Σπάνια απόφαση αποκατάστασης περιουσίας Αγγλοκύπριας στα κατεχόμενα

Η επιτροπή ακίνητης ιδιοκτησίας (ΕΑΙ) στα κατεχόμενα, σε μια από τις σπάνιες αποφάσεις της για αποκατάσταση περιουσίας, επιστρέφει τις δύο από τις πέντε περιουσίες της Ανδριανής Ιωάννου στην κατεχόμενη Κώμα του Γιαλού, ενώ αποζημιώνει τις υπόλοιπες περιουσίες με ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 14% της εκτιμώμενης αξίας αγοράς. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΑΙ, αντίστοιχες αποφάσεις έχουν παρθεί σε συνολικά 7 υποθέσεις από το 2006.

Η υπόθεση Ιωάννου είχε γίνει ευρύτερα γνωστή λόγω της προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο είχε κρίνει αναποτελεσματικές τις διαδικασίες της επιτροπής στην περίπτωση αυτή.

«Είναι πάρα πολύ σημαντικό το ότι η επιτροπή έχει διατάξει την αποκατάσταση δύο περιουσιών. Βέβαια θα ήταν καλύτερα να υπήρχε αποκατάσταση για όλες τις περιουσίες» δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Αχιλλέας Δημητριάδης, δικηγόρος της κ. Ιωάννου. «Οι αποζημιώσεις δεν είναι οι αναμενόμενες, καθώς είναι χαμηλότερες από αυτές που ζητήθηκαν και εξετάζουμε τα επόμενα βήματα» συμπλήρωσε.

Η Ανδριανή Ιωάννου, με βρετανική και κυπριακή υπηκοότητα, προσέφυγε το 2008 στην επιτροπή, στα κατεχόμενα, διεκδικώντας τα πέντε τεμάχια γης τα οποία είχε λάβει το 1997 ως δώρο από την θεία της. Λόγω της παρατεταμένης διαδικασίας στα κατεχόμενα, προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Το ΕΔΑΔ αποφάνθηκε τον Δεκέμβριο του 2017 ότι οι διαδικασίες στην επιτροπή ήταν «παρατεταμένες και αναποτελεσματικές», επιδικάζοντας παράλληλα αποζημίωση για ηθική βλάβη στην αιτήτρια, η οποία καταβλήθηκε από την Τουρκία τον Μάιο του 2018. Η επιτροπή στα κατεχόμενα εξέτασε εκ νέου το αίτημα της κ. Ιωάννου τον περασμένο Οκτώβριο.

Σε επιστολή του στην Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης ο κ. Δημητριάδης αναφέρει ότι η απόφαση της ΕΑΙ κοινοποιήθηκε στην πελάτισσά του στις 18 Μαρτίου 2019, αν και φαίνεται ότι ετοιμάστηκε από τις 23 Ιανουαρίου, κάνοντας παράλληλα λόγο για «ανεξήγητη καθυστέρηση πλέον των δύο μηνών».

Ενημερώνει επίσης την Επιτροπή Υπουργών ότι για τις δύο από τις πέντε περιουσίες αποφασίστηκε η αποκατάσταση τους χωρίς να δίνεται συγκεκριμένη ημερομηνία ή χρονοδιάγραμμα για να τεθεί σε ισχύ η απόφαση. Για τις δύο συγκεκριμένες περιουσίες δεν δίνεται καμία αποζημίωση για απώλεια χρήσης, συμπληρώνει.

Όσον αφορά τις τρεις εναπομείνασες περιουσίες, ο κ. Δημητριάδης αναφέρει ότι ήταν λάθος που δεν αποκαταστάθηκαν. Σημειώνει παράλληλα ότι βάσει της έκθεσης εκτίμησης της αιτήτριας, η συνολική αξία των περιουσιών ανέρχεται σε 1.020.865,58 στερλίνες, ενώ η αποζημίωση που δίνει η ΕΑΙ είναι 146.678,85 στερλίνες. Ο κ. Δημητριάδης προσθέτει ότι η τιμή που δίνει η ΕΑΙ είναι κατά 876.186,75 στερλίνες χαμηλότερη και ανέρχεται μόλις στο 14% της αξίας σε τιμές αγοράς, στη βάση των υπολογισμών της αιτήτριας.

Όσον αφορά την αποζημίωση για απώλεια χρήσης των τριών περιουσιών, πλέον τόκου, η κ. Ιωάννου διεκδικούσε το ποσό των 694.741,54 στερλινών για την περίοδο 1997-2018. Ωστόσο, η ΕΑΙ αποφάσισε να καταβάλει αποζημίωση μόλις 69.167,61 στερλινών για την περίοδο 1974-2018. «Η αποζημίωση της ΕΑΙ για απώλεια χρήσης είναι μόλις το 10% της αξίας της απώλειας χρήσης, όπως υπολογίζεται στην έκθεση αποτίμησης της αιτήτριας και επίσης καλύπτει μια περίοδο μικρότερη κατά 23 χρόνια» αναφέρει ο δικηγόρος της.

Ο κ. Δημητριάδης σημειώνει εξάλλου ότι αποτελεί άλλη μια απόδειξη της έλλειψης διαφάνειας της επιτροπής το γεγονός πως αναφέρεται ένα τελικό ποσό για αποζημίωση, χωρίς να δίνονται ξεχωριστά ποσά για κάθε μια από τις τρεις περιουσίες. Επίσης, δεν δίνεται αποζημίωση για ηθική βλάβη, δικαστικά έξοδα και τόκους.

Στην επιστολή του ο δικηγόρος λέει καταληκτικά ότι τα ατομικά μέτρα για την κ. Ιωάννου, στη βάση της απόφασης του ΕΔΑΔ, είναι «προφανώς αναποτελεσματικά» και ζητά από την Επιτροπή Υπουργών να εξετάσει το θέμα κατά την επόμενη συνεδρίασή της τον Ιούνιο.

Σύμφωνα με τα στατιστικά που δημοσιεύει η ΕΑΙ, μέχρι σήμερα έχουν παρθεί συνολικά τρεις αποφάσεις αποκατάστασης, με την τελευταία απόφαση το 2017. Επίσης σε μια περίπτωση, η αποκατάσταση παραπέμπεται μετά τη λύση του Κυπριακού, ενώ 7 περιπτώσεις αφορούν αποζημίωση και αποκατάσταση, με την τελευταία απόφαση να έχει παρθεί το 2019. Την ίδια ώρα η επιτροπή στα κατεχόμενα έχει ολοκληρώσει τις διαδικασίες για αποζημιώσεις περιουσιών σε 976 υποθέσεις.

Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι η συνολική έκταση των περιουσιών, για τις οποίες αποφασίστηκε να υπάρξει αποκατάσταση ανέρχεται σε 454.280 τετραγωνικά μέτρα και αποκατάσταση μετά τη λύση 6.151 τμ. Η συνολική έκταση των περιουσιών για τις οποίες επιλέγηκε η αποζημίωση ανέρχεται σε 23.527.567 τμ. Το συνολικό ποσό που δόθηκε για αποζημιώσεις περιουσιών στα κατεχόμενα ανέρχεται σε 302.145.102 στερλίνες. Από την αρχή του έτους έχουν προσφύγει 27 Ε/κ στην επιτροπή, ενώ από το 2006 το σύνολο των προσφυγών ανέρχεται σε 6.536.

Πηγή: ΚΥΠΕ