Παραμένουν οι αυξημένες ποινές για το σωματεμπόριο

Παρά τη διαφωνία του Υπουργείου Δικαιοσύνης…

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Την έκπληξή της εξέφρασε η βουλευτίνα του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, για τη διαφωνία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ως προς την αύξηση των ποινών για τους προαγωγούς και τους πελάτες θυμάτων σωματεμπορίου, που προβλέπονται στην  πρόταση νόμου της κυρίας Ερωτοκρίτου, εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος της – πρόταση νόμου που μετατρέπει ουσιαστικά σε αδίκημα αυστηρής ευθύνης, τη ζήτηση, είσπραξη και χρήση υπηρεσιών, από θύματα εμπορίας προσώπων. Η Χρ. Ερωτοκρίτου μιλούσε  τη Δευτέρα 4 Μαρτίου 2019, στη συνεδρία της στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής, όπου συζητήθηκε για άλλη μια φορά το νομοσχέδιο του τροποποιημένου Άρθρου 17 του Νόμου του 2014, περί της Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Εμπορίας και Εκμετάλλευσης Προσώπων και της Προστασίας των Θυμάτων, που προβλέπει αυστηρότερες ποινές για τους δράστες, με στόχο να κάνει ευκολότερη την απόδειξη του αδικήματος και να σπάσει την αλυσίδα του σωματεμπορίου.

Κατά της ανενεργού δράσης του Άρθρου 17

Χριστιάνα Ερωτοκρίτου

-«Προχωρήσαμε στην τροποποίηση του Άρθρου 17 γιατί όπως ήταν, δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από την Αστυνομία ώστε να διώκει αυτούς που χρησιμοποιούν  τις υπηρεσίες θυμάτων σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Ενισχύουμε λοιπόν τον Νόμο με ένα νέο Άρθρο, που ανατρέπει την ανενεργό δράση του Άρθρου 17 ως είχε. Ο σκοπός της πρότασης Νόμου είναι  να ποινικοποιήσει τις υπηρεσίες που λαμβάνουν κάποιοι από εξακριβωμένα θύματα trafficking».

Υπαστυνόμος Ρίτα Σούπερμαν Επικεφαλής του Γραφείου της Αστυνομίας για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων

-«Ο Νόμος καλύπτει  πλήρως όλες τις άλλες μορφές εκμετάλλευσης, όπως οι εικονικοί γάμοι και η εκμετάλλευση στην εργασία. Θεωρώ ότι η τροποποίηση της κυρίας Ερωτοκρίτου είναι υπεραρκετή και καλύπτει το αδίκημα της σεξουαλικής εκμετάλλευσης».

Η Ρούλα επείγεται, ο Δώρος διαφωνεί

 Ρούλα Μαυρονικόλα  Συντονίστρια του Προγράμματος EMBRACING – Ενημερώνω, Εκπαιδεύω, Αγκαλιάζω

Είναι επείγον να περάσει αυτή η νομοθεσία, έστω και αν υπάρχουν αμφιβολίες όσον αφορά τις θέσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης, που νομίζω ότι  στοχεύουν στην απο-ενοχοποίηση του πελάτη. Ο πελάτης του σωματεμπορίου θα πρέπει επιτέλους να διώκεται από την Αστυνομία».

Δώρος Πολυκάρπου Εκτελεστικός Διευθυντής της Κίνησης για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό (ΚΙΣΑ)

-«Εμείς θεωρούμε ότι οι ρυθμίσεις πρέπει να ισχύουν για όλες τις μορφές εκμετάλλευσης. Εκτιμούμε ότι η τροποποίηση της Χριστιάνας Ερωτοκρίτου διαφοροποιεί τα θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης από τα υπόλοιπα θύματα και εμείς διαφωνούμε με αυτό. Εδώ εισάγονται διαφορετικές ποινές για διαφορετικές κατηγορίες θυμάτων και δεν καλύπτονται με τον ίδιο τρόπο τα θύματα. Θα σας στείλουμε σύντομα σχετικό  σημείωμα, όπου θα τεκμηριώνουμε νομικά τη θέση μας».

Ο όρος «εύλογα μπορεί να υποθέσει»

Να υπενθυμίσουμε ότι στην προηγούμενη συνεδρία της Επιτροπής για το ίδιο θέμα στις 4 Φεβρουαρίου 2019,  η Χριστιάνα Ερωτοκρίτου είχε δηλώσει ότι «από τον Ιούνιο του 2016 το ΔΗΚΟ κατέθεσε πρόταση νόμου με την οποία ποινικοποιούμε τη χρήση, τη ζήτηση, ή την είσπραξη από οποιεσδήποτε δραστηριότητες εργασίας από οποιοδήποτε θύμα αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης». Πρόσθεσε τα εξής: «Όπως έχει σήμερα η νομοθεσία,  προβλέπεται ότι είναι ένοχος ποινικού αδικήματος οποιοσδήποτε χρησιμοποιήσει τέτοιου είδους υπηρεσίες, νοουμένου ότι «εύλογα μπορεί να υποθέσει ότι οι υπηρεσίες προέρχονται από θύμα εμπορικής εκμετάλλευσης». Όμως ο όρος «εύλογα μπορεί να υποθέσει», είναι τόσο ευρύς, είναι τόσο χαλαρός, που μέχρι σήμερα δεν είχαμε στην Κύπρο καμία καταδίκη γι’ αυτούς τους εγκληματίες».

Η άγνοια δεν είναι υπεράσπιση

Με την πρότασή της η Χριστιάνα Ερωτοκρίτου εισηγείται την αντικατάσταση του Άρθρου 17, από το ακόλουθο νέο άρθρο: «Όποιος ζητήσει, ή εισπράξει, ή χρησιμοποιήσει εργασία ή οποιεσδήποτε υπηρεσίες θύματος, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο των αδικημάτων που προβλέπονται στο παρόν μέρος, είναι ένοχος αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δέκα έτη, ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις 50 χιλιάδες ευρώ, ή και στις δύο αυτές ποινές. Νοείται ότι σε περίπτωση που το θύμα είναι παιδί, πρόσωπο που καταδικάζεται για αδίκημα δυνάμει των διατάξεων του παρόντος άρθρου, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης δια βίου, ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις 100 χιλιάδες ευρώ, ή και στις δύο αυτές ποινές. Νοείται περαιτέρω ότι δεν αποτελεί υπεράσπιση σχετικά με οποιοδήποτε από τα αδικήματα που προβλέπονται στο παρόν μέρος, το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος δεν γνώριζε ή δεν πίστευε ότι το θύμα του αδικήματος ήταν πρόσωπο το οποίο υπέστη τη διαδικασία της εμπορίας ή και εκμετάλλευση, ή δεν γνώριζε την ηλικία του θύματος».

Ο σκοτεινός ρόλος του διακινητή

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, «η ρηθείσα τροποποίηση προτείνεται με σκοπό να καταστεί εφικτή η ποινικοποίηση της συμπεριφοράς των πελατών που ζητούν και / ή εισπράττουν και / ή χρησιμοποιούν υπηρεσίες θυμάτων και στην ουσία προστατεύονται μέσα από τη διάταξη της ισχύουσας νομοθεσίας, που προνοεί για «εύλογη υπόθεση», με αποτέλεσμα να μην είναι εύκολο να αποτελέσει τεκμήριο για στοιχειοθέτηση του σχετικού αδικήματος. Η προτεινόμενη ρύθμιση, έχει περαιτέρω σκοπό να καταστήσει αξιόποινη συμπεριφορά και τη ζήτηση των υπηρεσιών θύματος, η οποία συνιστά έναν από τους κύριους λόγους ενίσχυσης της δράσης των εμπόρων, καθώς και όλων όσοι εμπλέκονται με την εμπορία. Ειδικότερα η «ζήτηση», δεν αφορά μόνο τον πελάτη ο οποίος αναζητά και αγοράζει υπηρεσίες από τα θύματα της εμπορίας. Η «ζήτηση» δύναται να εκδηλωθεί επίσης από τον διακινητή των θυμάτων ο οποίος στρατολογεί, εκπορνεύει ή εκμεταλλεύεται με άλλο τρόπο τα θύματα από τον εργοδότη, ο οποίος μισθώνει τις υπηρεσίες που αναγκάζονται να παρέχουν τα θύματα σε εκμετάλλευση, καθώς και από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο το οποίο εμπλέκεται με οποιοδήποτε τρόπο στην αλυσίδα αυτή, αποκομίζοντας χρηματικά οφέλη και κέρδη. Για το λόγο αυτό είναι αναγκαίο να υπάρξει ερμηνεία και ακριβής διευκρίνιση της έννοιας «ζήτηση». Με την ίδια πρόταση νόμου, διευκρινίζεται ότι η άγνοια δεν αποτελεί υπεράσπιση».

Τροποποίηση όλου του νομοθετικού πλαισίου

Δηλώσεις μετά από τη συνεδρία της 4ης Φεβρουαρίου 2019 είχαν κάνει και η Αναπληρώτρια Πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων βουλευτίνα του ΔΗΣΥ Μαριέλλα Αριστείδου, όπως και η βουλευτίνα του ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά. Η πρώτη είπε μεταξύ άλλων ότι «το Υπουργείο Δικαιοσύνης συμφωνεί και προχωρεί ένα βήμα παραπέρα, να ποινικοποιήσει όλες τις μορφές της εμπορίας προσώπων, σεξουαλικής, εργασιακής και άλλες, ενώ αναμένουμε την τροποποίηση ολόκληρου του νομοθετικού πλαισίου, όπως έχει δηλώσει το Υπουργείο Εσωτερικών». Η Σκεύη Κουκουμά είπε ότι το ΑΚΕΛ συμφωνεί με την πρόταση νόμου και τόνισε «την αναγκαιότητα ποινικοποίησης γενικότερα της αγοράς σεξουαλικών υπηρεσιών».

Ο Δώρος Πολυκάρπου (ΚΙΣΑ) και η Έλενα Πισσαρίδου (ΣΤΙΓΜΑ) αμέσως μετά τη συζήτηση της περασμένης Δευτέρας στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής.

Φώτο: Από αριστερά Ανθή Παπουτσίδου (Υπουργείο Δικαιοσύνης), Ρίτα Σούπερμαν (Αστυνομία) και Ευτύχιος Χατζηχριστοδούλου (Υπουργείο Εσωτερικών) στην κοινοβουλευτική συνεδρία της 4ης Μαρτίου 2019.