Το μέλλον της εργασίας στην Ευρώπη για όλους!

Η τιθάσευση των αλλαγών προς όφελος των εργαζομένων, των επιχειρήσεων, της κοινωνίας και της οικονομίας

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Διάσκεψη υψηλού επιπέδου με τίτλο «Το μέλλον της εργασίας: Σήμερα. Αύριο. Για όλους», με στόχο να εμβαθύνει τον προβληματισμό σχετικά με τον μελλοντικό κόσμο της εργασίας καθώς και τον τρόπο αντιμετώπισης των προκλήσεων και αξιοποίησης των ευκαιριών, διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 9 Απριλίου 2019 στις Βρυξέλλες.

Όπως ανακοινώθηκε σχετικά, κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης, έξι επιμέρους συνεδριάσεις επικεντρώθηκαν σε διαφορετικές πτυχές του μέλλοντος της εργασίας: α) δίκαιος μετασχηματισμός και παροχή ευκαιριών ψηφιοποίησης σε όλους β) ανοδική σύγκλιση, απασχόληση, κοινωνική και εδαφική συνοχή γ) παγκόσμια ευθύνη – η ΕΕ και η διεθνής σκηνή δ) ενδυνάμωση των πολιτών και μεταβάσεις στη διάρκεια του κύκλου ζωής, προκλήσεις στην εκπαίδευση και τις δεξιότητες ε) προστασία και επένδυση, εκσυγχρονισμός των συστημάτων πρόνοιας ώστε να καταστούν βιώσιμα και χωρίς αποκλεισμούς, στ) διαχείριση της αλλαγής, διακυβέρνηση και συμπράξεις.

Η συζήτηση σε παγκόσμια προοπτική

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, μία ημέρα πριν από την εκδήλωση, η Ομάδα Υψηλού Επιπέδου για τον Αντίκτυπο του Ψηφιακού Μετασχηματισμού στις Αγορές Εργασίας της ΕΕ (High-Level Group on the Impact of the Digital Transformation on EU Labour Markets) δημοσίευσε την τελική έκθεσή της. Οι βασικές συστάσεις περιλαμβάνουν ατομικούς λογαριασμούς μάθησης, διαμεσολαβητές της αγοράς εργασίας για τη μείωση των κενών όσον αφορά τις διαρθρωτικές δεξιότητες και πρόσβαση στην κοινωνική προστασία ανεξάρτητα από το καθεστώς απασχόλησης. Ο Πρόεδρος της Ομάδας Δρ Maarten Goos παρουσίασε στους συμμετέχοντες τα πορίσματα της ομάδας. Αυτή η υψηλού επιπέδου Ευρωπαϊκή Διάσκεψη προηγήθηκε της εκδήλωσης για την εκατοστή επέτειο από την ίδρυση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) στη Γενεύη τον Ιούνιο, όπου η συζήτηση για το μέλλον της εργασίας θα συνεχιστεί σε παγκόσμια προοπτική. Με την ευκαιρία της Διάσκεψης ξεκίνησε μια ανοικτή συζήτηση σχετικά με τις κύριες αλλαγές που συντελούνται στον κόσμο της εργασίας.

Στη Διάσκεψη που διοργάνωσε ο Πρόεδρος  Jean-Claude Juncker, ο Αντιπρόεδρος  Valdis Dombrovskis και η Ευρωπαία Επίτροπος Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων, Δεξιοτήτων και Κινητικότητας Εργατικού Δυναμικού Marianne Thyssen, περίπου 500 συμμετέχοντες, μεταξύ των οποίων υπουργοί, εκπρόσωποι των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, των εθνικών κυβερνήσεων, των κοινωνικών εταίρων, της κοινωνίας των πολιτών και του ακαδημαϊκού κόσμου, διερεύνησαν τους καλύτερους τρόπους για την τιθάσευση των αλλαγών στον κόσμο της εργασίας προς όφελος των εργαζομένων, των επιχειρήσεων, της κοινωνίας και της οικονομίας.

Μια ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς

«Οι μετασχηματισμοί που πραγματοποιούνται με ταχύ ρυθμό έδωσαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το έναυσμα να αναλάβει δράση ώστε να εξασφαλίσει ότι οι ευρωπαϊκές πολιτικές για την απασχόληση και οι ευρωπαϊκές κοινωνικές πολιτικές εξακολουθούν να ανταποκρίνονται στον κόσμο του σήμερα και του αύριο», υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προστίθεται: «Με τη διακήρυξη του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, η ΕΕ διατύπωσε 20 αρχές και δικαιώματα που είναι απαραίτητα για τη δίκαιη και αποδοτική λειτουργία των αγορών εργασίας και των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας στην Ευρώπη του 21ου αιώνα.

Ο Αντιπρόεδρος Valdis Dombrovskis δήλωσε ότι «η ταχεία τεχνολογική ανάπτυξη και ο ψηφιακός μετασχηματισμός έχουν τη δυνατότητα να εντείνουν την οικονομική ανάπτυξη. Η ανάπτυξη αυτή όμως πρέπει να είναι χωρίς αποκλεισμούς — και το κλειδί για να συμβεί αυτό είναι να διατηρηθεί η Ευρώπη στην πορεία προς την ανοδική σύγκλιση. Αν κερδίσουμε τον «αγώνα δρόμου προς την κορυφή» θα μπορούμε να αυξήσουμε την οικονομική και κοινωνική συνοχή σε ολόκληρη την ΕΕ».

Η Επίτροπος Marianne Thyssen τόνισε τα εξής: «Σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο της εργασίας, δεν μπορούμε απλώς να αναμένουμε από τους πολίτες να προετοιμαστούν και να προσαρμοστούν στις αλλαγές. Πρέπει κι εμείς από την πλευρά μας, ως υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής, να προσαρμόσουμε τους κοινωνικούς θεσμούς μας, τους κανόνες μας και τα εκπαιδευτικά μας συστήματα ώστε να υποστηρίζουν τους πολίτες, προκειμένου οι πολίτες να νιώθουν σίγουροι για το μέλλον τους και για το μέλλον των παιδιών τους και στον νέο κόσμο της εργασίας».

Υπό μετασχηματισμό η ΕΕ

Από τις συζητήσεις προέκυψαν τα ακόλουθα δέκα συμπεράσματα, σύμφωνα με την Επιτροπή: «Ο κόσμος πράγματι αλλάζει: η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και όλες οι άλλες περιοχές του κόσμου, βρίσκεται υπό μετασχηματισμό και συχνά απειλείται από μεγατάσεις όπως η ψηφιοποίηση, η παγκοσμιοποίηση, η μετανάστευση, η κλιματική αλλαγή, η δημογραφική αλλαγή και συγκεκριμένα η γήρανση του πληθυσμού. Το μέλλον της εργασίας είναι ΤΩΡΑ: οι αλλαγές στην αγορά εργασίας συμβαίνουν τώρα και είναι μη αναστρέψιμες — για παράδειγμα, η αυτοματοποίηση και νέα επιχειρηματικά μοντέλα, όπως η οικονομία των πλατφορμών, που βασίζονται στην ψηφιακή τεχνολογία. Η ΕΕ παρέχει ένα σημείο αναφοράς, καθώς και στήριξη για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων: ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων αποτελεί την πυξίδα που θα εμπνεύσει — στο πλαίσιο των υφιστάμενων αρμοδιοτήτων — νέα νομοθεσία ή πολιτικές πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ που θα κατευθύνουν μεταρρυθμίσεις σε εθνικό επίπεδο μέσω του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και θα διοχετεύσουν αποτελεσματικά τη χρηματοδότηση στην αντιμετώπιση των πλέον επειγουσών κοινωνικών προτεραιοτήτων. Πρέπει να καθορίσουμε πώς επιθυμούμε να είναι ο μελλοντικός κόσμος της εργασίας και πώς θα επιτευχθεί ο σκοπός αυτός: θέλουμε να διατηρηθεί και να ενισχυθεί το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, το οποίο όμως θα πρέπει να μπορεί να ανταποκρίνεται στις νέες προκλήσεις του παγκοσμιοποιημένου κόσμου και να αξιοποιεί τα οφέλη της τεχνολογικής καινοτομίας. Για να γίνει αυτό πραγματικότητα, πρέπει να καταρτίσουμε έναν χάρτη πορείας με συγκεκριμένες δράσεις. Χρειαζόμαστε μια ψηφιακή οικονομία χωρίς αποκλεισμούς: Τα άτομα που αντιμετωπίζουν απώλεια θέσεων εργασίας ή μεταβάσεις, χρειάζονται ολοκληρωμένη στήριξη, με βάση την αναβάθμιση δεξιοτήτων και την επανεκπαίδευση, την πρόσβαση σε υπηρεσίες απασχόλησης, την εισοδηματική στήριξη και τις κοινωνικές υπηρεσίες καθ’ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας. Ο αντίκτυπος του ψηφιακού μετασχηματισμού στις αγορές εργασίας της ΕΕ έχει διερευνηθεί από ειδική ομάδα υψηλού επιπέδου, η οποία υπέβαλε προτάσεις ενόψει της διάσκεψης γύρω από τρία κύρια θέματα: ειδικευμένο εργατικό δυναμικό, νέες εργασιακές σχέσεις και νέο κοινωνικό συμβόλαιο».

Κανείς δεν πρέπει να μείνει πίσω

«Χρειαζόμαστε επαρκείς επενδύσεις» επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σημειώνει: «Θα έχει ζωτική σημασία να αξιοποιηθεί με τον βέλτιστο τρόπο ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ για τη χρηματοδότηση των μελλοντικών πολιτικών για τις δεξιότητες και των μέτρων στήριξης των μεταβάσεων στην αγορά εργασίας. Χρειαζόμαστε καλύτερες ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, που θα υλοποιούνται από δημόσιες διοικήσεις υψηλής ποιότητας, οι οποίες θα παρέχουν αποτελεσματικά τις υπηρεσίες που χρειάζονται οι πολίτες και οι κοινωνίες μας. Αυτό απαιτεί μεγαλύτερη συμμετοχή και συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών απασχόλησης, των παρόχων δεξιοτήτων, των κοινωνικών υπηρεσιών και των επιχειρήσεων. Κανείς δεν πρέπει να μείνει πίσω: τα οικονομικά οφέλη θα πρέπει να φθάσουν σε όλους τους Ευρωπαίους, ακόμη και σε εκείνους που ζουν σε μειονεκτούσες περιοχές μεγάλων μητροπόλεων ή σε απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές. Η επιτυχία κάθε πολιτικής θα πρέπει να κρίνεται με βάση τον αντίκτυπό της στα πλέον ευάλωτα άτομα και στη συνεκτικότητα του κοινωνικού μας ιστού. Η ενίσχυση των ίσων όρων ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει καίρια σημασία αφού η ΕΕ είναι σε κατάλληλη θέση ώστε να εντείνει τη συνεργασία της με άλλους οργανισμούς και εταίρους, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, για την προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας και τη διασφάλιση της προόδου στην υλοποίηση των διεθνών δεσμεύσεων. Το μέλλον αποτελεί κοινή μας ευθύνη: όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (παγκόσμιο, ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό/τοπικό) πρέπει να συνεργάζονται με τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών με στόχο την επίτευξη των προσδοκιών των πολιτών και των εργαζομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Καταλύτης για την οικονομική ανάπτυξη είναι ο τομέας της ψηφιακής τεχνολογίας.

Φώτο:Επιδίωξη της ΕΕ, οι πολίτες της να νιώθουν σίγουροι για το μέλλον τους στον νέο κόσμο της εργασίας.