Έξω πάμε καλά

Μπορεί στο εσωτερικό μέτωπο η Κυβέρνηση Αναστασιάδη να αντιμετωπίζει σωρό τα προβλήματα, αλλά έξω φαίνεται να πηγαίνει καλά. Ύστερα από τη χτεσινή τριμερή συνάντηση στην Ιερουσαλήμ, υπό τη σκέπη των ΗΠΑ, η κυπριακή Κυβέρνηση βγαίνει σημαντικά ενισχυμένη με βελτιωμένη την εικόνα της. Χαρακτηριστικά είναι ότι στη Λευκωσία τα κόμματα της αντιπολίτευσης, με εξαίρεση το ΑΚΕΛ που τηρεί επιφυλακτική στάση, χαιρέτισαν τα αποτελέσματα της συνόδου στο Ισραήλ.

Του Αντώνη Άσσου

Η τριμερής συνάντηση είχε κύριο θέμα τα ενεργειακά και την ασφάλεια στις έρευνες και τη διοχέτευση των ενεργειακών πόρων, αλλά δεν μπορεί να έχει με τον ένα ή άλλο τρόπο τη σημασία του ακόμα και για τις εξελίξεις στο Κυπριακό.

Δεν είναι μονοσήμαντες οι εξελίξεις

Η προχθεσινή σύνοδος Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ παίρνει άλλες διαστάσεις αφού η παρουσία και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών ΜάικΠομπέο στέλνει ισχυρά μηνύματα, ενώ σηματοδοτεί και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου η οποία φαίνεται να εξελίσσεται σε σημαντικό πόλο ενεργειακών πηγών. Όπως σημείωναν διπλωματικές πηγές μπορεί η Αμερική να έχει τάση αναχωρητισμού από άλλες περιοχές, αλλά η Ανατολική Μεσόγειο την ενδιαφέρει όλως ιδιαιτέρως. Αυτό οφείλεται στην ενισχυμένη παρουσία της Ρωσίας στη Συρία, αλλά και η διείσδυση της Κίνας στην περιοχή της Μέσης Ανατολής αλλά και η επιδίωξη της Γαλλίας σε μια περιοχή που παραδοσιακά ήταν παρούσα. Υποδείκνυαν ωστόσο ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο μονοσήμαντα όσο ορισμένοι θέλουν να τα παρουσιάσουν και ανέφεραν το παράδειγμα της Αιγύπτου που θέλει δικό της ενεργειακό κέντρο. Άρα τόνιζαν τα θέματα που έχουμε μπροστά μας δεν είναι μονοδιάστατα.

Παρούσα η γεωγραφία

Είναι εμφανές ότι η εμπλοκή της Λευκωσίας σε όλες αυτές τις διεργασίες ενισχύει τη θέση της Κύπρου ακόμα και στο Κυπριακό. Πάντως όπως ξεκαθάρισε χτες το πρωί σε δηλώσεις του στο ΡΙΚ ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδηςκαι απαντώντας για τον πιθανόν ρόλο που θα μπορούσε να είχε και η Τουρκία στις εξελίξεις είπε ότι «εμείς δεν αποκλείομε με οποιοδήποτε τρόπο την Τουρκία. Οι συμπεριφορές της είναι που την αποκλείουν. Απουσιάζει γιατί με τη συμπεριφορά της αποκλείει τον εαυτό της», είπε επακριβώς, ενώ με νόημα δήλωσε ότι «δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία»

Για το εάν με τις συνεργασίες που προχωρά η Κύπρος με τις χώρες της περιοχής και για το κατά πόσο θεωρείται μια θετική πίεση προς την Τουρκία, ανέφερε επίσης ότι «δεν χτίζονται αυτές οι συνεργασίες με άλλα κράτη με στόχο την Τουρκία. Την ίδια στιγμή αυτές οι συνεργασίες στέλνουν μηνύματα προς την Τουρκία η οποία δεν νομίζω να θεωρεί επιτυχία της ότι είναι η μόνη που απουσιάζει από τον διάλογο για τα θέματα ενέργειας της περιοχής. Στόχο μας δεν είναι για να στείλουμε μηνύματα είναι γιατί υπάρχει ταύτιση στόχων, επιδιώξεων και πεποιθήσεων».

Διάλογος Ελλάδας-Τουρκίας

Για τον ρόλο της Τουρκίας στο θέμα των ενεργειακών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου μίλησαν και οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδος και Τουρκίας κατά τη χτεσινή συνάντησή τους στην Αττάλεια. Ο ΜεβλούτΤσαβούσογλου επανέλαβε την πάγια θέση της Τουρκίας ότι «κανένα πρότζεκτ στο οποίο δεν συμπεριλαμβάνεται η Τουρκία δεν είναι ρεαλιστικό».
Ο κ. Τσαβούσογλου στη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου είπε ότι «όσον αφορά το θέμα των υδρογονανθράκων ο Γιώργος είπε ότι δεν θα πρέπει να αποκλειστεί η Τουρκία. Τον ευχαριστούμε για το θετικό μήνυμά του» είπε χαρακτηριστικά.

Αμέσως μετά, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Κατρούγκαλος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «στην ανατολική Μεσόγειο και η Τουρκία έχει δικαιώματα που της αναγνωρίζει το δίκαιο της θάλασσας» ενώ πρόσθεσε πως η Ελλάδα στο θέμα της ενέργειας έχει υπερασπιστεί τα δικαιώματα της Κύπρου.

Πάντως οι δυο Υπουργοί συμφώνησαν να αρχίσουν διάλογο για την εξωτερική πτυχή του Κυπριακού και ειδικότερα τα θέματα ασφάλειας και εγγυήσεων. Μάλιστα καθόρισαν την πρώτη τους συνάντηση που θα γίνει στις 12 Απριλίου και θα είναι άτυπη. Όπως είπε ο κ. Κατρούγκαλος η συνάντηση αυτή θα ασχοληθεί αποκλειστικά με τις διεθνείς πτυχές του Κυπριακού. Θα ακούσουμε πρόσθεσε «τις ιδέες της Τουρκίας για τον μηχανισμό των εγγυήσεων».

Εμμένει η Άγκυρα

Παρά την εξέλιξη αυτή ο κ. Τσαβούσογλου φρόντισε να στείλει και πάλι το μήνυμα της αδιαλλαξίας της χώρας του:

«Οι εγγυήσεις (στο Κυπριακό) δεν είναι απαρχαιωμένες. Για εμάς το να υποστηρίζεις ότι είναι ξεπερασμένες δεν είναι μια ρεαλιστική άποψη». Ο Τούρκος ΥΠΕΞ πρόσθεσε ακόμη και κάτι άλλο σημαντικόπου ίσως να προδικάζει και το αποτέλεσμα του όποιου διαλόγου. Ξεκαθάρισε ότι από την οπτική γωνία της Άγκυρας δεν είναι δυνατόν να συνεχιστούν οι συνομιλίες στο Κυπριακό από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντάνα.

Πρόσθετα με την πιο πάνω εξέλιξη φαίνεται πώς κάτι κινείται στο παρασκήνιο για το Κυπριακό, αφού σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Χριστοδουλίδη, γίνονται πράγματα που δεν βλέπουν το φως της δημοσιότητας και απέδωσε τις κινήσεις αυτές στην απεσταλμένη του Γ. Γ. του ΟΗΕ, Τζέιν Χολ Λουτ. Λέγοντας ότι η κ. Λουτ αναμένεται στην Κύπρο μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Απριλίου, είπε ότι η εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα έχει την προσέγγιση να εργάζεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Όσον αφορά την πιθανότητα οι ΗΠΑ να παρέμβουν προς την πλευρά της Τουρκίας υπέδειξε ότι την περίοδο αυτό οι σχέσεις των δύο χωρών περνούν δύσκολη φάση. Προτεραιότητα έχουν είπε, οι Ες 400 και άλλα συναφή θέματα.

Στο θέμα της παρουσία των ΗΠΑ, και μάλιστα σε τόσο ψηλό επίπεδο στην τριμερή σύνοδο της Ιερουσαλήμ ο κ. Χριστοδουλίδης είπε αυτό που προκύπτει «είναι ότι οι τρεις χώρες αλλά και οι ΗΠΑ, λόγω παρουσίας αμερικανικών εταιρειών στην περιοχή, αλλά και ότι η Αν. Μεσόγειος μπορεί να αναπτυχθεί σε έναν εναλλακτικό ενεργειακό διάδρομο για την Ευρώπη, έχει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ενεργειακές εξελίξεις. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχει επιθυμία για συνεργασία των τεσσάρων είτε αυτό αφορά θέματα ενεργειακής ασφάλειας, είτε θέματα υποδομών, είτε θέματα αξιοποίησης των ενεργειακών πόρων».
«Ήταν σημαντικό ότι στη συνάντηση έγινε ανταλλαγή απόψεων, στην παρουσία των υπουργών Ενέργειας, αλλά και τον υφυπουργό του αμερικανικού ΥΠΕΞ. Θα πρέπει να δούμε πώς θα εξελιχθεί αυτή η συνεργασία. Δεν γίνεται αντικατάσταση τις τριμερούς που έχουμε με το Ισραήλ με μια τετραμερή με τις ΗΠΑ» πρόσθεσε.

Συζητήσεις με Αίγυπτο και Γαλλία

Την ίδια στιγμή ο κ. Χριστοδουλίδης έκανε μικρή αναφορά σχετικά με πιθανή συνάντηση με Γαλλία και Αίγυπτο σημειώνοντας πως «είμαστε σε συζητήσεις σε διπλωματικό επίπεδο για να καθοριστεί η θεματολογία αυτής της συνάντησης. Με τη Γαλλία μπορεί να συζητηθούν και πιο πολιτικά θέματα εκτός από τα ενεργειακά».

Στο ερώτημα πώς οι ΗΠΑ θα προστατεύσουν την ΑΟΖ, ο κ. Χριστοδουλίδης ανέφερε πως «θα παραπέμπουν στην πρόσφατη έκθεση της ExxonMobil και τις ενέργειες οι οποίες δεν πρέπει κατ’ ανάγκη να διαφημίζονται, που έλαβαν οι ΗΠΑ για αντιμετώπιση τυχόν σκέψεων από τρίτους να αποτρέψουν τέτοιου είδους γεωτρήσεις. Εμείς επιθυμούμε να συνεργαστούμε με όλους με μια θετική ατζέντα. Η Τουρκία αποκαλείται μόνη της μέσα από τις δικές της συμπεριφορές».