Η επίσπευση λύσης Ομοσπονδίας, το ύψιστο συμφέρον της Κύπρου

Μια παραγωγική και αποκαλυπτική συζήτηση στο Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

«Η επίσπευση της λύσης Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας είναι θέμα υψίστου συμφέροντος για την Κύπρο» τόνισε ο γνωστός πολιτευτής Αλέκος Μαρκίδης πρώην Γενικός Εισαγγελέας και μέχρι το 2016 μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας της Ελληνοκυπριακής πλευράς στις συνομιλίες για την επίλυση του κυπριακού, μιλώντας την Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2019 σε διεπιστημονική συζήτηση για την Ομοσπονδία που διοργανώθηκε από το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου και την Πρωτοβουλία Απόφαση Ειρήνης στην κατάμεστη αίθουσα της νέας Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου. Ο Αλέκος Μαρκίδης παρατήρησε εμφαντικά ότι «υπάρχει ένα έλλειμμα στις πολιτικές ηγεσίες του τόπου που υποστηρίζουν – και ορθά πράττουν – τη λύση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, γιατί έχουν παρατήσει την επαφή με τον κόσμο, την προσπάθεια διαφώτισης και επεξήγησης. Κι επειδή – πρόσθεσε – η σχηματιζόμενη πλειοψηφία υπέρ της ΔΔΟ, είναι επί του παρόντος σιωπηλή πλειοψηφία όπως μας είπαν σήμερα οι ακαδημαϊκοί μας, το αποτέλεσμα είναι ότι  κυριαρχούν – ή δημιουργούν την εντύπωση ότι κυριαρχούν – αυτοί που φωνάζουν περισσότερο και που είναι πολέμιοι μέχρι τέλους, της λύσης ΔΔΟ».

Η μεγάλη πλειοψηφία κατά της διχοτόμησης

Στη διάρκεια της εκδήλωσης, που συντόνισε ο Παναγιώτης Σταυρινίδης Επίκουρος Καθηγητής Αναπτυξιακής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, ακαδημαϊκοί Διεθνών Σχέσεων, Πολιτικής Επιστήμης, Νομικής, Επίλυσης Συγκρούσεων και Ψυχολογίας τοποθετήθηκαν σε ερωτήματα γύρω από την Ομοσπονδία και τη λειτουργία της που έρευνες κοινής γνώμης έχουν εντοπίσει στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα. Όπως αποκάλυψε σε παρέμβασή του ο Χάρης Ψάλτης Αναπληρωτής Καθηγητής  Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου,  Διευθυντής του Κέντρου Ερευνών Πεδίου του ίδιου Πανεπιστημίου και από το 2016 μέλος της Δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής Εκπαίδευσης, το ποσοστό των ατόμων στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα που υποστηρίζουν την Ομοσπονδία ανέβηκε τα τελευταία δύο χρόνια στο 65%, έχοντας αυξηθεί κατά 10 μονάδες, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Κέντρου Ερευνών Πεδίου του Πανεπιστημίου Κύπρου που μόλις ολοκληρώθηκε και τα αποτελέσματα της οποίας θα ανακοινωθούν σύντομα, όπως είπε. Άλλη έρευνα του οργανισμού SeeD (Centre for Sustainable Peace and Democratic Development) αποκαλύπτει ότι παραπλήσιο ποσοστό περίπου 70% απορρίπτει τη διχοτόμηση και τα δύο κράτη.

Προϋπόθεση λύσης και νέο πολίτευμα

«Η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπανδία (ΔΔΟ) δεν είναι η λύση του κυπριακού, είναι η προϋπόθεση λύσης του κυπριακού», είπε στην τοποθέτησή του ο Αλέκος Μαρκίδης και συνέχισε: «Θα είναι το νέο πολίτευμα που θα έχει αυτή που λέγεται σήμερα Κυπριακή Δημοκρατία, νοουμένου ότι θα διασφαλιστούν ορισμένα άλλα αγαθά, όπως, κυρίως, η αποχώρηση των στρατευμάτων εισβολής και η αντικατάσταση της Συνθήκης Εγγυήσεως – όπως παρ’ ολίγο να γίνει στο Κρανς Μοντάνα με το σχετικό έγγραφο που κατέθεσε στο τραπέζι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών εκείνο το βράδυ. Άρα – πρόσθεσε – αυτό το νέο πολίτευμα θα πρέπει να το δούμε υπό το πρίσμα ότι δεν θα υπάρχει στρατός εισβολής, ότι δεν θα υπάρχει αυτή η ανισορροπία δυνάμεων μέσα στην Κύπρο και ότι δεν θα υπάρχει κίνδυνος από οποιαδήποτε μονομερή επέμβαση, συνεπεία οποιασδήποτε Συνθήκης Εγγυήσεως».

«Η Κυπριακή Δημοκρατία απλώς αλλάζει όνομα»…

Ο Αλέκος Μαρκίδης τόνισε ότι «δεν ισχύει η άποψη που επαναλαμβάνεται με φορτικότητα ότι ΔΔΟ σημαίνει ότι η λεγόμενη Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου αναβαθμίζεται σε Συνιστώσα Πολιτεία, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία υποβαθμίζεται σε Συνιστώσα Πολιτεία και ότι δημιουργείται τρίτο νέο κράτος που εμείς δεν ξέρουμε. Δεν είναι έτσι! Δεν υπάρχει Συνιστώσα Πολιτεία αυτή τη στιγμή, ούτε στη μια ούτε στην άλλη πλευρά. Σαφέστατα το ανακοινωθέν του Φεβρουαρίου 2014 καθορίζει ότι αυτές οι δύο Συνιστώσες Πολιτείες θα δημιουργηθούν για πρώτη φορά από το Ομοσπονδιακό Σύνταγμα που θα γίνει αν βρεθεί η λύση του κυπριακού προβλήματος. Άρα η Κυπριακή Δημοκρατία απλώς αλλάζει όνομα, αν και αυτό δεν θα το λέγει σαφώς. Πρέπει να μάθουμε ότι όταν υπάρχουν συγκρούσεις κύρους, πρέπει να βρεις τρόπο να τις παρακάμψεις για να λύσεις διεθνή προβλήματα. Κι αυτός ήταν ο συμβιβασμός που έκανε ο Γλαύκος Κληρίδης το φθινόπωρο του 2002 λίγο προτού έρθει το Σχέδιο Ανάν. Αυτή η «εποικοδομητική ασάφεια» έλεγε ότι η ενωμένη Κύπρος, η Κυπριακή Δημοκρατία θα εξακολουθήσει να είναι μέλος των Ηνωμένων Εθνών, μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, μέλος της Κοινοπολιτείας και θα εξακολουθήσει να έχει το ίδιο νόμισμα. Τι άλλο θέλουμε για να καταλάβουμε ότι είναι το ίδιο το κράτος; Πώς μπορείς να γίνεις κράτος μέλος των Ηνωμένων Εθνών χωρίς να κάνεις αίτηση και να σε εγκρίνουν εξ’ υπαρχής; Αυτό για μένα ήταν ικανοποιητικό και παρέκαμπτε μια διελκυστίνδα που θα οδηγούσε σε καταβαράθρωση του κυπριακού».

Η θετική ψήφος, μια ιδέα των ΗΕ

Σε ό,τι αφορά τη θετική ψήφο, ο Αλέκος Μαρκίδης είπε ότι «αυτή ήταν ιδέα των Ηνωμένων Εθνών και όχι των Τουρκοκυπρίων. Μήπως αυτή τη στιγμή – συνέχισε – ζούμε σε ένα μοντέλο λειτουργικού κράτους όπου όλα τα προβλήματα λύνονται και ανησυχούμε μήπως το κεντρικό κράτος με το ένα δέκατο πέμπτο του σημερινού κράτους δεν θα είναι λειτουργικό λόγω της θετικής ψήφου; Αυτές οι δυσ-λειτουργικότητες δεν αφορούν και δεν επηρεάζουν την ποιότητα της καθημερινής ζωής, η οποία θα εξαρτάται από την ικανότητα και την επάρκεια αυτών που θα εκλέγονται στα όργανα της κάθε μιας από τις Συνιστώσες Πολιτείες. Από εδώ θα προέρχεται η ευτυχία ή η δυστυχία του απλού πολίτη».

Οι ακαδημαϊκοί που συμμετείχαν

Να σημειώσουμε ότι στην εκδήλωση μίλησαν  επίσης οι ακαδημαϊκοί Μαρία Χατζηπαύλου πρώην Αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου, Αλέξανδρος Λόρδος  Λέκτορας Κλινικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Νεόφυτος Λοϊζίδης Καθηγητής στη Διεθνή Ανάλυση Συγκρούσεων στο Πανεπιστήμιο του Κεντ, Όλγα Δημητρίου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στη Μετα-συγκρουσιακή Ανασυγκρότηση και στην Κρατική Πολιτική στο Ινστιτούτο Παγκόσμιας Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Durham, Αριστοτέλης Κωνσταντινίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και Νίκος Τριμικλινιώτης Καθηγητής Κοινωνιολογίας, Κοινωνικών Επιστημών και Νομικής στη Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Μερικοί από τους παρευρισκόμενους στην εκδήλωση της 22ας Οκτωβρίου 2019.

Φώτο: Στο πάνελ διακρίνονται οι Αλέκος Μαρκίδης, Παναγιώτης Σταυρινίδης και Χάρης Ψάλτης.