Παιδιά σε ένα σύστημα για ενήλικες

Διαδικασίες απο-δικαστικοποίησης σε νέο νομοσχέδιο

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

«Θεωρώ ατυχές το γεγονός ότι, μέχρι σήμερα, παιδιά που βρίσκονται σε σύγκρουση με το νόμο, τυγχάνουν μεταχείρισης μέσα σ’ ένα σύστημα το οποίο είναι σχεδιασμένο για ενήλικες, και το οποίο δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις εξειδικευμένες ανάγκες και στα δικαιώματα των παιδιών που βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση λόγω της ηλικίας, του βαθμού ωριμότητας, αλλά και της εξάρτησης τους από τους ενήλικες», αναφέρει η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, Λήδα Κουρσουμπά σε υπόμνημα της στη συζήτηση του θέματος: «Ο Νόμος του 2019 περί Εγκαθίδρυσης Συστήματος Ποινικής Δικαιοσύνης Φιλικής προς τα Παιδιά που βρίσκονται σε Σύγκρουση με το Νόμο» στη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών την Τετάρτη 4 Σεπτεμβρίου 2019.

Η Επίτροπος προσθέτει τα εξής στο υπόμνημα: «Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο στοχεύει να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό που έχει επισημανθεί και να θεσμοθετήσει ένα σύστημα ποινικής δικαιοσύνης ειδικά σχεδιασμένο για τις ανάγκες των παιδιών που έρχονται σε σύγκρουση με το νόμο, λαμβάνοντας, όμως παράλληλα υπόψη το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης που ισχύει στη Δημοκρατία και προσαρμόζοντας, κατά το δυνατόν, τις αρχές που διέπουν τη μεταχείριση των παιδιών στα ήδη ισχύοντα στη Δημοκρατία. Το νομοσχέδιο καθίσταται ιδιαίτερα πρωτοποριακό για τα Κυπριακά δεδομένα ως ισχύουν σήμερα, αφού μεταξύ άλλων, εγκαθιδρύει δομές και διαδικασίες απο-δικαστικοποίησης, οι οποίες μέχρι σήμερα είναι άγνωστες στο Κυπριακό νομικό σύστημα. Τέτοιες διαδικασίες και προσεγγίσεις ισχύουν εδώ και χρόνια σε άλλα νομικά συστήματα κρατών-μελών της Ε.Ε., αλλά και άλλων χωρών, και ιδιαίτερα στην Ιρλανδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, των οποίων τα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης για παιδιά αποτέλεσαν τη βάση για την ετοιμασία του νομοσχεδίου αυτού». Τονίζεται επίσης στο υπόμνημα ότι «δη αντίληψη ενός συστήματος δικαιοσύνης φιλικού προς τα παιδιά, ξεκινά με την επιδίωξη να περιοριστεί στο ελάχιστο δυνατό κάθε επαφή του παιδιού με το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης. Θεμελιώνεται σε πολιτικές και προγράμματα που θα λειτουργήσουν προληπτικά, προκειμένου να αντιμετωπίσουν, αποτελεσματικά και έγκαιρα, ακόμη και το ενδεχόμενο εκδήλωσης αντικοινωνικών συμπεριφορών από ένα παιδί. Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η οποία έχει ευθύνη παρακολούθησης της εφαρμογής της ομώνυμης Σύμβασης στα συμβαλλόμενα κράτη, μετά από την υποβολή των κατά καιρούς Περιοδικών Εκθέσεων της Κύπρου, έχει, κατ’ επανάληψη, τονίσει, αρχής γενομένης από το 1996, την ανάγκη άμεσης υιοθέτησης του απαραίτητου νομοθετικού πλαισίου που να επιτρέπει τη διαφορετική και σύμφωνη με τις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών σε σύγκρουση με το νόμο, μεταχείρισή τους στο σύστημα ποινικής δικαιοσύνης, με πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα των παιδιών».