Λάιτσακ :”Σε εξομάλυνση σχέσεων Κυπριακής Δημοκρατίας-Τουρκίας προσβλέπει η Μπρατισλάβα”

Η θέση της Σλοβακίας σε σχέση με τις τουρκικές ενέργειες στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κύπρου είναι ευθυγραμμισμένη με την έκκληση της ΕΕ προς την Άγκυρα να εγκαταλείψει τα σχέδια για υπεράκτιες γεωτρητικές επιχειρήσεις, λέει ο Σλοβάκος Υπουργός Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Μίροσλαβ Λάιτσακ, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι οι σχέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας και την Τουρκίας θα εξομαλυνθούν σύντομα. Κάτι τέτοιο αποτελεί προϋπόθεση για την επανέναρξη διαπραγματεύσεων, λέει ο Σλοβάκος Υπουργός ενόψει της έναρξης των επαφών του στην Κύπρο, στο πλαίσιο διήμερης επίσκεψης με αφορμή την επέτειο των 30 χρόνων των συναντήσεων των ελληνοκυπριακών και τουρκοκυπριακών κομμάτων στο Λήδρα Πάλας, υπό την αιγίδα της σλοβακικής διπλωματίας.

Σε συνέντευξή του στο ΚΥΠΕ, ο Σλοβάκος ΥΠΕΞ λέει εξάλλου ότι «δεν υπάρχει καμία εναλλακτική λύση από την διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία» προσθέτοντας ότι μια λύση σε αυτό το πλαίσιο είναι εφικτή.

Όσον αφορά την ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ στην Κύπρο, εκφράζει την ισχυρή στήριξη της Σλοβακίας στην περαιτέρω ενίσχυση των ειρηνευτικών επιχειρήσεων του ΟΗΕ, διαβεβαιώνοντας πως η χώρα του θα συνεχίσει την εμπλοκή της στην ΟΥΝΦΙΚΥΠ «για όσο είναι απαραίτητο».

Ο κ. Λάιτσακ αναφέρει ακόμη ότι ο δικοινοτικός διάλογος είναι «σχεδόν το μόνο μέσο επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων» στη διαιρεμένη Κύπρο, ενώ εκφράζει την ετοιμότητα της Σλοβακικής Δημοκρατίας να συνεχίζει να διαδραματίζει τον ρόλο του έντιμου και αμερόληπτου μεσολαβητή.

Ερωτηθείς πως αξιολογεί τις εξελίξεις στην Κύπρο, μετά την πρόθεση της Τουρκίας για έναρξη γεωτρήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ, ο κ. Λάιτσακ λέει ότι «η θέση της Σλοβακίας συνάδει πλήρως με την δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ Φεντερίκα Μογκερίνι, η οποία κάλεσε την Τουρκία να εγκαταλείψει τα σχέδια για υπεράκτιες γεωτρητικές επιχειρήσεις στην ΑΟΖ της Κύπρου». Σημειώνει επίσης ότι η δήλωση της κ. Μογκερίνι έχει διαμορφώσει ένα πλαίσιο όσον αφορά τη θέση όλων των κρατών μελών για το βασικό αυτό ζήτημα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ.

«Η σλοβακική διπλωματία, ως ένας αμερόληπτος μεσολαβητής μεταξύ ελληνοκυπριακών και τουρκοκυπριακών πολιτικών κομμάτων, ελπίζει ότι οι σχέσεις μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Τουρκίας θα εξομαλυνθούν σύντομα καθώς αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την επανέναρξη των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων» υπογραμμίζει ο Υπουργός Εξωτερικών της Σλοβακίας.

Ερωτηθείς για τα οφέλη που θα προκύψουν από τη λύση, ο Σλοβάκος Υπουργός λέει ότι «η επίλυση του Κυπριακού δεν θα είναι μόνο νίκη του διεθνούς δικαίου ή της δικαιοσύνης» αλλά πρωτίστως «νίκη της ανθρωπότητας, με τεράστια οφέλη για τον κόσμο». Αναφέρει συναφώς ότι οι άνθρωποι θα μπορούν να μετακινούνται ελεύθερα, να αποφασίζουν που θέλουν να ζήσουν και να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά, ενώ θα αισθάνονται ασφαλείς και προστατευμένοι όντας μέρος της ευρύτερης οικογένειας της ΕΕ. Ο κ. Λάιτσακ λέει ακόμη ότι η λύση θα συνεισφέρει σημαντικά στην περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα, ενώ θα δώσει ώθηση για περαιτέρω οικονομική ανάπτυξη στην ευρύτερη περιοχή, με έμφαση στην ενεργειακή ασφάλεια.

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Σλοβακίας λέει ακόμη ότι η εξεύρεση μιας πολιτικής λύσης στην μακροχρόνια κατάσταση που επικρατεί στην Κύπρο θα διασφάλιζε με τον καλύτερο τρόπο τις συνθήκες ασφάλειας. Αναφέρει ότι η ΕΕ παρέχει ένα πλαίσιο ενισχυμένης ασφάλειας μέσω διαφόρων οργάνων «όμως η πρωταρχική ευθύνη για την ασφάλεια παραμένει σε κάθε κράτος μέλος».

«Παρά την αποτυχία των πρόσφατων διαπραγματεύσεων, η τρέχουσα ειρηνική κατάσταση στο νησί είναι το αποτέλεσμα μακροπρόθεσμων προσπαθειών. Είναι το αποτέλεσμα συναίνεσης μεταξύ των δύο κοινοτήτων, του ΟΗΕ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων διεθνών παικτών. Πρέπει να προστατεύσουμε αυτή την εύθραυστη ειρήνη στο νησί. Για τον λόγο αυτό, χρειάζεται στην Κύπρο μια συνεργική δράση πολυμερών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ, ο Ερυθρός Σταυρός και ο ΟΑΣΕ» λέει ο κ. Λάιτσακ. Αυτός, συνεχίζει, είναι ο λόγος που η Σλοβακική Προεδρία του ΟΑΣΕ επέλεξε την αποτελεσματική πολυμέρεια ως μία από τις τρεις κύριες πολιτικές προτεραιότητές της κατά τη διάρκεια της θητείας της.

Ερωτηθείς για το μήνυμα που θέλει να στείλει στους Κύπριους, ο Υπουργός Εξωτερικών λέει ότι «δεν υπάρχει καμία εναλλακτική λύση από την διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία» με την Κύπρο μέλος της ευρύτερης οικογένειας της ΕΕ. «Αυτό το πρότζεκτ [σ.σ. της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας] είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων μεταξύ όλων των βασικών ενδιαφερομένων μερών. Πιστεύουμε ότι η λύση στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και των συγκλίσεων που επιτεύχθηκαν μεταξύ των δύο ηγετών στις διαπραγματεύσεις είναι εφικτή. Αυτό που συνεχίζει να απουσιάζει είναι το κουράγιο και η πολιτική βούληση για την ανάληψη ευθύνης για την εφαρμογή της» προσθέτει. Σύμφωνα με τον κ. Λάιτσακ, η σλοβακική διπλωματία με υπομονή θα συνεχίζει να διαδραματίζει τον ρόλο του αμερόληπτου διαμεσολαβητή για όσο διάστημα οι Κύπριοι θεωρούν ότι αυτό είναι χρήσιμο και απαραίτητο.

Εξάλλου, αναφέρεται στην ανάγκη διατήρησης της ιδιοκτησίας της ειρηνευτικής διαδικασίας μεταξύ των Κυπρίων, αλλά και στην λήψη αποφάσεων για το μέλλον χωρίς εξωτερικές παρεμβολές. «Είναι αναγκαίο να επενδύσετε στη νέα γενιά, μεγαλώνοντας και εκπαιδεύοντας τους νέους σε θέματα όπως η ανθρωπιά, ο σεβασμός, η ανεκτικότητα, η αμοιβαία κατανόηση και η συμφιλίωση ώστε να αποφευχθούν νέες συγκρούσεις» λέει.

Ο Μίροσλαβ Λάιτσακ λέει εξάλλου ότι η χώρα του παρακολουθεί ενεργά τη συζήτηση στον ΟΗΕ για τη μεταρρύθμιση των ειρηνευτικών αποστολών, ιδιαίτερα μεταξύ των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας σε σχέση με την ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Λέει ότι η Μπρατισλάβα υποστηρίζει σθεναρά την περαιτέρω ενίσχυση των ειρηνευτικών επιχειρήσεων του ΟΗΕ στο πλαίσιο της τρέχουσας μεταρρύθμισης του διεθνούς οργανισμού σε θέματα ειρήνης και ασφάλειας. «Ιδιαίτερα εκτιμούμε το όραμα και την ηγεσία του ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες να καταστήσει τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ πιο αποτελεσματικά όργανα» προσθέτει.

Ακόμη, λέει ότι η Σλοβακία παραμένει δεσμευμένη στην υλοποίηση της Δήλωσης Κοινών Δεσμεύσεων για ειρηνευτικές αποστολές των Ηνωμένων Εθνών, με στόχο την κινητοποίηση όλων των εταίρων και των εμπλεκομένων μερών για στήριξη πιο αποτελεσματικών ειρηνευτικών αποστολών.

Επίσης σημειώνει ότι από το 2001 η χώρα του δεν είναι απλώς ενεργή σε ό,τι αφορά την ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ στην Κύπρο, αλλά είναι από την αρχή μεταξύ των χωρών που πρωταγωνιστούν, ενώ πρόσφατα ανέλαβε υπό την ευθύνη της ολόκληρο τον Τομέα 4 της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Η ισχυρή παρουσία της Σλοβακία στην ΟΥΝΦΙΚΥΠ με δύναμη 220 ανδρών και 22 γυναικών είναι, σύμφωνα με τον Υπουργό Εξωτερικών, «άλλη μια επιβεβαίωση της ισχυρής μας δέσμευσης στην ειρήνη και τη σταθερότητα στο διαιρεμένο νησί».

Ο Σλοβάκος Υπουργός λέει εξάλλου ότι δεν αναμένει άλλες σημαντικές αλλαγές στη δομή της ΟΥΝΦΙΚΥΠ στο εγγύς μέλλον «αλλά επαφίεται στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις σχετικές αποφάσεις και τις σεβόμαστε πλήρως». Διαβεβαιώνει παράλληλα ότι «η Σλοβακία θα συνεχίσει την εμπλοκή της στην ΟΥΝΦΙΚΥΠ για όσο είναι απαραίτητο, για αυτό τον λόγο στο παρόν στάδιο δεν επανεξετάζουμε τη συμμετοχή Σλοβάκων στρατιωτών στην Κύπρο», ενώ λέει ότι οι στρατιώτες προετοιμάζονται για τις τακτικές μεταθέσεις το φθινόπωρο. «Την ίδια ώρα ευχόμαστε ειλικρινά να αποφέρει καρπούς η πολιτική διαδικασία. Αν γίνει κάτι τέτοιο, δεν θα δυσαρεστηθούμε να δούμε την ΟΥΝΦΙΚΥΠ να καθίσταται περιττή» επισημαίνει.

Ως προς την αποτίμησή του για την εμπλοκή της Μπρατισλάβας στη διευκόλυνση του δικοινοτικού διαλόγου στην Κύπρο τα τελευταία 30 χρόνια, ο Υπουργός λέει ότι η χώρα του υπήρξε πάντοτε αλληλέγγυα προς την Κύπρο, όσον αφορά το κυπριακό πρόβλημα. «Εμπλεκόμαστε τα τελευταία 30 χρόνια στον δικοινοτικό διάλογο μεταξύ ε/κ και τ/κ πολιτικών κομμάτων. Οι σλοβακικές ειρηνευτικές δυνάμεις δραστηριοποιούνται στην αποστολή της ΟΥΝΦΙΚΥΠ εδώ και 18 χρόνια, Αυτή η εμπλοκή αντικατοπτρίζει το βαθύτερο μας ενδιαφέρον να δημιουργήσουμε μια ειρηνική και εποικοδομητική πλατφόρμα για τους Κύπριους, για να δώσουμε και στις δύο πλευρές μια δίκαιη ευκαιρία και χώρο για να ανταλλάξουν τις απόψεις και τις θέσεις τους στο κυπριακό πρόβλημα» λέει.

Ο Σλοβάκος ΥΠΕΞ αναφέρει επίσης ότι το πιο απτό αποτέλεσμα από την εμπλοκή και την προσπάθεια της Μπρατισλάβας είναι ότι το δικοινοτικό πολιτικό φόρουμ «υπάρχει ακόμη και είναι ζωντανό». «Έχει αναπτύξει και υλοποιήσει μια σειρά από μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, όπως επισκέψεις σε χώρος λατρείας, σε μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς, σε υπό κατασκευή οδοφράγματα. Φαίνεται σήμερα ότι αυτός ο διάλογος αποτελεί το μοναδικό σχεδόν κανάλι επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων που ζουν στις δύο πλευρές του διαιρεμένου νησιού» λέει.

Σημειώνει παράλληλα την ετοιμότητα της Σλοβακικής Δημοκρατίας να συνεχίσει να διαδραματίζει το ρόλο του έντιμου μεσολαβητή, ενώ προσθέτει ότι μια Ενωμένη Κύπρος θα μπορούσε να αποτελέσει έναν σημαντικό πυλώνα ειρήνης και ασφάλειας στην εύθραυστη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Σε άλλη ερώτηση για τις τριμερείς συνεργασίες στις οποίες εμπλέκεται η Κύπρος στην περιοχή, ο Υπουργός σημειώνει την στρατηγική γεωγραφική τοποθεσία της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο «όπου υπάρχει ανταγωνισμός συμφερόντων μεγάλων δυνάμεων». Η Κύπρος διαδραματίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, συνεχίζει ο Υπουργός.

«Ως Προεδρεύων του ΟΑΣΕ εκτιμώ πάρα πολύ μια σειρά από τριμερείς πρωτοβουλίες που προωθούνται από την Κύπρο με τους γείτονές της. Ενισχύουν την περιφερειακή σταθερότητα, ασφάλεια και συνεργασία σε αυτό το μέρος του κόσμου. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η επίλυση του κυπριακού προβλήματος θα επιφέρει μια επανάσταση στις προοπτικές ανάπτυξης της πολιτικής, ενεργειακής, εμπορικής και κοινωνικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών της περιοχής, περιλαμβανομένης της Τουρκίας» λέει.

Τέλος, ο κ. Λάιτσακ εκφράζει την εκτίμηση του ΟΑΣΕ για τα θετικά, όπως λέει, παραδείγματα των ΜΟΕ που υλοποιήθηκαν στην Κύπρο και υποστηρίζει έντονα την ανταλλαγή πρακτικών μεταξύ ΗΕ και ΟΑΣΕ, καθώς και των ομάδων διαμεσολάβησης της ΕΕ.

Ο Υπουργός Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Σλοβακία, Μίροσλαβ Λάιτσακ, επισκέπτεται την Κύπρο με αφορμή την 30η επέτειο από την έναρξη των συναντήσεων των ελληνοκυπριακών και τουρκοκυπριακών κομμάτων στο Λήδρα Πάλας, υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Τσεχοσλοβακίας αρχικά και της Σλοβακίας ακολούθως.

Ο κ. Λάιτσακ θα συναντηθεί με τον Υπουργό Εξωτερικών Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων Δημήτρη Συλλούρη, μεταξύ άλλων, ενώ θα συμμετάσχει και στην επετειακή συνάντηση των ε/κ και τ/κ κομμάτων στο Λήδρα Πάλας.

Μαζί με την Ειδική Αντιπρόσωπο του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο και Επικεφαλής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, Ελίζαμπεθ Σπέχαρ θα αποτελέσουν τους βασικούς ομιλητές διεθνούς συνεδρίου, με τίτλο «30 χρόνια διαλόγου μεταξύ ελληνοκυπριακών και τουρκοκυπριακών πολιτικών κομμάτων στην υπηρεσία της ειρήνης στην Κύπρο», που θα διεξαχθεί την Τρίτη. Ο ΥΠΕΞ της Σλοβακίας θα εγκαινιάσει επίσης μια έκθεση φωτογραφίας για τα 30 χρόνια του δικοινοτικού διαλόγου υπό την αιγίδα της Σλοβακίας.

Πηγή:ΚΥΠΕ