Ο ΟΠΑΠ προθάλαμος για εθισμό στον τζόγο

Πώς εξασφαλίζεται η σιωπή των μέσων ενημέρωσης


Της Αλεξίας Καφετζή

Μπορεί ο ΟΠΑΠ να μας βομβαρδίζει από το πρωί μέχρι το βράδι με τις ακριβοπληρωμένες διαφημίσεις του ότι υπηρετεί τον αθλητισμό και τον πολιτισμό, αλλά η ζωή άλλα καταδεικνύει.

Επανειλημμένες έρευνες δείχνουν ότι ολοένα και περισσότεροι Κύπριοι εθίζονται στον τζόγο. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυξημένα ποσοστά τζογαδόρων εντοπίζονται μεταξύ νέων και εφήβων. Μόλις πρόσφατα πανευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα, φέρνει την Κύπρο στις πρώτες θέσεις των πληθυσμών που ασχολούνται συστηματικά με τον τζόγο.

Εντυπωσιακή είναι η αποκάλυψη της μελέτης για τα τυχερά παιγνίδια, ότι στην Κύπρο τα παιδιά από την ηλικία των 12,5 ετών αρχίζουν να παίζουν τυχερά παιχνίδια, ενώ το 75% του συνολικού πληθυσμού των Ελληνοκυπρίων άνω των 15 ετών ασχολούνται με αυτού του είδους παιχνίδια. Ανάλογα αποτελέσματα είχε καταδείξει και πριν καιρό έρευνα μεταξύ μαθητών δυο λυκείων της Λευκωσίας.

Σύμφωνα με την επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Νεάπολις Κατερίνα Φλωρά, από αυτό το 75% του ενασχολούμενου με τα τυχερά παιγνίδια πληθυσμού, ποσοστό 6%, χαρακτηρίζονται ως παθολογικοί ή προβληματικοί παίκτες. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα ξεπερνά τo 8% ενώ ο πανευρωπαϊκός μέσος όρος εμφανίζεται πολύ χαμηλότερος, περίπου 3%, παρόλο που η σύγκριση μεταξύ χωρών είναι δύσκολη εξαιτίας κυρίως των διαφορετικών μεθόδων αξιολόγησης που ακολουθούνται, επισημαίνει.

Γι’ αυτή την τάση ο ΟΠΑΠ δεν είναι άμοιρος ευθυνών. Από τη στιγμή που έχει εδώ και χρόνια καταστεί ένας καθαρά κερδοσκοπικός οργανισμός, μετέρχεται κάθε μέσο για να προσελκύσει παίκτες για τα παιγνίδια του.

Αρχίζοντας από το γεγονός ότι σε κάθε γωνιά της Κύπρου έχει ανοίξει γραφείο στοιχημάτων, αλλά και την έντονη διαφημιστική εκστρατεία που τα υπέρογκα έσοδα και κέρδη του επιτρέπουν να πραγματοποιεί, παρασύρει μεγάλη μερίδα των νέων ανθρώπων στην ενασχόληση με τα τυχερά παιγνίδια. Επίσης η επινόηση και εισαγωγή όλο και πιο ελκυστικών παιγνιδιών λειτουργεί σαν δέλεαρ. Η μεγάλη γκάμα παιγνιδιών που διαθέτει και προωθεί καλύπτει κάθε γούστο και αποτελεί κράχτη για τους νέους κυρίως ανθρώπους.

Είναι καλά γνωστό πως στα γραφεία στοιχημάτων του ΟΠΑΠ που τα συναντά κανείς σε κάθε του βήμα, γίνονται δεκτά και τους επιτρέπεται να στοιχηματίζουν και άτομα κάτω των 18 ετών. Μπορεί να υπάρχει νομοθεσία που απαγορεύει σε ανήλικους να εισέρχονται σε τέτοια υποστατικά και κυρίως να στοιχηματίζουν, αλλά αυτό ισχύει μόνο στα χαρτιά, αφού κανένας έλεγχος δεν γίνεται κυρίως όσον αφορά τα πρακτορεία στοιχημάτων του ΟΠΑΠ.

Ιδιαίτερα δημοφιλές μεταξύ των ανηλίκων είναι το τυχερό παιγνίδι του ΟΠΑΠ ΚΙΝΟ. Είναι εύκολο και ελκυστικό παιγνίδι για τους νέους και οι κληρώσεις του γίνονται κάθε πέντε λεπτά. Είναι αυτό που λέμε «ψεκάστε, σκουπίστε, τελειώσατε». Κι ακριβώς η ταχύτητά και αμεσότητα του παιγνιδιού το κάνει ελκυστικό μεταξυ του νεαρόκοσμου. Όπως κατέδειξε και η έρευνα και επισημαίνει η κ. Φλωρά τα πιο εθιστικά παιγνίδια είναι αυτά όπου ο χρόνος αναμονής του αποτελέσματος είναι μικρός και ο παίκτης έχει τη δυνατότητα άμεσα να ξαναπαίξει. Κλασική περίπτωση δηλαδή είναι το ΚΙΝΟ.

Η πληθώρα των πρακτορείων στοιχημάτων του ΟΠΑΠ και τα παιγνίδια που προσφέρει, λειτουργούν σαν προθάλαμος για την πλήρη εξάρτηση από τον τζόγο. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που αρχίζοντας από τα «αθώα» παιγνίδια του ΟΠΑΠ, πολλά άτομα εθίζονται στον τζόγο και χάνουν μεγάλα ποσά και περιουσίες με αποτέλεσμα να οδηγούνται σε οικονομικά και οικογενειακά αδιέξοδα. Με κάλεσμα και προτροπή του ΟΠΑΠ, καταστρέφονται οικογένειες και χάνονται περιουσίες. Να τι λέει σχετικά η κ. Φλωρά για τις συνέπειες του τζόγου:

«Οι συνέπειες είναι σοβαρότατες. Η πρώτη και πιο άμεση είναι η πλήρης οικονομική καταστροφή με το εξαρτημένο άτομο να δανείζεται από τράπεζες και πρόσωπα, να συσσωρεύει χρέη, να χάνει περιουσιακά στοιχεία. Είναι αυτονόητο ότι επέρχεται βαθιά κρίση στην οικογένεια και στις διαπροσωπικές σχέσεις. Το εξαρτημένο από τον τζόγο άτομο φαίνεται να μην υπολογίζει τίποτα και κανέναν μπροστά στην ανάγκη του να παίξει.

Ως εκ τούτου, φυσικά και δεν μπορεί να ανταποκριθεί ψυχικά, ως φυσική παρουσία αλλά και οικονομικά στις οικογενειακές του υποχρεώσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την κρίση στο οικογενειακό σύστημα και στις σχέσεις, με συνεχείς καυγάδες, θυμό και έλλειψη εμπιστοσύνης προς το εξαρτημένο άτομο. Η άποψη ότι το εθισμένο στα τυχερά παιχνίδια εμφανίζει αλλοιωμένο χαρακτήρα δεν ευσταθεί, διότι οι εξαρτήσεις αρχίζουν σε νεαρή
ηλικία συνήθως και δημιουργούνται πάνω σε μια ήδη ελλειμματική προσωπικότητα. Για να μη δημιουργείται σύγχυση, αυτό δεν σημαίνει ότι τα εξαρτημένα άτομα δεν διαθέτουν θετικές ιδιότητες (καλοσύνη, φιλότιμο κτλ.) αλλά ότι είναι ευάλωτα και δεν αναπτύσσουν, εξαιτίας της εξάρτησης, τις πλευρές εκείνες του εαυτού τους που τους επιτρέπουν να δημιουργήσουν ουσιαστικές σχέσεις και επαγγελματικές δεξιότητες.

Στην Κύπρο όπως κατέδειξε και το ερευνητικό πρόγραμμα, παρατηρεί η κ.Φλωρά, η προβληματική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Φαίνεται ότι το «τζογάρισμα» είναι μέρος της καθημερινής κουλτούρας και μια σχετικά αποδεκτή, από την πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων, συμπεριφορά, εκτιμά.

«Θεωρώ ότι οι επίσημες Αρχές οφείλουν να καταδείξουν το μέγεθος του προβλήματος και να προστατέψουν τους πολίτες. Ένα άλλο μείζον ζήτημαστην ελληνοκυπριακή κοινωνία είναι φυσικά η αναγνώριση του προβλήματος από το άτομο και την οικογένεια, η προσπάθεια μη απόκρυψής του και η αναζήτηση κατάλληλης βοήθειας.

Σ’ αυτή την ανησυχητική κατάσταση και τα κοινωνικά προβλήματα που παρουσιάζονται, τεράστια είναι η «συμβολή» του ΟΠΑΠ, ενός  κερδοσκοπικού οργανισμού που όμως εμφανίζεται σαν φιλανθρωπικό ίδρυμα. Έχοντας την υποχρέωση από τον νόμο να εισφέρει 5% των κερδών του σε φιλανθρωπικούς σκοπούς, παραμένει ελεύθερος να προωθεί τα «προϊόντα» του παρασύροντας χιλιάδες κυρίως νέους σε επικίνδυνα πεδία.

Με αυτό τον τρόπο κλείνει στόματα και εξασφαλίζει περίπου ασυλία για τα αμαρτήματά του, ιδιαίτερα όταν από πλευράς των μέσων μαζικής ενημέρωσης επικρατεί πλήρης παρασιώπηση των πραγματικών γεγονότων.

Έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα μαζικής ενημέρωσης τηρούν σιγή, αφού τα διαφημιστικά πακέτα που εξασφαλίζουν από τον ΟΠΑΠ βαρούν περισσότερο από όσο το συμφέρον και καλό της κοινωνίας.