ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟ: Με μυστικότητα φιλελευθεροποίηση στα ΜΟΤ

Τιμές χωρίς έλεγχο στα κέντρα ελέγχου

Του Χαράλαμπου Αντωνιάδη

Εκμεταλλευόμενο το προπέτασμα καπνού που δημιουργήθηκε με τις συζητήσεις για τα αναθεωρημένα τέλη εγγραφής και κυκλοφορίας καινούργιων και μεταχειρισμένων οχημάτων, το Τμήμα Οδικών μεταφορών κατάφερε απαρατήρητα να περάσει από την Βουλή νομοθεσία με την οποία φιλελευθεροποιείται ουσιαστικά η λειτουργία των Κέντρων Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων (ΚΤΕΟ), των γνωστών ΜΟΤ.

Με πρωταγωνιστή τον διευθυντή του Τμήματος Οδικών Μεταφορών Σωτήρη Κωλέτα προωθήθηκε και εγκρίθηκε πρόσφατα νομοθεσία με βάση την οποία αφήνεται ελεύθερη η τιμή χρέωσης για την επιθεώρηση των οχημάτων από τα ΚΤΕΟ.

Ο κ.Κωλέτας εκμεταλλευόμενος την επιπολαιότητα και προχειρότητα με την οποία σε πολλές περιπτώσεις και πολλές φορές ψηφίζουν τα ενώπιον τους νομοσχέδια ή προτάσεις νόμου, αριθμός βουλευτών, έπεισε τη Βουλή και ψήφισε αντίστοιχη νομοθεσία με αριθμό άλλων τροπολογιών που αφορούν τα μηχανοκίνητα οχήματα.

Χαρακτηριστικό της μεθόδου και τρόπου που επιστρατεύτηκε και χρησιμοποιήθηκε για να εγκριθεί η επίμαχη νομοθεσία, είναι το γεγονός ότι εκ των υστέρων υπάρχει κίνηση από πλευράς ορισμένων βουλευτών είτε να επανέλθει η πρότερη νομοθεσία, είτε να τροποποιηθεί σε βαθμό που να ικανοποιεί κάποια μίνιμουμ πλαίσια.

Οι κίνδυνοι

Όπως έχει εγκριθεί η νομοθεσία και που ακόμα δεν έχει εφαρμοστεί, το κάθε ΜΟΤ θα μπορεί να χρεώνει όσα θέλει την κάθε επιθεώρηση του οχήματος. Σήμερα η τιμή επιθεώρησης είναι καθορισμένη από το κράτος και ακολουθείται υποχρεωτικά απ’ όλα τα Κέντρα εξετάσεως. Η τιμή αυτή είναι ορισμένη στα 35 ευρώ ανά όχημα.

Με την ελευθεροποίηση της τιμής εγκυμονεί ο κίνδυνος ακραίου ανταγωνισμού από την μια και από την άλλη ο εξίσου ορατός κίνδυνος εκμετάλλευσης των ιδιοκτητών αυτοκινήτων εκεί όπου δεν λειτουργεί επαρκής αριθμός ΜΟΤ.

Επίσης η ελευθεροποίηση της τιμής επιθεώρησης είναι σίγουρο ότι θα προαγάγει τη φοροδιαφυγή αφού οι ιδιοκτήτες των κέντρων θα αποκρύβουν τα πραγματικά έσοδάτους, τόσο για σκοπούς φόρου εισοδήματος όσο και στον τομέα του Φ.Π.Α.

Επιπλέον, υπάρχει ο σοβαρότερος κίνδυνος της αμελούς πλέον εξέτασης -επιθεώρησης των οχημάτων με προεκτάσεις στον τομέα της ασφάλειας τόσο για τους οδηγούς των οχημάτων αυτών όσο και για τους επιβάτες τους, αλλά και για τους υπόλοιπους χρήστες των δρόμων εποχούμενους και μη.

Στην περίπτωση που εφαρμοστεί η νομοθεσία, ο ανταγωνισμός δυνατό να οδηγήσει σε μείωση των τιμών με ανάλογη πλημμελή εξέταση. Δεν αποκλείεται όμως η ελευθεροποίηση να επιφέρει αύξηση των τελών αφού όπως πολλές φορές έχει αποδείξει η κυπριακή πραγματικότητα για διάφορους λόγους , δεν λειτουργεί στη βάση των νόμων της αγοράς. Παράδειγμα έχουμε τις τιμές των καυσίμων και άλλων αγαθών στις οποίες η ελευθεροποίηση της αγορά όχι μόνο δεν έφερε μείωση στις τιμές αλλά αντιθέτων προέκυψαν αυξήσεις σε βαθμό που να εξετάζεται και το ενδεχόμενο προσυνεννόησης.

Επίσης, όπως αντιλαμβάνεται κανείς και στη μια και στην άλλη περίπτωση η αμελής έγκριση ακατάλληλων προς κυκλοφορία οχημάτων θα αυξήσει τον κίνδυνο τροχαίων δυστυχημάτων. Δεν αποκλείεται πρόσθετα, να αυξηθεί ο αριθμός των οχημάτων που κυκλοφορούν χωρίς την απαραίτητη επιθεώρηση.

Και φοροδιαφυγή

Κοντά σε όλα τα πιο πάνω και όχι ήσσονος σημασίας, είναι και η λεωφόρος που η νέα νομοθεσία ανοίγει για τους εκ φύσεως φοροφυγάδες να επιδοθούν στο αγαπημένος τους χόμπι. Εύκολα με την νομοθετικές πρόνοιες που έχουν εγκριθεί, ο κάθε ιδιοκτήτης ΜΟΤ θα μπορεί να αποκρύβει έσοδα κατά το δοκούν. Το εκπληκτικό είναι ότι όταν υποδείχθηκαν οι σχετικοί κίνδυνοι στον διευθυντή του Τμήματος Οδικών Μεταφορών Σωτήρη Κωλέτα, ο τελευταίος απάντησε με προκλητικό τρόπο και σχεδόν αυτολεξεί ότι: «Αυτό (η φοροδιαφυγή) δεν είναι δουλειά δική μου» και παρέπεμψε στα αρμόδια Τμήματα της Κυβέρνησης για να εισπράξουν VATκαι φόρο εισοδήματος.

Με αυτά τα δεδομένα η νομοθεσία εγκρίθηκε αλλά ωστόσο, δεν εφαρμόστηκε ακόμα για δύο κυρίως λόγους:

Α) Απαιτείται χρόνος για αλλαγή του ηλεκτρονικού συστήματος του Τμήματος Οδικών Μεταφορών και ενδεχομένων ανάλογη προσαρμογή και των συστημάτων των ΜΟΤ. Β)Υπάρχει κίνηση μεταξύ βουλευτών για να ακυρωθεί η νομοθεσία και να επανέλθει η προηγούμενη ή έστω να τροποποιηθεί κατά τρόπο που οι κίνδυνοι αναφέρθηκαν να αίρονται.

Κίνηση για άρση της νομοθεσίας

Η πρωτοβουλία για άρση της νομοθεσίας ανήκει όπως πληροφορούμαστε στην ανεξάρτητη βουλευτή Άννα Θεολόγου. Οι πληροφορίες μας αναφέρουν ότι με την κ. Θεολόγου συντάσσονται η Κοινοβουλευτική ομάδα του ΑΚΕΛ, οι Οικολόγοι – Συνεργασία Πολιτών και η Συμμαχία Πολιτών. Δεν έγινε ακόμα γνωστό ποια στάση θα τηρήσουν τα κόμματα: ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, ΕΛΑΜ και Αλληλεγγύη.

Ήδη ο αριθμός ιδιοκτητών ΜΟΤ, οι πληροφορίες μας μιλούν για 70 από ένα σύνολο 110 περίπου, συνεπικουρούν την προσπάθεια για ακύρωση της σχετικής νομοθεσίας. Έχουν ήδη πραγματοποιήσει σειρά επαφών εκθέτοντας τις θέσεις και τις απόψεις τους και προγραμματίζουν και άλλες. Στους κύκλους των ιδιοκτητών των ΚΤΕΟ υπάρχει ωστόσο ανησυχία για την ευόδωση των προσπαθειών τους. Κι αυτό γιατί κομματικοί παράγοντες δεν απάντησαν εισέτι στο αίτημά τους για συνάντηση. Ανάμεσα σε αυτούς και ο Πρόεδρος της αρμόδιας Επιτροπής Συγκοινωνιών και βουλευτής του ΔΗΚΟ Γιώργος Προκοπίου. Το αίτημα προς τον κ. Προκοπίου έχει υποβληθεί εδώ και καιρό χωρίς ωστόσο αυτός να δώσει θετική ή αρνητική απάντηση, μας ανέφεραν εκπρόσωποι των ιδιοκτητών ΚΤΕΟ. Με τα δεδομένα που υπάρχουν κρίσιμη είναι κυρίως η στάση που θα τηρήσει ο ΔΗΣΥ, μας υποδείκνυαν οι ίδιοι οι εκπρόσωποι, διευκρινίζοντας ότι η κοινοβουλευτική ομάδα του κυβερνώντος κόμματος δεν έχει προς το παρόν φανερώσει τις προθέσεις των μελών τους.

Επιδίωξη της πλειοψηφίας των ιδιοκτητών ΜΟΤ είναι πρωτίστως η ακύρωση της νομοθεσίας για να συνεχίσει να ισχύει η υπάρχουσα νομοθεσία. Δηλαδή να υπάρχει ενιαίο και καθορισμένο τέλος που σήμερα όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω είναι 35 ευρώ. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατόν, το ελάχιστον που μπορεί να ισχύει και να διασφαλίζει τα ισχύοντα σήμερα, για όλους τους ενδιαφερόμενους, -κυβέρνηση, ιδιοκτήτες, ΚΤΕΟ, ιδιοκτήτες οχημάτων, ασφάλεια στους δρόμους- είναι ο καθορισμός ανώτατης και κατώτατης τιμής. Το σύστημα αυτό ισχύει στις πλείστες ευρωπαϊκές χώρες όπως και στην Αγγλία όπου πρωτοκαθιερώθηκε ο μηχανικός έλεγχος των οχημάτων το 1967. Στην Κύπρο μόλις το 2001. Οι Άγγλοι έχουν καθορισμένο κατώτατο τέλος επιθεώρησης τις 50 στερλίνες και ανώτατο τις 80.

Με την υιοθέτηση ανώτατης και κατώτατης τιμής, ανέφεραν οι ιδιοκτήτες ΜΟΤ διασφαλίζεται και ο απαιτούμενος και ζητούμενος ανταγωνισμός , αλλά αποτελεί και ασφαλιστική δικλείδα για το κράτος ως προς την απώλεια εσόδων.

Στο θέμα έχει εμπλακεί και η ΠΟΒΕΚ, παρόλο που εκπροσωπεί μικρό μόνο αριθμό ιδιοκτητών ΚΤΕΟ. Υπολογίζεται ότι ενταγμένοι στην ΠΟΒΕΚ είναι γύρω στους 20. Η ΠΟΒΕΚ έχοντας επίγνωση των δεδομένων, προβαίνει σε παρασκηνιακές διεργασίες για να συνασπίσει τους ιδιοκτήτες ΜΟΤ για δυναμικότερη και αποτελεσματικότερη διεκδίκηση του αιτήματος για διαγραφή της ελευθεροποίησης των τιμών.

Εκπτώσεις και… εκπτώσεις

Στο μεταξύ, οι ζυμώσεις και οι διεργασίες γύρω από το θέμα έφεραν στην επιφάνεια και πολλά τρωτά στην εφαρμογή του συστήματος επιθεώρησης. Σε πηγαδάκια και παρασκηνιακά, γίνεται λόγος για την τακτική συγκεκριμένου αριθμού ΜΟΤ, που γεωγραφικά τοποθετούνται στην ανατολική Κύπρο, να κάνουν εκπτώσεις κυριολεκτικώς και μεταφορικώς, κατά την επιθεώρηση αυτοκινήτων. Με συνοπτικές διαδικασίες και χωρίς τον απαραίτητο λεπτομερή έλεγχο, παρέχουν πιστοποιητικό καταλληλόλητας σε οχήματα που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα δινόταν. Από την άλλη προσφέρουν το πιστοποιητικό αυτό σε κατώτερες της καθορισμένης τιμής των 35 ευρώ. Αυτό γίνεται ως επί το πλείστο σε περιπτώσεις πελατών που διαθέτουν μεγάλο αριθμό αυτοκινήτων, όπως για παράδειγμα ιδιοκτήτες αυτοκινήτων ενοικιάσεως.

Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό στις περιοχές αυτές, ενώ έφτασε και στ’ αυτιά των αρμόδιων τμημάτων.