Παιδί θύμα κατέθεσε τηλεοπτικά  στη δίκη από το Σπίτι του Παιδιού

Αποκαλύψεις στη Λευκωσία για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών ενώπιον Ευρωπαίων της Επιτροπής Λανζαρότε

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Την περασμένη Δευτέρα 14 Οκτωβρίου 2019  για πρώτη φορά ένα παιδί θύμα σεξουαλικής κακοποίησης κατέθεσε στο Δικαστήριο από το Σπίτι του Παιδιού στη Λευκωσία μέσω συστήματος τηλεοπτικής σύνδεσης, χωρίς να βρίσκεται στην αίθουσα του Δικαστηρίου όπως συνέβαινε μέχρι τώρα, αποκάλυψε η  Αναστασία Παπαδοπούλου, Πρόεδρος του Συμβουλίου «Φωνή» για Εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής για την Καταπολέμηση της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης Παιδιών και της Παιδικής Πορνογραφίας, μιλώντας την Τρίτη15 Οκτωβρίου 2019 στο Συνεδριακό Κέντρο «ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ» στη Λευκωσία, στην έναρξη των εργασιών της 25ης Συνεδρίας της Επιτροπής Λανζαρότε  του Συμβουλίου της Ευρώπης  για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Εκμετάλλευση και τη Σεξουαλική Κακοποίηση. Οι εργασίες της Συνεδρίας με οικοδεσπότη το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων  διήρκεσαν από τις 15 – 18 Οκτωβρίου 2019 και εντάχθηκαν  στις δράσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας για τους εορτασμούς των 70χρονων του Συμβουλίου της Ευρώπης που περιλαμβάνει 47 κράτη, τα 28 από τα οποία είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Φιλοξενήθηκαν δεκάδες προσκεκλημένοι από τις χώρες μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης  με επικεφαλής τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ελλαδίτη Ψυχίατρο (με κυπριακές ρίζες) Δρα Γιώργο Νικολαϊδη. Κατά τη διάρκεια της Συνεδρίας το Υπουργείο Εργασίας παρουσίασε καλές πρακτικές πολυθεματικής προσέγγισης και διυπηρεσιακής συνεργασίας που εφαρμόζονται στην Κυπριακή Δημοκρατία στον τομέα της προστασίας των παιδιών από τη σεξουαλική κακοποίηση, με σημαντικό άξονα το Σπίτι του Παιδιού.

Επιτέλους έληξε η περίοδος του…παραβάν!

Να σημειώσουμε ότι η πρόσφατη τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας από τη Βουλή, που καθιστά εφικτή τη μαρτυρία των παιδιών θυμάτων/μαρτύρων στο Δικαστήριο κατά την ακροαματική διαδικασία από το Σπίτι του Παιδιού, έγινε δυνατή μετά από πολλές πιέσεις  από το Συμβούλιο «Φωνή», για να μην είναι αναγκασμένα τα παιδιά να δίνουν τη μαρτυρία τους στην ίδια αίθουσα του Δικαστηρίου με τον κατηγορούμενο. Μάλιστα το προηγούμενο διάστημα, μετά την πυρκαγιά στο Δικαστήριο Λευκωσίας τον Μάρτιο 2018, είχε καταστραφεί το υφιστάμενο σύστημα του Δικαστηρίου με αποτέλεσμα τα παιδιά θύματα/μάρτυρες να βρίσκονται στην ίδια αίθουσα με τον θύτη/κατηγορούμενο και να μαρτυρούν πίσω από ένα παραβάν(!). Η Αναστασία Παπαδοπούλου ανέφερε ακόμα στην ομιλία της την περασμένη Τρίτη ενώπιον των συνέδρων της Επιτροπής Λανζαρότε ότι όλο τον τεχνολογικό εξοπλισμό του συστήματος τηλεοπτικής σύνδεσης του Σπιτιού του Παιδιού με αίθουσα του Δικαστηρίου Λευκωσίας προσέφερε δωρεάν η CYTA (Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου).

Εκατοντάδες παιδιά στο δικό τους Σπίτι

Το έργο που επιτελείται στο Σπίτι του Παιδιού παρουσίασε η Άντρια Νεοκλέους Διευθύντρια του Ανθρωπιστικού Τμήματος του οργανισμού «Hope For Children» CRC Policy Center που ανέλαβε τη διαχείριση και λειτουργία του Σπιτιού. Το Σπίτι του Παιδιού εγκαινιάστηκε τον Ιανουάριο 2018 και είναι ένα πρότυπο διεπιστημονικό κέντρο σχεδιασμένο βάσει του Ισλανδικού μοντέλου «Barnahus» που εφαρμόζεται σε διάφορες χώρες, όπου το παιδί θύμα σεξουαλικής βίας και η οικογένειά του, παίρνει στήριξη από μια ομάδα ειδικών, για να μπορέσει να προχωρήσει στο στάδιο που θα δώσει μαρτυρία στο Δικαστήριο, αλλά και να ενδυναμωθεί ψυχολογικά. Την επίβλεψη και τη χρηματοδότηση της λειτουργίας του Σπιτιού στη Λευκωσία έχουν οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, ενώ κάτω από την ίδια στέγη, στεγάζονται υπηρεσίες από την Αστυνομία, τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας και τις Ιατρικές Υπηρεσίες.

Η Άντρια Νεοκλέους ανέφερε στην παρουσίασή της ότι από την έναρξη της λειτουργίας του Σπιτιού του Παιδιού μέχρι τον Αύγουστο 2019  παραπέμφθηκαν σε αυτό συνολικά 367 υποθέσεις κακοποίησης παιδιών, στην πλειοψηφία τους Κυπρίων. Διευκρίνισε ότι δεν είναι απαραίτητα, όλες περιπτώσεις σεξουαλικής ή σωματικής κακοποίησης, αφού από τη διερεύνηση μπορεί να προκύψει ότι πρόκειται για άλλου είδους κακοποίηση, όπως είναι η λεκτική, ή η έκθεση σε πορνογραφικό υλικό. Είπε ότι η πλειοψηφία των υποθέσεων κακοποίησης ανηλίκων όπου έχει εμπλοκή το Σπίτι του Παιδιού είναι κορίτσια και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων πρόκειται για παιδιά 13-16 χρόνων. Τέσσερις περιπτώσεις ήταν πάνω από 18 χρόνων και αφορούσαν πρόσωπα με νοητική αναπηρία. Ανέφερε ότι στις 45% των περιπτώσεων ο ύποπτος ανήκει στην οικογένεια του θύματος και στις 55% των περιπτώσεων είναι εκτός οικογένειας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα θύματα δεν γνώριζαν τους δράστες. Όπως επεσήμανε, «στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, το παιδί θύμα γνώριζε ήδη τον ύποπτο – που μπορεί να είναι δάσκαλος, θείος, φίλος της οικογένειας, γιατρός, συμμαθητής ή σύντροφος του γονέα. Υπάρχει  – πρόσθεσε – αύξηση των καταγγελιών κακοποίησης παιδιών τον τελευταίο χρόνο, που μπορεί να συνδέεται με την ευαισθητοποίηση του κοινού ως αποτέλεσμα των προσπαθειών των εμπλεκόμενων φορέων για ενημέρωση στο ζήτημα αυτό». Είπε επίσης ότι στο 57% των υποθέσεων που ανέλαβε το Σπίτι του Παιδιού, οι εμπλεκόμενοι είχαν ήδη συνεργασία με την Αστυνομία ή τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας για διάφορους λόγους στο παρελθόν. Σε σχέση με την ποινική διαδικασία ανέφερε ότι το 20% των παραπομπών αντιμετωπίσθηκαν από την Αστυνομία ως ποινικές υποθέσεις ενώ το 66% των παραπομπών δεν ήταν ποινικές υποθέσεις, κυρίως γιατί δράστες – και θύματα – είναι παιδιά κάτω των 14 χρόνων. Κατέληξε λέγοντας ότι «παρέχεται στήριξη από το Σπίτι του Παιδιού σε όλες τις περιπτώσεις, ανεξάρτητα αν θα παραπεμφθούν ή όχι στο Δικαστήριο».

Κέντρο ενηλίκων που κακοποιήθηκαν ως παιδιά

Η Αναστασία Παπαδοπούλου ανέφερε ανάμεσα στις δράσεις του Συμβουλίου «Φωνή», τις προσπάθειες για τη δημιουργία στην Κύπρο, Κέντρου παροχής πολυ-επίπεδης στήριξης και θεραπείας ενηλίκων ατόμων που έχουν βιώσει σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση ως παιδιά. «Υπάρχουν στην Κύπρο πιθανόν εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες ενήλικες που κακοποιήθηκαν στην παιδική τους ηλικία», είπε. Για το όραμα δημιουργίας του Κέντρου μίλησε στη Συνεδρία η Μαρία Επαμεινώνδα Εκτελεστική Διευθύντρια του Κυπριακού Συνδέσμου Οικογενειακού Προγραμματισμού και μέλος της «Φωνής», που ανέφερε ότι «μετά από πρόταση της «Φωνής» ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης εισάκουσε το αίτημα μας και έτσι τον Νοέμβριο του 2018 εξήγγειλε τη δημιουργία του Κέντρου». Πρόσθεσε μεταξύ άλλων ότι «το  Κέντρο θα αποτελέσει τη πρώτη δομή στην Κύπρο όπου θα παρέχονται εξειδικευμένες υπηρεσίες συγκεντρωμένες σε ένα χώρο, για ενήλικα άτομα, γυναίκες και άνδρες, που έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση όταν ήταν παιδιά και στα μέλη της οικογένειας ή σε άτομα του υποστηρικτικού τους περιβάλλοντος. Οι υπηρεσίες στήριξης και θεραπείας που θα προσφέρονται από το Κέντρο περιλαμβάνουν: ψυχολογική στήριξη και θεραπεία, αξιολόγηση, νομική συμβουλευτική, κοινωνική στήριξη και συμβουλευτική σε θέματα σεξουαλικής ή και αναπαραγωγικής υγείας. Θα είναι ουσιαστικά μια πολύ-θεματική αντιμετώπιση του περιστατικού, παρόμοια με την πολύ-θεματική αντιμετώπιση η οποία εφαρμόζεται στο Σπίτι του Παιδιού».

Στο πάνελ ο Πρόεδρος της Επιτροπής Λανζαρότε Γιώργος Νικολαϊδης, η Υπουργός Εργασίας Ζέτα Αιμιλιανίδου και η παρουσιάστρια της εκδήλωσης  Μαρίνα Ευθυμιάδου.

Κρατικοί αξιωματούχοι από την Αστυνομία, από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και Ψυχικής Υγείας και από τα Υπουργεία Υγείας και Παιδείας ανάμεσα στους παρευρισκόμενους.

Φώτο: Στο βήμα της Συνεδρίας η Πρόεδρος του Συμβουλίου «Φωνή»  Αναστασία Παπαδοπούλου.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Κωνσταντίνος Χρίστου