Η γυναίκα του Καίσαρα και οι Πόντιοι Πιλάτοι στο Δικαστικό σκάνδαλο

Της Αλεξίας Καφετζή

Τη φράση «Η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια, πρέπει και να φαίνεται τίμια» την είπε ο ίδιος ο Καίσαρας όταν ρωτήθηκε από το Δικαστήριο γιατί χώρισε την σύζυγο του Πομπηία, μετά που δεν αποδείχθηκαν στοιχεία για μοιχεία με τον  νεαρό Πόπλιο.  Δηλαδή, ο Καίσαρας αξίωσε από την γυναίκα του να είναι υπεράνω υποψίας.

Η φράση αυτή χρησιμοποιείται κατά κόρον μέχρι και σήμερα ειδικότερα στις περιπτώσεις όπου αφορά άτομα με αξιώματα όπως δικαστές, πολιτικούς, αξιωματούχους της κυβέρνησης, άτομα σε διάφορα κέντρα λήψεως αποφάσεων κλπ, οι οποίοι έχουν θέσεις κλειδιά και αποφασίζουν για σημαντικά θέματα. Ειδικότερα εφαρμόζεται στο κριτήριο της αμεροληψίας μίας δίκης όπου, το κριτήριο της αμεροληψίας δικαστή είναι αντικειμενικό και αντιστοιχεί προς την αρχή του Αγγλικού Δικαίου ότι “η δικαιοσύνη πρέπει όχι μόνο να γίνεται, αλλά πρέπει να φαίνεται ότι γίνεται”. Σε πολλές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) τονίσθηκε ότι αυτό που διακυβεύεται είναι η εμπιστοσύνη που τα δικαστήρια σε μια δημοκρατική κοινωνία πρέπει να εμπνέουν στο κοινό, και, πάνω απ’ όλα, σ’ ό,τι αφορά ποινικές διώξεις.

Το σημαντικό στοιχείο είναι κατά πόσο η αμφιβολία ως προς την αμεροληψία μπορεί να δικαιολογηθεί αντικειμενικά. Σε περίπτωση που υπάρχει νόμιμη αμφιβολία ως προς την αμεροληψία του δικαστή, αυτός πρέπει να αποσυρθεί από την υπόθεση και μάλιστα να αυτοεξαιρείται, δηλαδή από μόνος του. Το κριτήριο για την εξαίρεση Δικαστή είναι η δημιουργία δικαιολογημένης εντύπωσης ύπαρξης πραγματικής πιθανότητας προκατάληψης από το Δικαστή στο νου του μέσου εχέφρονα πολίτη, ο οποίος γνωρίζει όλα τα γεγονότα.

Οι αποκαλύψεις

Στο δικαστικό σκάνδαλο που ξέσπασε με αφορμή τις πρόσφατες αποκαλύψεις του δικηγόρου κ. Νίκου Κληρίδη, αλλά και τις δημόσιες τοποθετήσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, των εμπλεκομένων δικηγόρων και του ίδιου του Γενικού Εισαγγελέα ταιριάζει «γάντι» αυτή η φράση.

Δεν θα επαναλάβουμε αυτά που αναφέρθηκαν, τα οποία όλοι ακούσαμε απλά θα θέλαμε να τονίσουμε ότι τα γεγονότα που ανάφερε ο κ. Νίκος Κληρίδης επιβεβαιώθηκαν πλήρως και μπορούν να αποτελέσουν ασφαλές υπόβαθρο κριτικής και συμπερασμάτων. Επιγραμματικά αναφέρουμε ότι συγκεκραμένοι Δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου καταδέχθηκαν να λάβουν μέρος σε πολύ σοβαρές Δικαστικές Υποθέσεις που αφορούν στο Τραπεζικό Σκάνδαλο, με το δικηγορικό γραφείο που κέρδισε να είναι αυτό που εργάζονται ως δικηγόροι τα παιδιά των ίδιων των Δικαστών που αποφάσισαν. Μάλιστα, το εν λόγω δικηγορικό γραφείο, είχε συμβιβάσει πριν τις αποφάσεις αυτές υπόθεση αξιογράφων προς όφελος της οικογένειας ενός εκ των Δικαστών και συγκεκριμένα του Προέδρου του Ανωτάτου, ενώ το εν λόγω δικηγορικό γραφείο ήταν αντίδικος των δικηγόρων που διόρισε η οικογένεια του Δικαστή.

Τα εύλογα συμπεράσματα

  1. Προκύπτει τουλάχιστον θέμα πραγματικής μεροληψίας των Δικαστών του Ανωτάτου και μάλιστα στις υποθέσεις που αφορούσαν στο Τραπεζικό σκάνδαλο οι οποίες οδήγησαν στην απαλλαγή των κατηγορουμένων και γενικότερα σε ατιμωρησία.
  2. Οι ίδιοι οι Δικαστές καταδέχθηκαν να λάβουν μέρος σε δίκη κάτω από συνθήκες που επέβαλλαν την αυτοεξαίρεσή τους.
  3. Οι Δικαστές εσφαλμένα μετάθεταν το βάρος του αιτήματος εξαίρεσης τους στους ίδιους τους δικηγόρους – αντιδίκους του δικηγόρου που δουλεύουν τα παιδιά των δικαστών, ασκώντας τους προφανώς αθέμιτα πίεση και το δίλημμα εάν θα τολμήσουν τα το θέσουν.
  4. Οι Δικαστές με τις δημόσιες τοποθετήσεις τους και με την στάση του παρουσιάζονται ως «άτρωτοι» και με υπεροψία, κάτι το οποίο δεν πρέπει να χαρακτηρίζει κανένα πρόσωπο που ασκεί δικαστική εξουσία και αποφασίζει για το μέλλον ανθρώπων.
  5. Κλονίστηκε συθέμελα η εμπιστοσύνη του κοινού προς τα Δικαστήρια εξ’ υπαιτιότητας μάλιστα των ίδιων των Δικαστών στην ανώτατη βαθμίδα.

Οι Πόντιοι Πιλάτοι

Ο τίτλος παραπέμπει ξεκάθαρα στην στάση ουδετερότητας που κρατούν η Κυβέρνηση, ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Υπουργός Δικαιοσύνης αλλά και ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος για το θέμα. Η στάση τους είναι αδιανόητη αλλά και ύποπτη. Η σοβαρότητα του θέματος επιβάλλει να τοποθετηθούν ξεκάθαρα. Το θέμα που προέκυψε δεν είναι θέμα απλής αντιπαράθεσης δικηγορών ή δικηγόρων με το Ανώτατο Δικαστήριο. Το περί δικαίου αίσθημα και η δημοκρατία δικαιολογημένα έχουν εξευτελιστεί σε απόλυτο βαθμό. Αυτοί που μπορούν και θα έπρεπε να επέμβουν κρατούν ύποπτη στάση ουδετερότητας και προσπαθούν να αποστασιοποιηθούν από το πρόβλημα που τους αφορά άμεσα.

Απαίτηση των πολιτών

Εμείς, ως ελεύθεροι σκεπτόμενοι πολίτες απαιτούμε πλήρη διερεύνηση. Αυτή μπορεί να γίνει μόνο από ερευνητική επιτροπή που θα πρέπει να διορίσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με στελέχωση από εγνωσμένης αξίας Νομικούς και πρώην Δικαστές από το εξωτερικό.

Η εμπλοκή της GRECO, που για όσους δεν γνωρίζουν είναι η Ομάδα Κρατών κατά της Διαφθοράς και ιδρύθηκε το 1999 από το Συμβούλιο της Ευρώπης με σκοπό να παρακολουθεί τη συμμόρφωση των κρατών με τα πρότυπα της οργάνωσης κατά της διαφθοράς, είναι ένα μέτρο το οποίο θα βοηθήσει, αλλά δεν αποτελεί αποτελεσματικό μέτρο, αφού προβαίνει μόνο σε αξιολογήσεις και εισηγήσεις. Μάλιστα, πολλές από τις εκθέσεις της GRECO που έγιναν για την Κύπρο αγνοήθηκαν από την Κυβέρνηση και τους διάφορους φορείς, ενώ περιέχουν σοβαρότατες διαπιστώσεις διαφθοράς.

Επιθυμούμε να τελειώσουμε με την σκέψη του Οδυσσέα Ελύτη:

«Μέσα στη θλίψη της απέραντης μετριότητας, που μας πνίγει από παντού, παρηγοριέμαι ότι κάπου, σε κάποιο καμαράκι, κάποιοι πεισματάρηδες αγωνίζονται να εξουδετερώσουν τη φθορά».