Ανδρέας Βύρας: «Οι τοπικές αυτοδιοικήσεις να γίνουν μικρές κυβερνήσεις»

Τι ακριβώς θα σημαίνουν οι μεταρρυθμίσεις στην τοπική αυτοδιοίκηση, που προτείνει η Ένωση Δήμων; Θα επηρεαστούν οι μικροί Δήμοι, τα κοινοτικά συμβούλια και κατεπέκταση οι πολίτες; Ο Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων, ο Δήμαρχος Λάρνακας, Ανδρέας Βύρας μιλά στην «24» για το νέο μοντέλο τοπικής αυτοδιοίκησης, έτσι όπως το εισηγείται η Ένωση Δήμων.

Της Γιώτας Δημητρίου

Κύριε Βύρα, ως πρόεδρος της Ένωσης Δήμων θα θέλαμε να μας εξηγήσετε καταρχάς τι θα σημαίνουν για τους απλούς πολίτες οι συνενώσεις/ συγχωνεύσεις Δήμων. Αρκετός κόσμος δεν έχει ακόμη καταλάβει, υπάρχει μια ασάφεια στην κοινωνία ως προς τις μεταρρυθμίσεις….

Καταρχάς αυτό που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν σημαίνει μόνο συγχωνεύσεις/συνενώσεις και κακώς πάει μόνο εκεί το μυαλό μας όταν ακούμε γι αυτές τις μεταρρυθμίσεις. Οι συγχωνεύσεις, συνενώσεις, είναι ένα θέμα το οποίο αφορά την μεταρρύθμιση.
Όταν λέμε μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης εννοούμε ότι οι Δήμοι πρέπει να διορθωθούν. Πολλά από τα καλώς έχοντα, πολλές από τις αδυναμίες που υπάρχουν σήμερα, να τις ξεπεράσουμε. Άρα, ο πρώτος στόχος που έχουμε μέσα στα πλαίσια της μεταρρύθμισης είναι η οικονομική αυτονομία και η οικονομική βιωσιμότητα των
δήμων.

Σήμερα δεν υπάρχει οικονομική αυτονομία και οικονομική βιωσιμότητα των δήμων;

Σήμερα εξαρτόμαστε σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό από την κρατική χορηγία. Κάθε φορά που εκλέγεται μια νέα κυβέρνηση ή ανάλογα με τους στόχους του Υπουργού Οικονομικών μειώνεται ή αυξάνεται η χορηγία (συνήθως μειώνεται). Με αποτέλεσμα η τοπική αυτοδιοίκηση, που είναι μια διοίκηση η πιο κοντινή στον πολίτη, που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα του, την ποιότητα ζωής του, να αναμένει από τα πλάνα και τους προϋπολογισμούς του κράτους. Και να έρχεται ο εκάστοτε Υπουργός Οικονομικών ή εκάστοτε κυβέρνηση και να αυξάνει ή να μειώνει την κρατική χορηγία
και να μένουν εκτεθειμένοι οι Δήμοι….

Εκτεθειμένοι;

Ναι, να μην μπορούν να εκτελέσουν κάποιες βασικές τους υποχρεώσεις έναντι των πολιτών. Σε καμία άλλη χώρα η τοπική αυτοδιοίκηση, ως μια μορφή εξουσίας, δεν εξαρτάται από την πολιτική της εκάστοτε κυβέρνησης για τα λεφτά που θα πάρει. Σε
όλες τις άλλες χώρες υπάρχει αυτονομία. Υπάρχει ένα συγκεκριμένο ποσοστό πάνω στον προϋπολογισμό του κράτους που πάει στην τοπική αυτοδιοίκηση. Μεγαλώνει ο προϋπολογισμός του κράτους;
Μεγαλώνει και η συνεισφορά στην τοπική αυτοδιοίκηση. Έχει πρόβλημα το κράτος και μειώνεται ο προϋπολογισμούς του; Μειώνεται και η συνεισφορά στην τοπική αυτοδιοίκηση. Αλλά, υπάρχει ένα σταθερό ποσοστό.
Να σας πω ένα παράδειγμα, δεν γίνεται τα τέλη κυκλοφορίας (που δίνονται γι συντήρηση δρόμων κτλ) να πηγαίνουν στο κεντρικό κράτος, αλλά όταν οι Δήμοι χρειάζονται λεφτά για να φτιάξουν τους δρόμους, να εξαρτώνται από το κράτος αν θα μπορέσει να τους
εξασφαλίσει κονδύλια. Πρέπει οι Δήμοι να αποκτήσουν μια οικονομική αυτονομία. Να μην επηρεάζονται ανάλογα με τις αποφάσεις της εκάστοτε κυβέρνησης.

Μα είναι εφικτό κάτι τέτοιο;

Φυσικά! Αυτό γίνεται σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες! Και αυτά είναι που συζητάμε ως Ένωση Δήμων. Οικονομική βιωσιμότητα…Έχουμε Δήμους σήμερα στην Κύπρο που δεν μπορούν να επιβιώσουν! Πρέπει να γίνουν μελέτες, να αποκτήσουν μια
προοπτική οι Δήμοι. Επίσης υπάρχει το θέμα της Διοικητικής αυτονομίας.

Δηλαδή;

Δεν μπορεί σήμερα εγώ ως Δήμος να χρειάζομαι τεχνικούς επειδή έχω αυξημένες άδειες οικοδομής και πολεοδομικές άδειες και για να προσλάβω έστω και έκτακτους τεχνικούς να χρειάζομαι δύο χρόνια!
Δεν γίνεται ολόκληρη η πόλη της Λάρνακας να έχει μόνο έξι τροχονόμους! Μια ολόκληρη πόλη που έχω προβλήματα αστυνόμευσης με τα αυτοκίνητα, με τους ΑμεΑ, με τους πεζούς, να μην μπορώ να προσλάβω τροχονόμους!

Επειδή πρέπει να εγκριθεί από το Υπουργείο Εσωτερικών….

Όχι μόνο! Από το Υπουργείο Εσωτερικών, από το Υπουργείο Οικονομικών, από το Υπουργικό Συμβούλιο και τη Βουλή!

Για να προσλάβει τροχονόμους ένας Δήμος….Ακούγεται 
εξωφρενικό!
Αυτή είναι η πραγματικότητα που έχουμε σήμερα. Και σας ανέφερα ένα μόνο παράδειγμα, τους τροχονόμους, που αποτελεί και θέμα ασφάλειας.

Ακούγονται πολύ απαρχαιωμένες αυτές οι διαδικασίες…Πότε ήταν η τελευταία φορά που έγιναν μεταρρυθμίσεις στην Ένωση Δήμων της Κύπρου;

Νομίζω πως από το 1986 που έγινε αυτή η μορφή δεν άλλαξε κάτι. Αυτό που λέμε εμείς σήμερα είναι πως οι τοπικές αυτοδιοικήσεις πρέπει να γίνουν πραγματικές τοπικές κυβερνήσεις! Όπως συμβαίνει και στο εξωτερικό, όπως συμβαίνει σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Αυτός είναι ο κύριος στόχος της μεταρρύθμισης. Πρέπει να δοθούν καινούριες εξουσίες στους Δήμους.

Όπως;
Όπως πχ κοινωνική πολιτική. Ποιος ξέρει καλύτερα από τους ίδιους τους Δήμους ποιες γειτονιές του Δήμου έχουν προβλήματα; Έχει γνώση ο λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας στη Λευκωσία ποιες περιοχές της Λάρνακας έχουν προβλήματα; Ή ποιοι χρειάζονται στήριξη;
Επίσης, για το πεζοδρόμιο έξω από το σχολείο στη Λάρνακα να πρέπει να αποφασίσει η Λευκωσία αν θα διορθωθεί; 'Ή ένας βασικός δρόμος ή μια λεωφόρος στη Λάρνακα να είναι κάτω από τα Δημόσια έργα και να μην μπορεί ο Δήμος να κάνει τίποτα;



Υπάρχει ένα παράδειγμα, εδώ στη Λάρνακα,να να μας πείτε;
Πολλά παραδείγματα….Η Λεωφόρος Μακαρίου είναι κάτω από τα Δημόσια Έργα. Η Γρίβα Διγενή και η Γρηγόρη Αυξεντίου έχουν τόσες λακκούβες, κάνει ο Δήμος Λάρνακας πρόγραμμα ασφαλτόστρωσης και τους κύριους δρόμους δεν μπορεί να τους διορθώσει διότι εδώ και ένα χρόνο αναμένουμε από τη Λευκωσία το κονδύλι!
Αντιλαμβάνεστε πως αυτό το σύστημα δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Οι μισές αρμοδιότητες να είναι του κεντρικού κράτους και να είμαστε αιχμάλωτοι σε γρανάζια γραφειοκρατίας και κεντρικού κράτους.

Και όλα τα μέλη της Ένωσης Δήμων είστε σύμφωνοι με αυτές τις μεταρρυθμίσεις.

Φυσικά, ναι!

Οι συγχωνεύσεις και συνενώσεις τι θα σημαίνουν;

Κοιτάξετε, είναι γεγονός πως για να γίνουν αυτές οι μεταρρυθμίσεις, να καταφέρεις να γίνεις τοπική κυβέρνηση, πρέπει να έχεις μια μάζα πληθυσμού. Δεν μπορεί ένας Δήμος με 3-4 χιλιάδες κατοίκους να γίνει πραγματική τοπική κυβέρνηση.
Επίσης σήμερα έχουμε Δήμους με 3-4 υπαλλήλους, χωρίς τεχνικές υπηρεσίες, χωρίς λογιστήριο, κτλ, αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι επιβάλλονται οι συνενώσεις διότι θα δυναμώσουν οι τοπικές αυτοδιοικήσεις και θα εξοικονομήσουμε λεφτά.
Ως Ένωση Δήμων λέμε πως πρέπει να γίνουν οι συγχωνεύσεις, συνενώσεις, αλλά δεν πρέπει γίνουν ούτε βίαια, ούτε βεβιασμένα. Επίσης είναι σημαντικό και ο τρόπος ο οποίος θα εφαρμοστούν οι συνενώσεις/συγχωνεύσεις.

Αν πχ ενωθεί Λάρνακα, Δρομολαξιά και Λιβάδια, θα μπορεί η Δρομολαξιά και τα Λιβάδια να νιώθουν σιγουριά ότι θα έχουν φωνή ή η φωνή θα είναι μόνο του Δημάρχου Λάρνακας που είναι ο πιο μεγάλος από τους τρεις Δήμους;

Θα υπάρχει εξασφαλισμένη εκπροσώπηση των Λιβαδιών και της Δρομολαξιάς ως Δημοτικό Διαμέρισμα, στο ενιαίο δημοτικό συμβούλιο. Επίσης θα υπάρχει αντιδήμαρχος σε κάθε δημοτικό διαμέρισμα ο οποίος θα έχει την ευθύνη για κάποια τοπικά ζητήματα.
Επίσης θα υπάρχει εγγυημένος προυπολογισμός για κάθε δημοτικό διαμέρισμα. Και θα υπάρχουν αναβαθμισμένες υπηρεσίες.
Αντιλαμβάνεστε βέβαια ότι πολλές από τις ανησυχίες των Δήμων σήμερα θα καθυσυχαστούν μόνο όταν έχουμε μπροστά μας το τελικό μοντέλο διαχείρησης.

Όταν λέτε αναβαθμισμένες υπηρεσίες τι εννοείται;

Υπάρχουν μικροί δήμοι σήμερα που που για να βγάλουν πολεοδομική και οικοδομική άδεια πρέπει να αποταθούν στην επαρχιακή δοίκηση,με ότι συνεπάγεται με αυτό. Για το λογιστήριο τους αγοράζουν υπηρεσίες. Με την μεταρρύθμιση που ζητάμε θα υπάρχει
μια πιο ποιοτική ζωή για τους πολίτες, αλλά και για τον κόσμο που εργάζεται στους Δήμους.
Βέβαια, όλα αυτά με την προυπόθεση να εφαρμοστούν σωστά οι μεταρρυθμίσεις.

Μέχρι στιγμής ποια είναι η θέση του Υπουργού εσωτερικών στις μεταρρυθμίσεις που έχετε εισηγηθεί ως Ένωση Δήμων;

Τις έχει υιοθετήσει, έχει αναλάβει να μιλήσει με άλλους υπουργούς και θα μας ενημερώσει.
Κοιτάξετε, έχει αποφασιστεί εδώ και χρόνια πως το υφιστάμενο μοντέλο έχει σοβαρά προβλήματα και πως δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο.
Βέβαια αυτά που έχουμε πει ως αρχές, πρέπει να τα δούμε στο νομοσχέδιο και στην πράξη.

Πότε αναμένετε από το Υπουργείο να σας δώσει το Προσχέδιο;

Μέχρι το τέλος Ιανουαρίου.


Δηλαδή ενδέχεται οι μεταρρυθμίσεις να ξεκινήσουν μέσα στο 2019;

Ναι. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος ότι θα ξεκινήσουμε μέσα στο 2019. Αλλά θα υπάρξει ένα μεταβατικό στάδιο.

Όσον αφορά τα Κοινοτικά Συμβούλια;

Η κυβέρνηση θέλει να διαχωρίσει τα κοινοτικά συμβούλια από τους Δήμους. Εμείς ως Ένωση Δήμων διαφωνούμε. Δεν μπορεί να υπάρχουν 2 κατηγοριών πολίτες. Δηλαδή αν κατοικείς σε Δήμο είσαι Α κατηγορίας και αν κατοικείς σε κοινότητα είσαι Β κατηγορίας! Εμείς λέμε πως δεν πρέπει να αποκλείονται συνενώσεις Δήμων με Κοινότητες. Ή ακόμη και συνενώσεις κοινοτήτων οι οποίες θα μπορούν να κάνουν ένα Μεγάλο Δήμο. Δυστυχώς το Υπουργείο δεν είναι θετικό σε αυτή την εισήγηση μέχρι στιγμής.

Εν κατά κλείδι κ. Βύρα, ο στόχος είναι να γίνουν οι τοπικές αυτοδιοικήσεις μικρές κυβερνήσεις.
Ναι. Έτσι θα μπορέσουμε να διεκδικήσουμε περισσότερες υπηρεσίες και εξουσίες από το κεντρικό κράτος. Επαναλαμβάνω, αυτό συμβαίνει και στο εξωτερικό.