Τελικά φεύγουν από την Κύπρο οι Ρώσοι;

Τα κατά καιρούς δημοσιεύματα που θέλουν τους ξένους καταθέτες τρίτων χωρών και ιδιαίτερα τους Ρώσους να εγκαταλείπουν την Κύπρο έχουν σίγουρα προβληματίσει και έχουν εγείρει ερωτηματικά όσο αφορά την παρουσία τους στην Κύπρο. Να σημειωθεί πως το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου προ της κρίσης του 2013 είχε υψηλές καταθέσεις που ανήκαν σε πρόσωπα από τρίτες χώρες. Ενδεικτικά, το 2012 οι καταθέσεις των ξένων από τρίτες χώρες ανέρχονταν σε 21,5 δισ. ευρώ.

Σήμερα, οι καταθέσεις των ξένων από τρίτες χώρες ανέρχονται περίπου στα 6,7 δισ. ευρώ γεγονός που έχει αυξήσει τις ανησυχίες των αρμοδίων φορέων αλλά και επιχειρηματιών της αγοράς πως σιγά σιγά οι Ρώσοι εγκαταλείπουν την Κύπρο.

Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Κι αν ισχύει, τι ωθεί την φυγή των Ρώσων καταθετών και επενδυτών από την Κύπρο;

Τι λένε άτομα της αγοράς

Άτομα της επιχειρηματικής κοινότητας που γνωρίζουν τα δεδομένα μας ανάφεραν πως δεν είναι ξεκάθαρο εάν όντως οι Ρώσοι φεύγουν ή όχι από την Κύπρο. Και αυτό γιατί μπορεί οι καταθέσεις τους να μειώνονται όμως η φυσική τους παρουσία συνεχίζει να είναι ισχυρή, όπως ανάφερε ο πρόεδρος του κυπρο-ρωσικού Συνδέσμου κ. Ευγένιος Ευγενίου. Επιπλέον, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τι εννοούμε όταν αναφέρουμε πως οι Ρώσοι “εγκαταλείπουν” την Κύπρο. Είναι Ρώσοι καταθέτες που εγκαταλείπουν την Κύπρο ή Ρώσοι επενδυτές; Από την κατά καιρούς ανάλυση των δεδομένων της Κεντρικής Τράπεζας προκύπτει πως όντος οι καταθέτες από τρίτες χώρες μειώνονται διαρκώς. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου Ρώσοι επενδυτές δραστηριοποιούνται στην Κύπρο μέσω εξαγορών κυπριακών εταιρειών ή μέσω κεφαλαίων σε κυπριακές εταιρείες. Επομένως, δεν μπορούν να υπάρξουν ξεκάθαρες και απόλυτες θέσεις εάν “εγκαταλείπουν” οι Ρώσοι την Κύπρο ή όχι.  Επίσης, θα πρέπει να γίνει κατανοητό πως από το κυπριακό επενδυτικό πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2013 αρκετοί Ρώσοι πολιτογραφήθηκαν Κύπριοι, επομένως από τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας οι καταθέσεις των Ρώσων οι οποίοι πολιτογραφήθηκαν Κύπριοι περιλαμβάνονται στις καταθέσεις των κατοίκων της Κύπρου οι οποίες να σημειωθεί παρουσιάζουν σταδιακή αυξητική τάση τα τελευταία δυο χρόνια. Κύπριοι επίσης πολιτογραφήθηκαν και Ρώσοι που είχαν επηρεαστεί από το κούρεμα καταθέσεων.

Παλαιότερες δηλώσεις

Σύμφωνα με παλαιότερες δηλώσεις του Ρώσου πρέσβη κ. Στάνισλαβ Οσάτσι, το γεγονός ότι η Κύπρος διώχνει ρωσικές εταιρείες δεν είναι κάτι που την τιμά. Ο κ. Οσάτσι εστίασε την κριτική του στις πρόσφατες κινήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου οι οποίες αφορούσαν τις Οδηγίες για τις εταιρείες κέλυφος (shell companies). Υπενθυμίζεται πως ο αυστηρός έλεγχος των οικονομικών συναλλαγών τέτοιων εταιρειών, ήταν απαίτηση των ίδιων των Αμερικανών οι οποίοι θεωρούσαν πως οι εταιρείες αυτές χρησιμοποιούνταν για διακίνηση βρώμικου χρήματος, φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή από Ρώσους ολιγάρχες. Ο κ. Οσάτσι ανάφερε επί λέξη:  «Οι συνεχιζόμενες κυρώσεις της ΕΕ προς τη Ρωσία, αλλά και η εκστρατεία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου για να εντοπίσει και να κλείσει τις λεγόμενες εταιρείες-κέλυφοι, οδήγησαν στο κλείσιμο δεκάδων χιλιάδων τραπεζικών λογαριασμών Ρώσων πελατών στις κυπριακές τράπεζες, ενώ κάποιες μεγάλες ρωσικές εταιρείες έχουν ήδη αποχωρήσει από το νησί ή σκέφτονται να το πράξουν». Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και δηλώσεις του πρώην συνιδρυτή της Wargaming, Ιβάν Μίχνεβιτς ο οποίος σημείωνε πως η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου με τις πολιτικές της έχει οδηγήσει στο κλείσιμο χιλιάδων λογαριασμών Ρώσων ενώ χαρακτήρισε «τοξικές» τις συνθήκες που επικρατούν στην Κύπρο όσο αφορά την δραστηριοποίηση των ρωσικών εταιρειών λόγω ακριβώς των οδηγιών που ακολουθούν τα τραπεζικά ιδρύματα της χώρας. Την ίδια ώρα βέβαια, δεν πρέπει να διαλανθάνει της προσοχής πως μετά το κούρεμα των καταθέσεων ακολούθησε και η δραστική μείωση των καταθετικών επιτοκίων, πτυχή που επίσης συνέβαλε στη μεταφορά καταθέσεων εκτός Κύπρου.

Γιατί προτιμούν την Κύπρο

Με βάση παλαιότερη έρευνα της ΕΥ για τα έτη 2016 με 2017 η οποία αφορούσε τις κυπρο-ρωσικές επιχειρηματικές σχέσεις, οι Ρώσοι προτιμούν την Κύπρο λόγω φορολογικών κυρίως χαρακτηριστικών. Όπως γίνεται αντιληπτό το γεγονός πως υπάρχει ένας χαμηλός εταιρικός φορολογικός συντελεστής της τάξεως του 12,5% φαίνεται πως αποτελεί σημαντικό κίνητρο για τους Ρώσους επενδυτές που θα ήθελαν να δραστηριοποιηθούν στην Κύπρο ή μέσω Κύπρου. Δεύτερος σημαντικός παράγοντας της προσέλκυσης Ρώσων επενδυτών σύμφωνα με την ίδια έρευνα είναι και το ότι η Κύπρος είναι κράτος μέλος της Ε.Ε. Το χαμηλό φορολογικό καθεστώς είναι κάτι που ανάφερε και ο ίδιος ο Ιβάν Μίχνεβιτς στην συνέντευξη του στο Sputnik, επισημαίνοντας πως «όλες οι φορολογικές συνθήκες και άλλα πλεονεκτήματα που είχε η Κύπρος διατηρούνται. Απλώς η συνεργασία με το τραπεζικό σύστημα έγινε πιο περίπλοκη». Στην έκθεση του ελεγκτικού οίκου Ρώσοι επιχειρηματίες ερωτήθηκαν εάν σκοπεύουν να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους, το 41% απάντησαν πως θα ήθελαν να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους μέσω προσλήψεων επιπρόσθετου προσωπικού. Όμως, η έκθεση καλύπτει τα έτη 2016-2017 προτού δηλαδή εφαρμοστούν οι νέες Οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας.

Παρουσία μέσω επενδύσεων

Ερωτηθείς κατά πόσο οι Ρώσοι φεύγουν από την Κύπρο, ο Ευγ. Ευγενίου παραδέχτηκε πως υπάρχει σημαντική μείωση των καταθέσεων στο τραπεζικό σύστημα από μη κατοίκους της Κύπρου και αυτό οφείλεται στις αυστηρότερες πολιτικές της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου όσο αφορά τις εταιρείες κέλυφος. Ωστόσο, τόνισε πως «το ενδιαφέρον από ξένους επενδυτές (συμπεριλαμβανομένων και των Ρώσων) για επενδύσεις στην Κύπρο, όσον αφορά την φυσική παρουσία τους στην Κύπρο και τη διαχείριση επενδύσεων παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Όσον αφορά τον ακριβή αριθμό επιχειρήσεων ρωσικών συμφερόντων που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο επενδύοντας στο νησί και σε άλλες αγορές δυστυχώς δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα στοιχεία». Στο ίδιο μοτίβο ήταν και οι δηλώσεις του Ανδρέα Πισία γενικού διευθυντή του Κυπριακού Συνδέσμου Διεθνών Επιχειρήσεων (CIBA), ο οποίος μας ανάφερε πως  όντως οι πιο αυστηρές Οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας και το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο δημιούργησαν πρόβλημα στις συναλλαγές των Ρώσων με τράπεζες. Στο ερώτημα εάν υπάρχουν στοιχεία όσο αφορά τις εταιρείες ρωσικών συμφερόντων που έχουν αποχωρήσει και ο Α. Πισίας ανάφερε πως δεν υπάρχουν ποσοτικά στοιχεία.

Να σημειωθεί πως με το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2013 έχουν δοθεί πέραν των 3000 διαβατηρίων σε ξένους επενδυτές μέχρι το τέλος του 2018. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat μόνο το 2017 δόθηκαν 1315 διαβατήρια της Κυπριακής Δημοκρατίας σε Ρώσους.  Σε δημοσίευμα του στις αρχές του 2019 το διεθνές πρακτορείο Bloomberg, σημείωνε πως ένας αριθμός ρωσικών επιχειρήσεων και Ρώσων παραμένει στην Κύπρο, μεταξύ αυτών ο Βίκτορ Ράσνικοφ, ιδιοκτήτης της Magnitogorsk Iron & Steel Works PJSC, ο Βλαντιμίρ Λίσιν, που διαχειρίζεται το μερίδιό του στην Novolipetsk SteelPJSC μέσω κυπριακής εταιρείας χαρτοφυλακίου και ο Βλαντιμίρ Ποτάνιν, πρόεδρος της MMC Norilsk Nickel PJSC.

Πηγή: philnews