Εργασία, η δυσεύρετη πολυτέλεια για αιτητές ασύλου στην Κύπρο!

Ενημέρωση για την αγορά εργασίας στην Κύπρο από τον Σύνδεσμο Αναγνωρισμένων Προσφύγων

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Δεκάδες αιτητές ασύλου προερχόμενοι κυρίως από χώρες της Αφρικής – οι περισσότεροι από το Καμερούν – και μερικοί από το Ιράν, διεκτραγώδησαν τις σκληρές συνθήκες διαβίωσής τους στην Κύπρο μέσα από προσωπικές μαρτυρίες, τον αποκλεισμό τους από την αγορά εργασίας και την κυπριακή κοινωνία γενικότερα, τον ρατσισμό και τις δυσκολίες στέγασης και επιβίωσης που αντιμετωπίζουν, λόγω του προβληματικού συστήματος ασύλου στο νησί, μιλώντας σε δημόσια συζήτηση την Τετάρτη 14 Αυγούστου 2019 στο New Genesis Center – Cyprus, που είναι το οίκημα του Συνδέσμου Αναγνωρισμένων Προσφύγων στην Κύπρο, (Association of Recognized Refugees in Cyprus) στην οδό Περικλέους στην παλιά Λευκωσία.

Πρόκειται για εκδήλωση που οργάνωσε ο Σύνδεσμος, με στόχο την ενημέρωση αιτητών ασύλου και μεταναστών για την αγορά εργασίας στην Κύπρο και για πρακτικούς τρόπους αναζήτησης για εξεύρεση εργασίας από αιτητές ασύλου – τόσο διαδικτυακά, αλλά και εκτός διαδικτύου. Την εκδήλωση συντόνισε ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Αναγνωρισμένων Προσφύγων στην Κύπρο, δημοσιογράφος  Willy Totoro από το Κονγκό, πατέρας τεσσάρων παιδιών, αναγνωρισμένος πρόσφυγας που ζήτησε και πήρε πολιτικό άσυλο στην Κύπρο πριν 15 χρόνια, οπότε εγκαταστάθηκε και ζει στη Λευκωσία μαζί με τη σύζυγο και τα παιδιά του.

Την παρουσίαση της αγοράς εργασίας στην Κύπρο έκανε μέσα από διαφάνειες η 17χρονη Γκράσια (Gracia) Τοτόρο, θυγατέρα του Willy Totoro, που είναι μαθήτρια του Λυκείου Παλλουριώτισσας. Τους πρακτικούς τρόπους για εξεύρεση εργασίας διαδικτυακά, αλλά και εκτός διαδικτύου, παρουσίασε ο αναγνωρισμένος πρόσφυγας από το Καμερούν Robavine Azangu.

Η περίπτωση του «Peter» από το Καμερούν

Σε έλλειψη ευκαιριών εργοδότησης, εκμετάλλευση και απάνθρωπες συνθήκες εργασίας στην Κύπρο, αναφέρθηκαν στη διάρκεια της συζήτησης παρευρισκόμενοι αιτητές ασύλου, με τον Willy Totoro να καλεί την κυπριακή κυβέρνηση να αυξήσει γι’ αυτούς τις ευκαιρίες εργοδότησης και να διασφαλίσει ότι κανένας αιτητής ασύλου δεν θα τυγχάνει εκμετάλλευσης στον χώρο εργασίας του. Με ιδιαιτέρως έντονη συναισθηματική φόρτιση μίλησε για την εμπειρία του ο αιτητής ασύλου με το ψευδώνυμο «Peter», δάσκαλος από το Καμερούν, που ζει στη Λευκωσία τους τελευταίους πέντε μήνες, καταγγέλλοντας ότι μέσα στο κυπριακό σύστημα ασύλου, τυγχάνουν πλήρους περιφρόνησης τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα των αιτητών ασύλου, ενώ αποκάλυψε ότι κάποιοι συμπατριώτες μας αποπειράθηκαν ακόμα και να τον εκμεταλλευτούν σεξουαλικά. Μίλησε στην «24» για τον αιματοβαμμένο, «άτυπο» εμφύλιο πόλεμο που συνεχίζεται στην πατρίδα του τα τελευταία χρόνια, μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων και μεταξύ της πλειοψηφίας των γαλλόφωνων που διατηρούν την κρατική εξουσία και της μειοψηφίας των αγγλόφωνων και μας ανέφερε ότι ο ίδιος προέρχεται από το νότιο αγγλόφωνο Καμερούν. Μας έδειξε φωτογραφίες στο κινητό του, όπου αστυνομικοί τον υποβάλλουν σε βασανιστήρια και εικονικές εκτελέσεις, λόγω των πολιτικών φρονημάτων του, μόλις λίγες μέρες πριν δραπετεύσει από τη χώρα και καταλήξει στην Κύπρο για να ζητήσει πολιτικό άσυλο και μας υπέδειξε ότι αν δημοσιεύσουμε το πραγματικό του όνομα και τη φωτογραφία του στο διαδίκτυο, ο στρατός και η αστυνομία της χώρας του «θα σκοτώσουν όλα τα μέλη της οικογένειας του. Γι’ αυτό – πρόσθεσε – κρύβουμε τα πρόσωπα μας από τους δημοσιογράφους».

Οι τομείς απασχόλησης για αιτητές ασύλου

Σημειώνουμε ότι οι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες έχουν ίσα δικαιώματα στην εργασία με τους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας και – σύμφωνα με την επίσημη πολιτική – δεν υπόκεινται σε οποιονδήποτε περιορισμό αναφορικά με τους τομείς απασχόλησης, ούτε απαιτείται οποιαδήποτε διαδικασία έγκρισης από το Τμήμα Εργασίας. Τα ίδια δικαιώματα στην εργασία έχουν και οι αιτητές ασύλου με το καθεστώς «συμπληρωματικής προστασίας».  Όπως και οι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, δεν υπόκεινται σε οποιοδήποτε περιορισμό αναφορικά με τους τομείς απασχόλησης και τα επαγγέλματα, ούτε απαιτείται οποιαδήποτε διαδικασία έγκρισης από το Τμήμα Εργασίας. Όμως τα πράγματα στον τομέα της απασχόλησης είναι διαφορετικά – και πολύ πιο δύσκολα – για τους αιτητές ασύλου, παρόλο που λήφθηκαν αποφάσεις που διευκολύνουν την κατάσταση. Υπενθυμίζουμε ότι η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων αποφάσισε από τις αρχές Μαϊου 2019 να επεκτείνει με σχετικό διάταγμα τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας και τα επαγγέλματα για αιτητές ασύλου ώστε να έχουν δικαίωμα να εργάζονται νόμιμα στην Κύπρο, μετά τον πρώτο μήνα υποβολής της αίτησης τους για διεθνή προστασία, νοουμένου ότι κατέχουν συμβόλαιο απασχόλησης σε συγκεκριμένο εργοδότη, σφραγισμένο από το Τμήμα Εργασίας. Οι τομείς αυτοί είναι οι ακόλουθοι:

1 Γεωργία-Κτηνοτροφία-Αλιεία

*Καταφύγια και ξενοδοχεία κατοικίδιων ζώων

*Εργαζόμενοι στη γεωργία

*Εργαζόμενοι στη κτηνοτροφία

*Εργαζόμενοι στη πτηνοτροφία

*Εργαζόμενοι στην αλιεία

*Εργάτες ιχθυοτροφείου

*Φροντιστές ζώων

 

2 Μεταποίηση

*Εργάτες σε μονάδες παραγωγής ζωοτροφών

*Νυχτερινοί εργάτες σε φούρνους και γαλακτοκομικές μονάδες

* Αχθοφόροι φορτοεκφορτώσεων

*Νυχτερινοί εργάτες σε σφαγεία πουλερικών

 

3 Διαχείριση αποβλήτων

* Εργαζόμενοι στην αποχέτευση και την επεξεργασία αποβλήτων και λυμάτων

*Εργάτες συλλογής και επεξεργασίας αποβλήτων και σκυβάλων

*Εργάτες ανακύκλωσης

*Εργάτες επεξεργασίας ζωικών αποβλήτων και υποπροϊόντων σφαγείου

 

4 Εμπόριο-Επισκευές

*Εργάτες σε σταθμούς βενζίνης και πλυντήρια αυτοκινήτων

*Αχθοφόροι φορτοεκφορτώσεων

*Εργάτες σε ψαραγορές

*Ισιωτές και βαφείς αυτοκινήτων

 

5 Παροχή Υπηρεσιών

*Εργάτες καθαρισμού κτιρίων και εξωτερικών χώρων σε συνεργεία καθαρισμού

*Εργάτες για καθαρισμούς κήπων

* Αχθοφόροι φορτοεκφορτώσεων

*Εργάτες για εξολόθρευση παρασίτων/τρωκτικών σε οικίες και γραφεία

 

6 Βιομηχανία Τροφίμων

*Διανομείς έτοιμου φαγητού

 

7 Εστιατόρια και Κέντρα Αναψυχής

* Βοηθοί κουζίνας, καθαριστές/στριες

 

8 Ξενοδοχεία

*Βοηθοί κουζίνας, καθαριστές/στριες

 

9 Άλλες δραστηριότητες

*Διανομείς διαφημιστικού υλικού

*Εργαζόμενοι πλυντηρίων ρούχων

 

Η διαδήλωση των αποκλεισμένων

Ένα μήνα πριν την απόφαση για επέκταση των τομέων απασχόλησης, στις 16 Απριλίου 2019, δεκάδες αιτητές ασύλου που διαμένουν στη Λευκωσία, προερχόμενοι από αφρικανικές και ασιατικές χώρες, οργάνωσαν πορεία διαμαρτυρίας με σημείο εκκίνησης την πλατεία Σολωμού και διαδήλωσαν μπροστά από τα γραφεία της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (κυβερνητικού Γραφείου Εξευρέσεως Εργασίας) και έξω από τα Υπουργεία Εργασίας και Εσωτερικών, καταγγέλλοντας τον θεσμικό ρατσισμό του κυπριακού συστήματος εργοδότησης, όπως ανακοίνωσε η Κοινότητα των Αιτητών Ασύλου στην Κύπρο. Οι διαδηλωτές παρέδωσαν υπομνήματα με τις καταγγελίες και τα αιτήματά τους, τόσο στα προαναφερόμενα Υπουργεία, όσο και στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Σπίτι της ΕΕ στη Λευκωσία, όπου επίσης πορεύτηκαν. Ανέφεραν μεταξύ άλλων στα υπομνήματα τους, ότι «η Κύπρος δίνει πρόσβαση σε πολύ περιορισμένους τομείς εργασίας για τους αιτητές ασύλου, όπως εργάτες στη γεωργο-κτηνοτροφία, στην παραγωγή ζωωτροφών, στη συγκομιδή σκυβάλων και στην ανακύκλωση, που είναι οι χειρότεροι τομείς στην αγορά εργασίας, ανεξαρτήτως των προσόντων τους». Οι διαδηλωτές κατάγγειλαν «τις ρατσιστικές διακρίσεις που βιώνουν κάθε μέρα από τους εργοδότες και από το Τμήμα Εργασίας, γεγονός που τους αποκλείει από την πρόσβαση στο σύστημα, αφού είναι στόχος μιας ρατσιστικής κρατικής πολιτικής στον τομέα της εργασίας». Οι διαδηλωτές πορεύτηκαν πρώτα στις εγκαταστάσεις της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, όπου αντιπροσωπεία τους συναντήθηκε με εκπρόσωπο της Υπηρεσίας «και τον ενημέρωσαν για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην αγορά εργασίας και εργοδότησης στην Κύπρο». Εξέφρασαν επίσης τη διαμαρτυρία τους «για τη συμπεριφορά του προσωπικού της Υπηρεσίας απέναντί τους και για το γεγονός ότι η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης δεν τους προσφέρει οποιαδήποτε εργασία και έτσι αναγκάζονται να πληρώνουν ιδιωτικούς πράκτορες εξευρέσεως εργασίας, διεφθαρμένους στις πιο πολλές περιπτώσεις, για να τους βρουν δουλειά». Ανέφεραν επίσης ότι «τους δίνεται μια γραπτή φόρμα και μερικές φορές περνούν μέχρι και 4 μήνες για να εγκριθούν τα συμβόλαια εργασίας τους από το Τμήμα Εργασίας, με αποτέλεσμα να χάνουν τη δουλειά τους αφού οι εργοδότες δεν μπορούν να περιμένουν τόσο πολύ καιρό». Αντιπροσωπεία των διαδηλωτών έγινε δεκτή από τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στον οποίο και εξέθεσαν τα προαναφερόμενα προβλήματα και αιτήματά τους. «Τους ανέφερε», σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους, «ότι γνωρίζει τα προβλήματα περιορισμένης πρόσβασης στην εργασία που αντιμετωπίζουν και ότι το Υπουργείο βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τη Βουλή, προσπαθώντας να συμπεριλάβει περισσότερα επαγγέλματα ή να δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες εργοδότησης για τους αιτητές ασύλου, ενώ υποσχέθηκε να εξετάσει τα αιτήματά τους και να τους απαντήσει, αφού πήρε τα στοιχεία επικοινωνίας των μελών της αντιπροσωπείας».

Εξάλλου στη συνάντηση με εκπροσώπους της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιπροσωπεία των αιτητών ασύλου «περίγραψαν τις δυσκολίες στην εξέταση των αιτήσεών τους στην Υπηρεσία Ασύλου». Οι εκπρόσωποι της Επιτροπής και του Κοινοβουλίου, σύμφωνα με την ανακοίνωση, διαβεβαίωσαν τους αιτητές ότι θα εργαστούν με την Υπηρεσία Ασύλου ώστε να γίνουν δικαιότερες οι προϋποθέσεις παραχώρησης ασύλου και να μειωθεί ο χρόνος εξέτασης των αιτήσεων και ότι σύντομα αναμένονται αλλαγές προς το καλύτερο». Η ανακοίνωση κατέληξε με την αναφορά ότι «ο τελευταίος σταθμός των διαδηλωτών ήταν το Υπουργείο Εσωτερικών, όπου δύο εκπρόσωποι του Υπουργείου, τους διαβεβαίωσαν ότι μέχρι τον Ιούνιο θα ενισχυθεί η Υπηρεσία Ασύλου, ώστε να διεκπεραιώνονται γρηγορότερα οι εξετάσεις των αιτήσεων ασύλου και ότι θα έχουν νομική αρωγή από περισσότερους δικηγόρους».

Εργοδότηση, εκπαίδευση, κατάρτιση

Την επόμενη μέρα 17 Απριλίου 2019 μιλώντας σε ανοιχτό διάλογο πολιτών με θέμα «Η κατάσταση των προσφύγων και αιτητών ασύλου στην Κύπρο», στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, η Αντιπρόσωπος της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες στην Κύπρο (UNHCR) στην Κύπρο Katja Saha Savarimuthu είπε μεταξύ άλλων ότι «ως αποτέλεσμα του σημαντικά αυξημένου αριθμού αιτητών ασύλου και προσφύγων στην Κύπρο και της καθυστέρησης στις διαδικασίες των αιτήσεων ασύλου, η ικανότητα υποδοχής παρουσιάζει προβλήματα. Η απουσία κοινωνικών υπηρεσιών στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής Πουρνάρα – όπου οι αιτητές ασύλου διαμένουν τις πρώτες 72 ώρες της άφιξής τους – έχουν αντίκτυπο στην ικανότητα τους για μετάβαση στην κοινότητα, ενώ πολλοί νεο-αφιχθέντες δεν έχουν συγγενείς για να τους φιλοξενήσουν στη συνέχεια και ως αποτέλεσμα καταλήγουν άστεγοι, αφού τα κρατικά επιδόματα είναι ανεπαρκή για ενοικίαση ιδιωτικής κατοικίας. Το θέμα των αστέγων αιτητών ασύλου έχει αναχθεί από την UNHCR σε μια μεγάλη πρόκληση για το 2019 που πρέπει ν’ αντιμετωπισθεί, καθώς οδηγεί στην εκμετάλλευση των αιτητών, στην ανταλλαγή σεξ με στέγη και στην έμφυλη βία. Οι δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος στην Κύπρο, λαμβάνουν μηνιαίως 760 ευρώ το άτομο, σε σύγκριση με 320 ευρώ που λαμβάνουν οι αιτητές ασύλου και αυτά περιλαμβάνουν επίδομα ενοικίου 100 ευρώ, ένα ανεπαρκές ποσόν για μια αξιοπρεπή διαβίωση. Πολλοί αιτητές ασύλου είναι επαγγελματικά προσοντούχοι και έχουν υψηλή εξειδίκευση και θέλουν να εργαστούν και να προσφέρουν στην κοινωνία που τους φιλοξενεί, αλλά έχουν δικαίωμα να δουλέψουν μόνο σε ανειδίκευτη και χαμηλά αμειβόμενη εργασία. Ακόμα πιο σοβαρό, είναι ότι τα επιδόματα υποδοχής διακόπτονται στους έξι μήνες κι αυτό τους οδηγεί στην απόλυτη φτώχεια και τους μετατρέπει σε άστεγους. Πιστεύω ότι η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να προχωρήσει σωστά στην ενσωμάτωση των προσφύγων και το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι  να αναγνωρίσει και αντιμετωπίσει τις προκλήσεις, με επικέντρωση στην εργοδότηση, στην εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση, στην πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και στην κοινωνική ένταξη και πολιτική εμπλοκή, όπως εισηγήθηκε η UNHCR στην Έκθεσή της του 2018 για τη Στρατηγική Ένταξης των Προσφύγων στην Κύπρο».

«Μια ζωή σε συνθήκες υποβάθμισης»

Τις συγκλονιστικές διαστάσεις του κοινωνικού αποκλεισμού και της καταπάτησης στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων των προσφύγων και των αιτητών ασύλου στην Κύπρο, περιλαμβανομένου του δικαιώματος στην εργασία και στην αξιοπρεπή στέγαση, ανέδειξαν με δημόσιες τοποθετήσεις τους, ανθρωπιστικές οργανώσεις που στηρίζουν και βρίσκονται σε καθημερινή επαφή με τις κοινότητες των αιτητών ασύλου, όπως η Caritas Κύπρου, με αφορμή τη δολοφονία 28χρονου αιτητή ασύλου από το Καμερούν, με εμπλεκόμενους Νιγηριανούς τα ξημερώματα της 19ης Μαϊου 2019 στην περιοχή του «ΌΧΙ» στην παλιά Λευκωσία. Ο ένας από τους υπόπτους φέρεται να παραδέχθηκε τη διάπραξη του εγκλήματος, όχι όμως οι άλλοι δύο που αρνήθηκαν οποιαδήποτε ανάμιξη τους. «Ανησυχούμε πολύ για την κατάσταση», ανέφερε σε δήλωσή της στην «24» η λειτουργός της Caritas Κύπρου Γκόσια Χρυσάνθου, όταν κλήθηκε από την εφημερίδα μας να σχολιάσει το περιστατικό. «Αναγνωρίζουμε», πρόσθεσε, «ότι η Κύπρος δέχεται έναν άνευ προηγουμένου αριθμό απελπισμένων ανθρώπων που καταφθάνουν στη Δημοκρατία για να ζητήσουν άσυλο. Αυτό θα έθετε σε δοκιμασία οποιαδήποτε χώρα, αλλά τα διδάγματα από τις αντίστοιχες εμπειρίες σε άλλες κοινωνίες θα μπορούσαν εύκολα να μας βοηθήσουν να λάβουμε βελτιωτικά μέτρα που θα μπορούσαν να αποβούν σωτήρια, τόσο για τη ζωή των μεταναστών, όσο και των μελών της κοινωνίας που τους δέχεται στους κόλπους της.  Αυτό που οι περισσότεροι αιτητές ασύλου αντιμετωπίζουν εδώ, είναι μια ζωή σε συνθήκες υποβάθμισης, χωρίς προοπτική να βρουν αξιοπρεπή εργασία. Οι αιτητές ασύλου καθώς και άλλοι άνθρωποι οι οποίοι δεν μπορούν να βρουν δουλειά και εξαρτώνται από τα κρατικά επιδόματα για την επιβίωσή τους, δίνουν καθημερινά αγώνα για να διατηρήσουν την ανθρώπινη αξιοπρέπειά τους.  Άνθρωποι με φιλοδοξίες, ικανοί και μορφωμένοι καταλήγουν να φτάσουν σε κατάσταση εξαθλίωσης και απελπισίας. Και ενώ θέλουν με όλη τους την καρδιά να συνεισφέρουν και αυτοί στο κοινωνικό σύνολο με τρόπο παραγωγικό, βρίσκονται αποκλεισμένοι από κάθε παραγωγική δραστηριότητα και καταντούν να βασίζονται σε ελεημοσύνες, κάτι που καταρρακώνει το ηθικό τους ακόμη περισσότερο. Προσπαθούν να βοηθήσουν τους εαυτούς τους, αλλά καθώς είναι απελπισμένοι και ευάλωτοι, πέφτουν θύματα απάτης και εκμετάλλευσης. Και κάποια στιγμή θα χάσουν κάθε ελπίδα και θα σταματήσουν καν να προσπαθούν.  Και τότε τι γίνεται; Η απελπισία θολώνει την κρίση τους στον αγώνα για να επιβιώσουν. Θα πρέπει σίγουρα να μπορεί να υπάρξει καλύτερος τρόπος για να ζήσουν στην κοινωνία μας αυτοί οι άνθρωποι και να μπορέσουν και οι δύο πλευρές να ευημερήσουν».

Όταν η «24» αποκάλυπτε το πρόβλημα

Τα τελευταία δύο χρόνια η «24» περίγραψε επανειλημμένα μέσα από ρεπορτάζ του υπογράφοντος, τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των αιτητών ασύλου στη χώρα μας και ιδιαίτερα στη Λευκωσία. Χαρακτηριστικά τον Δεκέμβρη 2018 επισκεφθήκαμε μαζί με τη Γκόσια Χρυσάνθου ένα μικρό, στενό και σκοτεινό πατάρι στο κέντρο της Λευκωσίας, όπου διέμεναν για πολλούς μήνες στριμωγμένοι ο ένας πάνω στον άλλο, δεκάδες νεαροί άστεγοι και άνεργοι Αφρικανοί αιτητές ασύλου, που στην πλειοψηφία τους ήταν από το Καμερούν και τη Νιγηρία. Όπως κατέγραψε τότε ο φωτογραφικός μας φακός, αυτή η μεγάλη ομάδα των νεαρών Αφρικανών προσφύγων ζούσαν – και ζουν – σε άθλιες συνθήκες, σε ένα ακατάλληλο περίκλειστο κοιτώνα, προσβάσιμο από μια στενή, εσωτερική σκάλα, χωρίς πόρτες και παράθυρα, χωρίς μπάνιο (μόνο μια τουαλέτα σε κακά χάλια) και βέβαια χωρίς κουζίνα. Τρόφιμα προμηθεύονται από συγκεκριμένες υπεραγορές, με τα κουπόνια διατροφής των 150 ευρώ τον μήνα, που χορηγούν στον καθένα οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας. Το ενοίκιο του δωματίου το πληρώνουν μια ομάδα αλλοδαπών οικιακών βοηθών, ενώ η Caritas Κύπρου, προσφέρει στους νεαρούς Αφρικανούς πρόγευμα καθημερινά, όπως και τη δυνατότητα να κάνουν ντους δύο φορές τη βδομάδα στις κεντρικές εγκαταστάσεις της.  «Τους τελευταίους μήνες», μας είπε η κυρία Χρυσάνθου, «υπάρχει στην Κύπρο αυξημένη ροή αιτητών ασύλου, που αντιμετωπίζουν οξύ πρόβλημα στέγασης. Αυτή τη στιγμή, όσοι άντρες αιτητές ασύλου καταφεύγουν  σε εμάς, μένουν στους δρόμους, γιατί δεν έχουμε πού να τους φιλοξενήσουμε. Τους εξηγούμε πού και τι πρέπει να κάνουν, σε σχέση με τη διαδικασία αίτησης ασύλου και τα χαρτιά που πρέπει να συμπληρώσουν. Κάποιοι είναι άρρωστοι ή με σωματικά τραύματα και πρέπει πρώτα να τους πάρουμε στο νοσοκομείο, κάποιοι έχουν ψυχολογικά προβλήματα, λόγω του πολέμου στην πατρίδα τους, ενώ κάποιες κοπέλες είναι θύματα βιασμού».

Ψάχνοντας για δουλειά πρωί μέχρι βράδυ

Οι ίδιοι οι νεαροί Αφρικανοί μας είπαν ότι «προσπαθούν απεγνωσμένα και μάταια να βρουν εργασία για να μπορούν τουλάχιστον να ενοικιάζουν ένα κατάλληλο υποστατικό και να ζουν με κάποια αξιοπρέπεια» και ότι «τριγυρίζουν στην πόλη ψάχνοντας για δουλειά, από τα ξημερώματα μέχρι το βράδυ, αλλά μάταια, γιατί δεν μπορούν να βρουν εργασία στους συγκεκριμένους τομείς που τους επιτρέπεται από το κράτος». Πρόσθεσαν ότι «στις λίγες επιτρεπόμενες εργασίες για αιτητές ασύλου, οι ντόπιοι εργοδότες προτιμούν άτομα από τη Μέση Ανατολή και την Ασία και όχι Αφρικανούς».

Οι ελλείψεις στις πολιτικές ασύλου

Σε άλλο ρεπορτάζ μας τον Απρίλη 2018 συνοδευόμενοι από τη λειτουργό της UNHCR Αιμιλία Στροβολίδου, συναντήσαμε ένα 23χρονο αιτητή ασύλου από το Καμερούν, που για εβδομάδες, κοιμόταν κυριολεκτικά στο δρόμο, σε παγκάκια της πλατείας Σολωμού και στον παρακείμενο δημόσιο κήπο, όπως είπε ο ίδιος στην «24». Δεν είχε καμιά στήριξη από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, ή από άλλο κρατικό φορέα, πέρα από ένα μικρό ποσό που του δόθηκε το πρώτο διάστημα της άφιξής του στο νησί – είχε περάσει στις ελεύθερες περιοχές, από την κατεχόμενη Κύπρο και είχε κρατηθεί για ένα χρονικό διάστημα στον Χώρο Κράτησης Απαγορευμένων Μεταναστών στη Μενόγεια. Η Αιμιλία Στροβολίδου, είχε καταγγείλει λίγες μέρες προηγουμένως, με ανοικτή επιστολή της στον Τύπο, ότι ανησυχητικά ψηλός αριθμός αιτητών ασύλου στην Κύπρο, που δραπέτευσαν από τις διώξεις και τη βία στις χώρες καταγωγής τους, είναι άστεγοι, ή κινδυνεύουν να μείνουν άστεγοι, σε συνθήκες αθλιότητας και απόγνωσης, λόγω των σοβαρών ελλείψεων στις εθνικές πολιτικές ασύλου και υποδοχής.

Η Γκράσια και ο πατέρας της Willy Totoro στην εκδήλωση.

Στιγμιότυπο από τη διαδήλωση διαμαρτυρίας των αιτητών ασύλου τον Απρίλη 2019 στη Λευκωσία.

Φώτο: Στιγμιότυπο από την εκδήλωση της 14ης Αυγούστου 2019. Σε πρώτο πλάνο ο Willy Totoro που χαρακτήρισε «μια τεράστια πρόκληση» την εξεύρεση εργασίας για τους αιτητές ασύλου και τους μετανάστες στην Κύπρο.