Οι προσωρινοί γάμοι στο σιϊτικό Ιράν

Μέσα από το αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ «Στο Παζάρι των Φύλων» («In the Bazaar of the Sexes»)

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Μικρή αποδείχτηκε η αίθουσα προβολής στο Σπίτι της Συνεργασίας στη Λευκωσία, για να χωρέσει όσους έσπευσαν το απόγευμα της Δευτέρας 13ης Μαϊου 2019 να παρακολουθήσουν το αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ «Στο Παζάρι των Φύλων» («In the Bazaar of the Sexes») της βραβευμένης Αυστρο-Ιρανής σκηνοθέτιδας Sudabeh Mortezai, που επικεντρώνεται στο φαινόμενο των προσωρινών γάμων στο Ιράν – μια εκδήλωση που οργάνωσε με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Οικογένειας, η Αυστριακή Πρεσβεία στην Κύπρο. Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Womens Film Days, μιας πρωτοβουλίας του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNDP) που παρουσιάζει ταινίες με ιστορίες πραγματικών γυναικών από όλο τον κόσμο και στοχεύει στη δημιουργία τακτικών ευκαιριών για διάλογο μεταξύ ακτιβιστών, παραγόντων χάραξης πολιτικής και το κοινό, σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων για το φύλο, μέσω του κινηματογράφου.

Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε η Nilgun Arif λειτουργός του UNDP (United Nations Development Programme) και τον λόγο πήρε στη συνέχεια η Πρέσβειρα της Αυστρίας στην Κύπρο Δρ Eva Maria Ziegler «Η Πριγκήπισσα Νταϊάνα είπε κάτι πολύ απλό αλλά και πολύ αληθινό ότι «η οικογένεια είναι το πιο σημαντικό πράγμα στον κόσμο», είπε μεταξύ άλλων η Δρ Ziegler και πρόσθεσε: «Πραγματικά η οικογένεια είναι ο βασικός πυρήνας της κοινωνίας και γι’ αυτό ακριβώς είναι σημαντικό να υπάρχουν υγιείς σχέσεις αγάπης μεταξύ των μελών της. Σε ένα κόσμο που γίνεται όλο και πιο πολύ πολυπολιτισμικός και ποικιλόμορφος, παρατηρούμε διάφορες εκφάνσεις αυτής της πραγματικότητας. Η αλληλεπίδραση μέσα στην οικογένεια καθορίζεται συχνά από το ιστορικό, τις πεποιθήσεις και τις γνωστές συνήθειες της. Στο φιλμ «Στο Παζάρι των Φύλων» της Sudabeh Morterzai, θα παρακολουθήσουμε το φαινόμενο του προσωρινού γάμου που παρατηρείται στη σιϊτική κοινωνία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα νομικό κενό που επιτρέπει σε έναν άντρα και μια γυναίκα να παντρευτούν για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα που κυμαίνεται μεταξύ μιας ώρας και 99 χρόνων! Έχει λεχθεί ότι ο Μωάμεθ συμβούλεψε τους πιστούς του να κάνουν προσωρινούς γάμους κάτω από κάποιες συνθήκες όπως οι πολεμικές περίοδοι και τα προσκυνήματα. Πρόκειται για ένα θέμα που αφήνει πολύ χώρο για συζήτηση – είναι μια νίκη του νεωτερισμού έναντι στον μεσαιωνικό κλήρο, όπου νέοι άνθρωποι προχωρούν σε ερωτικές σχέσεις «χωρίς δεσμεύσεις», ή μήπως είναι μια άλλη μορφή πορνείας, ή και τα δύο;».

Να αναφέρουμε ότι η υπόθεση της ταινίας αφορά ένα μοναχικό και ανύπαντρο μεσήλικα, μια διαζευγμένη μητέρα και ένα φιλικό και με αίσθηση του χιούμορ νεαρό μουλά (ανώτερο μουσουλμάνο κληρικό) που είναι οι πρωταγωνιστές αυτών των «στενών σχέσεων» μεταξύ των δύο φύλων στο Ιράν. Οι ιστορίες τους περιστρέφονται γύρω από τον θεσμό του προσωρινού γάμου, που ονομάζεται επίσης γάμος του πόθου muta (ευχαρίστηση), στα Φάρσι γνωστό ως sighe),

Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε η Αυστριακή Πρεσβεία, η Sudabeh Mortezai μεγάλωσε στην Τεχεράνη και στη Βιέννη. Έλαβε το πτυχίο της στις θεατρικές και κινηματογραφικές σπουδές από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης το 1994. Εργάστηκε ως προγραμματίστρια για κινηματογραφικά φεστιβάλ και διοργάνωσε μια σειρά κινηματογραφικών εκδηλώσεων ως Διευθύντρια και Επιμελήτρια του Filmcasino, ανεξάρτητου θεάτρου στη Βιέννη. Αφού ολοκλήρωσε το πρόγραμμα σπουδών στο UCLA σε κινηματογραφικά, τηλεοπτικά και ψηφιακά μέσα ψυχαγωγίας το 2003, η Sudabeh εργάστηκε ως βοηθός Διευθύντρια και Διευθύντρια παραγωγής και σκηνοθέτησε και παρήγαγε αρκετές ταινίες μικρού μήκους πριν κάνει το 2006 το ντοκιμαντέρ «Τα παιδιά του Προφήτη». Είναι επίσης συνιδρυτής της FreibeuterFilm. Η τελευταία της ταινία του 2018 «Joy», άγγιξε το θέμα της σωματεμπορίας γυναικών και έλαβε πολλά βραβεία σε όλο τον κόσμο συμπεριλαμβανομένου του Best Film, στο BFI, του Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λονδίνου το 2018 και των βραβείων Hearst Film & Label Europa Cinemas, Βενετία το 2018.

Η Αυστρο-Ιρανή σκηνοθέτιδα Sudabeh Mortezai.

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση στο Σπίτι της Συνεργασίας.

Φώτο: Αριστερά η Πρέσβειρα της Αυστρίας στην Κύπρο Δρ Eva Maria Ziegler και η Καναδέζα  Ειδική Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο Elizabeth Spehar.