Πολύτιμα εργατικά χέρια για την οικονομία μας οι πρόσφυγες

Refugees protest against the closing of the Greek - Macedonia borders, by blocking the rail tracks, on March 3, 2016. More than 9000 migrants and refugees are stranded near the Greek village of Idomeni in the Greek - FYR of Macedonia borders. / Πρόσφυγες διαμαρτύροντε για το κλείσιμο των συνόρων. Πάνω απο 9000 πρόσφυγες και μετανάστες είναι αποκλεισμένοι κοντά στην Ειδομένη, στα σύνορα Ελλάδας - ΠΓΔΜ, στις 3 Μαρτίου, 2016

Της Αλεξίας Καφετζή

Καθημερινό σχεδόν φαινόμενο είναι πλέον η άφιξη παράνομων μεταναστών με τη μορφή προσφύγων ή αιτητών πολιτικού ασύλου. Η Κύπρος έχει γίνει ελκυστικός προορισμός για τους ανθρώπους αυτούς ο οποίοι φτάνουν στο νησί μας σε κύματα, είτε δια θαλάσσης, είτε δια της ξηράς, μέσω κατεχομένων. Μόλις χτες έφτασε στην περιοχή της Αμμοχώστου άλλο ένα πλοιάριο μεταφέροντας μετανάστες. Σύμφωνα με την Αστυνομία η βάρκα με τους παράτυπους μετανάστες έγινε αντιληπτή από σκάφος της λιμενικής στη θαλάσσια περιοχή ανοικτά του Κάβο Γκρέκο και αμέσως διενεργήθηκε επιχείρηση διάσωσης.

Η βάρκα με τους διασωθέντες έφτασε λίγο πριν τις δέκα το πρωί  στο αλιευτικό καταφύγιο του Αγίου Νικολάου, περιοχή Golden Coast στον Πρωταρά και σ’αυτήν επέβαιναν 28 παράτυποι μετανάστες, 9 εκ των οποίων είναι ανήλικοι.

Ήδη υπάρχει η παραδοχή από επίσημα χείλη ότι δεχόμαστε μεγάλους αριθμούς προσφύγων και εν πάση περιπτώσει τόσους που σε αναλογία πληθυσμού φιλοξενούμε τους πιο πολλούς στην Ευρώπη.

Δυνατή η αξιοποίησή τους

Το γεγονός αυτό προκαλεί γκρίνιες και αντιδράσεις μεταξύ του κοινού ενώ γίνεται και αφορμή να αναπτύσσονται και ρατσιστικές συμπεριφορές. Αυτό οφείλεται στη μονοδιάστατη αντιμετώπιση του θέματος. Με μια πιο ευφάνταστη πολιτική, που αν χρειαστεί να στηριχτεί με νομοθετικές ρυθμίσεις αλλά και με συνεννοήσεις και με τα ευρωπαϊκά όργανα, μπορεί η παρουσία των προσφύγων στην Κύπρο να αποτελέσει ευκαιρία αναζωογόνησης και ενίσχυσης της οικονομίας μας. Με λίγα λόγια να μετατρέψουμε το πρόβλημα σε ευκαιρία για όλους.

Είναι γνωστό ότι αρκετοί τομείς της οικονομίας μας πάσχουν από την έλλειψη εργατικών χεριών, από ανειδίκευτους εργάτες αλλά και από καταρτισμένους. Ο τουρισμός η βιοτεχνία, η γεωργία, οι οικοδομές και άλλοι τομείς υποφέρουν από την έλλειψη εργατικών χεριών. Θα μπορούσε όλα αυτά τα κενά να είχαν καλυφθεί από τους ανθρώπους που σήμερα στοιβάζονται στους χώρους υποδοχής, άπραγοι με αποτέλεσμα πολλές φορές να οδηγούνται και σε αντιδράσεις. Με τις ανάλογες ενέργειες θα μπορούσαν να μετατραπούν σε πολύτιμα εργαλεία για την οικονομία μας, αλλά αυτό θέλει όραμα, θέληση και αποφασιστικότητα εκ μέρους των αρμοδίων.

Υπάρχει η διαπίστωση ότι μπορούμε εύκολα να απορροφήσουμε 20.000 εργάτες, που με τους μετριότερους υπολογισμούς αυτό σημαίνει στην ουσία και στην πράξη ότι διπλάσιος αριθμός προσφύγων θα εργασία και στέγη, θα αυτοσυντηρούντο και θα εντάσσονταν ομαλά στην κυπριακή κοινωνία. Είναι ένα πλάνο που εύκολα μπορεί να μπει σε εφαρμογή φτάνει να υπάρχει η βούληση από πλευράς αρμοδίων να βρεθούν οι τρόποι.

Δεν γίνεται να δεχόμαστε τόσες και τόσες χιλιάδες από άλλες χώρες που έρχονται εδώ με διάφορες ιδιότητες και προφάσεις χωρίς ειδικότητα, κατάρτιση και ικανότητα και να ζουν σαν παράσιτα, χωρίς έλεγχο, δημιουργώντας τόσα και τόσα προβλήματα και να μη στρέψουμε την προσοχή μας στους πρόσφυγες και να τους εντάξουμε με σύστημα και έλεγχο στην παραγωγική διαδικασία.

Υπάρχουν τα παραδείγματα

Εξάλλου όσοι από τους πρόσφυγες αυτούς είχαν την ευκαιρία  να ενταχθούν στη διαδικασία αυτή αποδείχθηκαν πολύτιμα εργαλεία. Σε πρόσφατη ημερίδα που  διοργάνωσε το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο, η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες με θέμα την «Υποδοχή και ενσωμάτωση Προσφύγων», μίλησε η Παλαιστίνια Ζαχάρ Ταλίν δίνοντας το προσωπικό της παράδειγμα. Δασκάλα η ίδια, δημοσιογράφος ο σύζυγός της αφού έμειναν για λίγο στον χώρο υποδοχής στην Κοφίνου βρήκε  δουλειά στην αρχή ως καθαρίστρια ενώ ο σύζυγός της δυσκολεύθηκε. Ωστόσο τώρα εργάζονται και οι δυο. Η οικογένειά της αντιμετώπισε προβλήματα όταν ήρθε στην Κύπρο. «Μας έβλεπαν ωσάν να ήρθαμε εδώ για να κάνουμε περιουσία. Ήρθαμε εδώ μόνο για το παιδί μας, για να έχει ελπίδα, για να μείνουμε ζωντανοί» είπε.

Στην ομιλία της στην ημερίδα, η Katja Saha, εκπρόσωπος της  Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες είπε ότι στόχος της Υπάτης Αρμοστείας στην Κύπρο είναι να βοηθήσει στην εξεύρεση βιώσιμων λύσεων για τους πρόσφυγες μέσω της ενσωμάτωσης στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της κυπριακής κοινωνίας.

Ανέφερε ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες όταν φθάνουν σε μια νέα χώρα είναι τεράστιες αλλά εντούτοις, βρίσκουν το κουράγιο να μην χάνουν την ελπίδα τους.

Τόνισε ότι με τον αυξανόμενο αριθμό των ατόμων που τυγχάνουν προστασίας στην Κύπρο, χρειάζεται περισσότερη βοήθεια και στήριξη ώστε αυτά τα άτομα να μπορούν να ενσωματωθούν στην κοινωνία. «Πιστεύω ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει την ευκαιρία να βρει τον σωστό τρόπο στο θέμα της ενσωμάτωσης των προσφύγων», σημειώνοντας ότι ο οργανισμός προτείνει τον σχεδιασμό και εφαρμογή μιας εθνικής στρατηγικής η οποία θα επικεντρώνεται στην εργασία, παιδεία και κατάρτιση, πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και κοινωνική ενσωμάτωση.

Η κ. Saha είπε ότι δεν υπάρχει μια φόρμουλα για να ταιριάζει σε όλους σε ό,τι αφορά το θέμα της ενσωμάτωσης των προσφύγων.

Φτάσαμε στα όριά μας

Είπε ότι ως αποτέλεσμα των αυξανόμενων αφίξεων και καθυστέρηση στην διεκπεραίωση των αιτήσεων για άσυλο, το κέντρο υποδοχής έχει φθάσει στα όριά του. Χαιρέτισε την προετοιμασία από πλευράς του ΥΠΕΣ μιας συνολικής στεγαστικής στρατηγικής η οποία να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις.

Τέλος είπε ότι ενώ όπως διαφαίνεται θα συνεχιστεί η άφιξη προσφύγων, η κατάσταση θα καταστεί αντιμετωπίσιμη μόνο με την ολιστική προσέγγιση κατά την υποδοχή τους και με την ενσωμάτωση των ατόμων που δεν μπορούν να επιστρέψουν στις χώρες τους. Η συζήτηση για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη και στην Κύπρο θα πρέπει να επιστρέψει στο θέμα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, κατέληξε.

Η Αναπληρώτρια Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, Θέα Πιερίδου παρέθεσε στοιχεία για τη σημερινή κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την πρόοδο που έχει επιτευχθεί και τις σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζει λέγοντας ότι το μεγαλύτερο βάρος σίγουρα το αντιμετωπίζουν οι χώρες της πρώτης γραμμής – δηλαδή η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία. «Σίγουρα συμφωνούμε όλοι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει και μπορεί να δείξει μεγαλύτερη αλληλεγγύη, τόσο προς αυτές τις χώρες, όσο και προς τους ίδιους τους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Τα τελευταία χρόνια έχει επιβεβαιωθεί ότι καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της αυτό το πολύπλοκο θέμα. Μόνο μέσω της συνεργασίας μας ενώνοντας τις δυνάμεις μας, μπορούμε να ανταποκριθούμε σε αυτές τις παγκόσμιες προκλήσεις με αποτελεσματικό, ανθρώπινο και βιώσιμο τρόπο», είπε.

Για την Κύπρο, το κονδύλι έκτακτης βοήθειας ήταν €3,1 εκατομμύρια το οποίο έχει ήδη καταβληθεί, για την αύξηση της ικανότητας υποδοχής και τη μετατροπή του προσωρινού κέντρου έκτακτης ανάγκης «Πουρνάρας» σε πλήρως αυτόνομο κέντρο πρώτης υποδοχής (στην Κοκκινοτριμιθιά).

Από το 2014 η χρηματοδότηση από την ΕΕ στην Κύπρο έχει φτάσει σχεδόν τα 100 εκατομμύρια ευρώ, είπε. Πιο συγκεκριμένα, περίπου €40 εκ. έχουν διατεθεί στην Κύπρο από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης & Ένταξης, σχεδόν €52 εκ. από το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και λίγο πάνω από €4 εκ. για έκτακτη βοήθεια.

Για την επόμενη επταετή δημοσιονομική περίοδο, 2021-2027, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει να αυξηθεί το κονδύλι για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, τη μετανάστευση και το άσυλο στα 34,9 δισεκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με τα €13 δισεκατομμύρια για την περίοδο 2014-2020.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο, της EASO, μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου 2019, υποβλήθηκαν 456.000 αιτήσεις ασύλου συνολικά στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο αριθμός αυτός, τόνισε, είναι κατά 10% αυξημένος σε σχέση με ολόκληρο το 2018.

Αναφερόμενη στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιεύθηκε πριν από δύο βδομάδες για την πρόοδο που έχει σημειωθεί από το 2015 στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης για τη μετανάστευση, είπε ότι κατά την τελευταία τετραετία, έχουν πλέον τεθεί οι βάσεις για μια ισχυρή συλλογική μεταναστευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπάρχουν νέα εργαλεία και διαδικασίες για αποτελεσματικό συντονισμό και συνεργασία.

Συγκεκριμένα η ΕΕ συνεργάζεται στενότερα με τα κράτη μέλη από ό,τι στο παρελθόν, μέσω της προσέγγισης των κέντρων υποδοχής και ταυτοποίησης (hotspots) και των οργανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχοντας τοποθετήσει επί τόπου περισσότερους από 2 300 υπαλλήλους συνολικά σε Κράτη Μέλη υπό πίεση.

Έχει δημιουργηθεί το υπόβαθρο για μελλοντικούς ισχυρούς και δίκαιους κανόνες για το άσυλο. Επίσης έχει γίνει πρόοδος όσον αφορά τις ασφαλείς και νόμιμες οδούς ενώ, είπε, επανεγκαταστάθηκαν σχεδόν 63,000 ατόμων σε ολόκληρη την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.