολης Κερύνειας πατήρ Παναγιώτης Χριστοδούλου, ο πατήρ  Λοϊζος Πολυκάρπου (από το Πελλαπαϊς), που υπηρετεί στο Καλό Χωριό Ορεινής, ο πατήρ Παναγιώτης Καϊμακλιώτης που υπηρετεί στον Άγιο Επιφάνιο Ορεινής και ο πατήρ Πέτρος Aνδρέου, που υπηρετεί στην Επισκοπή Λεμεσού. Οι προσκυνητές μετέφεραν μαζί τους κεριά και εικόνες και  κατά το έθιμο, τις φανουρόπιτες, που είναι συνδεδεμένες με το όνομα του Αγίου. Στη λιτή εκδήλωση της προσευχής και της παράκλησης, μοιράστηκαν τις φανουρόπιτες.

«Με πόνο ψυχής, ειρηνικά, ερχόμαστε εδώ κάθε χρόνο και διεκδικούμε τα ανθρώπινα δικαιώματα μας», είπε απευθυνόμενος στους προσκυνητές ο Κλεάνθους Ερωτοκρίτου, τονίζοντας ότι «ο Κώστας Μαυρίδης και ο Γιώργος Περδίκης, μας τιμούν με την παρουσία τους, σε αντίθεση με πολλούς άλλους πολιτικούς, που μας υποσχέθηκαν ότι θα είναι μαζί μας, αλλά δεν ήρθαν…».

Διευκρινίζοντας ότι «βρίσκεται εδώ, όχι ως πολιτικός, αλλά ως ένας απλός Κερυνειώτης,  ο ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης, είπε σε σύντομη προσφώνησή του: «Νιώθω μέσα μου μια χαρμολύπη, όπως όλοι προφανώς – χαρά γιατί βρισκόμαστε στη γενέθλια γη της Κερύνειας, που μας ανήκει και δεν έχει κρικέλια για να την πάρουν οι κατακτητές. Από την άλλη, αυτός ο τόπος που μας ανήκει, είναι υπό κατοχή και είμαστε εδώ και το ξέρουν αυτοί, ότι αυτός ο τόπος μας ανήκει. Πληροφοριακά σας λέω ότι αυτή η προσπάθεια, έφερε ένα μικρό αποτέλεσμα. Ο αρχικός σχεδιασμός των Τούρκων ήταν να περιληφθεί το εκκλησάκι του Αγίου Φανουρίου μέσα στο χώρο του πολυτελούς τουρκικού ξενοδοχείου και είναι χάρη στις προσπάθειες κάποιων ανθρώπων που είναι εδώ, που τελικά έγινε κατορθωτό να διασωθεί το εκκλησάκι. Τελειώνω με μια μικρή ιστορία. Το 1953 ο Γιώργος Σεφέρης επισκέφθηκε την Κύπρο και τόπους όπως αυτός και είδε τον κόσμο της Κύπρου και θαύμασε τόσο πολύ τους παππούδες με τα ροζιασμένα χέρια και τις γιαγιάδες μας με τις κουρούκλες, γιατί μέσα στην αμορφωσιά τους ήταν πάνσοφοι και έμειναν πιστοί στον εαυτό τους. Αυτό θαύμασε. Πρέπει να μείνουμε πιστοί στον εαυτό μας! Αν ξέρουμε ποιοι είμαστε, γνωρίζουμε και πού πάμε, γι’ αυτό έχουμε χρέος να μεταδώσουμε στα παιδιά και στα εγγόνια μας, ότι σε αυτό τον τόπο, αν σκάψουμε θα βρούμε πιθανόν κόκκαλα από το 1974, θαμμένα και ξεχασμένα – παιδιά και αδέλφια μας, που ακόμα αγνοούνται. Κάποιος θα σκεφτεί ότι αυτά όλα, είναι λόγια και φιλολογίες. Ναι, είναι λόγια και λέξεις…Εμείς θα επιμένουμε να λέμε την κατοχή κατοχή, την ενοχή ενοχή, τον φόνο και το έγκλημα, φόνο και έγκλημα, αλλά προπάντων, την ελευθερία, ελευθερία».

Στο ίδιο πνεύμα μίλησε και ο βουλευτής Γιώργος Περδίκης: «Τα πολλά λόγια περιττεύουν, την ώρα που είμαστε εδώ», είπε. «Σημασία έχει η πράξη κι αυτό που κάνατε σήμερα, είναι μια πράξη αντίστασης ενάντια στην κατοχή, ενάντια στον Τούρκο εισβολέα, ενάντια στην καταστροφή της πατρίδας μας για 44 χρόνια. Ο μόνος τρόπος για να φύγει (ξεχάστε τους πολιτικούς και τις πολιτικές ηγεσίες), είστε εσείς, με αυτή την ήρεμη δύναμη, χωρίς τυμπανοκρουσίες και φωνασκίες. Βλέπω ανθρώπους γύρω μου που κουβαλούν μέσα τους την ειρήνη, αλλά μαζί και ένα πείσμα και μια αποφασιστικότητα, ότι αυτός ο τόπος είναι δικός μας και μας καρτερά να επιστρέψουμε ελεύθεροι. Και θα ερχόμαστε και θα ξαναρχόμαστε, μέχρι να φύγουν οι κατακτητές και να αναπνεύσει ο τόπος ελευθερία. Καλό αγώνα!».

«Είναι διαφορετική η θάλασσα της Κερύνειας»…

Για λόγους ιστορίας, υπενθυμίζουμε τα όσα είπε ο τότε Δήμαρχος Κερύνειας Γλαύκος Καριόλου, στην πρώτη επίσκεψη στο ξωκλήσι, τον Αύγουστο 2013: «Αγαπημένοι Κερυνειώτες, όλοι εσείς που κατάγεστε από την επαρχία Κερύνειας, από την Καλορκά μέχρι την Αγία Ειρήνη, (35 χιλιάδες άτομα), όπως είδατε, μπορούμε να έρθουμε, άμα το θέλουμε. Όμως, όπως διαπιστώσατε, χρειάζεται κόπος και θυσίες, ακόμα και εξευτελισμοί και προσβολές. Ξέρετε καλά, ότι δεν θα μας τα μπογιατίσουν κάποιοι άλλοι. Δεν θα μας πάρουν από το χέρι κάποιοι άλλοι, να μας φέρουν. Το καθήκον μας είναι να περάσουμε στα παιδιά μας, στους μη βιωματικούς Κερυνειώτες, την αγάπη μας για τον τόπο μας. Αλλά, για να την περάσουμε, δεν γίνεται αλλιώς, πρέπει να έρθουν να δουν τον τόπο, να κολυμπήσουν ακόμα μέσα στη θάλασσα, να βγουν πάνω στον Άη Λαρκό, να μυριστούν το θυμάρι, την ανδρουκλιά και τον πεύκο – δεν γίνεται διαφορετικά. Ευχαριστώ όλους που έχετε υποστεί τη μεγάλη ζέστη της μέρας και την ταλαιπωρία, αλλά πιστεύω ότι ο Άγιος Φανούριος θα μας αξιώσει και θα μας φανερώσει την επιστροφή. Να κάμετε υπομονή… θέλει πολλή υπομονή. Θέλουμε τους Κερυνειώτες να αναπνεύσουν το ιώδιο της κερυνειώτικης θάλασσας… γιατί είναι διαφορετική η θάλασσα της Κερύνειας… πάει ίσια, από αριστερά προς τα δεξιά, ενώ στις άλλες πόλεις, η θάλασσα πάει ανάποδα, από δεξιά προς τα αριστερά!».

Το ξωκλήσι του Αγίου Φανουρίου και στιγμιότυπα από τις σύντομες παρεμβάσεις του ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη και του βουλευτή Γιώργου Περδίκη, στη διάρκεια της επίσκεψης της περασμένης Δευτέρας, 27ης Αυγούστου 2018.

Μια…γυναικοκρατούμενη παρέα Ελληνοκυπρίων, στο κατεχόμενο Κάρμι. Διακρίνονται πίσω, δύο μόνο άντρες, ο ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης και ο επικεφαλής της οργανωτικής ομάδας που συντονίζει τις επισκέψεις στην περιοχή, Κλεάνθης Ερωτοκρίτου.

Αριστερά η Ειρήνη Πίστου και η ανεψιά (αδελφότεκνη) της, Μαρία Πίστου Χρυσάνθου, στη βεράντα του πατρικού σπιτιού της στο Κάρμι, οι Γερμανοί ένοικοι του οποίου, αρνήθηκαν να της ανοίξουν την πόρτα και της είπαν ότι το σπίτι το αγόρασαν και είναι δικό τους…

«Καραμάν», μετονόμασαν οι Τούρκοι το Κάρμι, όπως μαρτυρεί η επιγραφή πίσω από την Μαρία Πίστου Χρυσάνθου, στον τοίχο του υποστατικού που πριν την εισβολή, ήταν το τσαγκαράδικο του πατέρα της, Νικόλα Γιαννή Πίστου.

Από το προσκύνημα στη σπηλιά του Αγίου Φανουρίου.

Με το νεαρό ζευγάρι των Τουρκοκυπρίων «διαχειριστών» της «γκαλερί», κουβέντιασε φιλικά στη διάρκεια της αποστολής, ο ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης.

Φωτό: Από αριστερά ο Αρχιμανδρίτης της Μητρόπολης Κερύνειας πατήρ Παναγιώτης Χριστοδούλου, ο πατήρ  Λοϊζος Πολυκάρπου και ο πατήρ Παναγιώτης Καϊμακλιώτης, στη διάρκεια της προσευχής, έξω από το ξωκλήσι του Αγίου Φανουρίου. Μαζί τους ήταν και ο πατήρ Πέτρος Aνδρέου.