Είμαι εδώ μη με ξεχνάς

Εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης για την άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ στην Κύπρο

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

«Είμαι εδώ μη με ξεχνάς» ήταν το σύντομο αλλά ισχυρό και πολύ εύγλωττο σύνθημα στο πλακάτ που μετέφερε στους πεζόδρομους Λήδρας και Ονασαγόρου στη Λευκωσία το Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου 2019  κυριολεκτικά στα γόνατά της, η καθηλωμένη τα τελευταία χρόνια σε αναπηρικό καροτσάκι κυρία Ανδρούλα Νικολάου στη διάρκεια της πορείας μνήμης και τιμής για όσους χάθηκαν από την άνοια και για όσους δοκιμάζονται από διάφορα είδη της ασθένειας.  Ήταν περιστοιχισμένη από δεκάδες  μέλη και φίλους του Συνδέσμου Στήριξης Ατόμων με Άνοια ΙΘΑΚΗ (Επαρχιακή Επιτροπή Λευκωσίας) που οργάνωσε την πορεία στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Παγκόσμιου Μήνα για την άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ – εκδηλώσεων που κορυφώνονται στην Κύπρο και διεθνώς στις 21 Σεπτεμβρίου Παγκόσμια Ημέρα Αλτσχάιμερ. «Δεν ξεχνούμε αυτούς που δεν μπορούν να θυμηθούν» ήταν το κεντρικό σύνθημα της πορείας. Προηγήθηκε συγκέντρωση στο άνοιγμα των δύο πεζόδρομων δίπλα στην Πλατεία Ελευθερίας όπου η Πρόεδρος  της Επιτροπής Λευκωσίας της ΙΘΑΚΗΣ Ιωάννα Κουντούρη μίλησε για την ανάγκη ευαισθητοποίησης του κοινού σε ό,τι αφορά αυτή την ανίατη νευρολογική πάθηση που όπως είπε «οδηγεί τους ασθενείς στην απώλεια της μνήμης και της λογικής τους και στην ουσία χάνονται/σβήνουν σταδιακά». Στην εκδήλωση που έγινε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας μετέφερε σύντομο χαιρετισμό εκ μέρους του Υπουργού Υγείας η Ανώτερη Νοσηλεύτρια Μαρία Αντωνιάδου. Ο χαιρετισμός περιλάμβανε γενικόλογες περιγραφές της ασθένειας και της σοβαρότητάς της παγκοσμίως, χωρίς συγκεκριμένη αναφορά σε οποιεσδήποτε σχετικές δράσεις του κυπριακού κράτους – πέρα από την πληροφορία ότι «το Υπουργείο Υγείας όρισε το 2000 Πολυθεματική Επιτροπή για τη Νόσο Αλτσχάιμερ με σκοπό τη μελέτη και αντιμετώπιση των προβλημάτων που σχετίζονται με τη Νόσο και με άλλες ανοϊκές διαταραχές και όπου εκπροσωπούνται φορείς τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα».

Να σημειώσουμε ότι στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Μήνα για την άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ οργανώθηκε Μουσική Βραδιά από τον Σύνδεσμο Στήριξης Ατόμων με τη νόσο Αλτσχάιμερ στο Προεδρικό Μέγαρο υπό την αιγίδα της Πρώτης Κυρίας Άντρης Αναστασιάδη το βράδυ της Δευτέρας 9ης Σεπτεμβρίου 2019 με τραγούδια από τη σοπράνο Αύρα Σιάτη και τη μέτζο σοπράνο Καίτη Οικονομίδου και τη Χορωδία ΠΑΣΥΔΥ με τον Μάριο Ιωάννου στο πιάνο.

«Διεκδικούμε αξιοπρέπεια, στήριξη, συμπόνια»

«Η άνοια θεωρείται η ασθένεια του αιώνα μας διότι συνεχώς αυξάνονται τα κρούσματα, λόγω και της μακροβιότητας του ανθρώπου», είπε στην ομιλία της η Ιωάννα Κουντούρη, που έχασε τον σύζυγο της από την ασθένεια πριν τρία χρόνια. «Ο φετινός στόχος», πρόσθεσε, «είναι η ευαισθητοποίηση του κόσμου για όσους βιώνουν την άνοια, να ενθαρρυνθούν να μιλούν για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.  Γι αυτό αναγνωρίστε τα άτομα με άνοια, πλησιάστε τα αν τα δείτε χαμένα, για να μην χάνουν την ζωή τους μόνα και αβοήθητα. Η άνοια μάς αφορά όλους. Μπορεί να είναι η γιαγιά, ο παππούς, η μητέρα, ο πατέρας, η αδελφή , ο αδελφός, η σύντροφος, ο σύντροφος.  Όλοι είμαστε υποψήφιοι. Η ασθένεια δεν επιλέγει μορφωτικό επίπεδο, οικονομική κατάσταση, ούτε κοινωνική υπόσταση. Όλοι πρέπει να είμαστε δίπλα στους ανθρώπους αυτούς και ιδιαίτερα στους φροντιστές και οικογένειές τους οι οποίοι περνούν γολγοθά όλο το 24ωρο. Μην απομονώνεις τις οικογένειες αυτές. Μια καλή κουβέντα και λίγη κατανόηση χρειάζονται. Μιλάμε για την άνοια και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Πολεμάμε την άγνοια! Ενημερώνουμε τους γύρω μας και ζητούμε την στήριξή τους. Σπάζουμε τα ταμπού γύρω από την άνοια. Βοηθούμε τον εαυτό μας, όσο και τους άλλους να μοιράζονται το μεγάλο φορτίο και έτσι απαλύνουμε τον πόνο τους. Πορευόμαστε σήμερα όλοι μαζί γιατί είμαστε πολλοί και έτσι αποκτούμε δύναμη και φωνή. Διεκδικούμε τα αυτονόητα – αξιοπρέπεια, στήριξη, συμπόνια για να ελαφρύνει το βάρος των οικογενειών αυτών».

Πρόβλημα ιατρικό και κοινωνικό

Μας είπε για την ασθένεια ο Νευρολόγος Ψυχίατρος Δρ Κυριάκος Βερεσιές, ένας από τους ιδρυτές του Συνδέσμου Στήριξης Ατόμων με τη Νόσο Αλτσχάϊμερ το 1996 με έδρα τη Λάρνακα  και με Επιτροπές στην ελεύθερη Αμμόχωστο, τη Λεμεσό, την Πάφο και τη Λευκωσία: «Όπως είναι γνωστό, η νόσος Αλτσχάιμερ, είναι μη θεραπεύσιμη και εκφυλιστική και πήρε το όνομά της από τον Γερμανό ψυχίατρο και νευροπαθολόγο Αλοΐσιο Αλτσχάιμερ (Alois Alzheimer) που την περίγραψε αρχικά το 1906. Γενικά εντοπίζεται στους ανθρώπους πάνω από 65 ετών. Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας και αποτελεί μείζον ιατρικό, κοινωνικό και οικονομοτεχνικό πρόβλημα για τις ανεπτυγμένες κοινωνίες με μεγάλο προσδόκιμο επιβίωσης. Ο όρος «άνοια», αφορά στην έκπτωση των νοητικών λειτουργιών, καταρχήν της μνήμης και ακολούθως του λόγου, της κρίσης και συνολικά της προσωπικότητας. Σήμερα, υπάρχουν 6.500-8.500  χιλιάδες ασθενείς στην Κύπρο και 40 εκατομμύρια παγκοσμίως, ενώ από τη νόσο προσβάλλονται το 5% των ατόμων άνω των 65 ετών και το 25% άνω των 85. Υπάρχουν επίσης διαφορές μεταξύ των φύλων. Οι γυναίκες έχουν υψηλότερο κίνδυνο για Αλτσχάιμερ, ιδιαίτερα στον πληθυσμό μεγαλύτερο από 85 ετών».

Οι πληροφορίες που σβήστηκαν…

«Δεκάδες χιλιάδες οικογένειες στην Κύπρο, είναι αντιμέτωπες με το πρόβλημα, αν συνυπολογισθούν οι οικογένειες των παιδιών και άλλων στενών συγγενών που συμβιώνουν με τους ασθενείς και έχουν την ευθύνη της φροντίδας τους», σημείωσε ο Δρ Κυριάκος Βερεσιές και πρόσθεσε: «Οι φροντιστές των ασθενών, απαιτείται συχνά να αλλάξουν τον προγραμματισμό της ζωής τους, τα ωράριά τους, ενώ επιβαρύνονται όχι μόνο οικονομικά, αλλά και ψυχολογικά και συναισθηματικά. Στην πραγματικότητα είναι πρόβλημα περισσότερο των συγγενών, παρά των ασθενών, οι οποίοι ζουν στον δικό τους κόσμο και δεν συνειδητοποιούν την κατάστασή τους. Αρκετοί ασθενείς εισάγονται σε στέγες ηλικιωμένων, αλλά δεν μπορεί ένας φροντιστής να φροντίζει ταυτόχρονα πολλούς. Ας μη ξεχνούμε ότι τα άτομα αυτά δεν μπορούν να φροντίσουν από μόνα τους την υγιεινή, την ασφάλεια, τη διατροφή, ή τη λήψη των φαρμάκων τους. Ο ασθενής με Αλτσχάιμερ, είναι άλλος άνθρωπος, από αυτόν που γνωρίζαμε. Είναι απροσανατόλιστος σε χώρο, χρόνο και πρόσωπα και συχνά δεν αναγνωρίζει τα πρόσωπα των συγγενών του. Σε μερικές περιπτώσεις, κάποιοι ασθενείς παρουσιάζουν επιθετικότητα, γιατί μπορεί να μη βρουν κατανόηση. Πολλοί δεν δέχονται τις φροντίστριες τους ή τα παιδιά τους. Φανταστείτε ένα άτομο να επιμένει ότι πρέπει να πάει στο σπίτι του, ενώ ήδη βρίσκεται στο σπίτι του, που δεν το αναγνωρίζει, αφού έχουν σβηστεί όλες οι πληροφορίες που είχε στον εγκέφαλό του προηγουμένως, ότι αυτό είναι το σπίτι του. Μπορεί π. χ. την κόρη του, να την παίρνει για τη μητέρα του. Εδώ χρειάζεται ένα ή και δύο άτομα να φροντίζουν τον ασθενή κάθε λεπτό της μέρας και της νύχτας. Αυτό επιτυγχάνεται με την αυτοθυσία των παιδιών και άλλων συγγενών, αφού η βοήθεια από το κράτος ή από άλλους φορείς είναι πολύ λίγη».

Όταν κτυπά το Αλτσχάιμερ…

Η Πρόεδρος του Συνδέσμου Στήριξης Ατόμων με τη Νόσο Αλτσχάϊμερ Νόνη Διάκου μίλησε στην «24»  για τον πόνο και το στίγμα της νόσου, αφού βίωσε το κατακλυσμικό κτύπημα της νόσου πάνω στη μητέρα της Ελένη και την ατέλειωτη αγωνία του πατέρα της, (μ. Νίκου Διάκου, οδοντογιατρού), που έγινε ο φροντιστής της για 9 ολόκληρα χρόνια πριν το θάνατο της το 2000. «Το 1991 ο Νευρολόγος Δρ Σάββας Παπακώστας, διέγνωσε ότι η μητέρα μου έχει Αλτσχάιμερ και επιπρόσθετα μου έδωσε την ιδέα να ιδρύσω τον Σύνδεσμο Στήριξης Ατόμων με τη Νόσο Αλτσχάιμερ για να γίνει γνωστή η ασθένεια» μας είπε. Ανέφερε ότι η μητέρα της είχε τα πρώτα συμπτώματα της πρώϊμης μορφής Αλτσχάιμερ στα 52 της χρόνια το 1986 και πέθανε 14 χρόνια αργότερα αφού πέρασε και τα τρία στάδια της ασθένειας. Μετά τον θάνατο της Ελένης, ο πόνος της Νόνης έγινε αποφασιστικότητα κι απέκτησε στόχο – να βοηθήσει όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους, αυτούς που ενδέχεται ν’ αρρωστήσουν με άνοια κι αυτούς που θα πρέπει να τους φροντίσουν, να κοιτάξουν κατάματα την αλήθεια της ασθένειας. Και να είναι προετοιμασμένοι γι’ αυτήν. «Από τη στιγμή που θα διαγνωστεί, είναι μια αμετάκλητη πορεία προς το χειρότερο και πρέπει εμείς οι Κύπριοι να συνειδητοποιήσουμε αυτή την αλήθεια και να μάθουμε να την αντιμετωπίζουμε κατάματα – να προετοιμαζόμαστε για το ενδεχόμενο να τη ζήσουμε είτε εμείς οι ίδιοι, ως ασθενείς, είτε κάποιος από τους κοντινούς μας ανθρώπους και τα μέλη της οικογένειάς μας, που θα χρειαστεί τη φροντίδα μας», μας είπε η Νόνη Διάκου, που είναι μονογονιός, μητέρα μιας 20χρονης θυγατέρας. «Πρέπει», πρόσθεσε, «στην Κύπρο ν’ αρχίσουμε να σκεφτόμαστε ότι κάποτε θα γεράσουμε, ότι κάθε 4 δευτερόλεπτα, κάποιος άνθρωπος παθαίνει Αλτσχάιμερ και ότι ένας στους τέσσερις άνω των 50 χρόνων, θα το πάθει. Πρέπει συνεπώς να ξεπεράσουμε το στίγμα, να πάψουμε να ντρεπόμαστε και αντί να κρύβουμε τους ασθενείς μας, να τους βοηθήσουμε να ζουν με αξιοπρέπεια. Αντί να τους έχουμε καθηλωμένους στο κρεβάτι, ή δεμένους στην καρέκλα, αντί να τους αποκλείουμε και να τους περιθωριοποιούμε, μπορούμε να τους προσφέρουμε μια ποιοτική ζωή, την αίσθηση ότι έχουν την αγάπη μας και την ευκαιρία να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που τους κάνουν καλό. Λόγω της τεράστιας αύξησης των ασθενών σε όλο τον κόσμο, προβλέπεται ότι τα συστήματα υγείας δεν θα μπορούν ν’ αντεπεξέλθουν και θα καταρρεύσουν σε λίγα χρόνια – έτσι, το κάθε σπίτι, πρέπει να είναι σε θέση να φροντίζει τον ασθενή του. Να δημιουργήσει συνθήκες στο σπιτικό περιβάλλον, όπου ο ασθενής να διοχετεύει την ενέργειά του με ασφάλεια, μακριά από τον κίνδυνο τραυματισμού του».

Ένα σπίτι «φιλικό» στη νόσο

«Όταν η μητέρα μου ήταν κλινήρης και χρειάστηκε μεταφορά στο νοσοκομείο, συνειδητοποιήσαμε ότι στο σπίτι δεν υπήρχε πρόσβαση για ασθενοφόρο, ούτε σχετικές διευκολύνσεις», ανέφερε η Νόνη Διάκου και συνέχισε: «Δυσκολευτήκαμε πολύ να τη μεταφέρουμε, παρόλο που ζύγιζε μόνο 30 κιλά, γιατί το σπίτι ήταν γεμάτο με σκαλοπάτια με στενές πόρτες, είχε κήπο και στενό διάδρομο…Το 2009 λοιπόν, έκτισα το σπίτι μου χωρίς σκαλοπάτια, με ράμπα στην είσοδο και πρόσβαση σε ασθενοφόρο, με μεγάλη εξωτερική είσοδο, με βεράντες που εφάπτονται του σπιτιού. Με λίγα λόγια, επειδή έχω το οικογενειακό ιστορικό, προετοιμάζομαι για το ενδεχόμενο που πάθω Αλτσχάιμερ, να κάνω πιο εύκολη τη ζωή της κόρης μου. Κάνω MRI, γιατί θέλω να ξέρω, γιατί θέλω να προετοιμάσω το περιβάλλον μου, γιατί θέλω η κόρη μου να ξέρει ότι δεν θέλω να περάσει εκείνα που πέρασα εγώ. Και θέλω να ξέρω, γιατί θέλω να κάνω κάποια τελευταία πράγματα, ενώ είμαι καλά. Στην Κύπρο δεν έχουμε νομοθεσία που να μας προστατεύει, στο ζήτημα αυτό. Στην Ολλανδία, πέρα από την ευθανασία, ισχύει ο θεσμός της προ-εκφρασθείσας βούλησης – δηλαδή, ενόσω είσαι καλά, κάνεις διαθήκη και διατυπώνεις τις τελευταίες επιθυμίες σου, σε περίπτωση που πάθεις Αλτσχάιμερ, σε σχέση με την οικονομική διαχείριση της περιουσίας σου, τη διαμονή σου στο σπίτι σου και όχι σε ίδρυμα και το δικαίωμά σου για ευθανασία. Στην Κύπρο πρέπει να σκεφτούμε πιο σφαιρικά και πιο επαγγελματικά, για το τι να κάνουμε με αυτή την κατάσταση – πρέπει να επενδύσουν κάποιοι, ώστε να δημιουργηθούν  κατάλληλοι χώροι για όλα τα στάδια της ασθένειας, με εξειδικευμένη γνώση και φροντίδα. Είναι σημαντικό οι φροντιστές να έχουν βοήθεια για να μπορούν να ξεκουράζονται και να κοιμούνται, αφού οι ασθενείς μπορεί να μη μπορούν να κοιμηθούν και όλη τη νύχτα να είναι ξάγρυπνοι, ενώ οι φροντιστές ζουν ένα απίστευτο μαρτύριο κούρασης και αϋπνίας. Να τονιστεί ότι οι ασθενείς χρειάζονται πολλή αγάπη και προστασία. Είναι γνωστό σε εμάς, ότι σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμα και συγγενικά άτομα, κακοποιούν ασθενείς, ενώ σε κάποια γηροκομεία, τους έχουν δεμένους σε καρέκλες. Επίσης οι ασθενείς με Αλτσχάιμερ είναι ευάλωτοι σε κλοπές, σε πλαστογραφίες της υπογραφής τους και σε υφαρπαγή της περιουσίας τους, καθώς η ασθένειά τους, πυροδοτεί συχνά διενέξεις σε οικογένειες, με επίκεντρο την περιουσία τους».

Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης

Δρ Σάββας Παπακώστας, Ανώτερος Νευρολόγος, Διευθυντής Β΄ Νευρολογικής Κλινικής Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής, καθηγητής Νευροεπιστημών στη Σχολή Μοριακής Ιατρικής: «Είναι πολύ σημαντικό με τα πρώτα σημάδια της νόσου τα άτομα να αποταθούν στο γιατρό για εξετάσεις και αν υπάρχει περίπτωση  θεραπείας κάποιας μορφής άνοιας, να εντοπισθεί έγκαιρα και να θεραπευτεί. Όμως η νόσος Αλτσχάιμερ δεν θεραπεύεται και δυστυχώς επιδεινώνεται σταδιακά. Υπάρχουν φάρμακα για τη νόσο, που δεν την θεραπεύουν, αλλά τη σταθεροποιούν ή τη βελτιώνουν για κάποιο χρονικό διάστημα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει μεγάλη σημασία στο υγιές γήρας και ξοδεύει εκατομμύρια ευρώ σε ερευνητικά κονδύλια, για έρευνα στην ασθένεια. Το Ινστιτούτο διεξάγει σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, έρευνα για τη γνωστική αποκατάσταση, όπου αναγνωρίζουμε άτομα στα πρώτα στάδια της νόσου και υποβάλλονται σε θεραπείες ενδυνάμωσης της μνήμης. Υπάρχει διεθνώς τεράστια ερευνητική δραστηριότητα για να μπορέσει η ιατρική κοινότητα να παρέμβει πιο νωρίς στη νόσο και ίσως να τη θεραπεύσει. Η νόσος παρουσιάζεται στην πρώϊμη μορφή (μεταξύ 45-60 χρόνων) και στη σποραδική μορφή, μετά την ηλικία των 60. Ανάλογα με την ηλικιακή κατηγορία, υπάρχει και ο αντίστοιχος κίνδυνος. Γύρω στο 5% των ατόμων 60 ετών έχουν τη νόσο του Αλτσχάιμερ και αυτό διπλασιάζεται κάθε πέντε χρόνια. Στα 80 του, κάποιος έχει 20% πιθανότητες να παρουσιάσει τη νόσο νοουμένου ότι υπάρχουν και κάποιοι παράγοντες κινδύνου, όπως οικογενειακό ιστορικό, άλλες ασθένειες που μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση ή να συμβάλουν στην εμφάνισή της όπως ο ανεξέλεγκτος διαβήτης, η υπέρταση, η έλλειψη κάποιων ουσιών κλπ. Σύμφωνα με το αποτέλεσμα δικοινοτικής έρευνας που κάναμε με χρηματοδότηση των Ηνωμένων Εθνών, 7 χιλιάδες ασθενείς έχουν τη νόσο στην Κύπρο και 5% από αυτούς εμπίπτουν στην πρώϊμη μορφή. Να πούμε ότι το Ινστιτούτο ασχολείται με έρευνα εδώ και πολλά χρόνια, αρχικά με τη δοκιμή νέων φαρμάκων για τη νόσο αυτή, όσο και σε συνεργασία με άλλα κέντρα του εξωτερικού για διάφορες καινούργιες θεραπείες. Στην Κύπρο υπάρχουν ιδρύματα που αναλαμβάνουν τη θεραπεία και τη φροντίδα των ασθενών, με κύριο μέλημα την ποιότητα ζωής, την απάλειψη του πόνου, αλλά και τη στήριξη των ασθενών. Μια έρευνα του Ινστιτούτου που διαχρονικά διεξάγεται, αφορά την επιβάρυνση των φροντιστών, η οποία είναι σημαντική, σε σημείο που μπορεί να επηρεάσει, όχι μόνο τη ψυχολογική, αλλά και τη σωματική υγεία των φροντιστών. Μπορεί να προκαλέσει μείζονα κατάθλιψη και αυξημένη τάση για λοιμώξεις, αφού η κακή ψυχική διάθεση επηρεάζει δευτεροπαθώς το ανοσοποιητικό σύστημα που πολεμά τις διάφορες ασθένειες. Οι αρχικοί φροντιστές είναι ο\η σύζυγος ή το παιδί ή ο αδελφός. Συχνά η οικογένεια δεν θέλει να ιδρυματοποιήσει τον ασθενή. Θαυμάζω κι εκτιμώ τις οικογένειες που κρατούν τα άτομα στο σπίτι και με τη βοήθεια κάποιας οικιακής βοηθού, ενδεχομένως. Βεβαίως υπάρχουν παιδιά ή σύζυγοι, που δεν μπορούν ν’ αντεπεξέλθουν, αφού η επιβάρυνση είναι πολύ μεγάλη και έτσι ιδρυματοποιείται ο ασθενής. Εδώ επικεντρώνει τις προσπάθειές του ο Σύνδεσμος Στήριξης Ατόμων με τη Νόσο Αλτσχάιμερ, του οποίου είμαι Επιστημονικός Σύμβουλος – να βοηθήσει την πολιτεία να οργανωθεί νομοθετικά και πρακτικά, ώστε να δημιουργηθούν κατάλληλοι χώροι για τους ασθενείς αυτούς, με ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό».

Μια Κλινική και ένα Ιατρείο Μνήμης

Σημειώνουμε ότι το 2018 το Υπουργείο Υγείας λειτούργησε Κλινική Μνήμης που δέχεται ασθενείς στο νέο Κέντρο Υγείας (Εξωτερικά Ιατρεία) Λατσιών. Η Κλινική Μνήμης είναι μια εξω-νοσοκομειακή, τριτοβάθμια δομή των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, που εξυπηρετεί ενήλικες με γνωστική έκπτωση και προβλήματα μνήμης στην Επαρχία Λευκωσίας. Μετά από προσπάθειες του Συνδέσμου, χορηγεί δωρεάν τα περισσότερα φάρμακα για το Αλτσχάιμερ σε ασθενείς που παραπέμπονται με συνταγή από ειδικούς γιατρούς. Υπεύθυνη της Κλινικής Μνήμης είναι η Ψυχίατρος Δρ Μαρία Λοϊζίδου. Εξάλλου εγκαινιάστηκε τον Σεπτέμβρη 2014 στην Κλινική Βερεσιέ στην Πύλα το πρώτο στην Κύπρο Ιατρείο Μνήμης που φέτος εισήχθη στο ΓΕΣΥ. Υπεύθυνος του Ιατρείου είναι ο Νευρολόγος Δρ Ιβάν Βερεσιές,  ενώ στελεχώνεται από τον πατέρα του Δρα Κυριάκο Βερεσιέ και τρεις κλινικούς ψυχολόγους. Πρόκειται ουσιαστικά για εξωτερικό ιατρείο για διάγνωση της ασθένειας, που συστήνει αναλόγως της περίπτωσης, φαρμακοθεραπεία, ή ψυχολογική στήριξη των ασθενών, αλλά και των συγγενών τους, ή φροντίδα, η οποία μπορεί να γίνει στο σπίτι, ή σε εξειδικευμένο κέντρο. Το Ιατρείο Μνήμης προσφέρει εξειδικευμένη υπηρεσία στη βάση προγράμματος από ψυχομετρικά τεστ, για σαφή και έγκυρη πληροφόρηση και εκτίμηση για την κατάσταση του ασθενούς.

Από τη Μουσική Βραδιά του Συνδέσμου Στήριξης Ατόμων με τη νόσο Αλτσχάιμερ στο Προεδρικό τη Δευτέρα 9 Σεπτεμβρίου 2019.

Με το μικρόφωνο η Μαρία Αντωνιάδου και δίπλα της η Ιωάννα Κουντούρη στη συγκέντρωση δίπλα στην Πλατεία Ελευθερίας στη Λευκωσία.

Φώτο: Στιγμιότυπο από την πορεία του Συνδέσμου Στήριξης Ατόμων με Άνοια ΙΘΑΚΗ στους πεζόδρομους Λήδρας και Ονασαγόρου στη Λευκωσία το Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου 2019.