Όταν οι «ιθαγενείς» Κύπριοι έθεταν θεμέλια εκπαίδευσης – Το πρώτο μας σχολείο το 1733

«Το σχολείο είναι ίδρυμα σχεδιασμένο να ενθαρρύνει τους μαθητές να μαθαίνουν και υπό την καθοδήγηση δασκάλων γνωρίζουν περισσότερα για τον κόσμο», μόνο που για την ιστορία της χώρας μας ακόμα και η εκπαίδευση μέσα από τους κατακτητές πέρασε κρίση και δέχθηκε και αυτή «πυρά».

Κατά την περίοδο μετάβασης από την Τουρκοκρατία στην Αγγλοκρατία, το ποσοστό αναλφαβητισμού στην Κύπρο έφτανε στο θλιβερό ποσοστό του 80%.

Τη μεγάλη αυτή πνευματική εξαθλίωση του λαού, ιδιαίτερα της υπαίθρου, οι Βρετανοί προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν με την επιβολή ενός ξένου προς το λαό βρετανικού μοντέλου εκπαίδευσης, όπου η αγγλική γλώσσα θα υποκαθιστούσε την κυρίαρχη ελληνική. Υπολόγισαν ότι οι Κύπριοι «ιθαγενείς» εύκολα θα υιοθετούσαν την «ανωτερότητα» της αγγλικής κουλτούρας.

Απώτερος στόχος των Άγγλων ήταν η υπόσκαψη της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων κατοίκων της Κύπρου. Η εκκλησία που είχε την κύρια ευθύνη της μόρφωσης του λαού, είχε ιδρύσει από τα μέσα του 19ου αιώνα στα αστικά κέντρα, σχολεία Στοιχειώδους Εκπαίδευσης. Με την έναρξη της Αγγλοκρατίας το 1878, υπήρχαν 83 ελληνικά και 65 τουρκικά δημοτικά σχολεία. Στη Λάρνακα υπήρχαν 12 ελληνικά και 8 τουρκικά σχολεία.

Το πρώτο σχολείο στην Κύπρο – Λάρνακα 1733

Κατά τον 18ον αιώνα, όταν η Τούρκικη διοίκησης άρχισε να γίνεται πιο επιεικής, άρχισαν να δημιουργούνται και τα πρώτα δημόσια σχολεία. Στην Κύπρο, συγκεκριμένα στην Λάρνακα, ιδρύθηκε το 1733 το πρώτο Ελληνικό σχολείο από τον Μητροπολίτη Κιτίου Ιωαννίκιο Γ΄ (1727-1737).

Πρώτος δάσκαλος του σχολείου ήταν ο διάκονος Φιλόθεος ο οποίος ήταν απόφοιτος της Ελληνικής Σχολής του Χαλεπίου (1726). Για τον διάκονο Φιλόθεο δεν διασώθηκαν ιδιαίτερες πληροφορίες εκτός από το ότι γεννήθηκε στην Λάρνακα, ο πατέρας του ήταν ο Γεώργιος Νικολούδιας και ο πρώτος του μισθός, σαν δάσκαλος, ήταν 60 γρόσια. Από ιστορικές αναφορές, ο διάκονος Φιλόθεος πέθανε το 1750. Τον διαδέχθηκε ο πάτερ Σιλβέστρος.

Το σχολείο, για τα πρώτα 4 χρόνια, στηριζόταν στην υλική και οικονομική στήριξη της Μητρόπολης. Το πρόγραμμα του σχολείου περιλάμβανε την διδασκαλία εκκλησιαστικών συγγραφέων αλλά και μαθήματα γραμματικής.

Το σχολείο συνέχισε να  λειτουργεί μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα αλλά και τα πρώτα χρόνια του 19ου αιώνα. Μέχρι τότε ιδρύθηκαν και λειτούργησαν εκπαιδευτικά ιδρύματα και σε άλλες πόλεις όπως στην Λευκωσία, Λεμεσό, Πάφο, Κερύνεια και Αμμόχωστο.

 Ο μεγάλος σεισμός και τα σχολεία της Πάφου

Τον Σεπτέμβριο του 1953 η ζωή των κατοίκων της Κύπρου, ιδίως της Πάφου, ταρακουνήθηκε. Στις 6:00 το πρωί η πόλη έμοιαζε πολύ διαφορετική απ’ ό,τι είχαν συνηθίσει. Όπως ακριβώς και η διδασκαλία μέσα στην τάξη.  Ο μεγάλος σεισμός μεγέθους 6 ρίχτερ που έπληξε την Κύπρο, έγινε αισθητός σε όλες τις πόλεις με έμφαση σε Πάφο και Λεμεσό. Όπως ακριβώς αποδεικνύει και η φωτογραφία, με τα παιδάκια που δεν έχασαν ούτε μία μέρα από το μάθημα.

Πληροφορίες απο: Larnakahistory, Μηχανή του χρόνου, Της Iστορίας το περιθώριο