Χρίστος Σενέκης – Η μεταπολεμική γενιά του «Δεν ξεχνώ», «φωτογραφίζει» το αύριο

Τα όσα πέρασε η χώρα μας τα τελευταία χρόνια μοιάζουν σαν μία οριακή στιγμή στην ιστορία της Κύπρου. Δεν «προλαμβάνουμε» τις εξελίξεις πολιτικές οικονομικές και καθημερινά κυριαρχεί αγωνία για την επόμενη μέρα…Προσωπικά δεν ξέρω ποια είναι τα χειρότερα που πρέπει να αναμένουμε. Η χώρα μας είναι έτοιμη για να προχωρήσει λένε…Κουβέντες, συζητήσεις, αναλύσεις  και οι νέοι να χάνονται μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο.

Συναντώ ένα αγαπημένο φίλο για καφέ, το μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου του ΔΗΚΟ Χρίστο Σενέκη. Μας δένει μια φιλία η οποία άρχισε πριν από μια δεκαετία. Όταν για πρώτη φορά τον είχα συναντήσει στα πλατό του ΡΙΚ ως καλεσμένο σε μια εκπομπή.  Η δυναμική του λόγου, η σταθερότητα σε αυτά που έλεγε μου προκάλεσαν το ενδιαφέρον. Όταν τον είδα πιάσαμε κουβέντα για όλα αυτά που με ανησυχούν… Σε κάποια στιγμή τα ηνία της χώρας θα αναλάβει ένας νέος άνθρωπος που δεν έχει ζήσει το 74, την χρονιά που διαλύθηκε η πατρίδα μας.

Νομικός – απόφοιτος του Τμήματος Νομικής του Εθνικού και  Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Διεθνολόγος, απόφοιτος του τμήματος Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου. Απόφοιτος του τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (MBA) του Πανεπιστημίου Κύπρου. Το κατάλληλο άτομο για να επιχειρήσουμε μαζί να δούμε πως σκέφτονται οι νέοι που της μεταπολεμικής γενιάς που ασχολούνται και με την πολιτική.

Είμαστε η μεταπολεμική γενιά που μεγαλώσαμε με το «δεν ξεχνώ» και πλέον ζούμε σε εποχές μετάλλαξης αυτών που διδαχτήκαμε…έτσι δεν είναι Χρίστο;

Ακριβώς επειδή είμαστε η πρώτη μεταπολεμική γενιά μεταφέρουμε στο dna μας τις δυσκολίες της προηγούμενης γενιάς, η οποία βίωσε την καταστροφή και το όλεθρο του πολέμου. Το «δεν ξεχνώ» ήταν το αντιστάθμισμα στην ανασφάλεια και την αβεβαιότητα, που δημιούργησαν η εισβολή, η κατοχή και ο ξεριζωμός. Στην πορεία, το «δεν ξεχνώ» έγινε εμπόδιο για την προώθηση μιας λύσης, η οποία δεν θα έχει καμία σχέση με τις ελάχιστες προσδοκίες του λαού μας, και γι’ αυτό παραμερίστηκε. Επιχειρήθηκε μεθοδικά και τελικώς επήλθε μια βολική μετάλλαξη και προσαρμογή στις απαιτήσεις της κατοχικής δύναμης, αντί μιας φυσιολογικής εξέλιξης, που θα ενίσχυε τους τρόπους και τις μορφές διεκδίκησης των δικαίων και των δικαιωμάτων του λαού μας.

Η ιστορία αλλάζει καθημερινά αθόρυβα και άλλοτε με “βία”. Πως επηρεάζει την εξέλιξη μας ως λαού;

Η ιστορία είναι δυναμική και μπορεί να αλλάζει στη βάση νέων επιστημονικών ευρημάτων. Από εκεί και πέρα, η ιστορία αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για τη διαμόρφωση πολιτικής. Η ιστορία είναι ένα ασφαλές μονοπάτι επιστημονικής γνώσης, το οποίο μπορεί να δώσει εφικτές στοχεύσεις και επιλογές στην εκάστοτε πολιτική ηγεσία, αλλά και να ερμηνεύσει κινήσεις και συμπεριφορές των δρώντων της εσωτερικής πολιτικής ζωής και της διεθνούς σκακιέρας. Το ανάποδο είναι εγκληματικό. Δηλαδή, η ιστορία να προσαρμόζεται στις εκάστοτε επιδιώξεις της πολιτικής ηγεσίας. Και, δυστυχώς, αυτό διαπιστώνουμε να συμβαίνει τις τελευταίες δεκαετίες. Ένας πολιτικός ευνουχισμός της ιστορίας, για να εξυπηρετήσει πολιτικές σκοπιμότητες και υποτελείς συμβιβασμούς. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την καταρράκωση της αυτοεκτίμησης του λαού μας, όχι μόνον ως προς τις δυνατότητες εθνικών επιδιώξεων, αλλά και σε κάθε τομέα της καθημερινότητάς του.

Μέσα από τις επιστημονικές γνώσεις και τις επαγγελματικές ιδιότητες και εμπειρίες, που έχεις, σε ποιο ποσοστό θεωρείς ότι μας έχουν μεταφέρει τα πραγματικά γεγονότα της ιστορίας μας;

Δεν θεωρώ ότι έχω επαρκή επιστημονική κατάρτιση, ώστε να μιλήσω για ποσοστό ορθής μεταφοράς των πραγματικών γεγονότων της ιστορίας μας. Αυτό, όμως, που μπορώ να πω είναι ότι δεν αναδεικνύουμε την πραγματική επιρροή των ιστορικών γεγονότων, που καθόρισαν τις εξελίξεις εντός και εκτός συνόρων. Ενδεικτικά αναφέρω ότι η πραγματική διάσταση της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 ήταν τα εθνικά και φιλελεύθερα κινήματα  που προκάλεσε ή ενίσχυσε και τα οποία κατέκλυσαν ολόκληρη την Ευρώπη και αποτέλεσαν την απαρχή των εθνικών εξεγέρσεων στην Ιταλία, την Πολωνία, τη Βοημία και την Ιρλανδία και τα οποία τελικώς αποσάρθρωσαν το αυταρχικό σύστημα του Μέττερνιχ. Το «ΟΧΙ» του 1940 και η Εθνική Αντίσταση, που θα τιμήσουμε σε λίγες μέρες, έπεισαν άλλους λαούς να πιστέψουν ότι οι σιδερόφραχτες στρατιές της Βέρμαχτ και η Λουφτβάφε μπορούσαν να νικηθούν. Τέλος, ο αγώνας της ΕΟΚΑ προκάλεσε αντιαποικιακά επαναστατικά κύματα, τα οποία διαχύθηκαν σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη και σήμαναν την αρχή του τέλους της καταδυνάστευσης των λαών από το βρετανικό στέμμα. Αυτές, δε, οι σημαντικές επιρροές και πέραν των στενών κρατικών και εθνικών πλαισίων δεν έχουν ως στόχο τη δημιουργία της ψευδαίσθησης μιας ανώτερης φυλής, αλλά την καλλιέργεια υψηλότερων ιδανικών, όπως αυτό της Ελευθερίας και άλλων, που επιτρέπουν στον άνθρωπο να νιώθει περήφανος.

Νέοι φεύγουν για καλύτερο μέλλον στο εξωτερικό. Θεωρείς ότι το μόνο κίνητρο είναι το οικονομικό;

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που δημιούργησε η  οικονομική κρίση, πέραν της βίαιης φτωχοποίησης μεγάλου μέρους του λαού μας, είναι η αιμορροούσα πληγή της μετανάστευσης των νέων μας. Ένας σημαντικός αριθμός νέων φεύγουν για να αναγεννήσουν τα όνειρά τους, που θάφτηκαν κάτω από τα συντρίμμια της κρίσης. Δεν πρέπει, όμως, να υποτιμούμε άλλους λόγους, που επίσης οδηγούν τους νέους να εγκαταλείπουν την πατρίδα τους. Ένας εξίσου σημαντικός λόγος μετανάστευσης των νέων μας είναι η μη ύπαρξη ευκαιριών ανάλογων των προσόντων τους. Η κυπριακή οικονομία παρουσιάζεται τα τελευταία χρόνια πολύ μικρή και εσωστρεφής, για να μπορέσει να χωρέσει τις ικανότητες και δεξιότητες που απέκτησαν οι νέοι μας, με τεράστιες οικογενειακές θυσίες. Για να αποσβέσουν αυτή την τεράστια οικογενειακή επένδυση και για να νιώσουν χρήσιμοι απέναντι στην επιστήμη τους, αναγκάζονται να ξενιτευτούν.

Ζούμε σε κατάπαυση πυρός… Αυτό γιατί δεν μας το θυμίζουν οι πολιτικοί μας;

Είναι αλήθεια ότι, μετά την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή, ζούμε σε μια προσωρινή και επισφαλή κατάσταση. Η επεκτατική πολιτική της Τουρκίας είναι κάτι που πρέπει να διατηρεί τη δική μας πλευρά σε συνεχή εγρήγορση. Μόνο σταθερό σημείο αναφοράς και κέλυφος προστασίας για τον κυπριακό Ελληνισμό, είναι η Κυπριακή Δημοκρατία. Αυτό που πρέπει να αντιληφθεί η πολιτική ηγεσία μας είναι ότι το μέλλον της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν μπορεί να αμφισβητηθεί στο βωμό οποιασδήποτε «εποικοδομητικής ασάφειας», γιατί τότε διακυβεύεται η φυσική και εθνική επιβίωση του κυπριακού Ελληνισμού. Αυτό είναι κάτι που η Τουρκία το έχει κατανοήσει από την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και από το 1963 και έπειτα πασχίζει με κάθε μέσο να υποβαθμίσει την κρατική μας οντότητα.

Αλλαγές στα βιβλία της ιστορίας… Φεύγει ο Μέγα Αλέξανδρος και μπαίνει η ιστορία των τζιχαντιστών και άλλα… Ασύλληπτο έτσι δεν είναι;

Δυστυχώς, η τρομοκρατία και η ασύμμετρη απειλή είναι πλέον μέρος της καθημερινότητας κάθε πολίτη, όπου κι αν βρίσκεται στον πλανήτη. Ειδικότερα στις χώρες του λεγόμενου δυτικού κόσμου. Αναπόφευκτα, αυτό θα ενταχθεί σταδιακά στα σχολικά εγχειρίδια. Όχι, όμως, με τρόπο που να καλλιεργεί τον τρόμο στα παιδιά μας, κάτι που αποτελεί και την πρωταρχική στόχευση των τρομοκρατικών οργανώσεων. Τα παιδιά μας πρέπει να γίνονται κοινωνοί για τις αρνητικές επιδράσεις του φονταμενταλισμού στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση και συμπεριφορά, που οδηγούν στην υποβάθμιση του υπέρτατου αγαθού, δηλαδή, της ανθρώπινης ζωής. Δεν πρέπει, όμως, να γίνεται σε βάρος άλλων σημαντικών ιστορικών γεγονότων και προσωπικοτήτων, που καθόρισαν την εξέλιξη της παγκόσμιας ιστορίας. Πολλώ δε μάλλον όταν αναφερόμαστε σε μια προσωπικότητα όπως ο Μέγας Αλέξανδρος, του οποίου η «ιδιοφυής στρατηγική» (κατά τον βρετανό στρατιωτικό και πολυγραφότατο συγγραφέα στρατιωτικής ιστορίας και στρατηγικής J.F.C. Fuller) διδάσκεται στα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου.

Είσαι ένας αυριανός πατέρας. Τι διδάσκεις στα παιδιά σου και τι είναι αυτό που σε ανησυχεί πραγματικά;

Άλλο πατέρας και άλλο αυριανός πατέρας. Ο πρώτος πράττει και ο δεύτερος θεωρητικολογεί. Υπό το πρίσμα, λοιπόν, του μελλοντικού πατέρα θα έλεγα ότι θα προσπαθήσω να δώσω στα παιδιά μου τα σωστά εφόδια, για να μπορέσουν να κυνηγήσουν τα όνειρά τους. Δεν θα ήθελα σε καμία περίπτωση τα δικά μου παιδιά να μεγαλώσουν μέσα σε λογικές «ανέφικτων στοχεύσεων», όπως η δική μου γενιά, απότοκο της ισοπέδωσης των οικογενειακών δυνατοτήτων, μετά το μαύρο καλοκαίρι του 1974. Όλα αυτά, βεβαίως, είναι θεωρία, μέχρι να υπάρξει η ικανότητα και η δυνατότητα να γίνουν πράξη…

Δεν θέλω να είμαι ισοπεδωτική, αλλά έχουμε ιδανικά ως λαός πλέον;

Για να υπάρξουν ιδανικά, πρέπει προηγουμένως να αναδειχθούν τα σωστά πρότυπα. Και λέω να αναδειχθούν, γιατί υπάρχει πληθώρα τέτοιων προτύπων, σε όλους τους τομείς της ζωής μας. Υποχρέωσή μας είναι να κάνουμε τη δημιουργική διασύνδεση των προτύπων με τα παιδιά μας. Δεν θα πρέπει, όμως, να υποτιμούμε το αμεσότερο πρότυπο των παιδιά μας, που είναι οι γονείς τους και ο καθημερινός αγώνας επιβίωσης.

Της Νικολέτας Χρήστου