Γιάννος Χαραλαμπίδης: Τι να αναμένει κάποιος από τις συνομιλίες; – Προς ολοταχώς για καθεστώς «αλλοδαπού…»

Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης έχει σπουδάσει νομικά και είναι διδάκτωρ των διεθνών σχέσεων και των ευρωπαϊκών σπουδών. Ως δημοσιογράφος διετέλεσε βοηθός αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Η Σημερινή», πολιτικός συντάκτης και πολεμικός ανταποκριτής στη Γιουγκοσλαβία και στη Μέση Ανατολή. Από το 2004 εργάζεται ως πολιτικός σύμβουλος ευρωβουλευτών και παρακολουθεί στενά και αναλύει το Κυπριακό, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τα ευρωπαϊκά ζητήματα. Ιδιαίτερα αγαπητός στην χώρα μας, κυρίως μέσα από τις τηλεοπτικές του εμφανίσεις σε πολιτικές εκπομπές ή κεντρικά δελτία κερδίζει πάντα το ενδιαφέρον των τηλεθεατών, με απόψεις πάντα τεκμηριωμένες. Τον Γιάννο Χαραλαμπίδη γνωρίζω χρόνια και ήμουν από τις τυχερές  που κατάφερα να μπω δημοσιογραφικά στο δρόμο του. Παραμένει μια ισχυρή προσωπικότητα, ένας άνθρωπος με ήθος, πάντα στην πρώτη γραμμή της είδησης και μακριά από επουσιώδη, χαρές και ενθουσιασμούς την ώρα που θα κληθεί να απαντήσει σε σειρά ερωτημάτων. Τον πετυχαίνω στις Βρυξέλες και ανάμεσα σε άλλα του ζητάω να μας αναλύσει τις εξελίξεις στο Κυπριακό…Για άλλη μια φορά ο Γιάννος Χαραλαμπίδης μέσα από τεκμηριωμένες  θέσεις προκαλεί αίσθηση για το όσα θα ακολουθήσουν σε σχέση με το Κυπριακό.

Η συνάντηση Αναστασιάδη – Ακιντζί θα πραγματοποιηθεί στις 9 Αυγούστου υπό τη σκιά των τουρκιών προκλήσεων και της ισχύος με την προσδοκία ενός ανεπίσημου, άτυπου Κραν Μοντανά. Οι Τούρκοι λένε  ότι θα θέσουν θέμα δυο κρατών, ως να μην το έχουν θέσει ήδη. Και επειδή η Άγκυρα αναφέρεται σε δυο κράτη, υπάρχουν φωνές που ισχυρίζονται ότι η ομοσπονδία δεν είναι διχοτόμηση. Και, όμως, η ιστορία του Κυπριακού άλλα μαρτυρεί. Ότι δηλαδή, από το 1956, η ομοσπονδία είναι συνώνυμη με τη διχοτόμηση και ότι συνιστά το γεωγραφικό, διοικητικό και πληθυσμιακό διαχωρισμό της Κύπρου, με γενεσιουργό αιτία την εισβολή του 74. Συνεπώς, τι μπορεί να αναμένει κάποιος από τις συνομιλίες με τη μορφή που θα διεξαχθούν; Χωρίς σχέδιο Β  και εδώ που φθάσαμε, δεν μπορεί να περιμένει κάποιος τίποτε άλλο, παρά μόνο την υπογραφή διχοτόμησης, μέσα από την ομοσπονδία ή τη συνομοσπονδία ή τα δυο κράτη.  Πάντα, βεβαίως, υπάρχει και η επιλογή του αδιεξόδου.

Τουρκική τακτική και Οθωμανικό Δίκαιο

Τι διδάσκει όμως η επιλογή αυτή την οποία επιδιώκει διαχρονικά η Τουρκία; Κάθε φόρα που κερδίζει κάτι στο τραπέζι, διακόπτει τις συνομιλίες, θέτει νέες αξιώσει και επειδή η Άγκυρα θέτει νέες αξιώσεις για να την φέρουμε πίσω στο διάλογο κάνουμε σημαία τις προηγούμενες τουρκικές θέσεις.  Αυτό συνέβη και με το Κραν Μοντανά και προηγούμενα. Επειδή η Άγκυρα δεν δέχεται να συνεχίσουμε από το Κραν Μοντανά θεωρείται από τη δική μας ηγεσία ως μια ήδη αποτυχημένη πρακτική και ως προοπτική θετικών εξελίξεων. Και αυτό συμβαίνει   παρότι, προηγούμενες συγκλίσεις των συνομιλιών αντί του Ευρωπαϊκού Δικαίου υιοθετούν  το Οθωμανικό. Και εξηγούμε: Στο ένα από τα  έγγραφα  του Προέδρου (23 Οκτωβρίου του 2018) το οποίο κατατέθηκε στο Εθνικό Συμβούλιο γίνεται αναφορά σε μια διεθνή ιθαγένεια, η οποία, όμως, στην πράξη διχοτομείται σε άλλες δυο εσωτερικές, οι οποίες συνδέονται με το δικαίωμα της ψήφου («List of competences to be assigned  by the constitution to the federal government»). Δηλαδή, οι Ελληνοκύπριοι δεν θα έχουν δικαίωμα ψήφου στον βορρά, διότι εάν έχουν τέτοιο δικαίωμα, θα καταστεί και το βόρειο κρατίδιο ελληνικό. Οι Ελληνοκύπριοι που θα έχουν μόνιμη κατοικία στον βορρά, θα έχουν δικαίωμα ψήφου στις τοπικές εκλογές σε ποσοστό της τάξης του 20%.

Εάν μια οικογένεια είναι πενταμελής ή εξαμελής, ποια μέλη και πώς θα αποκλείονται από τις εκλογές; Με τι κριτήρια; Σε ποιο ευρωπαϊκό κράτος υπάρχει τέτοια ποσόστωση; Σημειώνουμε ότι, στη Βρετανία, οι Κύπριοι ως πολίτες της Κοινοπολιτείας έχουν δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές. Δεν θα έχουν, όμως, στον βορρά. Στην ίδια τους την πατρίδα. Προφανώς, ο βορράς δεν θα είναι πατρίδα τους, αφού το δικαίωμα της ψήφου είναι αυθύπαρκτο με τους νόμιμους πολίτες του κράτους τους. Της πατρίδας τους. Η αφαίρεση του δικαιώματος της ψήφου από τους Έλληνες στον βορρά αποτελεί ρατσιστικό  και φυλετικό αντιδημοκρατικό μέτρο, ακόμη και σε μια ομοσπονδία.

Καθεστώς «αλλοδαπού»…

Συνεπώς, για να μη χάσουν οι Τουρκοκύπριοι την εξουσία, οι Ελληνοκύπριοι  θα έχουν στο βορρά καθεστώς φιλοξενούμενου αλλοδαπού με ολιγότερα δικαιώματα από αυτά που έχουν  σε μιαν άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Διότι, στις προ ημερών δημοτικές εκλογές του Βελγίου, καμιά ποσόστωση δεν υπήρχε για την ψήφο των λοιπών, πέραν των Βέλγων, πολιτών της ΕΕ. Η λογική αυτή δεν είναι ευρωπαϊκή αλλά οθωμανική, διότι την περίοδο εκείνη δικαίωμα ψήφου είχαν μόνο οι Μουσουλμάνοι. Εάν λοιπόν οι Χριστιανοί Έλληνες ή Αρμένιοι ήθελαν να έχουν ψήφο θα έπρεπε να αποποιηθούν την χριστιανική τους πίστη και να γίνουν Μουσουλμάνοι. Και επειδή οι Μουσουλμάνοι ήταν Τούρκοι, οι Έλληνες εκτουρκίζονταν. Και τώρα τι μας λένε; Ότι για να έχουμε δικαίωμα ψήφου στο βορρά θα πρέπει να αποκτήσουμε την εσωτερική τουρκοκυπριακή ιθαγένεια, εάν μας την παραχωρήσουν, για να έχουμε δικαίωμα ψήφου. Δηλαδή θα πρέπει να γίνουμε από Έλληνες, Τούρκοι!

Κατάλοιπο εξουσίας και πηγές κυριαρχίας

Στα ίδια έγγραφα που επέδωσε ο Πρόεδρος στο Εθνικό   τονίζεται ότι το κατάλοιπο της εξουσίας (residual power), για το οποίο γινόταν στο παρελθόν πολύς λόγος, θα ανήκει στα ισότιμα συνιστώντα κράτη και όχι στην Κεντρική Κυβέρνηση. Η θέση αυτή είναι αντίθετη με ό,τι ισχυριζόταν ότι θα διεκδικούσε η ηγεσία του τόπου. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι, όσες εξουσίες δεν καθορίζεται ρητώς ότι ανήκουν στην Κεντρική Εξουσία και Κυβέρνηση, θα ανήκουν στα ισότιμου καθεστώτος συνιστώντα κράτη.

Πρόκειται γι’ αυτό που λέμε στην ΕΕ, η αρχή της επικουρικότητας. Δηλαδή το κατάλοιπο εξουσίας ανήκει στα κράτη – μέλη, στα οποία ανήκει η κυριαρχία. Κατ’ αναλογίαν, το  πλεονέκτημα στο θέμα της κυριαρχίας ανήκει στα συνιστώντα κράτη και όχι στην Κεντρική Κυβέρνηση. Συνεπώς, αυτά θα νομοθετούν στους τομείς όπου δε έχει αρμοδιότητα ρητώς η Κεντρική Κυβέρνηση, επειδή θα έχουν στην ουσία χωριστή εξουσία, δηλαδή κυριαρχία. Αυτό άλλωστε προκύπτει και από τη συμφωνία Αναστασιάδη – Έρογλου της 11ης Φεβρουαρίου, στην οποία αναφέρεται ότι η κυριαρχία πηγάζει  εξίσου από τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους χωρίς ρητή αναφορά σε ενιαίο λαό.

Διπλή πηγή εξουσίας

Άρα η πηγή της κυριαρχίας είναι διπλή, θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος, γεγονός που δικαιολογεί γιατί το κατάλοιπο εξουσίας δεν ανήκει στην Κεντρική Εξουσία, αλλά στα συνιστώντα κράτη. Εάν, ταυτοχρόνως, λάβουμε υπόψη ότι τα θέματα της εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας είναι εγκλωβισμένα στα συνιστώντα κράτη, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι η κοινή Κεντρική Κυβέρνηση άλλοτε υποτάσσεται και άλλοτε εξαρτάται από τα ισότιμου καθεστώτος συνιστώντα κράτη.

Αρχές ΕΕ και ιδιοκτησία

Πέραν των ανωτέρω γίνεται λόγος για εφαρμογή του κεκτημένου και των αρχών της ΕΕ σε ολόκληρη την Κύπρο (Έγγραφο Joint paper on the relationships between the Federal Government and the Constituent States). Και είναι μια θέση απολύτως ορθή. Εάν είναι, όντως, έτσι τα πράγματα, τότε γιατί μπήκαμε σε μια διαδικασία καθορισμού κριτηρίων για τη επανάκτηση των περιουσιών ή για την αποζημίωσή τους;

Το δικαίωμα της ιδιοκτησίας είναι μια από τις θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ. Πώς είναι δυνατό να υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το πλεονέκτημα ανήκει στον χρήστη, δηλαδή στον σφετεριστή; Διότι ο έποικος και ο Τουρκοκύπριος, που διαμένουν σε ελληνοκυπριακή περιουσία,  έχουν πλήρη συνείδηση ότι δεν έχουν κυριότητα επί της περιουσίας που παρανόμως κατέχουν. Γνωρίζουν ότι η κυριότητα ανήκει σε άλλον και ότι την κατέχουν με τη χρήση των όπλων. Άρα υπάρχει και το στοιχείο του δόλου. Πώς από τη μια εφαρμόζεται το κεκτημένο και οι αρχές της ΕΕ και από την άλλη υιοθετούνται οι κανόνες των τουρκικών τανκς;

Η αντιδήλωση…

Αυτά είναι μερικά από τα ζητήματα των συνομιλιών.  Ο καθένας μπορεί να εξάγει τα συμπεράσματά του για το πού μπορεί να οδηγήσει η Τουρκία τα πράγματα και τι μπορούμε να αναμένουμε από συνομιλίες που δεν έχουν ως βάση τις αρχές και αξίες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005, η οποία αναφέρεται στην υποχρέωση της Άγκυρας να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία για να προχωρήσει στην ΕΕ. Ενώ για αυτή τη θέση, που είναι τμήμα του κεκτημένου όλοι πανηγυρίζουν όταν περιλαμβάνεται σε συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όταν συνομιλούν με την Άγκυρα την βάζουν στο ράφι…

Του δρος των Διεθνών Σχέσεων Γιάννου Χαραλαμπίδη