Το δύσκολο πρωϊνό των κρατικών λειτουργών…

Στη Βουλή το ανδρικό ουροδοχείο που παραβιάζει τη νομοθεσία για την ισότητα των φύλων

Του Μάριου Δημητρίου

Ένα δύσκολο πρωϊνό είχαν τη Δευτέρα 29 Οκτωβρίου 2018 οι ανώτεροι λειτουργοί του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας Νίκος Ιωάννου και Χρίστος Φωτιάδης, αλλά και η Ρέα Κουρτελλή που εκπροσώπησε τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου, στη συνεδρία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής, με θέμα συζήτησης το χρηματοδοτημένο από την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, προϊόν που κυκλοφορεί στην κυπριακή αγορά, με την ονομασία «Body Jane the Men’s Jar» και αποτελεί ανδρικό ουροδοχείο, με το σχήμα μιας σκυμμένης γυναικείας φιγούρας. Οι έντονες κοινωνικές αντιδράσεις για το έργο αυτό, που χρηματοδοτήθηκε για στήριξη της καινοτομίας στις επιχειρήσεις και που δίκαια χαρακτηρίσθηκε σεξιστικό και προσβλητικό της γυναικείας αξιοπρέπειας και υπόστασης, μεταφέρθηκαν στην κοινοβουλευτική αίθουσα, με τους βουλευτές να βομβαρδίζουν τους λειτουργούς με δεκάδες ερωτήσεις, κυρίως για το ποιοι είναι οι εξωτερικοί, ανεξάρτητοι αξιολογητές του προϊόντος, ποια είναι τα κριτήρια για την έγκριση χρηματοδότησης καινοτόμων προϊόντων και ποιος είναι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο θέμα του ελέγχου των προτάσεων που υποβάλλονται. Ενδεικτικό της «μοναδικότητας» της συνεδρίας αυτής, ήταν το γεγονός ότι τα ονόματα των δύο αξιολογητών, (και οι δύο είναι καθηγητές Πανεπιστημίων, ο ένας στο Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού και ο άλλος στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικού), αποκαλύφθηκαν στους βουλευτές από τους λειτουργούς, μόνο αφού ζητήθηκε η αποχώρηση των δημοσιογράφων και των κοινοβουλευτικών συνεργατών, από την αίθουσα της συζήτησης. «Στα 17 χρόνια που είμαι στη Βουλή, μόνο τρεις φορές το πολύ, συνέβη το πρωτοφανές, να εκκενωθεί αίθουσα από δημοσιογράφους και κοινοβουλευτικούς συνεργάτες, για πολύ σημαντικά θέματα», σχολίασε δηκτικά ο βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Συνεργασία Πολιτών Γιώργος Περδίκης.

Καινοτομία, αντίκτυπος, ικανότητα, χρόνος

Απαντώντας στις σχετικές ερωτήσεις, ο λειτουργός Νίκος Ιωάννου, είπε ότι  «σύμφωνα με τη διαδικασία, την κάθε πρόταση βαθμολογούν δύο αξιολογητές, ο ένας τεχνικός και ο άλλος επιχειρηματικός. Τα τέσσερα βασικά κριτήρια είναι α) η καινοτομία, β) ο αντίκτυπος του έργου στην κοινωνία, γ) η ικανότητα της επιχείρησης να πραγματοποιήσει αυτό το έργο και δ) ο χρόνος, το προσωπικό και ο εξοπλισμός που υπάρχει, μέχρι το προϊόν να υλοποιηθεί και τοποθετηθεί στην αγορά». Ο δεύτερος λειτουργός, Χρίστος Φωτιάδης, σχολίασε ότι «τα τελευταία 20 χρόνια εγκρίθηκαν χιλιάδες αιτήσεις και πρώτη φορά προέκυψε θέμα σεξισμού. Μόλις προέκυψε το θέμα, εμείς στείλαμε επιστολή στον Γενικό Εισαγγελέα αν όντως αυτό το προϊόν προσβάλλει τα ήθη, σύμφωνα με τον νόμο περί Ισότητας των Φύλων».

Στο θέμα τοποθετήθηκε με γραπτή δήλωση και η παρευρισκόμενη Αναπληρώτρια Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, Θέα Πιερίδου: «Οι πόροι των Διαρθρωτικών Ταμείων», ανέφερε, «διατίθενται στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης βάσει των αρχών της κοινής διαχείρισης και της επικουρικότητας. Τα κράτη μέλη είναι αρμόδια για τη διαχείριση, την εφαρμογή, παρακολούθηση και τον έλεγχο όλων των χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ προγραμμάτων. Δεν είναι στις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να έχει λόγο στην επιλογή των έργων που θα χρηματοδοτηθούν. Το συγκεκριμένο έργο επιλέχθηκε μεταξύ άλλων προτάσεων για τη χρηματοδότηση στο πλαίσιο του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας και Τουρισμού, για στήριξη της καινοτομίας στις επιχειρήσεις. Η Επιτροπή κατανοεί πλήρως και συμφωνεί ότι το σχέδιο του προϊόντος, μπορεί να θεωρηθεί σεξιστικό και εκφράζει τη θλίψη της για το γεγονός ότι χρηματοδοτικοί πόροι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν χρησιμοποιηθεί για υλοποίηση αυτού του έργου».

«Δεν έχουν σημασία τα ονόματα»…

Για την ιστορία σημειώνουμε ότι το θέμα εντόπισε αρχικά το Γυναικείο Κίνημα της ΠΟΓΟ, από τις 5 Σεπτεμβρίου 2018, όπως επεσήμανε η Γενική Γραμματέας του Κινήματος, βουλευτίνα του ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά, που διερωτήθηκε «κατά πόσο ο σεξισμός και η χυδαία υποτίμηση και εμπορευματοποίηση του σώματος και της υπόστασης της γυναίκας, μπορεί να πάρει τη μορφή της επιχειρηματικής καινοτομίας». Σε δήλωσή της μετά τη συνεδρία, είπε ότι «με πολλή συσκότιση στο τέλος, ακούσαμε τα ονόματα. Δεν έχουν σημασία τα ονόματα, όμως η πορεία θα δείξει, κατά πόσο πραγματικά δεν έχει σημασία, ποιοι είναι οι αξιολογητές». Η επίσης βουλευτίνα του ΑΚΕΛ Ευανθία Σάββα, μίλησε για «παραχάραξη του όρου καινοτομία», ενώ η τρίτη βουλευτίνα του κόμματος στην Επιτροπή,  Ειρήνη Χαραλαμπίδου, πολύ πιο έντονη,  δήλωσε ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία κατέβαλε ένα ποσόν, που είναι άγνωστο πώς εγκρίθηκε και τοποθετήθηκε το έμβλημα της Κυπριακής Δημοκρατίας στα οπίσθια ενός ουροδοχείου, που προσβάλλει τον κάθε άνθρωπο σε αυτό τον τόπο. Με εξέπληξε που η μητέρα του καλλιτέχνη, που είναι ανώτατο στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος, υποστήριξε την απόφαση, γιατί μας είπε ότι ήταν έργο τέχνης και άρα εμείς οι αδαείς από έργα τέχνης, διαμαρτυρηθήκαμε για ένα ζήτημα που δεν υφίσταται!». Από το ΔΗΚΟ η βουλευτίνα Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, εξέφρασε την άποψη ότι «η διαδικασία και το συγκεκριμένο προϊόν, έχει προσβάλει και έχει κάνει ρεζίλι όλη την κυπριακή κοινωνία, το κράτος και τον κάθε Κύπριο πολίτη ξεχωριστά».

Αντιφάσεις μιας συντεταγμένης Πολιτείας…

Στη δική της παρέμβαση, η Επίτροπος Ισότητας Ιωσηφίνα Αντωνίου αναφέρθηκε στις ενέργειες του Γραφείου της, με ανακοίνωση στον Τύπο και με επιστολή στο Υπουργείο Εμπορίου, μόλις επισημάνθηκε το ηλεκτρονικό διαφημιστικό σποτ του προϊόντος αυτού. «Συμμερίζομαι  την οργή και την αγανάκτηση όλων όσων έχουν μιλήσει», είπε και πρόσθεσε: «Η ένταξη της διάστασης του φύλου σε οποιεσδήποτε αποφάσεις από υψηλόβαθμα στελέχη ή άλλους λειτουργούς της Κυπριακής Δημοκρατίας, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Στο Στρατηγικό Σχέδιο για την Ισότητα μεταξύ Ανδρών και Γυναικών, αναφέρεται ρητά σαν στόχος προτεραιότητας, η ένταξη της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές της Κυπριακής Δημοκρατίας». Η Επίτροπος μίλησε χαρακτηριστικά, για «αντίφαση σε μια συντεταγμένη Πολιτεία, όπου λαμβάνονται αποφάσεις από τη μια και από την άλλη υπηρεσίες του ίδιου του κράτους, δεν λαμβάνουν υπόψη τις αρχές που το ίδιο το κράτος διακηρύττει».

«Από πολλά στάδια, χέρια και μάτια»…

Σε δήλωσή της μετά τη συνεδρία, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, βουλευτίνα του ΔΗΣΥ Στέλλα Κυριακίδου, τόνισε μεταξύ άλλων ότι «αφού αυτό το έργο αφορά χρηματοδότηση και έχει το έμβλημα της Κυπριακής Δημοκρατίας, οφείλουν άμεσα να μας απαντήσουν σε μια βδομάδα από το Υπουργείο Εμπορίου, ώστε να μας επιστραφούν τα χρήματα, να μην υπάρξει χρηματοδότηση και να αφαιρεθεί το έμβλημα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το λυπηρό για μένα ως Πρόεδρος της Επιτροπής, είναι η διαπίστωση ότι η έγκριση αυτού του προϊόντος, πέρασε από πολλά στάδια και από τα μάτια πολλών λειτουργών και στο Υπουργείο Εμπορίου και σε άλλες υπηρεσίες και φαίνεται ότι δεν πέρασε από το μυαλό κανενός, ότι είναι ένα προϊόν που θίγει την αξιοπρέπεια της γυναίκας και είναι σεξιστικό, προάγοντας ένα έμφυλο ρατσισμό. Για μας ως Επιτροπή, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι παραβιάζεται η νομοθεσία που αφορά την ισότητα των φύλων». Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και η τοποθέτηση του Γιώργου Περδίκη, που μίλησε για «νοσηρή φαντασία» των δημιουργών του έργου και σχολίασε ότι  «υπάρχει απάντηση στο ερώτημα της Στέλλας Κυριακίδου, πώς αυτή η αίτηση, πέρασε από τόσα πολλά χέρια και μάτια και τελικά κανένας δεν είδε ότι παραβιάζει νομοθεσίες του ίδιου του κυπριακού κράτους. Η απάντηση είναι πολύ απλή – γιατί είχε ισχυρό κομματικό μέσο. Διότι κάποιοι από το κυβερνών κόμμα, αφού σχετίζονται με πρόσωπα του Πολιτικού Γραφείου του ΔΗΣΥ, έσπρωχναν συστηματικά την προώθηση αυτής της αίτησης, για χρηματοδότηση. Το θέμα έχει πάρει μεγάλη έκταση και λόγω των χειρισμών των κρατικών υπηρεσιών, υπήρξε διεθνής διασυρμός της Κύπρου. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος, από την απόσυρση της χρηματοδότησης και των εμβλημάτων της ΕΕ και της Κυπριακής Δημοκρατίας από την προβολή του προϊόντος και να διασφαλιστεί ότι δεν θα το δούμε σε κρατικά ιδρύματα – και αυτό είναι ευθύνη των αρμοδίων». Ανακοίνωση στο ίδιο πνεύμα, εξέδωσε την ίδια μέρα, η παρευρισκόμενη στη συνεδρία της Βουλής, Αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου της Συμμαχίας Πολιτών Ρένα Γιαβάση, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει να απαιτήσει πίσω τα χρήματα που διέθεσε για το εν λόγω ουροδοχείο και αποσυρθεί από χορηγός του». Εξάλλου, η επίσης παρευρισκόμενη στη συνεδρία Αλεξία Σακαδάκη, ζήτησε εκ μέρους της Γυναικείας Κίνησης Οικολόγων, «να απαιτηθεί η επιστροφή της χρηματοδότησης και να αφαιρεθεί το έμβλημα της Κυπριακής Δημοκρατίας από το εν λόγω «έργο». Καλούμε το Υπουργείο Εμπορίου και το Υπουργείο Οικονομικών να διορθώσουν το λάθος τους, αποκαθιστώντας τον σεβασμό στην αξιοπρέπεια της γυναίκας, που αποτελεί θεσμική υποχρέωση της Πολιτείας».

Οι βουλευτίνες του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδου, Ευανθία Σάββα και Σκεύη Κουκουμά, στη διάρκεια της συζήτησης.

Η Επίτροπος Ισότητας Ιωσηφίνα Αντωνίου και η Αναπληρώτρια Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, Θέα Πιερίδου, στη συνεδρία της 29ης Οκτωβρίου 2018.

Το επίμαχο, πολυσυζητημένο  έργο.

Φώτο: Από αριστερά  οι λειτουργοί του Υπουργείου Εμπορίου Νίκος Ιωάννου και Χρίστος Φωτιάδης, απαντούν στις καταιγιστικές ερωτήσεις των βουλευτών.