Αδιαπραγμάτευτη η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Εκστρατεία για τα 70 χρόνια από την υπογραφή της Οικουμενικής Διακήρυξης του ΟΗΕ

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

«Είναι αδιαπραγμάτευτη η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μακρύς ο δρόμος  προς την κατεύθυνση του πλήρους σεβασμού τους», τόνισε η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Μαρία Στυλιανού Λοττίδη σε εκδήλωση στη Λευκωσία, την Τετάρτη 5 Δεκεμβρίου 2018 που διοργανώθηκε με τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων στο θέμα αυτό. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκστρατείας του Γραφείου της Επιτρόπου με σειρά δράσεων σε όλη την Κύπρο, μέχρι την 21η Δεκεμβρίου, για τα 70 χρόνια από την υπογραφή της Οικουμενικής Διακήρυξης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, στις 10 Δεκεμβρίου 1948, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού. Συντονίστρια της εκδήλωσης ήταν η λειτουργός του Γραφείου της Επιτρόπου, Νιόβη Γεωργιάδη.

Ένα δικαίωμα που έχασε το νόημά του

«Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι υποχρέωση όλων μας και η προστασία τους απαιτεί τη συνδρομή και τη στήριξη της ίδιας της κοινωνίας», τόνισε στο χαιρετισμό της η Επίτροπος. Σημείωσε πως «70 χρόνια μετά, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών δεν έχει αναπτυχθεί στον απαραίτητο βαθμό και ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς», προσθέτοντας ότι «η διδασκαλία και η παιδεία παραμένουν τα απαραίτητα εργαλεία στη καλλιέργεια και ανάπτυξη του σεβασμού τους». Η Επίτροπος στάθηκε ιδιαίτερα στην  παραβίαση των δικαιωμάτων των γυναικών, των προσφύγων και μεταναστών, των παιδιών, των ατόμων τρίτης ηλικίας και των ατόμων με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό, τονίζοντας ότι «ο κάθε άνθρωπος θα πρέπει να συνειδητοποιήσει πως τα ανθρώπινα δικαιώματα αφορούν όλους και τον καθένα μας ξεχωριστά, επηρεάζοντας το κάθε επίπεδο της ζωής μας». Στη δική της εισήγηση η Αντιπρόσωπος της Υπάτης Αρμοστείας για τους Πρόσφυγες στην Κύπρο (UNHCR) Katja Saha ανέφερε πως περισσότεροι από 68,5 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο το κόσμο αυτή τη στιγμή έχουν χάσει τις εστίες τους, λόγω βίαιων συγκρούσεων ή οποιασδήποτε άλλης καταπάτησης των ανθρωπίνων τους δικαιωμάτων. Υπέδειξε ότι  «μεταξύ αυτών, 24 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν γίνει πρόσφυγες και σήμερα περισσότερο παρά ποτέ, χρειάζονται την αλληλεγγύη και την έμπρακτη υποστήριξή μας. Σήμερα – είπε μεταξύ άλλων – το κατοχυρωμένο δικαίωμα ασύλου, έχει χάσει πλήρως το νόημά του και η γλώσσα της πολιτικής έχει γίνει αδίστακτη και δίνει χώρο σε εκδηλώσεις ξενοφοβίας, ρατσισμού και άλλων διακρίσεων».

Μη ρωτάς για ποιον κτυπά η καμπάνα…

«Δυστυχώς εξακολουθεί να υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ των λαμπρών κειμένων και της πραγματικότητας», καθώς η ευαισθησία των διεθνών οργανισμών που τάχθηκαν να παρέχουν προστασία στα ανθρώπινα δικαιώματα, είναι ανάλογη με το βαθμό των πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων των ισχυρών κρατών που επηρεάζουν τις αποφάσεις των οργανισμών», επεσήμανε στον χαιρετισμό του ο Νίκος Χαραλάμπους πρώτος Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Κύπρο (από το 1991-1998). Σε μια συνοπτική αποτίμηση της μέχρι σήμερα πορείας στον τομέα της διεθνούς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων, στις «μαζικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εγκλήματα πολέμου από την Τουρκία στην Κύπρο, που έχουν διαπιστωθεί από αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που παραγνωρίζονται με υποκρισία και ποντιοπιλατισμό από την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης». Μίλησε ακόμα για «το θέαμα των απελπισμένων προσφύγων που αποτελεί πλήγμα για τον πολιτισμό μας, για τα εκατομμύρια ανθρώπων διεθνώς που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας και για τα περίπου ένα δισεκατομμύριο παιδιά της γης που μαστίζονται από πείνα, ασθένειες και στερήσεις». Αναφέρθηκε «στα παιδιά ενός κατώτερου θεού που παίρνουν το δρόμο της προσφυγιάς και της μετανάστευσης με τους γονείς τους και για τα οποία οι λέξεις «ελευθερία», «δημοκρατία», και «ανθρώπινα δικαιώματα», ή τους είναι άγνωστες, ή ηχούν σαν εμπαιγμός. Πρέπει – πρόσθεσε – να γίνουν πολλά σε παγκόσμια κλίμακα, για να πραγματοποιηθούν οι οραματισμοί των συντακτών της Διακήρυξης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Ο δρόμος που καλούμαστε να διανύσουμε είναι μακρύς…για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή. Θέλει πρώτα να αγκαλιάσουμε με έμπρακτη αγάπη και αλληλεγγύη τους μη προνομιούχους συνανθρώπους μας. Εύχομαι να έρθει κάποτε η μέρα που θα κατευθύνουν τη ζωή μας τα πιο κάτω αξέχαστα λόγια που έγραψε πριν περίπου 400 χρόνια ο Άγγλος ποιητής John Donne, ότι «ο θάνατος κάθε ανθρώπου με ελαττώνει, γιατί ανήκω στην ανθρωπότητα και γι’ αυτό μη ρωτάς για ποιον κτυπά η καμπάνα – κτυπά για σένα».

Μειονεκτεί ο Συνήγορος, έναντι του Επιτρόπου…

Ενδιαφέρουσα ήταν και η τοποθέτηση του Ανδρέα Λοβέρδου Αναπληρωτή Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Δικηγόρου Αρείου Πάγου, που έκανε σύγκριση του θεσμού του Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, με τον αντίστοιχο θεσμό του Συνηγόρου του Πολίτη στην Ελλάδα. Μίλησε για τον εξωδικαστικό έλεγχο που ασκεί ο θεσμός αυτός, «ώστε να αποκλείεται η διαπλοκή» και παρατήρησε ότι «στην Ελλάδα μειονεκτεί ο δικός μας έλεγχος του Συνηγόρου, έναντι του ελέγχου που ασκεί στην Κύπρο η Επίτροπος Διοικήσεως», αναφερόμενος μάλιστα σε δύο πρόσφατες, συγκεκριμένες αποφάσεις της κυρίας Λοττίδη, «που εφαρμόζονται», όπως είπε. «Χρειάζεται», πρόσθεσε, «οι εργασίες του Συνηγόρου του Πολίτη να είναι ανοικτές στην κοινωνία, γιατί μόνο η πίεση της κοινωνίας οδηγεί σε θετική κατάληξη. Αν είναι απομονωμένος ο Συνήγορος και δεν ακούγεται το έργο του, δεν υπάρχει η πίεση εκείνη που εξαναγκάζει τη Διοίκηση και την Εκτελεστική Εξουσία να προσαρμοστεί». Είπε χαρακτηριστικά ότι «στην Ελλάδα πολλές φορές τα κυβερνώντα κόμματα δεν δέχονται τις αποφάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, ή τις αποσιωπούν, επειδή δεν συμφέρει στην τρέχουσα εξουσία, αλλά αυτό είναι θανατηφόρο για την ευτυχή κατάληξη των ενεργειών του Συνηγόρου του Πολίτη». Τοποθέτηση στην εκδήλωση, έκανε και ο επίσης εξ Ελλάδος Ανδρέας Δημητρόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Νομικής Σχολής Αθηνών, Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στο πάνελ ήταν και ο Νομικός Αχιλλέας Δημητριάδης, Πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωµάτων του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, που αναφέρθηκε στο θέμα του δικαιώματος της ατομικής προσφυγής ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και μίλησε για τις περιπτώσεις που καταχωρήθηκαν προσφυγές εναντίον της Τουρκίας, όπως η υπόθεση Λοϊζίδου εναντίον Τουρκίας και οι αποζημιώσεις που κλήθηκε να καταβάλλει η χώρα αυτή.

Αθρόα ήταν η προσέλευση στην εκδήλωση, που έγινε σε αίθουσα του Υπουργείου Οικονομικών.

Από την παρέμβαση της Επιτρόπου Μαρίας Λοττίδη.

Φώτο: Στο πάνελ της εκδήλωσης, από αριστερά Αχιλλέας Δημητριάδης, Ανδρέας Δημητρόπουλος, Νίκος Χαραλάμπους, Ανδρέας Λοβέρδος και Μαρία Στυλιανού Λοττίδη.