Άνοιξαν το δρόμο για το Σπίτι της Γυναίκας!

Παρά τις διαφωνίες τους, η Υπουργός Εργασίας, η Επίτροπος Ισότητας και οι εκπρόσωποι γυναικείων οργανώσεων, συμφώνησαν στην αναγκαιότητα της νέας δομής για προστασία των γυναικών θυμάτων βίας

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Το δρόμο προς τη σύσταση και λειτουργία του Σπιτιού της Γυναίκας, μιας πολυθεματικής δομής για προστασία των γυναικών θυμάτων βίας, άνοιξε σε συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στις 25 Φεβρουαρίου 2019, μετά από πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης, η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ζέτα Αιμιλιανίδου, συζητώντας με την Επίτροπο Ισότητας των Φύλων Ιωσηφίνα Αντωνίου και τις εκπροσώπους εμπλεκόμενων κυβερνητικών τμημάτων και γυναικείων οργανώσεων, κομματικών και ανεξάρτητων, παρά τη μεταξύ τους διαφωνία, κυρίως για το όνομα της νέας δομής. Σύμφωνα με την Αναπληρώτρια Πρόεδρο της Επιτροπής, βουλευτίνα του ΔΗΣΥ Μαριέλλα Αριστείδου που προήδρευσε της συνεδρίας, πρόκειται για ένα διεπιστημονικό κέντρο φιλικό προς τα θύματα βίας, όπου επαγγελματίες από διάφορες ειδικότητες και κρατικοί λειτουργοί – κλινικοί ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, ειδικά εκπαιδευμένα μέλη της Αστυνομίας – θα εργάζονται κάτω από την ίδια στέγη για σκοπούς παροχής της κατάλληλης στήριξης στα θύματα και στις οικογένειές τους, με τρόπο που να προάγει τα δικαιώματα και το συμφέρον των θυμάτων και των μελών της οικογένειας τους και συγκεντρώνοντας όλες τις υπηρεσίες του κράτους και των μη κυβερνητικών οργανώσεων για προσφορά εξειδικευμένων υπηρεσιών για τις γυναίκες θύματα. Η δομή αυτή θα καλύψει το κενό που υπάρχει και θα βοηθήσει τα θύματα να βγουν από την απομόνωση, να έχουν νομική εκπροσώπηση και όποιες άλλες υπηρεσίες χρειάζονται για να ξεφύγουν από τον κύκλο της βίας. «Στόχος μας είναι να γίνει ο σχεδιασμός και η κοστολόγηση του έργου, όπως και η  επιμόρφωση όλων των λειτουργών μέχρι τον Ιούνιο 2019 και στο μεταξύ θα ακούσουμε τη γνώμη και τις απόψεις όλων σας, για να φέρουμε το καλύτερο αποτέλεσμα», είπε η Ζέτα Αιμιλιανίδου απευθυνόμενη στις εκπροσώπους των γυναικείων μη κυβερνητικών οργανώσεων που παρευρέθηκαν στη συνεδρία. Η Υπουργός δεν αποκάλυψε ποιος θα διαχειρίζεται τη νέα δομή, περιοριζόμενη να πει ότι «μπορεί κατά 90% να είναι ο Σύνδεσμος για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια (ΣΠΑΒΟ)». Σύμφωνα με τη Μαριέλλα Αριστείδου, θα διοριστεί μια Ad Hoc Επιτροπή αποτελούμενη από τους Υπουργούς Εργασίας, Δικαιοσύνης και Υγείας για εποπτεία των ενεργειών που απαιτούνται για τη λειτουργία του Σπιτιού, ενώ διορίστηκε ήδη ως Συντονίστρια των ενεργειών αυτών η Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια Σουζάνα Παύλου. «Πρωταρχικός μας στόχος είναι να σπάσουμε τη σιωπή των γυναικών θυμάτων βίας» υπογράμμισε η κυρία Αριστείδου.

Αναπαράγει έμφυλα στερεότυπα;

Παρά το ότι όλες οι παρευρισκόμενες χαιρέτισαν την απόφαση για δημιουργία της νέας δομής, οι περισσότερες διαφώνησαν με την ονομασία «Σπίτι της Γυναίκας», με προεξάρχουσα την Επίτροπο Ισότητας των Φύλων, Ιωσηφίνα Αντωνίου. «Η ονομασία αυτή», είπε, «αναπαράγει έμφυλα στερεότυπα και θα ήταν πιο δόκιμος ένας όρος που να παραπέμπει, όχι σε Σπίτι, αλλά σε ένα Κέντρο Διαχείρισης  Θυμάτων από συντεταγμένες υπηρεσίες. Στο θέμα του ονόματος, πολλές φορές οι συμβολισμοί έχουν καθηλώσει τις προσπάθειες για βοήθεια, γιατί σημαδεύουν τα θύματα. Αξίζει να αναφέρω ότι η μόνη χώρα, όπου στο όνομα της δομής αυτής αναφέρεται και η λέξη «Γυναίκα», είναι η Ουαλία – όλες οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και οι ΗΠΑ, αναφέρονται σε Κέντρα Διαχείρισης  Θυμάτων της Βίας».

Έντονη διαφωνία εξέφρασε και η βουλευτίνα του ΑΚΕΛ, Σκεύη Κουκουμά, που ανέφερε ότι «η ονομασία Σπίτι της Γυναίκας κάθε άλλο παρά προστατεύει, ενδυναμώνει και προασπίζεται τα συμφέροντα των γυναικών. Αντιθέτως, στιγματίζει και στοχοποιεί τις γυναίκες που λαμβάνουν υπηρεσίες. Θα πρέπει να γίνει μια δεύτερη σκέψη  στον όρο αυτό – πρόσθεσε – και να ονομαστεί π. χ. Κέντρο Πολυθεματικής Στήριξης Θυμάτων Βίας».

Για ένα χώρο οικειότητας

«Όσον αφορά την ονομασία της νέας δομής και τον ισχυρισμό ότι η λέξη «Γυναίκα» παραπέμπει σε έμφυλα στερεότυπα ή ανισότητες στη σχέση αντρών και γυναικών, να υπενθυμίσω τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών», είπε στην απάντησή της η Υπουργός Εργασίας. «Άρα», πρόσθεσε, «το να χρησιμοποιούμε τη λέξη «Γυναίκα» στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι ακριβώς για να δηλωθεί ότι δεν αφορά άλλες μορφές βίας π. χ. κατά των ηλικιωμένων, που απαιτούν διαφορετική διαχείριση. Εστιάσαμε στη λέξη «Γυναίκα», γιατί θέλουμε να περιλαμβάνει όλες τις μορφές βίας κατά των γυναικών. Επίσης η αναφορά σε «Σπίτι», δεν παραπέμπει σε γκέτο, γιατί τα θύματα δεν θα μένουν μέσα σε αυτό. Αντίθετα η έννοια του «Σπιτιού» θα προσφέρει στη γυναίκα θύμα, την αίσθηση ότι πρόκειται για ένα χώρο σαν το σπίτι της, όπου θα νιώθει οικειότητα. Σε κάθε περίπτωση θα διαβουλευτώ με την Επίτροπο Ισότητας, τις σκέψεις και τις απόψεις της οποίας πάντα σεβόμαστε, για να κάνουμε το καλύτερο και από άποψη ονόματος και από άποψη περιεχομένου. Διαβούλευση θα υπάρξει και με όλες εσάς τις εκπροσώπους των οργανώσεων».

Η Τεχνική Επιτροπή και ο ΣΠΑΒΟ

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση της Σκεύης Κουκουμά για το ποιοι αποτελούν την Τεχνική Επιτροπή για το Σπίτι της Γυναίκας, η κυρία Αιμιλιανίδου αποκάλυψε ότι «με βάση τις αποφάσεις που λήφθηκαν στις 15 Φεβρουαρίου 2019 η Τεχνική Επιτροπή αποτελείται από τη Χαρά Ταπανίδου για το Υπουργείο Εργασίας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, τη Νίκη Ανδρέου για το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, τον Κώστα Βέη για την Αστυνομία, ένα εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας (σ.σ. δεν είχε ορισθεί ακόμα) και τη Σουζάνα Παύλου για τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια. Μετά από άλλη ερώτηση της Σκεύης Κουκουμά, γιατί να μην περιλαμβάνεται και ο ΣΠΑΒΟ στην Τεχνική Επιτροπή, η Υπουργός απάντησε ότι «τυχόν συμμετοχή του ΣΠΑΒΟ στην Επιτροπή, θα δημιουργούσε θέμα σύγκρουσης συμφερόντων, αφού η οργάνωση αυτή επιχορηγείται από το κράτος, με βάση το σχέδιο κρατικών ενισχύσεων που θα χρηματοδοτεί και το Σπίτι της Γυναίκας. Δεν μπορείς να σχεδιάζεις και να κάνεις αίτηση με βάση το σχέδιο κρατικών ενισχύσεων, για να χρηματοδοτείσαι από εκείνο που σχεδίασες», είπε χαρακτηριστικά η κυρία Αιμιλιανίδου. Πρόσθεσε ότι η Τεχνική Επιτροπή θα έχει την πρώτη της συνεδρία στις 28 Φεβρουαρίου 2019 και ότι «την έχουμε εξουσιοδοτήσει να επισκεφθεί και Σπίτια της Γυναίκας στην Ευρώπη, για να δει από κοντά πώς λειτουργούν».

Συμμετείχαν στη συζήτηση

Να σημειώσουμε ότι στην κοινοβουλευτική συζήτηση της 25ης Φεβρουαρίου 2019, συμμετείχαν η Νάσια Διονυσίου από το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Νίκη Ανδρέου από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η Βαλεντίνα Μηνά από τις  Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, ο Κώστας Βέης από την Αστυνομία, η Αλεξία Σακαδάκη από τη Γυναικεία Κίνηση Οικολόγων, η Κρίστη Καραγιάννη από τη Γυναικεία Οργάνωση Κινήματος Αλληλεγγύης, η Ρένα Γιαβάση από τη Γυναικεία Οργάνωση Συμμαχίας Πολιτών, η Κική Πογιατζή και η Μαρίνα Παπαδοπούλου από τον ΣΠΑΒΟ, η Σκεύη Πασιά από την ΠΟΓΟ, η Λία Γεωργιάδου από τον Γυναικείο Όμιλο Πρωτοπορία, η Ρούλα Μαυρονικόλα από τη Γυναικεία Σοσιαλιστική Κίνηση, η Μαρία Αγγελή από το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS), η Ελένη  Καραολή από το Κυπριακό Λόμπι Γυναικών  και η Μαίρη Πύργου από το Ίδρυμα Φημονόη. Μαζί με την Υπουργό Ζέτα Αιμιλιανίδου ήταν ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου της, Χρίστος Μαληκκίδης.

Ο Κώστας Βέης (Αστυνομία), η Νίκη Ανδρέου (Υπουργείο Δικαιοσύνης) και η Σουζάνα Παύλου (Συμβουλευτική Επιτροπή για την Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια), στην κοινοβουλευτική συνεδρία της περασμένης Δευτέρας. Είναι και οι τρεις μέλη της Τεχνικής Επιτροπής για τη σύσταση του Σπιτιού της Γυναίκας, που αναμενόταν να έχει την πρώτη της συνάντηση την Πέμπτη 28 Φεβρουαρίου 2019.

Οι κυρίες του αριστερού χώρου, στη συζήτηση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής – από αριστερά οι βουλευτίνες του ΑΚΕΛ Ευανθία Σάββα και Σκεύη Κουκουμά και η Οργανωτική Γραμματέας της ΠΟΓΟ Σκεύη Πασιά.

Η Αλεξία Σακαδάκη Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας της Γυναικείας Κίνησης Οικολόγων.

Η Μαίρη Πύργου Πρόεδρος του Ιδρύματος Φημονόη.

Φώτο: Μπορεί η Υπουργός Εργασίας Ζέτα Αιμιλιανίδου (αριστερά) και η Επίτροπος Ισότητας Ιωσηφίνα Αντωνίου, στη συνεδρία της 25ης Φεβρουαρίου (από όπου και το στιγμιότυπο), να εξέφρασαν τη μεταξύ τους διαφωνία ως προς την ονομασία «Σπίτι της Γυναίκας», αλλά η συνεργασία τους για τη σύσταση και λειτουργία του, είναι δεδομένη – και απαραίτητη.