Να δυναμώσουν οι αδύναμοι κρίκοι εναντίον του trafficking

Συζητείται στη Βουλή η ποινικοποίηση της αποδοχής υπηρεσιών θυμάτων εμπορίας

Τoυ Μάριου Δημητρίου

«Υπάρχει μια αλυσίδα υπηρεσιών για τη πρόληψη και καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων (human trafficking) και υπάρχουν αδύναμοι κρίκοι σε αυτή την αλυσίδα και πρέπει να τους δυναμώσουμε, ώστε η αλυσίδα να φτάνει στο τέρμα», είπε χαρακτηριστικά η βουλευτίνα του ΑΚΕΛ Ευανθία Σάββα, μιλώντας τη Δευτέρα 8 Οκτωβρίου 2018 στη συνεδρία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Βουλή, στη συνέχεια της συζήτησης του Μαρτίου και του Σεπτεμβρίου 2018, για την πρόταση νόμου που ποινικοποιεί την αποδοχή υπηρεσιών θυμάτων εμπορίας, για τη λειτουργία της Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας κατά της Εμπορίας Προσώπων και για την Έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ για την εμπορία προσώπων, που αναβαθμίζει την Κύπρο, στην τιμητική Κατηγορία 1 για το 2018. Η Ευανθία Σάββα τόνισε ότι «πρέπει ως Κυπριακή Δημοκρατία, να κρατηθούμε σε αυτή την Κατηγορία, αφού σύμφωνα με την Έκθεση, πληρούμε τα ελάχιστα κριτήρια για την εξάλειψη της εμπορίας προσώπων. Ας αναλάβουμε τις κατάλληλες δράσεις – κατέληξε – ώστε να κάνουμε κάτι περισσότερο από αυτά τα ελάχιστα και να προχωρήσουμε λίγο πιο μπροστά». Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και η τοποθέτηση της βουλευτίνας του ΔΗΣΥ Μαριέλλας Αριστείδου, Αναπληρώτριας Προέδρου της Επιτροπής, που προήδρευσε της συνεδρίας της Δευτέρας, απουσιάζουσας της Προέδρου, Στέλλας Κυριακίδου. Είπε ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία έχει κάνει κάποια βήματα, ωστόσο η πρόκληση τη δεδομένη στιγμή, είναι να κρατήσουμε το επίπεδο αυτό και να το αναβαθμίσουμε». Η κυρία Αριστείδου επεσήμανε ότι «δυστυχώς στην Κύπρο, παρατηρείται μεγάλη καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης σε θέματα εμπορίας, για την οποία γίνεται αναφορά και στην Έκθεση των Αμερικανών, με συνέπεια πολλά θύματα trafficking να εγκαταλείπουν τη χώρα πριν τη δίκη και έτσι σταματούν οι διώξεις σωματεμπόρων και οι υποθέσεις παραμένουν στα αζήτητα, ή απορρίπτονται, λόγω μη προσκόμισης μαρτυρίας». Να θυμίσουμε ότι στην προηγούμενη συνεδρία της 10ης Σεπτεμβρίου 2018, παρακολούθησαν τις εργασίες της Επιτροπής τρεις λειτουργοί από τον ΟΑΣΕ (Οργανισμό για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη), ειδικευμένοι σε θέματα εμπορίας προσώπων, που βρίσκονταν σε επίσκεψη εργασίας στην Κύπρο και σχολίασαν την αναβάθμισή της και  τις προσπάθειες που καταβάλλει για καταπολέμηση του σωματεμπορίου.

Η πάταξη του υπόκοσμου και η Έκθεση των ΗΠΑ

Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση, μεταξύ των βουλευτίνων του ΑΚΕΛ Ειρήνης Χαραλαμπίδου και Σκεύης Κουκουμά από τη μια και του Αστυνόμου Χριστόφορου Μαυρομμάτη, από την άλλη, προέκυψε στη συνεδρία, όταν η κυρία Χαραλαμπίδου σχολίασε ότι «πιθανόν δεν έχουμε τη δύναμη να πατάξουμε τον υπόκοσμο που ασχολείται με το trafficking» και διερωτήθηκε κατά πόσο η Κύπρος, μπορεί να καταστείλει πραγματικά, το έγκλημα αυτό.

Χριστόφορος Μαυρομμάτης

-«Είναι παραδεχτό ότι βελτιωθήκαμε στον τομέα καταπολέμησης του εγκλήματος αυτού».

Σκεύη Κουκουμά

-«Χειροτέρεψε η κατάσταση, κύριε Μαυρομμάτη».

Χρ. Μαυρομμάτης

-«Διαφωνώ μαζί σας, μόνο εσείς το λέτε αυτό. Γενικά η κατάσταση βελτιώθηκε».

Ειρήνη Χαραλαμπίδου

-«Αν είχε βελτιωθεί η κατάσταση, δεν θα μας έλεγε ο Αμερικανός (σ. σ. εννοούσε τον Valiant Richey, επικεφαλής της τριμελούς αντιπροσωπείας του ΟΑΣΕ, που επισκέφθηκε τον περασμένο μήνα την Κύπρο), ότι ο μεγαλύτερος trafficker, δρα στην Κύπρο. Μας είπε ότι  τον έχουν εντοπίσει και ότι θα πάει να του κτυπήσει την πόρτα, τώρα που είναι στην Κύπρο»…

Χριστόφορος Μαυρομμάτης

-«Εμείς κάνουμε πολλές προσπάθειες για καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και αυτό το αναγνωρίζουν, τόσο στην Κύπρο, όσο και στο εξωτερικό. Ήδη η Αστυνομία, έχει δημιουργήσει ειδικό Γραφείο για την καταπολέμηση του εγκλήματος αυτού και προσπαθούμε να ενισχύσουμε το Γραφείο, προσλαμβάνοντας προσωπικό. Αυτό που επιδιώκουμε, είναι πιο στενή συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών. Εμείς δίνουμε πολλή σημασία στην αναγνώριση και προστασία των θυμάτων και στην άμεση διερεύνηση των υποθέσεων. Εκείνο που παρατηρήθηκε, είναι ότι μετά την καταχώρηση των υποθέσεων στο Δικαστήριο, υπάρχει ένα μεγάλο χρονικό κενό μεταξύ της ολοκλήρωσης της διερεύνησης και της έναρξης της δίκης και αντιμετωπίζουμε προβλήματα με τα θύματα που παραμένουν στην Κύπρο, για να καταθέσουν. Πολλά θύματα θέλουν να φύγουν να πάνε στο σπίτι τους, άλλα θύματα περιπλανώνται ψάχνοντας για δουλειά, στηριζόμενα σε κάποιο βαθμό στη βοήθεια των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και αν περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι τη δίκη, υπάρχει πρόβλημα».

Σκεύη Κουκουμά

-«Μήπως η επιμόρφωση των αστυνομικών,  βοήθησε κάποιους να γίνουν οι ίδιοι, έμποροι; Και αναφέρομαι στην πρόσφατη γνωστή υπόθεση σύλληψης αστυνομικών»…

Χριστόφορος Μαυρομμάτης

-«Η υπόθεση αυτή είναι υπό διερεύνηση και δεν μπορώ να πω ότι είναι ένοχοι…θα έπρεπε να το εκτιμήσετε, ότι δεν διστάζουμε να συλλαμβάνουμε ακόμα και αστυνομικούς».

Κατερίνα Χείλη, λοχίας του Γραφείου της Αστυνομίας για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων

-«Η  ετήσια Έκθεση του Αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, περιλαμβάνει στοιχεία από την 1η Απριλίου κάθε χρονιάς, μέχρι την 31η Μαρτίου της επόμενης χρονιάς. Όσον αφορά την υποβάθμιση της Κύπρου στην Κατηγορία 2 το 2017, ο βασικός λόγος ήταν η έλλειψη καταδικών (σωματεμπόρων) στα Δικαστήρια. Η αναβάθμιση της Κύπρου στην Κατηγορία 1 για το 2018, έχει σχέση μεταξύ άλλων, με την αύξηση των καταδικών, με την αύξηση των μέτρων προστασίας των θυμάτων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, με την αύξηση της βοήθειας που παρέχεται από την κυβέρνηση στις μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και με την εκπαίδευση που παρέχεται στους λειτουργούς του κρατικού καταφυγίου θυμάτων. Τα σημεία που χρήζουν περαιτέρω βελτίωσης, αφορούν την ελάττωση της χρονικής διάρκειας της εκδίκασης των υποθέσεων, την εξάλειψη των γραφειοκρατικών διαδικασιών στις οποίες υποβάλλονται τα θύματα, την παροχή μέσων στους επιθεωρητές εργασίας, την παροχή ανεξάρτητου ελέγχου για τα μέσα και τις διαδικασίες και μεγαλύτερη συμμετοχή μη κυβερνητικών οργανώσεων στην Πολυθεματική (αυτή βελτιώθηκε, με την πρόσφατη συμμετοχή τεσσάρων ΜΚΟ). Οι αναφορές στην Έκθεση για την Αστυνομία είναι θετικές, εφόσον γίνεται μνεία στον αυξημένο αριθμό των υπόπτων, εναντίον των οποίων καταχωρήθηκαν υποθέσεις και στον αυξημένο αριθμό των καταδικασθέντων και των ποινών που επιβλήθηκαν, των θυμάτων που αναγνωρίσθηκαν, όπως και των συνεντεύξεων που λήφθηκαν από θύματα».

Σκεύη Κουκουμά

-«Στην Έκθεση των Αμερικανών υπάρχουν πράγματα που εμείς δεν τα ξέρουμε και δεν τα διαπιστώσαμε;».

Αννίτα Δημητρίου, βουλευτίνα ΔΗΣΥ

-«Μα αφού είπατε ότι δεν αναγνωρίζετε στους Αμερικανούς, να κάνουν Εκθέσεις και να αξιολογούν την ανθρωπότητα, σε σχέση με θέματα εμπορίας».

Σκεύη Κουκουμά

-«Ναι εγώ δεν τους αναγνωρίζω…ποιος έδωσε στους Αμερικανούς το δικαίωμα να αξιολογούν την ανθρωπότητα, ιδιαίτερα για ανθρώπινα δικαιώματα;».

Τάνια Χαραλαμπίδου, λειτουργός Υπουργείου Εσωτερικών, Υπεύθυνη Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας Καταπολέμησης Εμπορίας Προσώπων

-«Είτε αναγνωρίζουμε την Έκθεση, είτε όχι, πάντα είναι καλοδεχούμενη μια Έκθεση που μας κάνει μια αξιολόγηση και μας εντοπίζει κάποια κενά. Σε σχέση με τις επισημάνσεις κενών στην Έκθεση των ΗΠΑ, στόχος είναι να μεταφραστούν σε δράσεις μέσα στο νέο Σχέδιο Δράσης κατά της Εμπορίας Προσώπων 2019-2021».

Οι 4 νέοι παίκτες στην Πολυθεματική

Τάνια Χαραλαμπίδου

-«Αναγνωρίζουμε ότι το προηγούμενο Σχέδιο 2016-2018, είχε κάποια έλλειψη ως προς την υλοποίηση ή παρακολούθηση εφαρμογής των δράσεων και φέτος θα γίνει πιο ολοκληρωμένο και θα περιληφθούν Δείκτες Αξιολόγησης. Τώρα είμαστε στη διαδικασία που τα μέλη της Πολυθεματικής Ομάδας, θα υποβάλουν τις εισηγήσεις τους με περιγραφή υλοποίησης της δράσης, ώστε αυτή να είναι υλοποιήσιμη. Όσον αφορά το τροποποιημένο νομοσχέδιο, αυτό θα τεθεί ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών τις επόμενες μέρες για να εγκριθεί και μόλις εγκριθεί, θα τεθεί μέσα στον Νοέμβριο, για Δημόσια Διαβούλευση. Έχουμε λάβει όλα τα σχόλια και θα δούμε τι μπορεί να ληφθεί υπόψη για βελτιώσεις, σε κάποια σημεία. Υπολογίζουμε μέσα στον Ιανουάριο 2019, να σταλεί για νομοτεχνικό έλεγχο και αφού πάρουμε πίσω το ελεγμένο νομοσχέδιο, θα τεθεί ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου και μετά θα πάει για ψήφιση στη Βουλή. Σε σχέση με την Πολυθεματική Συντονιστική Ομάδα, να πω ότι αυτή συνεδρίασε στις 19 Σεπτεμβρίου 2018, με τη συμμετοχή των τεσσάρων μη κυβερνητικών οργανώσεων που αφού υπέβαλαν αίτηση, επιλέγηκαν και οι τέσσερις να συμμετέχουν στη νέα περίοδο λειτουργίας της Ομάδας – είναι η ΣΠΑΒΟ, το Κυπριακό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, η Caritas και το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS). Συζητήθηκαν διάφορα θέματα στην Πολυθεματική και επειδή λήγει το 2018 η περίοδος του παρόντος Σχεδίου Δράσης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων, θα γίνει αξιολόγηση των δράσεων μία προς μία, από όλα τα μέλη της Πολυθεματικής, θα ληφθούν παράλληλα εισηγήσεις για νέες δράσεις που θα περιληφθούν στο νέο Σχέδιο Δράσης και η αξιολόγηση θα τεθεί βάσει του νόμου, στη Βουλή, μαζί με έκθεση. Όσον αφορά τις ενημερωτικές εκστρατείες πρόληψης, έχουμε αποταθεί στην Ομάδα Ευρωπαϊκών Ταμείων του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία χειρίζεται το κονδύλι από το Πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, AMIF ( Asylum, Migration and Integration Fund), από το οποίο μπορούμε να λάβουμε ένα μεγάλο ποσόν, ώστε να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε μια ευρείας κλίμακας ενημερωτική εκστρατεία με τη νέα χρονιά 2019, όταν θα είναι διαθέσιμο το κονδύλι. Εξωτερικός συνεργάτης θα αναλάβει να σχεδιάσει και να υλοποιήσει σε συνεργασία με το Υπουργείο μας, ευρείας κλίμακας ενημερωτική εκστρατεία, για να έχει αποτέλεσμα. Το ζήτημα της επιμόρφωσης κρατικών λειτουργών, περιλαμβάνεται στο παρόν Σχέδιο Δράσης  Κατά της Εμπορίας Προσώπων 2016-2018. Το 2017 το Υπουργείο Εσωτερικών είχε υλοποιήσει μεγάλης κλίμακας εκπαίδευση σε όλους τους λειτουργούς πρώτης γραμμής, από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, σε θέματα αναγνώρισης και έγκαιρου εντοπισμού θυμάτων και περίπου 220 άτομα εκπαιδεύτηκαν σε αυτά τα σεμινάρια – οι περισσότεροι ήταν αστυνομικοί της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ), αλλά και λειτουργοί του Τμήματος Εργασίας, του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων, λειτουργοί γάμων στους Δήμους (για θέματα εικονικών γάμων) και άλλοι».

Ανθή Παπουτσίδου, διοικητική λειτουργός Υπουργείου Δικαιοσύνης

-«Έχει ζητηθεί από την Αστυνομία, μέσω της Europol, ενημέρωση για το τι εφαρμόζουν τα άλλα κράτη της ΕΕ, σε σχέση με το Άρθρο 17 του Νόμου του 2014, περί της Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Εμπορίας και Εκμετάλλευσης Προσώπων και της Προστασίας των Θυμάτων (σ. σ. που μετατρέπει ουσιαστικά σε αδίκημα αυστηρής ευθύνης, τη ζήτηση, είσπραξη και χρήση υπηρεσιών, από θύματα εμπορίας προσώπων). Αναμένονται απαντήσεις, που όταν ληφθούν θα κωδικοποιηθούν. Σε σχέση με τις δικαστικές διαδικασίες (σ. σ. υποθέσεων σε βάρος σωματεμπόρων), υποβάλαμε πρόσφατα στο Υπουργείο Εσωτερικών, εισηγήσεις για τροποποιήσεις του νόμου και μια από τις εισηγήσεις, είναι να τροποποιηθεί το Άρθρο 31 του νόμου, ώστε οι υποθέσεις αλλοδαπών θυμάτων που έχουν πρόθεση να μεταβούν μόνιμα στο εξωτερικό, να εξετάζονται κατά προτεραιότητα, πριν την αναχώρηση τους στο εξωτερικό».

Οι λειτουργοί που…δεν εντοπίζονται

Έλενα Πισσαρίδου Πρόεδρος της μη κυβερνητικής οργάνωσης ΣΤΙΓΜΑ, για προστασία θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης

-«Είναι αναγκαία η τηλεφωνική επικοινωνία του θύματος εμπορίας, με τους on call λειτουργούς των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ακόμα και τις ώρες που είναι κλειστά τα γραφεία τους. Ένα θύμα πρέπει να έχει εμπιστοσύνη στη λειτουργό, για να προσπαθήσει να επικοινωνήσει μαζί της και πρέπει βέβαια, να απαντηθεί αυτό το τηλεφώνημα. Όμως, όταν τηλεφωνεί σε ώρα που ο λειτουργός, είναι εκτός υπηρεσίας, θα πρέπει το θύμα να μιλήσει με την Αστυνομία, για να καλέσει τον on call λειτουργό…και λάβετε υπόψη, ότι μεγάλος αριθμός θυμάτων, είναι αλλοδαπές γυναίκες. Για το κατά πόσο έχουν βελτιωθεί ή όχι τα πράγματα, σχετικά με το  trafficking να πω ότι ασχολούμαστε με αυτό το εγκληματικό φαινόμενο, από το 2004 και παρατηρούμε ότι γενικά, έχει χειροτερέψει. Όμως, βελτιώθηκε πάρα πολύ η απόδοση της Αστυνομίας στην πάταξη του εγκλήματος αυτού, με το οποίο παλαιότερα απασχολούνταν 2-3 αστυνομικοί, με κυβερνητικό ωράριο, ενώ σήμερα, υπάρχουν δύο βάρδιες, από όσο ξέρω. Ως ΜΚΟ, θέλουμε το Γραφείο της Αστυνομίας για Καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων, να γίνει Τμήμα 24ωρης βάσης, όπως το ΤΑΕ. Επίσης υπάρχει πρόβλημα στον έλεγχο  υποστατικών, όπου συμβαίνει εμπορία. Πριν την εποχή των αδειών εισόδου γυναικών, με την ιδιότητα της καλλιτέχνιδας, ο στόχος ήταν τα καμπαρέ. Σήμερα το trafficking, είναι παντού».

Τζόζη Χριστοδούλου

-«Όντως έγιναν τεράστιες βελτιώσεις σε υπηρεσιακό επίπεδο. Δεν είμαι σίγουρη αν χειροτέρεψαν τα θέματα εμπορίας, εκείνο που ξέρω είναι ότι η εμπορία αλλάζει μορφή, συχνά και γρήγορα, γιατί οι έμποροι είναι πάντα ένα βήμα πιο μπροστά, από το κράτος».

Χαρά Ταπανίδου ανώτερη λειτουργός Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας

-«Στην Έκθεση των Αμερικανών, αναφέρεται  ότι δεν προσφέρονται σε θύματα εμπορίας, υπηρεσίες εκτός ωρών εργασίας, κάτι που δεν ευσταθεί. Εδώ και περίπου 4 χρόνια, έχει όνομα ο λειτουργός, δηλαδή ένας συγκεκριμένος λειτουργός χειρίζεται τις  περιπτώσεις εμπορίας. Αυτός ο λειτουργός, έχει προϊστάμενο και υπάρχει και προϊστάμενος γραφείου. Πρέπει να αναφέρω ότι την κριτική, ότι δεν εντοπίζονται οι λειτουργοί μας, δεν την δεχτήκαμε από άλλη ΜΚΟ, εκτός από την οργάνωση ΣΤΙΓΜΑ. Φυσικά είναι δύσκολο να τους βρει κανείς, γιατί είναι δύο φορές τη βδομάδα εκτός γραφείου, ή μπορεί τη στιγμή που τηλεφωνεί το θύμα, ο λειτουργός να μιλά στην άλλη γραμμή, ή μπορεί να έχει συνέντευξη, οπότε δεν θα απαντήσει στο τηλέφωνο. Όμως, υπάρχει προϊστάμενος που μπορεί να δεχτεί μήνυμα και υπάρχει και προϊστάμενος γραφείου. Βεβαίως για ευνόητους λόγους, εκτός ωρών γραφείου δεν δίνονται τα κινητά τηλέφωνα γενικώς, αλλά ο άμεσα προϊστάμενος, είναι στο γραφείο και μπορεί να γίνει επικοινωνία με αυτόν. Σε σχέση με τις ώρες υποστήριξης στα θύματα, να πω ότι στις ΥΚΕ λειτουργούμε το σύστημα λειτουργών επί καθήκοντι, σε 24ωρη βάση, οπότε υπάρχουν διαδικασίες και τρόπος να δοθούν πρώτες βοήθειες σε οποιοδήποτε ευάλωτο άτομο, περιλαμβανομένων πιθανών θυμάτων εμπορίας που εντοπιστούν εκτός ωρών γραφείου. Έχουμε υποβάλει πολυσέλιδο έγγραφο στο Υπουργείο Εσωτερικών, όπου διατυπώνουμε σαφείς θέσεις για βελτιώσεις που μπορούν να γίνουν, για ασάφειες ή κενά στα θέματα υποστήριξης των θυμάτων, που είναι η δική μας αρμοδιότητα. Επίσης εντοπίσαμε κενά στον Εθνικό Μηχανισμό Αναφοράς και υπάρχουν θέσεις των ΥΚΕ, για το πώς μπορεί να βελτιωθεί η κατάσταση, για να είναι πιο εφαρμόσιμη η νομοθεσία και πιο αποτελεσματικός ο Μηχανισμός. Όσον αφορά τα Πρωτόκολλα Συνεργασίας, οι ΥΚΕ έχουμε τέτοιο Πρωτόκολλο, με το Cyprus Stop Trafficking από τον Απρίλη 2018, για συνεργασία για στήριξη θυμάτων, για να είμαστε πιο αποτελεσματικοί και θεωρούμε ότι λειτουργεί αρκετά αποτελεσματικά το Πρωτόκολλο. Απαντώντας σε παρατήρηση της κυρίας Κουκουμά, για κριτική που άσκησε η Επίτιμη Πρόεδρος του Cyprus Stop Trafficking Ανδρούλα Χριστοφίδου, να πω ότι η κριτική της κυρίας Χριστοφίδου δεν στρέφεται ενάντια σε πολιτική των ΥΚΕ, αλλά εστιάζεται στα θέματα ενοικίου. Η ένστασή της, είναι ότι είναι πολύ χαμηλά τα ποσά που δίνονται στα αναγνωρισμένα θύματα που εμπίπτουν στο ΕΕΕ και στους αιτητές ασύλου ευρύτερα και το έθεσε προς την Υπουργό. Αυτά τα ποσά, εγκρίνονται και από τη Βουλή και αφορούν θέματα αιτητών ασύλου γενικά και όχι μόνο τα θύματα εμπορίας».

Η αναγνώριση ανήλικων θυμάτων

Ελένη Χαραλάμπους, Υπεύθυνη της Συντονιστικής Επιτροπής του Υπουργείου Παιδείας για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης παιδιών

-«Τα τελευταία χρόνια, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον στο θέμα της πρόληψης και έγκαιρης αναγνώρισης ανήλικων θυμάτων, ιδιαίτερα σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια στον τομέα της πρόληψης, σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση των ίδιων των παιδιών, αλλά και για να ευαισθητοποιήσουμε τους εκπαιδευτικούς, για τις αναφορές τους στις υπηρεσίες και στην έγκαιρη αναγνώριση και ενδυνάμωση τους, ώστε να αναφέρουν περιπτώσεις οποιασδήποτε εκμετάλλευσης παιδιών. Έχουμε αναπτύξει συνεργασίες με άλλα Υπουργεία, ειδικότερα με τις ΥΚΕ και με την Αστυνομία, ώστε να επικαιροποιούμε την πολιτική μας και να συμβάλλουμε στην κοινή προσπάθεια που καταβάλλεται από όλους».

Επίτροπος Διοικήσεως: «Είμαστε έτοιμοι»

Τζόζη Χριστοδούλου

-«Όσον αφορά τον ανεξάρτητο Εξωτερικό  Αξιολογητή του Σχεδίου Δράσης κατά της Εμπορίας Προσώπων, θεωρώ ότι είναι  πολύ σημαντικό το γεγονός ότι αναλαμβάνει τον ρόλο αυτό, το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως. Είμαστε ανοιχτοί πάντα σε διάλογο για το θέμα αυτό, αν θέλει να ακούσει η Επίτροπος τη σχετική άποψη της κοινωνίας των πολιτών. Επίσης τονίζουμε ξανά, τη σημασία της μεταφοράς των ευθυνών και διαχείρισης των θεμάτων εμπορίας προσώπων, από το Υπουργείο Εσωτερικών, στο Υπουργείο Δικαιοσύνης».

Αννίτα Δημητρίου

-«Πολύ σωστά αναλαμβάνει η Επίτροπος Διοικήσεως, το ρόλο του Εξωτερικού Αξιολογητή, που είναι πολύ σημαντικός για την αξιολόγηση των Σχεδίων Δράσης κατά της Εμπορίας Προσώπων. Όμως εσωτερικά, υπάρχει αξιολόγηση από τις υπηρεσίες; Και τι γίνεται στο θέμα της πρόληψης του trafficking;

Σκεύη Κουκουμά

-« Ο διορισμός Εξωτερικού  Αξιολογητή, αποφασίστηκε στη λήξη του Σχεδίου Δράσης Κατά της Εμπορίας Προσώπων 2016-2018. Αλλά μέχρι να εκπαιδευτεί το άτομο αυτό και να ξεκινήσει να εργάζεται, έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας κι αυτό μας ανησυχεί, γιατί το παρόν Σχέδιο Δράσης, θα λήξει το 2018 και αν είχαμε να κάνουμε κάτι συγκεκριμένο, θα έπρεπε με βάση αυτό το Σχέδιο, να είχαμε ξεκινήσει. Τι έγινε λοιπόν και πόσο εφαρμόζεται;

Μαρία Λοττίδη, Επίτροπος Διοίκησης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

-«Όντως υπήρξε διαβούλευση του Υπουργείου Εσωτερικών με την προκάτοχό μου, για να αναλάβει το Γραφείο μας τον ρόλο του Εξωτερικού Αξιολογητή και η προκάτοχός μου είχε δεχτεί να τον αναλάβει, με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει ενίσχυση του Γραφείου, με προσωπικό. Το Υπουργείο Οικονομικών, μας πληροφόρησε ότι θα δοθούν 4 νέες θέσεις στο Γραφείο μας, εκ των οποίων η μία θα αφορά την αρμοδιότητα του Αξιολογητή. Οι θέσεις δόθηκαν, αφού έχουμε αιτηθεί σχετικά, στο πλαίσιο της μελέτης αναδιοργάνωσης του Γραφείου μας. Είναι σημαντική για μας, η ανάθεση της αρμοδιότητας του Εξωτερικού Αξιολογητή και το Γραφείο μου είναι ο πιο κατάλληλος θεσμός και είναι έτοιμο να την αναλάβει, παρόλο που θα αυξηθεί ο όγκος εργασίας του Γραφείου. Το τι περιλαμβάνει ο ρόλος του Εξωτερικού Αξιολογητή, είναι καθορισμένο από τη σχετική Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα δεδομένα του κάθε κράτους».

Ένοχες πλαστογραφίας, θύματα εμπορίας…

Τζόζη Χριστοδούλου

-«Δυστυχώς δεν υπάρχουν προληπτικές δράσεις κατά της εμπορίας, που θα μπορούσαν να γίνουν π. χ. κατά την είσοδο στην Κύπρο, μεταναστριών προερχόμενων από τρίτες χώρες».

Κορίνα Δρουσιώτου, Πρόεδρος Κυπριακού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες

-«Αρκετές αλλοδαπές γυναίκες θύματα εμπορίας, συλλαμβάνονται στο αεροδρόμιο για πλαστογραφία, αφού φέρουν πλαστά διαβατήρια, καταδικάζονται σε φυλάκιση κάποιων μηνών και μετά καταλήγουν στο Κέντρο Κράτησης Άτυπων Μεταναστών στη Μενόγεια, όπου εντοπίζονται και αναγνωρίζονται ως θύματα εμπορίας, κατά τη διαδικασία ασύλου. Δηλαδή, ενώ έχουν ήδη περάσει από τόσους πολλούς αστυνομικούς και ενώ υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι είναι θύματα εμπορίας, δεν έχει γίνει εντοπισμός τους, ούτε στο αεροδρόμιο, ούτε αλλού, από προηγουμένως. Κι όμως, κάποιος τις προμηθεύει με ψεύτικα διαβατήρια στην Κύπρο…Είναι προφανές ότι  στις περισσότερες περιπτώσεις που συλλαμβάνονται γυναίκες που προσπαθούν με πλαστά έγγραφα, να φύγουν από την Κύπρο και να πάνε σε άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουμε να κάνουμε με θύματα εμπορίας προσώπων. Είναι κρίμα, ότι καταδικάζονται σε φυλάκιση, ότι περνούν  μετά και από τα κρατητήρια της Μενόγειας και στο τέλος εντοπίζονται ως θύματα εμπορίας, συχνά με παρεμβάσεις μη κυβερνητικών οργανώσεων. Εμείς ως οργάνωση, συμμετέχουμε στην Πολυθεματική Συντονιστική Ομάδα, στη νέα της σύσταση. Ασχολούμαστε με θέματα ασύλου και συχνά με θύματα εμπορίας προσώπων, προσφέροντας ψυχοκοινωνική στήριξη σε θύματα και νομική αντιπροσώπευση, στη διαδικασία ασύλου. Εντοπίσαμε κι εμείς έλλειψη συντονισμού μεταξύ των υπηρεσιών και θεωρούμε ότι υπάρχει θέμα εντοπισμού και σωστής αξιολόγησης θυμάτων εμπορίας, στον χώρο κράτησης στη Μενόγεια, στα πρώτα στάδια άφιξης στην Κύπρο. Σε κάθε περίπτωση, η  συνεργασία μας με το Γραφείο της Αστυνομίας για Καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων είναι πάντα θετική.

Κατερίνα Χείλη

-«Οι εκπαιδεύσεις της Αστυνομίας γίνονται σε διάφορα επίπεδα και οι συνάδελφοι που εντοπίζουν σχετικές ενδείξεις, ειδοποιούν το Γραφείο μας, οπότε εξετάζουμε κατά πόσο ένα άτομο, είναι πιθανό θύμα εμπορίας ή όχι».

Ειρήνη Χαραλαμπίδου

-«Οι εκπρόσωποι του ΟΑΣΕ, μας εξέφρασαν τις ανησυχίες τους ότι η Κύπρος μετατρέπεται σε προορισμό για γυναίκες θύματα εμπορίας και ότι δεν εφαρμόζεται η νομοθεσία όπως πρέπει, από τις Αρχές, προκειμένου να παταχθεί πλήρως η εμπορία προσώπων. Πρέπει να υπάρξει ομαδική διαχείριση από όλες τις κρατικές υπηρεσίες. Μας είπαν από τον ΟΑΣΕ, ότι δεν μπορείς να διώκεις ποινικά τον έμπορο και τον πελάτη του trafficking, στο ίδιο επίπεδο, όμως είναι σημαντικό να υπάρχουν πολύ αυστηρές ποινές για τον πελάτη, για να περάσει το μήνυμα ότι δεν μπορεί να γίνει ανεκτή η εμπορία. Μας είπαν επίσης ότι τα θύματα, μισούν περισσότερο τον πελάτη από τον έμπορο, γιατί αυτός που τις βιάζει είναι ο πελάτης»…

Αριστερά η Έλενα Πισσαρίδου, Πρόεδρος της οργάνωσης ΣΤΙΓΜΑ και η Ανθή Παπουτσίδου, διοικητική λειτουργός στο Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Από αριστερά η Τζόζη Χριστοδούλου, Συντονίστρια Πολιτικής του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου και η Κορίνα Δρουσιώτου και Τώνια Λοϊζίδου, από το Κυπριακό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες.

Οι βουλευτίνες του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδου, Ευανθία Σάββα και Σκεύη Κουκουμά, στη συζήτηση της περασμένης Δευτέρας.

Οι βουλευτίνες του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου και Μαριέλλα Αριστείδου, Αναπληρώτρια Πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Φώτο: Η λοχίας Κατερίνα Χείλη και ο Αστυνόμος Χριστόφορος Μαυρομμάτης, στη συζήτηση της 8ης Οκτωβρίου 2018. Πίσω τους, η Ελένη Χαραλάμπους, Υπεύθυνη της Συντονιστικής Επιτροπής του Υπουργείου Παιδείας για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης παιδιών.