Πυρά Εισαγγελέα κατά πάντων

«Αντιστρέφεται πλέον το τεκμήριο της τιμιότητας και χρειάζεται κάποιος να αποδείξει ότι δεν είναι διεφθαρμένος».

Της Αλεξίας Καφετζή

Ούτε τη δικαστική εξουσία εξαίρεσε από την κρίση που μαστίζει τους θεσμούς της κυπριακής πολιτείας, ο Γενικός Εισαγγελέας Κώστας Κληρίδης. Ασκώντας έντονη κριτική και καταγγέλλοντας τα φαινόμενα διαπλοκής, ο κ. Κληρίδης στάθηκε ιδιαίτερα στη δικαστική εξουσία λέγοντας ότι οι μηχανισμοί απονομής της δικαιοσύνης έχουν απωλέσει την αξιοπιστία τους, λόγω υπέρμετρης καθυστέρησης στην εκδίκαση υποθέσεων, αδυναμίας εκσυγχρονισμού του συστήματος, ανυπαρξίας ικανοποιητικών ασφαλιστικών δικλείδων ώστε να αποδεικνύεται η διαφάνεια και αμεροληψία των δικαστικών λειτουργών.

Μιλώντας σε εκδήλωση του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, προς τιμή του Νίκου Χαραλάμπους, πρώην Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα και πρώτου Επιτρόπου Διοικήσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Γενικός Εισαγγελέας δήλωσε ότι πολύ σοβαροί θεσμοί του κράτους διάγουν περίοδο κρίσης, κάτι που οδηγεί σε κατάπτωση αξιών, αφού κλονίζεται η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς του κράτους.

Σχετικά με την αντικειμενική αμεροληψία των δικαστών και τις σχέσεις που μπορεί να υπάρχουν μεταξύ διάδικων, δικηγόρων και δικαστών, είπε ότι η δικαιοσύνη δεν πρέπει μόνο να απονέμεται αλλά και να φαίνεται ότι απονέμεται, με το να διασφαλίζονται όλα τα εξωτερικά γνωρίσματα για να μην υπάρχει καμιά σκιά ότι θα διεξαχθεί μια δίκαιη δίκη.

Ως αποτέλεσμα της πρόσφατης κρίσης στη δικαστική εξουσία, είπε, θεσπίστηκε μια πιο αυστηρή δικαστική πρακτική στις εκδικάσεις υποθέσεων από δικαστές που συνδέονται με δικηγόρους που εμφανίζονται ενώπιόν τους, καθώς κι οδηγός συμπεριφοράς δικαστών. Είναι όμως, όπως είπε, ακόμα μακρύς ο δρόμος για διασφάλιση της πλήρους αξιοπιστίας προς τον θεσμό.

Στρέφοντας εξάλλου τα πυρά του προς την εκτελεστική και διοικητικής φύσεως εξουσία, είπε ότι θα πρέπει να ασκείται με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να διορίζονται και να εκλέγονται τα κατάλληλα άτομα, χωρίς να είναι κυρίαρχο προσόν η κομματική τοποθέτηση, οι σχέσεις, οι συναλλαγές και τα ανταλλάγματα. Έδωσε παραδείγματα πολλών αξιωματούχων που φυλακίστηκαν τα τελευταία χρόνια για αδικήματα διαφθοράς, με αποτέλεσμα να αντιστρέφεται πλέον το τεκμήριο της τιμιότητας και να χρειάζεται κάποιος να αποδείξει ότι δεν είναι διεφθαρμένος. Καίριας σημασίας είναι και η επισήμανσή του ότι ο ακέραιος και έντιμος αξιωματούχος, ανέφερε, σχεδόν ηρωοποιείται από τον κόσμο, αφού θεωρείται εξαίρεση.

Ιδιαίτερα αυστηρή κριτική ο Γενικός Εισαγγελέας άσκησε προς τη Βουλή. Ανέφερε ότι είναι διάχυτη η γενικότερη απαξίωση στον θεσμό. Τα κυριότερα αρνητικά χαρακτηριστικά, είπε, είναι η προχειρότητα και ο λαϊκισμός, με αποτέλεσμα στον βωμό της άγρας ψήφων να λαμβάνονται αποφάσεις και να ψηφίζονται νομοθετήματα που είτε διαταράσσουν ισορροπίες δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, είτε παραβιάζουν συνταγματικές πρόνοιες, είτε δεν λαμβάνουν υπόψη δημοσιονομικές επιπτώσεις. Ενδεικτικά αναφέρθηκε στην τελευταία συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής το 2016, κατά την οποία ψηφίστηκαν πέραν των 80 νομοθετημάτων με αποτέλεσμα να γίνουν 16 αναφορές λόγω εντοπισμού συνταγματικών παραβιάσεων, με αποτέλεσμα το Δικαστήριο να ακυρώσει 15 από αυτά.

Ο κ. Κληρίδης δεν παρέλειψε να επισημάνει και τις περιπτώσεις βουλευτών που συμμετέχουν σε κοινοβουλευτικές Επιτροπές ή σε ψηφοφορίες, ενώ θα έπρεπε να είχαν απόσχει ή να δήλωναν ότι έχουν συγκρουόμενο άμεσο ή έμμεσο συμφέρον.

Αναφερόμενος στους ανεξάρτητους θεσμούς, είπε ότι η εμπλοκή του Γενικού Εισαγγελέα σε δύσκολα θέματα, αναπόφευκτα έχει δημιουργήσει διαφωνίες, τριβές, μέχρι και έχθρες προερχόμενες από πρόσωπα των οποίων τα συμφέροντα, δικαιώματα ή οι σχεδιασμοί παραβλέπονται, περιορίζονται ή ματαιώνονται από τις αποφάσεις του Γενικού Εισαγγελέα.

Σημείωσε ωστόσο, ότι σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να λαμβάνουν χώρα και να γίνονται ανεκτές οποιεσδήποτε οργανωμένες ή ενορχηστρωμένες επιθέσεις που σκοπό έχουν να βλάψουν τον θεσμό ή και να εξοντώσουν τον φορέα του, επειδή δεν είναι αρεστές κάποιες ενέργειές του.

Παρόμοιες συμπεριφορές, ανέφερε, παρατηρούνται και με τον Γενικό Ελεγκτή. Όπως είπε, το γεγονός ότι τα καθήκοντα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας επιτελούνται κατά τρόπο διεισδυτικό και εμπεριστατωμένο και τα ευρήματα δεν μένουν στα συρτάρια γραφείων είναι ιδιαίτερα θετικό, και δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη στοχοποίηση και συνεχή επίθεση από κάποιους εναντίον του ανεξάρτητου αυτού θεσμού.

Ο κ. Κληρίδης υπέδειξε ότι διορθωτικά μέτρα μπορούν να ληφθούν, όχι όμως από ένα ή δύο άτομα και με τους υπόλοιπους να μένουν απαθείς, κατέληξε με τα εξής:

«Ο ισχυρότερος συνήγορος της διαφθοράς και της διαπλοκής είναι η απάθεια των πολιτών. Για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή. Θέλει και πρωτομάστορες, θέλει και επιστάτες αλλά θέλει και εργάτες πολλούς».