Παράθυρο σε ρουσφέτια και εξυπηρετήσεις

Παράθυρο στα ρουσφέτια, τις εξυπηρετήσεις, τη διαπλοκή και την αδιαφάνεια έχουν οι υπηρεσίες και τα υπουργεία στην Κύπρο, καθώς κατά την παραγωγή νομοσχεδίων δεν εκφράζεται ουσιαστικός αντίλογος από την κοινωνία. Πρόκειται για κενό που αφορά στη ρύθμιση των δημόσιων διαβουλεύσεων, κατά τις οποίες κάθε οργανωμένο σύνολο, εμπλεκόμενος και ενδιαφερόμενος πολίτης θα έχει τη δυνατότητα να εκφράσει και να στοιχειοθετήσει την άποψή του, συνδιαμορφώνοντας τουλάχιστον σε προπαρασκευαστικό επίπεδο, στις πολιτικές του κράτους. Ταυτόχρονα, στα συρτάρια της Βουλής παραμένει από τον Νοέμβριο του 2017, σχετική πρόταση νόμου που ετοίμασε και κατέθεσε πριν από ένα χρόνο ο βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου.

Ειδικότερα, όπως εξήγησε στον «Φ» ο κ. Θεοπέμπτου, η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης «πάντα φοβίζει τις εκάστοτε κυβερνήσεις και κρατικούς υπαλλήλους, γιατί βγάζει στο φως πράγματα που θα ήθελαν να μείνουν κρυμμένα. Όταν ανοίξεις τα χαρτιά σου στον κόσμο και τους ενδιαφερόμενους, είναι πιο δύσκολο να κρύψεις εξυπηρετήσεις, ρουσφέτια, κακές πολιτικές, έλλειψη γνώσης. Γι’ αυτό τον λόγο, η δημόσια διαβούλευση επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και θεωρείται μια πρακτική καλής διακυβέρνησης». Ωστόσο, όπως σημειώνει, παρατηρούνται παρατυπίες.

«Έχουμε εφεύρει διάφορους τρόπους εικονικών διαβουλεύσεων, για να μην παίρνει κανένας είδηση. Μια άλλη πρακτική είναι ότι καλούν μόνο όσους συμφωνούν. Σε άλλες χώρες, όπως στην Ελλάδα, μπορείς να κάνεις εγγραφή στη θεματική που σε αφορά και να λαμβάνεις ειδοποιήσεις όποτε γίνονται διαβουλεύσεις για να συμμετάσχεις».

Όταν έκαναν δημόσια διαβούλευση για να καθοριστεί η πολιτική προώθησης των εναλλακτικών καυσίμων, τόνισε ο κ. Θεοπέμπτου, δεν κλήθηκαν περιβαλλοντικές και άλλες οργανώσεις. «Μόνοι προσκεκλημένοι ήταν οι εταιρείες πετρελαιοειδών, οι οποίες έχουν να χάσουν πολλά από την προώθηση των εναλλακτικών καυσίμων». Μάλιστα, συνεχίζει, επιβεβαιώνεται και από κοινοβουλευτικό ερώτημα προς τον υπουργό Ενέργειας, Γιώργο Λακκοτρύπη, ο οποίος απαντά στις 13 Δεκεμβρίου 2018 ότι: «Τον Απρίλιο του 2017, πριν την ολοκλήρωση της μελέτης, πραγματοποιήθηκε ημερίδα. Στην ημερίδα προσκλήθηκαν και συμμετείχαν διάφορα εμπλεκόμενα κυβερνητικά τμήματα και Αρχές, καθώς και οι εταιρείες πετρελαιοειδών».

Άλλο παράδειγμα, συνεχίζει ο κ. Θεοπέμπτου, η μετατροπή της περιοχής των δεξαμενών πετρελαίου της Λάρνακας σε περιοχή με ψηλά κτήρια. Έπρεπε να γίνει δημόσια διαβούλευση κατά την οποία οι οργανώσεις και οι κάτοικοι θα μπορούσαν να εκφράσουν τις απόψεις τους. «Τελικά κάλεσαν διάφορους προσκεκλημένους και έκαναν τη διαβούλευση για τη Λάρνακα στη Λευκωσία, στις 9:00 το πρωί μιας εργάσιμης ημέρας».

Για τον λόγο αυτό, σημειώνει ο κ. Θεοπέμπτου, το 2017 ετοίμασε και κατέθεσε στη Βουλή πρόταση νόμου που καθορίζει με λεπτομέρεια τις διαδικασίες της δημόσιας διαβούλευσης. Σκοπός, η ρύθμιση νομοθετικού πλαισίου της διαδικασίας και της εφαρμογής της δημόσιας διαβούλευσης, η διασφάλιση της αποτελεσματικότητάς της και η διασφάλιση της έκφρασης των απόψεων όλων των εμπλεκόμενων φορέων και πολιτών. Παράλληλα, το θέμα της δημόσιας διαβούλευσης πριν την κατάθεση νομοσχεδίων, συζητήθηκε πριν από περίπου ένα χρόνο στην Επιτροπή Θεσμών.

Ζαχαρίου: «Δεν υπάρχει έλεγχος»

Την πεποίθηση ότι δεν εφαρμόζεται από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες η οδηγία που ρυθμίζει τη δημόσια διαβούλευση, εξέφρασε ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ζαχαρίας Ζαχαρίου. «Υπάρχει οδηγία του υπουργείου Οικονομικών για το πώς πρέπει να διεξάγεται ο δημόσιος διάλογος. Το θέμα είναι ότι δεν ακολουθείται από όλες τις υπηρεσίες και από όλους όσοι έχουν σχέση με τη διαμόρφωση μιας νομοθεσίας. Αυτό φυσικά δημιουργεί ερωτήματα. Γιατί δεν ακολουθείται; Ποιος τους ελέγχει; Γιατί κάνουν υποτυπώδη διάλογο, επιλέγοντας απλώς να αναρτήσουν σε μια σελίδα του σχετικού υπουργείου ή της υπηρεσίας το ζήτημα, αναμένοντας σχόλια, δίχως να γίνεται ανοιχτή συζήτηση;». Εξάλλου, σημείωσε ο κ. Ζαχαρίου, οι περιπτώσεις που δεν ακολουθούνται οι οδηγίες για τη διεξαγωγή δημόσιας διαβούλευσης γίνονται αντιληπτές και κατά τις συζητήσεις των Επιτροπών της Βουλής. «Τελικά γίνεται διαβούλευση μέσα στη Βουλή», σχολίασε.

Όπως είπε ο κ. Ζαχαρίου, «θα έπρεπε να εμπλουτιστεί η υφιστάμενη οδηγία για τη δημόσια διαβούλευση και ταυτόχρονα να γίνεται έλεγχος της εφαρμογής της. Με αυτόν τον τρόπο θα ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες περί δημόσιας διαβούλευσης και δεν θα καταλήγει κάθε υπηρεσία και το κάθε υπουργείο να πράττει κατά το δοκούν. Από την πλευρά μας, εμείς ως Βουλή θα πρέπει να μη δεχόμαστε νομοσχέδια για τα οποία δεν έχει γίνει διαβούλευση, αλλά να τα στέλνουμε πίσω». Το ζήτημα της δημόσιας διαβούλευσης, ανέφερε ότι εξετάστηκε πριν από περίπου ένα χρόνο στην Επιτροπή, με σκοπό να συζητηθεί ο τρόπος που λειτουργεί ο θεσμός και η τυχόν ανάγκη για δημιουργία νομοθεσίας. Όπως κατέληξε, είναι στις προθέσεις της Επιτροπής Θεσμών το θέμα να επανεξεταστεί.

Χρειάζεται ρύθμιση και διαφάνεια

Δεν γίνεται σωστά η δημόσια διαβούλευση και ακόμη και αν γίνει διαβούλευση δεν λαμβάνεται πάντοτε υπόψη, σχολιάζει ο βουλευτής του ΔΗΚΟ, Παύλος Μυλωνάς. «Αφήνονται περιθώρια για ρουσφέτια. Χρειάζεται διαφάνεια, ισονομία και ισοπολιτεία. Η δημόσια διαβούλευση είναι απαραίτητη και θα έπρεπε να είναι και υποχρεωτική. Να υπάρξει νομοθεσία, καθώς αφορά το δημόσιο συμφέρον και τη δημόσια ζωή». Υπάρχουν περιπτώσεις, συνέχισε, όπου οι αρμόδιες υπηρεσίες κάνουν τα στραβά μάτια. «Επί παραδείγματι, στον Δήμο Πέγειας οι κάτοικοι δεν επιθυμούσαν την αξιοποίηση και το κτίσιμο στις Θαλασσινές Σπηλιές. Εντούτοις ολοκληρώθηκαν οι βίλες, χωρίς να ληφθεί υπόψιν ο δημόσιος διάλογος».

Από την πλευρά της, η βουλευτής του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδου, σημείωσε ότι «η κυβέρνηση οφείλει να προχωρά σε δημόσια διαβούλευση πριν να καταθέσει νομοσχέδια. «Είναι πραγματικότητα ότι πάρα πολλές φορές, στη διάρκεια συζητήσεων των νομοσχεδίων, έχουμε εντοπίσει περιπτώσεις που δεν έγινε δημόσια διαβούλευση. Αρκετές φορές, μάλιστα, η Βουλή έστειλε πίσω τα νομοσχέδια προκειμένου να δουν τα ζητήματα οι αρμόδιοι και να γίνει διαβούλευση. Πρόσφατα, στην Επιτροπή Υγείας στάλθηκε πίσω το νομοσχέδιο που αφορά τα Χημεία, καθώς εντοπίσαμε ότι δεν είχε προηγηθεί επαρκής δημόσια διαβούλευση. Είναι ευθύνη της Εκτελεστικής Εξουσίας να διαβουλεύεται πριν καταθέσει νομοσχέδια».

philnews